Δ17γ/152/1/ΦΝ433/2013

Διαμόρφωση Φιλικού Αναπτυξιακού Περιβάλλοντος για τις Στρατηγικές και Ιδιωτικές Επενδύσεις και άλλες διατάξεις.(...)Άρθρο 61 Τροποποίηση διατάξεων του ν. 4013/2011 (ΕΑΑΔΗΣΥ)

Θέμα: Διευκρινήσεις σχετικά με τη δυνατότητα προκαταβολής έως και ποσοστού 100% της επιχορήγησης με εγγυητική επιστολή κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 1 του άρθρου 18 του Νόμου 4146/2013 «Διαμόρφωση φιλικού αναπτυξιακού περιβάλλοντος σε στρατηγικές και ιδιωτικές επενδύσεις και άλλες διατάξεις» (Α΄90).

ΘΕΜΑ: Παροχή Οδηγιών για την πιστοποίηση ενισχυόμενου κόστους επενδυτικών σχεδίων παραγωγής ηλεκτρισμού από ηλιακή ενέργεια, κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 21 του άρθρου 20 του νόμου 4146/2013 «Διαμόρφωση φιλικού αναπτυξιακού περιβάλλοντος σε στρατηγικές και ιδιωτικές επενδύσεις και άλλες διατάξεις» (Α΄90).

Διαμόρφωση Φιλικού Αναπτυξιακού Περιβάλλοντος για τις Στρατηγικές και Ιδιωτικές Επενδύσεις και άλλες διατάξεις.

Παροχή οδηγίων για την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων (με αποδοχή δυνατότητας προκαταβολής έως και ποσοστού 100% της επιχορήγησης με εγγυητική επιστολή καθώς και  για τη δυνατότητα έκδοσης εγγυητικής επιστολής  με δεσμευμένο λογαριασμό), κατ'εφαρμογή της παραγράφου 1 του άρθρου 18 του νόμου 4146/2013 " Διαμόρφωση φιλικού αναπτυξιακού περιβάλλονος σε στρατηγικές και ιδιωτικές επενδύσεις και άλλες διατάξεις (Α'90)

ΓΝΩΜΗ Α 15/2021: Θέμα: Διατύπωση γνώμης της Αρχής, σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 περ. γ' υποπερ. αα' του ν. 4013/2011, όπως ισχύει, επί των άρθρων 77-81 που περιελήφθησαν ως «Κεφάλαιο Β’ – Διατάξεις σχετικά με τη διαφημιστική δραστηριότητα του Δημοσίου Τομέα και την Ε.Ρ.Τ. Α.Ε.» στον ψηφισθέντα από τη Βουλή των Ελλήνων νόμο με αριθμό 4864/2021 και τίτλο «Στρατηγικές επενδύσεις και βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος μέσω της επιτάχυνσης διαδικασιών στις ιδιωτικές και στρατηγικές επενδύσεις, δημιουργία πλαισίου για τις εταιρείες τεχνοβλαστούς και άλλες επείγουσες διατάξεις για την ανάπτυξη».

Από το συνδυασμό των ως άνω διατάξεων συνάγεται ότι για την έκδοση Ενημερότητας Πτυχίου απαιτείται η προσκόμιση ασφαλιστικής ενημερότητας της εργοληπτικής επιχείρησης τόσο για το προσωπικό που απασχολεί, όσο και για τα στελέχη του μελετητικού της πτυχίου (βλ. την εγκύκλιο 5 με αριθ. πρωτ. Δ17α/08/36/ΦΝ443/20.3.2008 της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.). Επομένως, η Ενημερότητα πτυχίου, μέσω της οποίας αποδεικνύεται η ασφαλιστική ενημερότητα των διαγωνιζομένων στους ασφαλιστικούς φορείς, απαλλάσσει, όπως τούτο ρητώς ορίζεται και στο άρθρο 23.2.1 της διακήρυξης, τη συμμετέχουσα στο διαγωνισμό εργοληπτική επιχείρηση από την υποχρέωση να προσκομίσει τα ως άνω δικαιολογητικά ασφαλιστικής ενημερότητας στο φάκελο των δικαιολογητικών συμμετοχής της. Περαιτέρω, από τη διατύπωση του τελευταίου εδαφίου του άρθρου 23.2.1 της διακήρυξης, όπως η διατύπωση αυτή εγκρίθηκε με την Δ17α/05/116/ΦΝ437/30.9.2008 απόφαση του Υπουργού ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. «Προσαρμογή των προτύπων τευχών διακηρύξεων δημοσίων έργων σύμφωνα με την κωδικοποίηση της νομοθεσίας κατασκευής δημοσίων έργων (ν. 3669/2008)» (ΦΕΚ Β’ 2126) και ακολούθως διευκρινίστηκε με την Δ17α/02/136/ΦΝ437/4.11.2008 εγκύκλιο της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., συνάγεται ότι στην περίπτωση που η προσκομιζόμενη στο πλαίσιο διαγωνισμού Ενημερότητα Πτυχίου δεν αναγράφει ρητώς ότι τα στελέχη του μελετητικού πτυχίου της συμμετέχουσας στο διαγωνισμό εργοληπτικής επιχείρησης είναι ασφαλισμένα στο ΤΣΜΕΔΕ, απαιτείται η προσκόμιση, πέραν της Ενημερότητας Πτυχίου και δικαιολογητικών ασφαλιστικής ενημερότητας αυτών των στελεχών της, αποκλειστικά και μόνο προς το ΤΣΜΕΔΕ.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Χρηματικό ένταλμα προπληρωμής.Άλλωστε, κατά τα γνωστά στο Δικαστήριο, έχουν επανειλημμένως εκδοθεί τακτικά χρηματικά εντάλματα για την πληρωμή έργων που εκτελούνται από τις Ένοπλες Δυνάμεις (βλ. Πράξεις 122/2007, 204/2009, 95/2010, 132/2010, 223Α/2010 IV Τμήματος Ελ. Συν.) και συνεπώς είναι απορριπτέος ως αβάσιμος ο περί του αντιθέτου ισχυρισμός της υπηρεσίας. Ούτε, άλλωστε, η εφαρμογή του ν. 3669/2008 περί δημοσίων έργων και οι δυνατότητες που παρέχονται στον ανάδοχο για μηνιαία υποβολή λογαριασμών ή για διακοπή της εργολαβικής σύμβασης σε περίπτωση καθυστερημένης πληρωμής του, είναι δυνατόν να δικαιολογήσει την έκδοση Χ.Ε.Π. λόγω της φύσης της δαπάνης, καθόσον η ανωτέρω κωδικοποίηση αφορά στο σύνολο των έργων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του και δεν περιορίζονται στα έργα που εκτελούν ο Ένοπλες Δυνάμεις, τα οποία, επιπλέον, δεν καθίστανται ιδιαίτερης φύσης λόγω του φορέα εκτέλεσής τους. Άλλωστε, η «ομαλή ροή χρηματοδότησης» του έργου, την διασφάλιση της οποίας υποστηρίζεται ότι υπηρετεί η έκδοση Χ.Ε.Π., μπορεί να εξασφαλιστεί και με την έκδοση τακτικών ενταλμάτων πληρωμής, πολλώ δε μάλλον καθόσον στην από 18.9.2013 εργολαβική σύμβαση μεταξύ της αναδόχου του έργου εταιρείας και του Υ.ΕΘ.Α. προβλέπονται τέσσερις (4) μήνες ως χρόνος ολοκλήρωσης των εργασιών, χρονικό διάστημα που, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, είναι μικρό για να ανακύψει πρόβλημα στην ομαλή χρηματοδότηση του έργου. Επιπροσθέτως, η έκδοση του ελεγχόμενου Χ.Ε.Π. δεν δικαιολογείται ούτε λόγω του επείγοντος χαρακτήρα των εντελλόμενων με αυτό δαπανών. Τούτο διότι η ανάγκη «άμεσης εκκένωσης των εγκαταστάσεων του ΚΕΑ στο πρώην Α/Δ Ελληνικού» και η συνακόλουθη μετεγκατάστασή του στο Α/Δ ........, ήταν προφανώς γνωστή ήδη από το Μάιο του έτους 2012, όταν εγκρίθηκε, με τη Φ.690/ΕΠ.612987/Σ.76/15.5.2012 απόφαση του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας (Γ1/2), η εκτέλεση του ως άνω έργου και, συνακόλουθα, ο ισχυρισμός της Υπηρεσίας περί έκτακτων αναγκών που επιβάλουν την έκδοση Χ.Ε.Π. πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως αναπόδεικτος. Περαιτέρω, δεν αιτιολογείται επαρκώς για ποιο λόγο η έκδοση χρηματικού εντάλματος προπληρωμής θα συντελέσει στην ταχύτερη πληρωμή της εργοληπτικής επιχείρησης, λαμβανομένης υπόψη και της αυστηρά τυπικής διαδικασίας που προβλέπει ο ν. 3669/2008 για τις τμηματικές πληρωμές της εργοληπτικής επιχείρησης (λογαριασμοί και πιστοποιήσεις κατόπιν επιμετρήσεων – βλ. άρθρο 53 του ως άνω νόμου). Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα προπληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί.

α)Αμοιβή για τη συντήρηση και επισκευή μεταφορικών μέσων και μηχανημάτων του Δήμου,β)καταβολή  αμοιβής  για την προμήθεια ανταλλακτικών για τη συντήρηση-επισκευή μεταφορικών μέσων και μηχανημάτων του Δήμου,γ)καταβολή της αμοιβής της για τη συντήρηση και επισκευή μεταφορικών μέσων και μηχανημάτων του Δήμου δ)καταβολή της αμοιβής του για τη συντήρηση και επισκευή μεταφορικών μέσων και μηχανημάτων του Δήμου ε)καταβολή της αμοιβής του για τη συντήρηση και επισκευή μεταφορικών μέσων και μηχανημάτων του Δήμου στ)καταβολή της αμοιβής της για τη συντήρηση και επισκευή λοιπών μηχανημάτων(...)Στο άρθρο 21 του β.δ/τος της 17.5/15.6.1959 «Περί οικονομικής διοικήσεως και λογιστικού των Δήμων και Κοινοτήτων» (ΦΕΚ Α΄ 114, διόρθ. ΦΕΚ Α΄ 145 και 197), ορίζεται ότι: «1. Η εκκαθάρισις ενεργείται παρά της λογιστικής υπηρεσίας κατά τας κειμένας περί εκάστης δαπάνης διατάξεις, είτε αυτεπαγγέλτως οσάκις υπάρχουν παρά τη υπηρεσία ταύτη πλήρη τ΄ αποδεικνύοντα τα δικαιώματα των δικαιούχων στοιχεία, είτε επί τη υποβολή αυτή των δικαιολογητικών στοιχείων, μετά προέλεγχον τούτων εκ μέρους των αρμοδίων υπηρεσιών του Δήμου (…) 3. Τα δικαιολογητικά έγγραφα εκάστης δαπάνης (…) προσαρτώνται εις τα σχετικά χρηματικά εντάλματα (…)», στο άρθρο 23 παρ. 1 ότι: «Μετά την εκκαθάρισιν εκάστης δαπάνης το αρμόδιον τμήμα ή γραφείον της λογιστικής υπηρεσίας του Δήμου προκαλεί την πληρωμήν της εκκαθαρισθείσας δαπάνης συντάσσον χρηματικόν ένταλμα»,  στο άρθρο 25 αυτού ότι: «Εις παν χρηματικόν ένταλμα δέον να επισυνάπτεται υπ’ ευθύνη των επιτετραμμένων την εκκαθάρισιν και εντολήν της δαπάνης οργάνων του δήμου παν δικαιολογητικόν έγγραφον εξ ου να προκύπτη σαφώς το δικαίωμα του πιστωτού του δήμου κατά βάσιν και ποσόν». Από τις ως άνω διατάξεις, οι οποίες ρυθμίζουν τη διαδικασία της ανάληψης, εκκαθάρισης και εντολής πληρωμής δαπανών συνάγεται, πλην άλλων, ότι οι δαπάνες των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) εξοφλούνται κατά κανόνα με την έκδοση τακτικού χρηματικού εντάλματος. Προκειμένου δε να εκδοθεί τακτικό χρηματικό ένταλμα, πρέπει οι απαιτήσεις των πιστωτών των Ο.Τ.Α., καθώς και οι αντίστοιχες υποχρεώσεις των τελευταίων να αποδεικνύονται κατά την υπόσταση και την έκτασή τους από πλήρη και νόμιμα δικαιολογητικά. Η μη έκδοση ή η μη νόμιμη έκδοση των ως άνω δικαιολογητικών καθιστά την εντελλόμενη δαπάνη μη κανονική (βλ. σχετικές πράξεις VII  Τμ. 13/2008, 11, 373/2009, Κλ. Πρ. Ελ. Στο VII Τμ. 47/2013)
Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 1, 2 παρ.2, 3 και 20 του ν.4013/2011 (ΦΕΚ Α΄ 204), όπως ισχύουν, της κατ' εξουσιοδότηση του ως άνω νόμου (άρθρα 3 και 4) εκδοθείσας 3396/5.3.2012 απόφασης του Υπουργού Ανάπτυξης Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας περί διορισμού των μελών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΦΕΚ τ.Υ.Ο.Δ.Δ. 94/6.3.2012) και των διατάξεων του άρθρου 20 του ν.2690/1999 «Κύρωση του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α΄ 45), συνάγεται ότι, μετά τη συγκρότηση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (με το ν.4013/2011), η λειτουργία της οποίας άρχισε στις 6.6.2012, ήτοι μετά την παρέλευση τριμήνου από την έκδοση της προαναφερόμενης υπουργικής απόφασης διορισμού των μελών της, για τη σύναψη σύμβασης με τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων χωρίς δημοσίευση διακήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 25 του π.δ.60/2007, στο πεδίο εφαρμογής του οποίου εμπίπτουν και οι συμβάσεις τις οποίες συνάπτουν με απευθείας ανάθεση οι ο.τ.α. κατόπιν άγονης ανοικτής διαγωνιστικής διαδικασίας, απαιτείται ως ουσιώδης τύπος της διαδικασίας πριν την έκδοση της απόφασης έγκρισης σύναψης, η διατύπωση προηγούμενης σύμφωνης γνώμης από αυτήν. Κατά συνέπεια, από 6.6.2012 (και ήδη από 1.1.2013, μετά τη θέση σε ισχύ του άρθρου 61 παρ.1 του ν.4146/2013, ΦΕΚ Α' 90/18.4.2013), σε περίπτωση κατά την οποία μία αναθέτουσα αρχή κρίνει αναγκαία τη σύναψη σύμβασης οφείλει, πριν τη λήψη της σχετικής απόφασης, να υποβάλει το φάκελο με όλα τα αναγκαία στοιχεία ενώπιον της ανωτέρω Αρχής, προκειμένου αυτή να ασκήσει τη γνωμοδοτική της αρμοδιότητα. Αν η Αρχή γνωμοδοτήσει αρνητικά η σύμβαση δεν μπορεί να συναφθεί, αφού ο νόμος ορίζει ότι η γνώμη που διατυπώνει είναι σύμφωνη και κατά συνέπεια το όργανο που ασκεί την αποφασιστική αρμοδιότητα υποχρεούται να ενεργήσει κατά τον τρόπο που του υποδεικνύει το γνωμοδοτούν όργανο, ενώ αν ο αναθέτων φορέας δεν υποβάλλει το φάκελο της διαδικασίας ενώπιον της Αρχής, τυχόν απόφαση του αρμόδιου οργάνου περί σύναψης της σύμβασης είναι παράνομη ως εκδοθείσα κατά παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας έκδοσής της (πρβλ. σχετ. Ε΄ Κλιμ. πράξεις 181, 154, 125, 192/2013).

Ακολούθως, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 2, 21 και 23 του ν. 3871/2010 (ΦΕΚ Α΄ 141) «Δημοσιονομική Διαχείριση και Ευθύνη» καθώς και των άρθρων 2-4 του π.δ/τος 113/2010 «Ανάληψη υποχρεώσεων από τους Διατάκτες» (ΦΕΚ Α΄ 209/10.12.2010), συνάγεται ότι για την πραγματοποίηση οποιασδήποτε δαπάνης Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού απαιτείται προηγουμένως η έγκριση  διάθεσης της σχετικής πίστωσης. Κατά το στάδιο  αυτό της δημοσιονομικής ανάληψης της δαπάνης, ο αρμόδιος  διατάκτης,