ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.4/3/2016

Διαδικασία ανάθεσης - Όργανα:Νόμιμη η καταβολή αμοιβής από  Υ.Δ.Ε. Υπουργείου, για την παροχή υπηρεσιών κοπής-ραφής στολών σε περισσότερους του ενός μειοδότες, κατόπιν πρόχειρου μειοδοτικού διαγωνισμού, διότι ότι ανάλογη δυνατότητα παρείχετο στους  Όρους Συμφωνιών του διαγωνισμού.

Προμήθεια ειδών ιματισμού-ένδυσης-υπόδησης...Με βάση τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Τμήμα κρίνει ότι οι δαπάνες για την προμήθεια ειδών ιματισμού-ένδυσης-υπόδησης, μέσω του ανοικτού διαγωνισμού, της 31.8.2000 και στολών εργασίας μέσω της διενέργειας του κλειστού διαγωνισμού της 14.11.2000 δεν είναι νόμιμες, εφόσον δεν ήταν νόμιμη η κατακύρωση των συγκεκριμένων ως άνω ειδών, αφού η επιτροπή του διαγωνισμού είχε δέσμια αρμοδιότητα να προτείνει την κατακύρωση του αποτελέσματος των διαγωνισμών στις εταιρίες των οποίων οι προσφορές αξιολογήθηκαν ως τεχνικώς αποδεκτές και τα είδη παρέχονταν με τη χαμηλότερη τιμή. Αξιολογήσεις δε ή συγκρίσεις ως προς το τεχνικώς αποδεκτό, ποιοτικό από επόψεως κατασκευής και άρτιο των προσφερόμενων ειδών δεν μπορούσαν να γίνουν από την επιτροπή του διαγωνισμού μετά την αποσφράγιση και των οικονομικών προσφορών των συμμετεχουσών εταιριών. Κατ’ επέκταση και οι αποφάσεις του Δ.Σ. του Νοσοκομείου … περί κατακυρώσεως του αποτελέσματος των εν λόγω διαγωνισμών ως προς τα συγκεκριμένα είδη σε προμηθευτές - μη μειοδότες είναι ομοίως νομικά πλημμελείς με συνέπεια να είναι μη νόμιμες, εκ του λόγου τούτου, οι υπό κρίση δαπάνες. Περαιτέρω ο προβαλλόμενος ισχυρισμός περί κατακυρώσεως των αποτελεσμάτων των διαγωνισμών σε μη μειοδότες, λόγω της μικρής αποκλίσεως, που εμφανίζουν οι τιμές των προμηθευτών σε σύγκριση με εκείνες των πραγματικών μειοδοτών και της ποιοτικής ανωτερότητας των πρώτων έναντι των τελευταίων, είναι αβάσιμος, διότι το κριτήριο της χαμηλότερης τιμής επιβάλλεται από τη διακήρυξη ως αποκλειστικό και υποχρεωτικό μέτρο για την κατακύρωση με μόνη τη σύγκριση της προσφερόμενης από κάθε συμμετέχοντα τιμής. Πρέπει να σημειωθεί ότι, οι σχετικές αποκλίσεις των τιμών ενός εκάστου των ειδών (στον ανοικτό διαγωνισμό ανέρχονται συνολικά στο ποσό των 3.184.407 δρχ. και στον κλειστό διαγωνισμό στο ποσό των 315.400 δρχ. + Φ.Π.Α.) και είναι ιδιαίτερα μεγάλες. Συνακόλουθα, τα κρινόμενα χρηματικά εντάλματα δεν πρέπει για τους λόγους αυτούς να θεωρηθούν, ενώ παρέλκει ως αλυσιτελής η εξέταση του έτερου λόγου διαφωνίας της Επιτρόπου.

Προμήθεια φίλτρων τεχνητού νεφρού:ζητείται η αναθεώρηση της 2841/2012 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Τμήμα κρίνει κατά πλειοψηφία ότι: α) Η διαπιστωθείσα παράλειψη στις δημοσιευθείσες στην Ε.Ε.Ε.Ε. και τον εθνικό τύπο περιλήψεις συνιστά μεν νομική πλημμέλεια, πλην όμως αυτή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, κρίνεται επουσιώδης και δεν δύναται ν’ αποτελέσει διακωλυτικό λόγο της σύναψης των σχετικών συμφωνιών - πλαίσιο, δοθέντος ότι υπήρξε επακριβής καθορισμός των ποσοτήτων και των επιμέρους κατηγοριών των προς προμήθεια φίλτρων καθώς και της εκτιμώμενης αξίας αυτών στην οικεία διακήρυξη, η οποία μάλιστα αναρτήθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα της Ε.Π.Υ. με το αναλυτικό περιεχόμενό της, όπως αυτό διαμορφώθηκε μετά τις συμπληρώσεις που επήλθαν με τα 12157/21.9.2010 και 12542/29.9.2010 διευκρινιστικά έγγραφα της Προέδρου της Ε.Π.Υ. (..)β) Η αναγραφή στη δημοσιευθείσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίληψη της διακήρυξης (μετά τις διορθώσεις) του ποσού των 88.000.000,00 ευρώ, ως συνολικά εκτιμώμενης αξίας των προς προμήθεια φίλτρων, αντί του ποσού των 36.673.560,00 ευρώ, που δημοσιεύθηκε στον εθνικό τύπο και στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως οφείλεται προφανώς σε παραδρομή.(..)γ) Η αναγραφή - στην αποσταλείσα προς την Ε.Ε.Ε.Ε. περίληψη της διακήρυξης της -δυνατότητας κατακύρωσης σε τρεις φορείς αντί των είκοσι, που προβλέπονταν στο άρθρο 19 της διακήρυξης, συνιστά επουσιώδη νομική πλημμέλεια, που δεν επιφέρει δυσμενείς επιπτώσεις σε τρίτους και στο αποτέλεσμα του διαγωνισμού, καθόσον οι επίμαχες κατηγορίες φίλτρων (Α1, Α2, Β1 και Β2) κατακυρώθηκαν σε περισσότερους από τρεις οικονομικούς φορείς, συνεκτιμωμένου, επιπροσθέτως, του γεγονότος ότι κατά τη διενέργεια του διαγωνισμού επιτεύχθηκε η ανάπτυξη μεγάλου βαθμού ανταγωνισμού με τη συμμετοχή 23 υποψηφίων εταιρειών. δ) Δεν δημιουργείται κώλυμα υπογραφής των ελεγχόμενων σχεδίων συμβάσεων εκ μόνης της προσθήκης τριών επιπλέον δημοσίων νοσοκομείων στον κατάλογο αγοραστών των συμφωνιών - πλαίσιο, καθόσον η πλημμέλεια αυτή δύναται να θεραπευθεί με την απαλοιφή του σχετικού όρου από το κείμενο των υποβληθέντων προς έλεγχο Παραρτημάτων των σχεδίων συμφωνιών-πλαίσιο, σε συμμόρφωση προς το αρχικό κείμενο του Παραρτήματος Ι της διακήρυξης..Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Τμήμα μείζονος – επταμελούς σύνθεσης αποφαίνεται, κατά πλειοψηφία, ότι η υπό κρίση αίτηση αναθεώρησης του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ως και οι υπέρ αυτού ασκηθείσες παρεμβάσεις των εταιρειών «....» πρέπει να γίνουν δεκτές, να αναθεωρηθεί η προσβαλλόμενη με αυτήν 2841/2012 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου 

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΑΛΕΞΙΣΦΑΙΡΩΝ ΓΙΛΕΚΩΝ:..συνάγεται ότι ο ελεγχόμενος διαγωνισμός αφορά στη σύναψη συμφωνίας πλαίσιο με περισσότερους οικονομικούς φορείς και συγκεκριμένα με τους τρείς (εφόσον προσέλθει επαρκής αριθμός ενδιαφερομένων) προμηθευτές, που θα υποβάλλουν τις πλέον συμφέρουσες από οικονομική άποψη, αποκλειστικά βάσει τιμής, οικονομική προσφορά. Επιπλέον, οι εκτελεστικές συμβάσεις θα ανατεθούν κατόπιν προκήρυξης νέου διαγωνισμού μεταξύ των οικονομικών φορέων που είναι συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας – πλαίσιο.   Η αναφορά στην παράγραφο 1 της διακήρυξης ότι ο διαγωνισμός αφορά σε «συμφωνία – πλαίσιο της παρ. 4 του άρθρου 39 του ν. 4412/2016», παραπέμποντας στις διατάξεις για τις συμφωνίες πλαίσιο με έναν μόνο οικονομικό φορέα, είναι μεμονωμένη και δεν βρίσκει έρεισμα σε άλλους όρους της διακήρυξης, εκ τούτου δε συνάγεται ότι έχει τεθεί από προφανή παραδρομή.  Δεδομένου δε ότι ο όρος αυτός, ως εκ της μεμονωμένης διατύπωσής του και της αντίθεσής του προς τις αναλυτικώς και σαφώς περιγραφόμενες διαδικασίες ανάθεσης των εκτελεστικών συμβάσεων που περιγράφονται στους λοιπούς όρους της διακήρυξης (στους οποίους ρητώς παραπέμπουν οι δημοσιευμένες στον τύπο προκηρύξεις), δεν δημιούργησε ασάφεια ή σύγχυση στους υποψήφιους προμηθευτές, η δε εσφαλμένη αυτή αναφορά δεν συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια του ελεγχόμενου διαγωνισμού ούτε δεσμεύει την αναθέτουσα αρχή. Επισημαίνεται εντούτοις ότι τα υποβληθέντα σχέδια συμφωνίας – πλαίσιο φέρονται να συνάπτονται χωριστά με κάθε προμηθευτή.  Επιπλέον, σε αυτά αναγράφεται το καταβλητέο τίμημα για τη συνολική ποσότητα των ειδών (άρθρο 3), ενώ δεν αναφέρεται σαφώς ότι για την ανάθεση των εκτελεστικών συμβάσεων θα διενεργηθεί νέος διαγωνισμός, μεταξύ των δύο αναδειχθέντων προμηθευτών, προκαλώντας έτσι την εσφαλμένη εντύπωση ότι έκαστη σύμβαση αφορά στην προμήθεια του συνόλου των ζητούμενων ειδών από κάθε αντισυμβαλλόμενο χωριστά. Ως εκ τούτου, και ενόψει της αμφισβήτησης που προέκυψε, το Τμήμα κρίνει ότι τα υποβληθέντα σχέδια συμφωνιών – πλαίσιο, πρέπει να διορθωθούν, κατά τρόπον ώστε να αποσαφηνίζονται οι όροι ανάθεσης, αντίγραφα δε αυτών να αποσταλούν στο αρχείο της Γραμματείας του Δικαστηρίου. 

Προμήθεια εμφυτεύσιμων συσκευών καρδιακού ρυθμού - βηματοδότες και εμφυτεύσιμων συσκευών καρδιακού ρυθμού – απινιδωτές..ζητείται η ανάκληση της 86/2012 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Τμήμα άγεται κατά πλειοψηφία στην κρίση ότι κατ’ αρχάς η μη δημοσίευση στην περίληψη της διακήρυξης στην Ε.Ε.Ε.Ε. του είδους της ομάδας Γ, πέραν του ότι αυτή οφείλεται προφανώς σε παραδρομή, ώστε να μη μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει σημειωθεί νόθευση του ελεύθερου και υγιούς ανταγωνισμού και παραβίαση των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των συμμετεχόντων. Κατά τα λοιπά δε, αποφαινόμενο ως ανωτέρω το Κλιμάκιο με την προσβαλλόμενη 86/2012 Πράξη του, δεν έσφαλε μεν ως προς τη διαπίστωση των προαναφερθεισών νομικών πλημμελειών, πλην όμως αυτές πρέπει να αποδοθούν σε συγγνωστή πλάνη των αρμοδίων οργάνων (βλ. σχετ. Τμήμα Μείζονος-Επταμελούς Σύνθεσης 2448/2012), λόγω της εύλογης πεποίθησης της αναθέτουσας αρχής ότι είχε τη δυνατότητα να προχωρήσει στον αποκλεισμό της εταιρίας «… Ε.Π.Ε.», εφόσον η τελευταία παραιτήθηκε από την ασκηθείσα σχετική αίτηση ακυρώσεως, όπως επίσης και να κατακυρώσει το αποτέλεσμα του διαγωνισμού σε περισσότερους του ενός μειοδότες, εφόσον θεώρησε ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο θα επιτύγχανε χαμηλότερες τιμές στους κατ’ ιδίαν μικρούς διαγωνισμούς (call-offs), συνυπολογιζομένης και της συνδρομής λόγων δημοσίου συμφέροντος που δικαιολογούν την υπογραφή των σχετικών σχεδίων συμβάσεων και οι οποίοι (λόγοι) συνίστανται στην ανάγκη άρτιας λειτουργίας του συνόλου σχεδόν των νοσοκομείων της χώρας όσον αφορά τη σωστή και έγκαιρη αντιμετώπισης των προβλημάτων υγείας των ασθενών με καρδιολογικά προβλήματα και την παροχή της απαραίτητης ιατρικής περίθαλψης σε αυτούς.(..)           Ανακαλεί την 86/2012 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Τμήμα άγεται κατά πλειοψηφία στην κρίση ότι κατ’ αρχάς η μη δημοσίευση στην περίληψη της διακήρυξης στην Ε.Ε.Ε.Ε. του (ορθού) ποσού των 35.910.000 ευρώ, πέραν του ότι αυτή οφείλεται προφανώς σε παραδρομή, προκάλεσε τη συμμετοχή ικανού αριθμού υποψηφίων εταιρειών, ώστε να μη μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει σημειωθεί νόθευση του ελεύθερου και υγιούς ανταγωνισμού και παραβίαση των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των εργαζομένων, κατά τα λοιπά δε, αποφαινόμενο ως ανωτέρω το Κλιμάκιο με την προσβαλλόμενη 88/2012 Πράξη του, δεν έσφαλε μεν ως προς τη διαπίστωση των προαναφερθεισών νομικών πλημμελειών, πλην όμως αυτές πρέπει να αποδοθούν σε πλάνη των αρμοδίων οργάνων τα οποία συγγνωστώς υπέλαβαν ότι μπορούσαν να ενεργήσουν, όπως ενήργησανλόγω της εύλογης πεποίθησης της αναθέτουσας αρχής ότι είχε τη δυνατότητα να προχωρήσει στην αποδοχή των προσφορών των εταιρειών ... A.E., ..., ... και ... καθώς και στον αποκλεισμό της εταιρίας ... A.E., εφόσον η τελευταία παραιτήθηκε από την ασκηθείσα σχετική αίτηση ακυρώσεως, όπως επίσης και να κατακυρώσει το αποτέλεσμα του διαγωνισμού σε περισσότερους του ενός μειοδότες, εφόσον θεώρησε ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο θα επιτύγχανε χαμηλότερες τιμές στους κατ’ ιδίαν μικρούς διαγωνισμούς (call-offs), συνυπολογιζομένης και της συνδρομής λόγων δημοσίου συμφέροντος που δικαιολογούν την υπογραφή των σχετικών σχεδίων συμβάσεων και οι οποίοι (λόγοι) συνίστανται στην ανάγκη άρτιας λειτουργίας του συνόλου σχεδόν των νοσοκομείων της χώρας όσον αφορά τη σωστή και έγκαιρη αντιμετώπισης των προβλημάτων υγείας των ασθενών με οφθαλμολογικά προβλήματα και την παροχή της απαραίτητης ιατρικής περίθαλψης σε αυτούς.(..)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει κατά πλειοψηφία ότι η από 22-6-2012 αίτηση της Προέδρου της Επιτροπής Προμηθειών Υγείας, και η συνεκδικαζόμενη με αυτή από 6-7-2012 παρέμβαση της ….» πρέπει να γίνουν δεκτές και να ανακληθεί η 88/2012 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Αμοιβή για τη διαμόρφωση χώρου του ακτινοδιαγνωστικού τμήματος νοσοκομείου:..Με τα δεδομένα αυτά και όσα εκτέθηκαν στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο καταλήγει στα ακόλουθα:i. Αβασίμως προβάλλει η Επίτροπος με τον πρώτο λόγο διαφωνίας ότι κατά παράβαση του άρθρου 2 του π.δ. 118/2007, ο επίμαχος πρόχειρος διαγωνισμός προκηρύχθηκε και διενεργήθηκε χωρίς να έχει προσδιοριστεί στην 24/15 διακήρυξη η προϋπολογισθείσα δαπάνη καθενός από τα προκηρυχθέντα είδη-εργασίες. Τούτο διότι η υποχρέωση αυτή συντρέχει μόνο εφόσον παρέχεται στους διαγωνιζόμενους η δυνατότητα υποβολής προσφοράς για μέρος μόνο των προκηρυχθεισών προμηθειών ή εργασιών, εν προκειμένω όμως όπως προκύπτει από την ίδια τη διακήρυξη και κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από το Νοσοκομείο με το έγγραφο επανυποβολής του χρηματικού εντάλματος, οι επίμαχες προμήθειες- εργασίες προκηρύχθηκαν ως σύνολο, δεν παρείχετο δε στους υποψηφίους η δυνατότητα να υποβάλλουν προσφορά για μέρος των προμηθειών ή των εργασιών.(..)ii. Περαιτέρω, αβασίμως προβάλλει η Επίτροπος με το δεύτερο λόγο διαφωνίας ότι ελλείψει προϋπολογισμού των επιμέρους προμηθειών και εργασιών που αποτέλεσαν αντικείμενο της επίμαχης ανάθεσης δεν είναι δυνατός ο καθορισμός της φύσης του έργου και προκαλείται σύγχυση ως προς το εφαρμοστέο νομοθετικό καθεστώς. Τούτο διότι όπως βεβαιώνεται με το έγγραφο επανυποβολής, η δαπάνη της προμήθειας των υλικών υπερβαίνει αυτήν των εργασιών, ειδικότερα η δαπάνη εκτέλεσης των ανατεθεισών εργασιών δεν υπερβαίνει το 43% της συνολικής δαπάνης και συνεπώς, σύμφωνα με την εφαρμοστέα εν προκειμένω ρητή διάταξη της εθνικής νομοθεσίας, εφαρμοστέο είναι το νομοθετικό καθεστώς του ν. 2286/1995.iii. Αντιθέτως, κατά τον βασίμως προβαλλόμενο από την Επίτροπο τρίτο λόγο διαφωνίας, η απόρριψη της προσφοράς της «...» με μόνη αιτιολογία ότι «από τα κατατεθειμένα δικαιολογητικά δεν αποδεικνύεται η εμπειρία της εταιρείας σε κατασκευή αντίστοιχων χώρων με ακτινοπροστασία» στερείται πλήρους, ειδικής, εμπεριστατωμένης και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίας, διότι μεταξύ των επικαλούμενων από την εταιρεία συναφών έργων προς απόδειξη της εμπειρίας της εταιρείας αναφερόταν η «Ανακαίνιση – αναδιαρρύθμιση Ακτινοδιαγνωστικού τμήματος Κτιρίου 10 στο Γενικό Νοσοκομείο ..», η Επιτροπή διαγωνισμού όφειλε συνεπώς να εκθέσει με πληρότητα για ποιους λόγους οι επικαλούμενες εργασίες δεν στοιχειοθετούν την απαιτούμενη από τη διακήρυξη εμπειρία. (..)Κατ΄ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι μη νόμιμη για τον βασίμως προβαλλόμενο από την Επίτροπο τρίτο λόγο διαφωνίας, όμως το χρηματικό ένταλμα θα μπορούσε να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης, αν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.(συγνωστή πλάνη)

Βελτίωση οδικής ασφάλειας σε οδικό δίκτυο...Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι, ενόψει των περιλαμβανόμενων στις …. αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού διαπιστώσεων, υφίστανται επαρκώς εύλογες ενδείξεις που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι εταιρείες που συμμετέχουν στην αναδειχθείσα ανάδοχο ένωση εταιρειών είχαν συνάψει, κατά τα ανωτέρω χρονικά διαστήματα, συμφωνίες με άλλους οικονομικούς φορείς, με στόχο τη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Η αρνητική, όμως, απάντηση που διατυπώθηκε στο σχετικό ερώτημα του υποβληθέντος από αυτή Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εγγράφου Προμήθειας δεν άγει σε άνευ ετέρου αποκλεισμό της από την ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία λόγω της ανακριβούς συμπλήρωσης του εν λόγω εγγράφου. Τούτο, διότι το ερώτημα είχε διατυπωθεί κατά τρόπο ώστε να μην καθίσταται σαφές αν ζητείται από το διαγωνιζόμενο να δηλώσει οποιαδήποτε συμφωνία που τυχόν έχει συνάψει στο παρελθόν με σκοπό τη στρέβλωση του ανταγωνισμού ή μόνο αυτές που αφορούν στο συγκεκριμένο διαγωνισμό (βλ. τη 1082/2018 απόφαση της Αρχής Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών, με την οποία υιοθετήθηκε η δεύτερη ερμηνευτική εκδοχή). Εξάλλου, κατά το χρόνο διενέργειας του διαγωνισμού (28.11.2018) δεν είχε ακόμα δημοσιευτεί η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 24.10.2018 επί της υπόθεσης C-124/17 (Vossloh Laeis GmbH κατά Stadtwerke München GmbH), με την οποία κρίθηκε ότι η τριετής περίοδος αποκλεισμού «από την ημερομηνία του σχετικού γεγονότος», η οποία προβλέπεται στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 7 του άρθρου 57 της Οδηγίας 2014/24, που μεταφέρθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με την παρ. 10 του άρθρου 73 του ν.4412/2016, άρχεται από το χρόνο έκδοσης της σχετικής απόφασης της αρμόδιας Αρχής και όχι από το χρόνο συντέλεσης της παράβασης και, συνεπώς, δεν ήταν κατά το χρόνο υποβολής του δικαιολογητικού σαφές αν έπρεπε να δηλωθούν συμφωνίες που είχαν λάβει χώρα, όπως οι επίμαχες, σε χρόνο προγενέστερο των τριών ετών από τη διενέργεια του διαγωνισμού, πλην όμως η σύναψή τους διαπιστώθηκε με απόφαση του αρμόδιου οργάνου, ληφθείσα εντός της ως άνω τριετούς προθεσμίας, λαμβανομένου μάλιστα υπόψη ότι η μία εκ των δύο ανωτέρω αποφάσεων (674/2018) της Επιτροπής Ανταγωνισμού εκδόθηκε στις 14.12.2018 και δημοσιεύτηκε στις 8.2.2019, ήτοι μετά τη διενέργεια του διαγωνισμού (28.11.2018). Συνεπώς, με βάση τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης, η σχετική ασάφεια του εν λόγω τεύχους δημοπράτησης, η οποία εγείρει ζητήματα ερμηνείας και δύναται αντικειμενικά να παραπλανήσει τους διαγωνιζόμενους ως προς τις ειδικότερες υποχρεώσεις τους, δεν δύναται, τελικώς, να αποβεί σε βάρος αυτών (βλ. σκ. 3.4) και, ως εκ τούτου, δεν συνέτρεχε λόγος αποκλεισμού της αναδειχθείσας αναδόχου ένωσης εταιρειών εκ του λόγου ότι απάντησε αρνητικά στο προαναφερόμενο ερώτημα του Ε.Ε.Ε.Π.. Δεδομένου, όμως, ότι σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 73 του ν.4412/2016, σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας σύναψης σύμβασης, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να αποκλείουν οικονομικό φορέα, όταν αποδεικνύεται ότι εμπίπτει σε μία από τις περιπτώσεις της παρ. 4 του ίδιου άρθρου και ότι, με τις ως άνω αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού, διαπιστώθηκε η εκ μέρους των εν λόγω εταιρειών σύναψη συμφωνιών με άλλους οικονομικούς φορείς με στόχο τη στρέβλωση του ανταγωνισμού, η αναθέτουσα αρχή όφειλε, τηρώντας τη διαδικασία που προβλέπεται στις παραγράφους 7 έως 9 του άρθρου 73 του ν.4412/2016, να καλέσει την ως άνω ένωση εταιρειών να προσκομίσει στοιχεία, προκειμένου να αποδείξει ότι οι εταιρείες - μέλη της ένωσης έλαβαν επανορθωτικά μέτρα επαρκή για την απόδειξη της αξιοπιστίας τους, παρότι συντρέχει ο σχετικός λόγος αποκλεισμού.

Κατασκευή ηλεκτροκίνησης σιδηροδρομικής οδού...Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι, ενόψει των περιλαμβανόμενων στην .../2017 απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού διαπιστώσεων, υφίστανται επαρκώς εύλογες ενδείξεις που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η αναδειχθείσα ανάδοχος εταιρεία είχε συνάψει κατά το χρονικό διάστημα από 11.5.2005 έως 26.11.2012 συμφωνίες με άλλους οικονομικούς φορείς, με στόχο τη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Η αρνητική, όμως, απάντηση που διατυπώθηκε στο σχετικό ερώτημα του υποβληθέντος από αυτή Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εγγράφου Προμήθειας δεν άγει σε άνευ ετέρου αποκλεισμό της από την ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία λόγω της ανακριβούς συμπλήρωσης του εν λόγω εγγράφου. Τούτο, διότι το ερώτημα είχε διατυπωθεί κατά τρόπο ώστε να μην καθίσταται σαφές αν ζητείται από το διαγωνιζόμενο να δηλώσει οποιαδήποτε συμφωνία που τυχόν έχει συνάψει στο παρελθόν με σκοπό τη στρέβλωση του ανταγωνισμού ή μόνο αυτές που αφορούν στο συγκεκριμένο διαγωνισμό (βλ. τη 1082/2018 απόφαση της Αρχής Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών, με την οποία υιοθετήθηκε η δεύτερη ερμηνευτική εκδοχή). Εξάλλου, κατά το χρόνο διενέργειας του διαγωνισμού (9.2.2018) δεν είχε ακόμα δημοσιευτεί η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 24.10.2018 επί της υπόθεσης C-124/17 (Vossloh Laeis GmbH κατά Stadtwerke München GmbH), με την οποία κρίθηκε ότι η τριετής περίοδος αποκλεισμού «από την ημερομηνία του σχετικού γεγονότος», η οποία προβλέπεται στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 7 του άρθρου 57 της Οδηγίας 2014/24, που μεταφέρθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με την παρ. 10 του άρθρου 73 του ν.4412/2016, άρχεται από το χρόνο έκδοσης της σχετικής απόφασης της αρμόδιας Αρχής και όχι από το χρόνο συντέλεσης της παράβασης και, συνεπώς, δεν ήταν κατά το χρόνο υποβολής του δικαιολογητικού σαφές αν έπρεπε να δηλωθούν συμφωνίες που είχαν λάβει χώρα, όπως οι επίμαχες, σε χρόνο προγενέστερο των τριών ετών από τη διενέργεια του διαγωνισμού, πλην όμως η σύναψή τους διαπιστώθηκε με απόφαση του αρμόδιου οργάνου, ληφθείσα εντός της ως άνω τριετούς προθεσμίας, λαμβανομένου υπόψη ότι η ανωτέρω .../2017 απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού εκδόθηκε στις 10.3.2017 και δημοσιεύτηκε στις 8.9.2017. Συνεπώς, με βάση τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης, η σχετική ασάφεια του εν λόγω τεύχους δημοπράτησης, η οποία εγείρει ζητήματα ερμηνείας και δύναται αντικειμενικά να παραπλανήσει τους διαγωνιζόμενους ως προς τις ειδικότερες υποχρεώσεις τους, δεν δύναται, τελικώς, να αποβεί σε βάρος αυτών (βλ. σκ. 4.4) και, ως εκ τούτου, δεν συνέτρεχε λόγος αποκλεισμού της αναδειχθείσας αναδόχου εταιρείας εκ του λόγου ότι απάντησε αρνητικά στο προαναφερόμενο ερώτημα του Ε.Ε.Ε.Π.. Δεδομένου, όμως, ότι σύμφωνα με την παράγραφο 6 του άρθρου 73 του ν.4412/2016, σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας σύναψης σύμβασης, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να αποκλείουν οικονομικό φορέα, όταν αποδεικνύεται ότι εμπίπτει σε μία από τις περιπτώσεις της παρ. 4 του ίδιου άρθρου και ότι με την ως άνω απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού διαπιστώθηκε η εκ μέρους της εν λόγω εταιρείας σύναψη συμφωνιών με άλλους οικονομικούς φορείς με στόχο τη στρέβλωση του ανταγωνισμού, παρίσταται μη νόμιμη η κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού στην εταιρεία αυτή χωρίς την τήρηση της διαδικασίας που προβλέπεται στις παραγράφους 7 έως 9 του άρθρου 73 του ν.4412/2016, ήτοι την κλήση της ως άνω εταιρείας να προσκομίσει στοιχεία, προκειμένου να αποδείξει ότι έλαβε επανορθωτικά μέτρα επαρκή για την απόδειξη της αξιοπιστίας της, παρότι συντρέχει ο σχετικός λόγος αποκλεισμού.

Ανέγερση δημαρχιακού μεγάρου...Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι, ενόψει των περιλαμβανόμενων στην …..2018 απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού διαπιστώσεων, υφίστανται επαρκώς εύλογες ενδείξεις που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι εταιρείες που συμμετέχουν στην αναδειχθείσα ανάδοχο ένωση εταιρειών είχαν συνάψει κατά το χρονικό διάστημα από 1.3.2011 έως 14.3.2011 συμφωνίες με άλλους οικονομικούς φορείς, με στόχο τη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Η αρνητική, όμως, απάντηση που διατυπώθηκε στο σχετικό ερώτημα του υποβληθέντος από αυτή Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εγγράφου Προμήθειας δεν άγει σε άνευ ετέρου αποκλεισμό της από την ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία λόγω της ανακριβούς συμπλήρωσης του εν λόγω εγγράφου. Τούτο, διότι το ερώτημα είχε διατυπωθεί κατά τρόπο ώστε να μην καθίσταται σαφές αν ζητείται από το διαγωνιζόμενο να δηλώσει οποιαδήποτε συμφωνία που τυχόν έχει συνάψει στο παρελθόν με σκοπό τη στρέβλωση του ανταγωνισμού ή μόνο αυτές που αφορούν στο συγκεκριμένο διαγωνισμό (βλ. τη 1082/2018 απόφαση της Αρχής Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών, με την οποία υιοθετήθηκε η δεύτερη ερμηνευτική εκδοχή). Εξάλλου, κατά το χρόνο διενέργειας του διαγωνισμού (3.8.2018) δεν είχε ακόμα δημοσιευτεί η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 24.10.2018 επί της υπόθεσης C-124/17 (Vossloh Laeis GmbH κατά Stadtwerke München GmbH), με την οποία κρίθηκε ότι η τριετής περίοδος αποκλεισμού «από την ημερομηνία του σχετικού γεγονότος», η οποία προβλέπεται στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 7 του άρθρου 57 της Οδηγίας 2014/24, που μεταφέρθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με την παρ. 10 του άρθρου 73 του ν.4412/2016, άρχεται από το χρόνο έκδοσης της σχετικής απόφασης της αρμόδιας Αρχής και όχι από το χρόνο συντέλεσης της παράβασης και, συνεπώς, δεν ήταν κατά το χρόνο υποβολής του δικαιολογητικού σαφές αν έπρεπε να δηλωθούν συμφωνίες που είχαν λάβει χώρα, όπως οι επίμαχες, σε χρόνο προγενέστερο των τριών ετών από τη διενέργεια του διαγωνισμού, πλην όμως η σύναψή τους διαπιστώθηκε με απόφαση του αρμόδιου οργάνου, ληφθείσα εντός της ως άνω τριετούς προθεσμίας, λαμβανομένου υπόψη ότι η ανωτέρω 674/2018 απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού εκδόθηκε στις 14.12.2018 και δημοσιεύτηκε στις 8.2.2019, ήτοι μετά τη διενέργεια του διαγωνισμού (3.8.2018). Συνεπώς, με βάση τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης, η σχετική ασάφεια του εν λόγω τεύχους δημοπράτησης, η οποία εγείρει ζητήματα ερμηνείας και δύναται αντικειμενικά να παραπλανήσει τους διαγωνιζόμενους ως προς τις ειδικότερες υποχρεώσεις τους, δεν δύναται, τελικώς, να αποβεί σε βάρος αυτών (βλ. σκ. 3.4) και, ως εκ τούτου, δεν συνέτρεχε λόγος αποκλεισμού της αναδειχθείσας αναδόχου ένωσης εταιρειών εκ του λόγου ότι απάντησε αρνητικά στο προαναφερόμενο ερώτημα του Ε.Ε.Ε.Π.. Δεδομένου, όμως, ότι σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 73 του ν.4412/2016, σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας σύναψης σύμβασης, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να αποκλείουν οικονομικό φορέα, όταν αποδεικνύεται ότι εμπίπτει σε μία από τις περιπτώσεις της παρ. 4 του ίδιου άρθρου και ότι με την ως άνω απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού διαπιστώθηκε η εκ μέρους των εν λόγω εταιρειών σύναψη συμφωνιών με άλλους οικονομικούς φορείς με στόχο τη στρέβλωση του ανταγωνισμού, η αναθέτουσα αρχή όφειλε, τηρώντας τη διαδικασία που προβλέπεται στις παραγράφους 7 έως 9 του άρθρου 73 του ν.4412/2016, να καλέσει την ως άνω ένωση εταιρειών να προσκομίσει στοιχεία, προκειμένου να αποδείξει ότι έλαβε επανορθωτικά μέτρα επαρκή για την απόδειξη της αξιοπιστίας της, παρότι συντρέχει ο σχετικός λόγος αποκλεισμού.