146177/2023

Καθορισμός των κανόνων και των κριτηρίων για τον σχεδιασμό του δικτύου των τακτικών οδικών υπεραστικών και αστικών επιβατικών μεταφορών, καθώς και των ελάχιστων απαιτήσεων που πληρούνται κατά την εκτέλεση των δημοσίων τακτικών υπεραστικών και αστικών μεταφορών επιβατών, από τις αρμόδιες τοπικές αρχές. 

Καθορισμός των κανόνων και των κριτηρίων για τον σχεδιασμό του δικτύου των τακτικών οδικών υπεραστικών και αστικών επιβατικών μεταφορών, καθώς και των ελάχιστων απαιτήσεων που πληρούνται κατά την εκτέλεση των δημοσίων τακτικών υπεραστικών και αστικών μεταφορών επιβατών, από τις αρμόδιες τοπικές αρχές.

Καθορισμός δικτύων τακτικών υπεραστικών και αστικών γραμμών δημοσίων οδικών μεταφορών επιβατών σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 4974/2022 (Α’ 185).

Καθορισμός δικτύων τακτικών υπεραστικών και αστικών γραμμών δημοσίων οδικών μεταφορών επιβατών εντός της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 4974/2022 (Α’ 185).

Κανονισμός Δικαιωμάτων Επιβατών τακτικών και έκτακτων γραμμών με οδικά μέσα δημόσιας μεταφοράς (λεωφορεία, τρόλεϊ) και μέσα σταθερής τροχιάς (μετρό, τραμ).

Καθορισμός Ειδικών προσόντων που διαθέτει κάθε φορέας προς τον οποίο παραχωρείται με σύμβαση η εκτέλεση υπηρεσιών τακτικών υπεραστικών και αστικών οδικών επιβατικών μεταφορών.

Περί καθορισμού όρων, προϋποθέσεων και διαδικασίας αναθέσεως της εκμεταλλεύσεως εις το οικείον ΚΤΕΛ αγόνων γραμμών, εντάξεως εις τα ΚΤΕΛ αυτοκινήτων οχημάτων ως και περί υπεραστικών λεωφορειακών γραμμών κλειστών γεωγραφικών περιοχών (νήσων)

Ν.4974/2022- ΦΕΚ: 185/Α/29.9.2022  άρθρο 32 παρ.2:2. Από την έναρξη εκτέλεσης στην επικράτεια του μεταφορικού έργου που παραχωρείται σύμφωνα με τον παρόντα, καταργούνται: α) τα άρθρα 1 έως 32 του ν. 2963/2001 (Α’ 268), περί οργάνωσης και λειτουργίας των δημόσιων επιβατικών μεταφορών με λεωφορεία, β) το άρθρο 54Α του ν. 4199/2013, περί παροχής συγκοινωνιακού έργου εντός κλειστών γεωγραφικών περιοχών (νήσων) που δεν αποτελούν ίδιο νομό, γ) το π.δ. 967/1979 (Α’ 272), περί καθορισμού όρων, προϋποθέσεων και διαδικασίας αναθέσεως της εκμεταλλεύσεως εις το οικείον Κ.Τ.Ε.Λ. αγόνων γραμμών, εντάξεως εις τα Κ.Τ.Ε.Λ. αυτοκινήτων οχημάτων ως και περί υπεραστικών λεωφορειακών γραμμών κλειστών γεωγραφικών περιοχών (νήσων), και δ) το άρθρο 67 του ν. 4850/2021 (Α’ 208), περί παραχώρησης μικροσυγκοινωνίας άγονης γραμμής σε νήσους με πληθυσμό κάτω των δέκα χιλιάδων (10.000) κατοίκων.

Ειδικό Σήμα Λειτουργίας Τουριστικού Γραφείου σε επιχειρήσεις ΚΤΕΛ Α.Ε. Δυνατότητα ή μη παραχώρησης της χρήσης κινητών και ακινήτων πραγμάτων των ΚΤΕΛ Α.Ε. στις εν λόγω επιχειρήσεις και ίδρυσης προμηθευτικών συνεταιρισμών.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Είναι ζήτημα πραγματικό που κρίνεται κατά περίπτωση, αν συντρέχει η έννοια της ανεξάρτητης μεταφορικής επιχείρησης, που μπορεί να συστήσει ΚΤΕΛ Α.Ε. μετά την ισχύ του άρθρου 25 παρ.2 του Ν 3710/2008 προκειμένου η τελευταία να λάβει Ειδικό Σήμα Λειτουργίας Τουριστικού Γραφείου. Η εν λόγω ανεξάρτητη μεταφορική επιχείρηση δεν μπορεί να χρησιμοποιεί για την επίτευξη του σκοπού της λεωφορεία ή εγκαταστάσεις του ΚΤΕΛ Α.Ε. που αποκτήθηκαν ή κατασκευάσθηκαν για τη θεραπεία του κοινωφελούς έργου της εκτέλεσης και εκμετάλλευσης του συγκοινωνιακού έργου των τακτικών και υπεραστικών γραμμών και της εξυπηρέτησης του επιβατικού κοινού, που κατά κρατική παραχώρηση ανατέθηκε αποκλειστικά ως την 31-12-2019 στο ιδρυτικό ΚΤΕΛ Α.Ε. Επίσης δεν υφίσταται δυνατότητα στην ανεξάρτητη μεταφορική επιχείρηση να ιδρύσει από κοινού με ΚΤΕΛ Α.Ε. προμηθευτικούς συνεταιρισμούς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα για την προμήθεια εκ μέρους της οχημάτων, ανταλλακτικών και εξαρτημάτων, καθόσον η προβλεπόμενη στο νόμο δυνατότητα αναφέρεται αποκλειστικά στο συγκοινωνιακό έργο των ΚΤΕΛ Α.Ε.

Προστασία του ελευθέρου ανταγωνισμού στις θαλάσσιες ενδομεταφορές. Αρμοδιότητα. Ειδικότερα ζητήματα.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Α. Αποκλειστικά αρμόδια για την προστασία του ελευθέρου και υγιούς ανταγωνισμού στις θαλάσσιες ενδομεταφορές ήταν μέχρι της καταργήσεώς της η Ρ.Α.Θ.Ε., επιλαμβανομένη στο πλαίσιο των κατά το άρθρο δωδέκατο του Ν 2932/2001 αρμοδιοτήτων της και μετά την κατάργησή της είναι πλέον η Επιτροπή Ανταγωνισμού (Ε.Α.), η οποία αποτελεί ανεξάρτητη αρχή (άρθρο 8 Ν 703/1977) και επιλαμβάνεται στο πλαίσιο των διατάξεων του Ν 703/1977. Β. Σε περίπτωση μεταφοράς επιβατών και οχημάτων με ολική ναύλωση, δρομολογημένου ή μη, πλοίου επιβατηγού (Ε/Γ), επιβατηγού–οχηματαγωγού (Ε/Γ–Ο/Γ) και φορτηγού–οχηματαγωγού (Φ/Γ–Ο/Γ) : 1) Τα Υπουργεία Εμπορικής Ναυτιλίας και Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, δια των αρμοδίων υπηρεσιών και οργάνων τους, περιορίζονται στην έκδοση βεβαιώσεως ότι, προκειμένου περί δρομολογημένου πλοίου, η εκτέλεση του πλού με ολική ναύλωση δεν παραβλάπτει τα εγκεκριμένα τακτικά δρομολόγια του πλοίου και ασκούν όλες τις προβλεπόμενες από τις κείμενες διατάξεις (ΝΔ 187/1973–ΚΔΝΔ, ΠΔ 242/1999 «Οργανισμός Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας», ΦΕΚ Α’ 201, και άλλες ειδικές διατάξεις) αρμοδιότητές τους, που αφορούν το πλοίο και τον συγκεκριμένο πλού, χωρίς να μπορούν να επιληφθούν, ελλείψει αρμοδιότητάς τους, ζητημάτων απτομένων της παραβάσεως ή μη των κανόνων του ελευθέρου και υγιούς ανταγωνισμού. 2) Η δυνατότητα μεταφοράς δεν τελεί υπό την προϋπόθεση της αδυναμίας εξυπηρετήσεως του συγκεκριμένου μεταφορικού έργου από τα δρομολογημένα, με τακτικά ή έκτακτα δρομολόγια ή με συμβάσεις αναθέσεως δημόσιας υπηρεσίας, πλοία. 3) Από της πλευράς των Υπουργείων Εμπορικής Ναυτιλίας και Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και των αρμοδίων υπηρεσιών και οργάνων αυτών, δεν μπορούν να τεθούν προϋποθέσεις ως προς τις ώρες απόπλου των υπό ολική ναύλωση πλοίων, εν σχέσει προς τις ώρες απόπλου των τακτικώς δρομολογημένων πλοίων, το δε ζήτημα της, συνεπεία των ωρών απόπλου των υπό ολική ναύλωση πλοίων εν σχέσει προς τις ώρες απόπλου των τακτικώς δρομολογημένων πλοίων, παραβάσεως ή μη των κανόνων του ελευθέρου και υγιούς ανταγωνισμού, εκφεύγει των αρμοδιοτήτων των Υπουργείων Εμπορικής Ναυτιλίας και Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και των αρμοδίων υπηρεσιών και οργάνων τους, ως ανήκον στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Επιτροπής Ανταγωνισμού. 4) Οι προϋποθέσεις του άρθρου τρίτου του Ν 2932/2001 δεν απαιτούνται επί μεταφοράς επιβατών και οχημάτων με ολική ναύλωση, δρομολογημένου ή μη, πλοίου επιβατηγού (Ε/Γ), επιβατηγού–οχηματαγωγού (Ε/Γ–Ο/Γ) και φορτηγού–οχηματαγωγού (Φ/Γ–Ο/Γ). Οίκοθεν νοείται ότι επί των εκτελούντων μεταφορές επιβατών και οχημάτων ή πραγμάτων με ολική ναύλωση πλοίων, έχουν εφαρμογή οι γενικές και ειδικές διατάξεις που αφορούν το πλοίο και την εκτέλεση του συγκεκριμένου πλού. 5) Η αρμόδια υπηρεσία των Υπουργείων Εμπορικής Ναυτιλίας και Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, δεν μπορεί να απαιτεί από τον ναυλωτή την υποβολή σε αυτήν καταστάσεως ναύλων ανά επιβάτη ή μεταφερόμενο όχημα, προκειμένου να ελέγξει, στο πλαίσιο της υπ’ αριθμ. 04/2003 Διαπιστωτικής Πράξεως της Ρυθμιστικής Αρχής Θαλασσίων Ενδομεταφορών (Ρ.Α.Θ.Ε.), αν το αντίτιμο ανά μεταφερόμενο επιβάτη είναι χαμηλότερο του εισιτηρίου των πλοίων των τακτικών γραμμών, δεδομένου ότι ο έλεγχος αυτός συναρτάται προς την παράβαση ή μη των διατάξεων περί ελευθέρου και υγιούς ανταγωνισμού και ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Επιτροπής Ανταγωνισμού. 6) Ο καταβαλλόμενος ναύλος δεν βαρύνεται με κράτηση υπέρ Λογαριασμού Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Με δεδομένα τα ανωτέρω και σε συνδυασμό με όσα έγιναν δεκτά στη μείζονα σκέψη της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει τα ακόλουθα:1. Νομίμως κατακυρώθηκε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού στον οικονομικό φορέα «.........». Και τούτο, διότι, σύμφωνα και με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙΙΑ της παρούσας, από την οικεία πρόσκληση προς διαπραγμάτευση δεν προέκυπτε κατά τρόπο αδιαμφισβήτητο η υποχρέωση των διαγωνιζόμενων οικονομικών φορέων να υποβάλουν, ηλεκτρονικά, αντίγραφα επικυρωμένων πιστοποιητικών συμμόρφωσης στα πρότυπα EN ISO 9001 και EN ISO 14001, τα οποία στην ειδικότερη περίπτωση της ως άνω εταιρείας έχουν εκδοθεί από φορέα πιστοποίησης που έχει διαπιστευθεί από το ν.π.ι.δ. με την επωνυμία «Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης» (δ.τ. Ε.ΣΥ.Δ.), το οποίο αποτελεί τον Εθνικό Οργανισμό Διαπίστευσης κατά την έννοια των διατάξεων του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 765/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9ης Ιουλίου 2008 (L 218/30) (βλ. σχετ. ν.4468/2017, Α΄ 61, καθώς και τον αναρτημένο στην ιστοσελίδα του Ε.Σ.Υ.Δ. κατάλογο διαπιστευμένων φορέων και εργαστηρίων), παράλληλα δε η γνησιότητα αυτών μπορούσε να εξακριβωθεί με την απλή αναζήτηση αυτών στη δωρεάν και ευχερώς προσβάσιμη βάση δεδομένων του φορέα πιστοποίησης. Υπό τις περιστάσεις συνεπώς της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, προεχόντως δε λόγω της ως άνω ασάφειας της οικείας πρόσκλησης προς διαπραγμάτευση, η οποία ενισχύεται, αφενός εκ του ότι, κατά τα ρητώς προβλεπόμενα στην πρόσκληση, οι οικονομικοί φορείς που υπέβαλαν ηλεκτρονικά αντίγραφο της εγγυητικής επιστολής καλούνταν να προσκομίσουν εντός τριημέρου από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των προσφορών μόνο το πρωτότυπο αυτής, αφετέρου εκ του γεγονότος ότι τρεις εκ των έξι συμμετασχόντων υπέβαλαν ηλεκτρονικά αντίγραφα των επίμαχων πιστοποιητικών, τα οποία δεν έφεραν θεώρηση από τις υπηρεσίες και τους φορείς της περίπτωσης α΄ του άρθρου 1 του ν.4250/2014, ούτε επικύρωση από δικηγόρο, η αναθέτουσα αρχή, κατά παράβαση των αρχών της χρηστής διοίκησης και της αναλογικότητας, δεν έλαβε υπόψη τα έγγραφα που προσκόμισε στις 20.4.2018 ο ως άνω οικονομικός φορέας. Συνακόλουθα, ορθώς κατ’ αποτέλεσμα κατακυρώθηκε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού στον οικονομικό φορέα «.........», ο οποίος αρχικώς είχε καταταγεί δεύτερος στη σειρά μειοδοσίας.2. Περαιτέρω, αναφορικά με το θέμα της ύπαρξης ή μη κατάστασης σύγκρουσης συμφερόντων, διαπιστώνεται ότι η συγγενική σχέση μεταξύ του Προέδρου του Δ.Σ. του οικονομικού φορέα «........ Α.Ε.», ο οποίος είχε αρχικώς καταταγεί πρώτος στη σειρά μειοδοσίας, και του Προϊσταμένου του Τμήματος Συγκοινωνιακών Έργων της Δ.Τ.Ε. Π.Ε. ........, ο οποίος, όπως προαναφέρθηκε, κληρώθηκε και ως μέλος της Επιτροπής Διενέργειας του Διαγωνισμού, εμπίπτει στο υποκειμενικό πεδίο της παρ. 3 του άρθρου 24 του ν.4412/2016. Διαπιστώνεται, περαιτέρω, το μεν ότι ο εν λόγω οικονομικός φορέας στο σχετικό χωρίο του ΤΕΥΔ περί ύπαρξης ή μη κατάστασης σύγκρουσης συμφερόντων απάντησε αρνητικά, το δε ότι ο ηλεκτρονικός διαγωνισμός διεξήχθη στις 15.3.2018 και ο ως άνω Προϊστάμενος υπέβαλε μετά την πάροδο δεκαεννέα (19) ημερών από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής προσφορών, συγκεκριμένα στις 3.4.2018, ενώπιον της Επιτροπής Διενέργειας του Διαγωνισμού υπεύθυνη δήλωση. Επιπροσθέτως, ότι η πλειοψηφούσα γνώμη της Επιτροπής Διενέργειας του Διαγωνισμού, η οποία υιοθετήθηκε από την Οικονομική Επιτροπή, και, ως εκ τούτου, συνιστά την διατυπωθείσα εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής κρίση ως προς τη μη ύπαρξη κατάστασης σύγκρουσης συμφερόντων, βασίστηκε στην υπεύθυνη δήλωση του Προϊσταμένου του Τμήματος Συγκοινωνιακών Έργων, χωρίς περαιτέρω αιτιολογία. Συνεκτιμωμένων των προεκτεθέντων, κρίνεται ότι ορθώς, κατ’ αποτέλεσμα, αποκλείστηκε ο οικονομικός φορέας «........ Α.Ε.» εξ αυτού του λόγου. Ειδικότερα, πέραν του ότι η αναθέτουσα αρχή δεν εξέτασε, και, ως εκ τούτου, δεν συνεκτίμησε το γεγονός ότι ο ανωτέρω δήλωσε στο οικείο χωρίο του ΤΕΥΔ ότι δεν υφίσταται κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων, παραβιάζοντας κατά τούτο την υποχρέωσή της να ελέγχει αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του στοιχείου ζ΄ της παρ. 4 του άρθρου 73 του ν.4412/2016 (πρβ. προπαρατεθείσα απόφ. Γ.Δ. Τ-292/15 σκ. 119), παραβίασε το καθήκον της να προβεί σε αιτιολογημένη, βάσει συγκεκριμένων στοιχείων και παραμέτρων, κρίση ως προς την ύπαρξη ή μη κατάστασης σύγκρουσης συμφερόντων. Αντίθετα, από τα διαλαμβανόμενα στο επίμαχο Πρακτικό της Επιτροπής Διενέργειας του Διαγωνισμού, προκύπτει ότι ουδόλως εκτιμήθηκε αν συγκεκριμένες παράμετροι της υποκείμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, όπως επί παραδείγματι η προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης, καθώς και η όλως συνοπτική περιγραφή των προς εκτέλεση εργασιών στην οικεία Τεχνική Περιγραφή, παρέχουν πλεονέκτημα στον εν λόγω οικονομικό φορέα. Επιπροσθέτως, η κρίση της Επιτροπής ως προς το μη αποκλεισμό του εν λόγω οικονομικού φορέα βασίζεται, αφενός στα όσα αναφέρονται στην υπεύθυνη δήλωση του Προϊσταμένου του Τμήματος Συγκοινωνιακών Έργων, αφετέρου στο ότι «δεν είναι δυνατόν να αποδειχθεί ότι η κατάσταση αυτή οδήγησε σε στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ των διαγωνιζομένων» (πρβ. προπαρατεθείσα απόφ. Γ.Δ. Τ-292/15 σκ. 129- επ.). Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι, υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υπόθεσης, η αναθέτουσα αρχή, παραλείποντας να προβεί σε πραγματικό έλεγχο ως προς τη στοιχειοθέτηση ή μη στο πρόσωπο του εν λόγω οικονομικού φορέα μη επιτρεπτής κατάστασης σύγκρουσης συμφερόντων, συνακόλουθα παραλείποντας να διεξαγάγει έρευνα, προκειμένου να αποδείξει μετά βεβαιότητας ότι η συμμετοχή του ως άνω Προϊσταμένου στη διαδικασία κατάρτισης των τευχών δημοπράτησης δεν συνεπαγόταν σύγκρουση συμφερόντων, υπέπεσε σε πλημμέλεια, αφού τίθεται εν αμβιβόλω η διασφάλιση των αρχών  της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των συμμετασχόντων, αλλά, και της διασφάλισης συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού. Συνεπώς, υπό τις περιστάσεις της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας κρίνεται ότι ο αποκλεισμός του οικονομικού φορέα «........ Α.Ε.», ο οποίος, όπως προαναφέρθηκε, στο σχετικό χωρίο του ΤΕΥΔ απάντησε αρνητικά ως προς την ύπαρξη κατάστασης σύγκρουσης συμφερόντων, συνιστούσε αναγκαίο και πρόσφορο μέτρο, αφού, συνεκτιμώμενου του επείγοντος χαρακτήρα της εκτέλεσης των δημοπρατηθεισών εργασιών και του χρόνου διαπίστωσης της συγγενικής σχέσης μεταξύ του Προέδρου του Δ.Σ. του προαναφερθέντος οικονομικού φορέα και του Προϊσταμένου του Τμήματος Συγκοινωνιακών Έργων, ήτοι μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής προσφορών, δεν ήταν δυνατή η λήψη οιουδήποτε προληπτικού μέτρου.VΙ. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποληθέντος σχεδίου σύμβασης, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα Πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής, με την επισήμανση, όμως, ότι, πριν από την υπογραφή του, θα πρέπει, ενόψει της κατάργησης, με την ΠΝΠ της 29.6.2018 (Α΄115), του μειωμένου συντελεστή Φ.Π.Α., μεταξύ άλλων, και για τα νησιά