Ε-112/2026

. Ρυθμίσεις για την προσφορά προσωρινών ειδικών προϊόντων δυναμικότητας (“Route 1”, “Route 2’’ και ‘’Route 3’’) για την μεταφορά φυσικού αερίου από την Ελλάδα στην Ουκρανία έως και τον Απρίλιο 2026. 

Ρυθμίσεις για την προσφορά προσωρινού ειδικού προϊόντος δυναμικότητας για την μεταφορά φυσικού αερίου από την Ελλάδα στην Ουκρανία. 

Επέκταση ρυθμίσεων για την προσφορά προσωρινού ειδικού προϊόντος δυναμικότητας για την μεταφορά φυσικού αερίου από την Ελλάδα στην Ουκρανία έως και τον Απρίλιο 2026.

Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) για την περίοδο 2024-2033.

Τροποποίηση Πρότυπων Συμβάσεων Μεταφοράς, ΥΦΑ και Φ-ΥΦΑ ενόψει της λειτουργίας του νέου Ηλεκτρονικού Πληροφοριακού Συστήματος Φυσικού Αερίου.

Προμήθεια φυσικού αερίου...Εν όψει του ως άνω σκοπού, στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 35 του ν. 4129/2013 δεν εμπίπτουν και κατ’ επέκταση δεν υπόκεινται σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας οι συμβάσεις εκείνες που, σύμφωνα με το οικείο νομοθετικό πλαίσιο, φέρουν απολύτως αναγκαστικό χαρακτήρα τόσο ως προς το πρόσωπο του αντισυμβαλλομένου της αναθέτουσας αρχής, όσο και ως προς τους κατ’ ιδίαν όρους της σύμβασης, ιδίως δε όταν ο αντισυμβαλλόμενος συνιστά οργανισμό δημοσίου δικαίου, που λειτουργεί χάριν του δημοσίου συμφέροντος. Τέτοια σύμβαση είναι και αυτή που συνάπτεται με αντισυμβαλλόμενο τη δημόσια επιχείρηση .... για την παροχή φυσικού αερίου, δεδομένου ότι δεν υπάρχει ευχέρεια επιλογής αναδόχου, καθόσον κατ’ ουσίαν μοναδικός διανομέας φυσικού αερίου στην Ελλάδα είναι η ως άνω εταιρεία, ενώ, περαιτέρω, ούτε οι όροι της σύμβασης ούτε η τιμολόγηση της παρεχομένης προμήθειας υπόκεινται σε διαπραγμάτευση. Τα παραπάνω ισχύουν καθ’ όσο διάστημα η αγορά του φυσικού αερίου είναι μεν τύποις απελευθερωμένη, πλην όμως ουσιαστικά μοναδικός διανομέας του φυσικού αερίου παραμένει η ..... Στην περίπτωση αυτή δεν καταλείπεται αντικείμενο άσκησης προσυμβατικού ελέγχου, αφού, ως εκ του αναγκαστικού χαρακτήρα των προεκτεθέντων δεδομένων σύναψης της σύμβασης, αυτή αποτελεί σύμβαση προσχώρησης της αναθέτουσας αρχής στους τυποποιημένου περιεχομένου όρους της σύμβασης χωρίς καμιά διαπραγματευτική δυνατότητα. ..Κατόπιν όσων έγιναν, κατά πλειοψηφία, δεκτά ανωτέρω, οι συμβάσεις των αναθετουσών αρχών με τη .... για την παροχή φυσικού αερίου, για όσο χρονικό διάστημα η .... παραμένει ο αποκλειστικός διανομέας του φυσικού αερίου στην Ελλάδα, ως συναπτόμενες χωρίς τη συμβατική αυτονομία της επιλογής του αναδόχου και έχουσες, ως προς τους όρους σύναψης της σύμβασης, τον χαρακτήρα συμβάσεων προσχώρησης, εκφεύγουν του κατά το άρθρο 35 του ν. 4129/2013 προσυμβατικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Συμπληρωματική σύμβαση έργου- εγκατάσταση αφαλάτωσης..Με δεδομένα τα ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η σύναψη της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης στερείται νομίμου ερείσματος, διότι: α) οι συμπληρωματικές εργασίες δεν παρίστανται αναγκαίες για την εκτέλεση του αρχικού έργου, αλλά αποτελούν επέκταση του τεχνικού και φυσικού αντικειμένου του, η οποία δεν περιλαμβανόταν στα συμβατικά τεύχη για την ανάθεση της κύριας σύμβασης, και β) δεν διαπιστώνεται, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ότι εξαιτίας απρόβλεπτων περιστάσεων κατέστη αναγκαία, για την τεχνική εκτέλεση του υπό κατασκευή δημοπρατηθέντος έργου, η εκτέλεση συμπληρωματικών εργασιών, καθόσον για την επέκταση της δυναμικότητας της μονάδας αφαλάτωσης προβλεπόταν στα συμβατικά τεύχη νέα ανάθεση (Β΄ Φάση), άλλως η σημαντική αύξηση της τουριστικής - εποχικής κίνησης της περιοχής, αλλά και η βαθμιαία υποβάθμιση της ποιότητας του νερού των γεωτρήσεων (πίνακας παρακολούθησης .... 2008-2018 στη σελ. 12 της αιτιολογικής έκθεσης) ήταν γνωστή τουλάχιστον από τα έτη 2013- 2014, πριν τη δημοπράτηση του έργου, ο σχεδιασμός του οποίου πραγματοποιήθηκε με μεγάλη χρονική απόσταση, βάσει δεδομένων των προηγούμενων ετών σε σχέση με το χρόνο σύνταξης της προμελέτης (2011), επομένως δεν συντρέχει καμία από τις σωρευτικά απαιτούμενες προϋποθέσεις βάσει των άρθρων 28 και 57 του ν.3669/2008, η συνδρομή των οποίων μπορούσε να παρέχει νόμιμο έρεισμα για τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης.Κατόπιν των ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Εγκατάσταση αφαλάτωσης - Θέση ...Δήμου ...».

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/122/2020

Παροχή υπηρεσιών επιστημονικής και αναπτυξιακής υποστήριξης:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγινα δεκτά ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι το αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης δύναται μεν να υπαχθεί στους ανωτέρω εκτεθέντες σκοπούς αμφοτέρων των συμβαλλομένων μερών και άρα θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι αυτά εκκινούν από κοινή αφετηρία, πλην όμως, οι προβλέψεις των περισσοτέρων ρυθμίσεων της σύμβασης, όπως α) συγκεκριμένου ποσού ως αμοιβής του ... και μάλιστα προκαταβολής ύψους έως και 20% αυτής, β) ολοκλήρωσης και εξάντλησης του επιδιωκόμενου σκοπού με τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης, χωρίς να απαιτείται ή να προβλέπεται περαιτέρω η υπογραφή εκτελεστικών τοιούτων, γ) δυνατότητας σύναψης, κατά την κείμενη νομοθεσία, συμπληρωματικής σύμβασης με επέκταση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της ελεγχόμενης σύμβασης, με σύνταξη μάλιστα του σχετικού Συγκριτικού Πίνακα, κατά τα οριζόμενα στο π.δ. 60/2007, άγουν, περαιτέρω, στην κρίση ότι δεν πρόκειται για γνήσια προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν. 38520/2010, αλλά, υπό το μανδύα αυτής, υποκρύπτεται αυτοτελής εξ επαχθούς αιτίας δημόσια σύμβαση παροχής υπηρεσιών με αναθέτουσα αρχή τη .. και ανάδοχο τον ..., η οποία μάλιστα εμπίπτει στις διατάξεις του π.δ. 60/2007, καθόσον ο προϋπολογισμός της υπερβαίνει το κατώτατο όριο υπαγωγής σ’ αυτές. Άλλωστε, σε όλα σχεδόν τα άρθρα της σύμβασης ο .... αναφέρεται ως ανάδοχος και όχι απλώς ως αντισυμβαλλόμενος. Εξ άλλου, περί των ανωτέρω πλημμελειών που επισημαίνονται και διά της προσβαλλομένης πράξης, η αιτούσα, όχι μόνο ουδέν προβάλλει, αλλά, περαιτέρω, με τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς της αντιφάσκει, δεδομένου ότι, αφ’ ενός μεν επικαλείται συμφωνία του περιεχομένου της σύμβασης με το άρθρο 100 του ν. 3852/2010, αφ’ ετέρου δε συνομολογεί ότι αποδεικνύεται η συνδρομή των προϋποθέσεων προσφυγής στη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη προκήρυξη διαγωνισμού.(...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω και δεδομένου ότι εξακολουθούν να υφίστανται λόγοι διακωλυτικοί της υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης, η εν λόγω αίτηση ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί, να μην ανακληθεί η προσβαλλομένη πράξη και κατ’ επέκταση να μην υπογραφεί το ελεγχόμενο σχέδιο προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης ... και του Οργανισμού Ανάπτυξης ..

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις που προηγήθηκαν, δεν είναι νόμιμη η μεταφορά της φερομένης ως δικαιούχου του χρηματικού εντάλματος από τη «......» στο Δήμο ..... – .., κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 109 παράγραφος 7 του ν.3852/2010, και πάσχει κατά τούτο η 317/16.9.2014 απόφαση του Δ.Σ. του Δήμου, διότι κατά το χρόνο λύσης της κοινωφελούς επιχείρησης (στις 8.8.2014) είχε λήξει η από 12.7.1994 προγραμματική σύμβαση (στις 12.7.2014), δυνάμει της οποίας λειτουργούσε το Κ.Ε.Κ., όπου και απασχολείτο η ως άνω εργαζόμενη, χωρίς, περαιτέρω, η συγκεκριμένη δράση να είναι δυνατόν να μεταφερθεί στο Δήμο. Εξάλλου, στην ίδια την 87/11.3.2014 απόφαση του Δ.Σ. του Δήμου, με την οποία αποφασίσθηκε η λύση της «......», ρητά είχε εξαιρεθεί και πριν από τη λήξη της σύμβασης η μεταφορά της συγκεκριμένης δράσης λειτουργίας του Κ.Ε.Κ., καθώς αυτό είχε πάψει να λειτουργεί ουσιαστικά ήδη από το Σεπτέμβριο του έτους 2012. Αβασίμως δε προβάλλεται από το Δήμο, με το 19276/4.8.2016 έγγραφο αντιρρήσεων, ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν δύναται να ελέγχει παρεμπιπτόντως την νομιμότητα των διοικητικών πράξεων  που αποτελούν το έρεισμα των ελεγχόμενων δαπανών και κατ’ επέκταση, εν προκειμένω, τη συνδρομή των προϋποθέσεων μεταφοράς προσωπικού στο Δήμο, εφόσον οι ως άνω πράξεις κρίθηκαν νόμιμες και δεν ανακλήθηκαν από τη Διοίκηση ή δεν ακυρώθηκαν με δικαστική απόφαση. Και τούτο, διότι το Ελεγκτικό Συνέδριο, κατά την άσκηση του προβλεπόμενου από το άρθρο 98 παρ. 1 στοιχ. α΄ του Συντάγματος προληπτικού ελέγχου των δαπανών του Κράτους, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και άλλων νομικών προσώπων υπαχθέντων στον έλεγχό του, έχει τη δυνατότητα να εξετάζει παρεμπιπτόντως, δυνάμει του άρθρου 17 παρ. 3 του π.δ/τος 774/1980 και ήδη 28 παρ. 3 του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4129/2013, και τη νομιμότητα των δημιουργικών της ελεγχόμενης δαπάνης πράξεων, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει εκδοθεί για αυτές τελεσίδικη δικαστική απόφαση του αρμόδιου δικαστηρίου, μη δεσμευόμενο από το ισχύον επί των ατομικών διοικητικών πράξεων τεκμήριο νομιμότητας (Ε.Σ. Ολομ. Πρακτικά Γεν. Συν. 3ης/26.1.2011 Θέμα Α΄, 4ης/27.2.2008 Θέμα Β΄, 7ης/19.3.2003 Θέμα Α΄, 33ης/15.10.1997 Θέμα Α΄ και Ι Τμ. Πράξεις 16/2013, 181/2012, 257, 113/2010, 34/2009, 135/2007, 75/2004, 90/2002, 127/1997 κ.ά.). Επιπλέον, με την 44358/24491/30.6.2015 απόφαση του Γ.Γ. Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής η ως άνω απόφαση (317/2014) θεωρήθηκε κατά τεκμήριο νόμιμη λόγω παρέλευσης της προθεσμίας για την άσκηση ελέγχου νομιμότητας και ενώ προηγουμένως τόσο η αρμόδια Δ/νση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης όσο και η Δ/νση Προσωπικού Τοπικής Αυτοδιοίκησης είχαν γνωμοδοτήσει κατά της νομιμότητας της συγκεκριμένης μετακίνησης (είχε προηγηθεί η 20207/16186/28.7.2014 όμοια, με την οποία δεν είχε εγκριθεί η μεταφορά της συγκεκριμένης εργαζόμενης στο Δήμο) και ο Δήμος όφειλε, σύμφωνα με την αρχή της χρηστής Διοίκησης, να απέχει από την εφαρμογή μιας απόφασης, η οποία κρίθηκε μεν τυπικά νόμιμη, ως προς την ουσία της, όμως, είχαν εντοπιστεί σοβαρές πλημμέλειες από τα αρμόδια όργανα ελέγχου της νομιμότητας αυτής.ΜΗ ΑΝΑΚΛΗΤΕΑ ΜΕ ΤΗΝ 8/2017 ΠΡΑΞΗ 1ΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ:Ενίσχυση του μηχανισμού καθαριότηταςΔήμου (...) Η σύμβαση αυτή δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ν.4412/2016 «Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών (προσαρμογή στις Οδηγίες 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ)» (Α΄ 147), καθόσον αποτελεί μορφή ενδοϋπηρεσιακής σύμβασης (in house) (βλ. άρθρο 12 παρ. 4 και 6 του  ν.4412/2016, πρβλ. απόφαση ΔΕΚ της 18.11.1999 C- 107/98, «Teckal Srl», σκ. 50 κ.λπ). (...)  Με τα δεδομένα αυτά, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, η υπό έλεγχο προγραμματική σύμβαση έχει το προβλεπόμενο από τις διατάξεις του άρθρου 100 του ν.3852/2010 ελάχιστο αναγκαίο περιεχόμενο, το οποίο είναι σύμφωνο με τις ρυθμίσεις για τη διαχείριση στερεών αποβλήτων, και, ως εκ τούτου, εφόσον δεν διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στην ελεγχόμενη διαδικασία, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος, με το 11760/8.3.2017 έγγραφο της Αντιδημάρχου ....... (αριθ. πρωτ. Ε.Σ. 15325), σχεδίου προγραμματικής σύμβασης, το οποίο τηρείται σε ηλεκτρονική μορφή στη Γραμματεία του Κλιμακίου αυτού, υπό τον όρο ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 8 παρ. 5 αρμοδιότητα της Κοινής Επιτροπής υλοποίησης και παρακολούθησης να αποφασίζει ομόφωνα για τυχόν τροποποιήσεις της προγραμματικής σύμβασης θα απαλειφθεί, δεδομένου ότι, με αυτή, μη νομίμως επεκτείνονται οι αρμοδιότητές της σε αντικείμενα πέραν της παρακολούθησης της πορείας του έργου (βλ. Ε.Σ. Ζ΄ Κλ. 89/2011, σκ. 6 β ιιι). Επισημαίνονται, επίσης, τα εξής: α) Τυχόν τροποποίηση του φυσικού (μεταβολή της συχνότητας ή τροποποίηση της μηνιαίας κατανομής των δρομολογίων) και, κατ’ επέκταση, του οικονομικού αντικειμένου της προγραμματικής σύμβασης μέσω ενεργοποίησης του προβλεπόμενου, στο άρθρο 2 παρ. ΙΙΙ του σχεδίου, όρου θα κριθεί ως προς τη νομιμότητά της διά της υποβολής σχετικού σχεδίου σύμβασης στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου και β) Η προβλεπόμενη στο άρθρο 2 παρ. ΙΙ περ. Δ΄ μηχανική αποκομιδή (συλλογή και μεταφορά) οργανικών δημοτικών στερεών αποβλήτων από καφέ κάδους δεν αποτελεί αντικείμενο της ελεγχόμενης προγραμματικής σύμβασης, δεδομένου ότι, όπως αναφέρεται στο υποβληθέν προς έλεγχο σχέδιο, η ως άνω υπηρεσία είναι υπό διαμόρφωση, ενώ δεν κοστολογείται, με αποτέλεσμα να είναι εκτός προϋπολογισμού, είναι όμως δυνατό να συμπεριληφθεί στο αντικείμενο της προγραμματικής σύμβασης μέσω της ενεργοποίησης του προβλεπόμενου στο άρθρο 2 παρ. ΙΙΙ όρου περί τροποποίησης αυτής, το δε σχετικό σχέδιο της τροποποιητικής προγραμματικής σύμβασης θα πρέπει να υποβληθεί για προσυμβατικό έλεγχο στο Ελεγκτικό Συνέδριο.