ΕΣ/ΤΜ.6/2188/2011(A΄ ΔΙΑΚΟΠΩΝ)
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 298/2011 Πράξεως του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Σύμφωνα με τα κρατούντα στο χώρο του διοικητικού δικαίου, τα όργανα του Κράτους, των δημοσίων νομικών προσώπων και των άλλων φορέων κοινής ωφέλειας ασκούν τις δραστηριότητες που προβλέπουν οι κανόνες δικαίου για την επιδίωξη των σκοπών δημοσίου συμφέροντος που καθορίζουν οι κανόνες αυτοί. Εκ τούτων παρέπεται ότι το δημόσιο συμφέρον, ως νομική έννοια, καθορίζεται από τους κανόνες δικαίου, μεταξύ άλλων, ως σκοπός των νομικών πράξεων ή των υλικών ενεργειών των δημόσιων νομικών προσώπων. Ως εκ τούτου η εκτίμηση της εκπληρώσεως ενός σκοπού δημοσίου συμφέροντος δεν επαφίεται σε κριτήρια, τα οποία καθορίζει αποκλειστικά το υποκείμενο του συμφέροντος, αλλά σε αντικειμενικά στοιχεία τα οποία θεσπίζονται στις οικείες διατάξεις και σκοπούν την εξυπηρέτηση των συμφερόντων όλων των μελών της κρατικής κοινωνίας ακόμη και αν θίγουν συμφέροντα ορισμένων μελών αυτής. Επομένως η διενέργεια ενός δημόσιου διαγωνισμού για την εκτέλεση δημοσίου έργου αποβλέπει στην ανάδειξη αναδόχου μέσα από διαδικασίες που προασπίζουν συνταγματικές και κοινοτικές αρχές, όπως τον ανταγωνισμό και την οικονομική ελευθερία, ή γενικές αρχές του δικαίου, όπως την αρχή της διαφάνειας. Οι αρχές αυτές δεν μπορούν να περιορίζονται ή να παρακάμπτονται με την επίκληση συμφερόντων, τα οποία θεωρούνται «δημόσια» σύμφωνα με τις υποκειμενικές αξιολογικές κρίσεις της αναθέτουσας αρχής, διότι, το δημόσιο συμφέρον συνδέεται με την έννομη τάξη και προσδιορίζεται από το νομοθετικό όργανο. Στην προκείμενη περίπτωση η εκτέλεση του έργου της κατασκευής του φράγματος Αποσελέμη και συνακόλουθα της υδρεύσεως του … και του ….., δεν είναι αυτοσκοπός κατά τις οικείες διατάξεις, αλλά διέρχεται μέσα από το νομικό πλαίσιο που διέπει το διαγωνισμό αναδείξεως αναδόχου του ως άνω έργου, δηλαδή συνδέεται άρρηκτα με την επιλογή της πλέον συμφέρουσας από οικονομικής απόψεως, προσφοράς, μετά την ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού και την τήρηση των αρχών της διαφάνειας και της δυνατότητας συμμετοχής στο διαγωνισμό όλων των ενδιαφερομένων. Ως εκ τούτου η αναμφισβήτητη δημόσια ωφέλεια από την εκτέλεση του έργου δεν δικαιολογεί την παραβίαση διατάξεων της νομοθεσίας και την προσφυγή στην απευθείας ανάθεση (μέσω καταρτίσεως συμπληρωματικής συμβάσεως) χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτής (πρβλ. ΣτΕ 45/2008 σκ.19). Κατά συνέπεια ο σχετικός ισχυρισμός περί της ανάγκης συνάψεως της συμβάσεως καθόσον συντρέχουν λόγοι υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, σχετιζόμενοι με την ύδρευση των περιοχών Ηρακλείου και ….πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Τέλος απορριπτέος τυγχάνει και ο ισχυρισμός του αιτούντος ότι τα αρμόδια όργανα, συγγνωστώς υπέλαβαν ότι η σύναψη της κρινόμενης συμβάσεως είναι νόμιμη. Τούτο δε διότι η συγγνωστή πλάνη, ως λόγος νομιμοποιήσεως των παραλείψεων και των πράξεων που έχουν κριθεί μη νόμιμες της διαδικασίας που προηγείται της υπογραφής δημόσιας σύμβασης δεν προβλέπεται από καμία διάταξη νόμου. Ούτε άλλωστε υπό τις ανωτέρω περιστάσεις μπορεί να δικαιολογηθεί η συνδρομή αυτής δοθέντος ότι υπάρχει από μακρού χρόνου σταθερότητα της νομοθεσίας και της νομολογίας ως προς τις προϋποθέσεις καταρτίσεως συμπληρωματικών συμβάσεων, σε κάθε δε περίπτωση οι κρινόμενες εργασίες αποτελούν επέκταση του αρχικού συμβατικού αντικειμένου, το οποίο είναι εύκολο να διαπιστωθεί από τα αρμόδια όργανα της αναθέτουσας αρχής.Δεν ανακαλει την 298/2011 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΠΡΑΞΗ ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕλΣυν.Τμ.Μειζ-Επταμ.Συνθ/3030/2011.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΤΜ.6/2238/2011 (A΄ ΔΙΑΚΟΠΩΝ)
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 298/2011 Πράξεως του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Επομένως η διενέργεια ενός δημόσιου διαγωνισμού για την εκτέλεση δημοσίου έργου αποβλέπει στην ανάδειξη αναδόχου μέσα από διαδικασίες που προασπίζουν συνταγματικές και κοινοτικές αρχές όπως τον ανταγωνισμό και την οικονομική ελευθερία ή γενικές αρχές του δικαίου όπως την αρχή της διαφάνειας. Οι αρχές αυτές δεν μπορούν να περιορίζονται ή να παρακάμπτονται με την επίκληση συμφερόντων, τα οποία θεωρούνται «δημόσια» σύμφωνα με τις υποκειμενικές αξιολογικές κρίσεις της αναθέτουσας αρχής, διότι, όπως προελέχθη, το δημόσιο συμφέρον συνδέεται με την έννομη τάξη και προσδιορίζεται από το νομοθετικό όργανο. Στην προκείμενη περίπτωση η εκτέλεση του έργου της κατασκευής του φράγματος Αποσελέμη και συνακόλουθα της υδρεύσεως του Ηρακλείου και του Αγίου Νικολάου, δεν είναι αυτοσκοπός κατά τις οικείες διατάξεις, αλλά διέρχεται μέσα από το νομικό πλαίσιο που διέπει το διαγωνισμό αναδείξεως αναδόχου του ως άνω έργου, δηλαδή συνδέεται άρρηκτα με την επιλογή της πλέον συμφέρουσας από οικονομικής απόψεως, προσφοράς, μετά την ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού και την τήρηση των αρχών της διαφάνειας και της δυνατότητας συμμετοχής στο διαγωνισμό όλων των ενδιαφερομένων. Ως εκ τούτου η αναμφισβήτητη δημόσια ωφέλεια από την εκτέλεση του έργου δεν δικαιολογεί την παραβίαση διατάξεων της νομοθεσίας και την προσφυγή στην απευθείας ανάθεση (μέσω καταρτίσεως συμπληρωματικής συμβάσεως) χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτής (πρβλ. ΣτΕ 45/2008 σκ.19). Κατά συνέπεια ο σχετικός ισχυρισμός περί της ανάγκης συνάψεως της συμβάσεως καθόσον συντρέχουν λόγοι υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, σχετιζόμενοι με την ύδρευση των περιοχών Ηρακλείου και Αγίου Νικολάου Κρήτης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Τέλος απορριπτέος ως απαράδεκτως τυγχάνει και ο ισχυρισμός της αιτούσας ότι τα αρμόδια όργανα της αναθέτουσας αρχής, συγγνωστώς υπέλαβαν ότι η σύναψη της κρινόμενης συμβάσεως είναι νόμιμη, καθόσον η συγγνωστή πλάνη δύναται να προβληθεί μόνον από τον φορέα εκτελέσεως του έργου (τα αρμόδια όργανα του οποίου πλανήθηκαν) και όχι από την αιτούσα ανάδοχο κοινοπραξία, η οποία δεν γνωρίζει ούτε μπορεί να αποδείξει έναν τέτοιο λόγο ανακλήσεως.Δεν ανακαλει την 298/2011 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΠΡΑΞΗ ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕλΣυν.Τμ.Μειζ-Επταμ.Συνθ/3030/2011.
ΕλΣυν/Τμ.6/2204/2011
Κατ’ ακολουθία αυτών που έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, η υπό κρίση αίτηση για την ανάκληση της 78/2011 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου πρέπει να απορριφθεί λόγω του ότι οι περιορισμοί που τίθενται με τους όρους των άρθρων 18.1., 18.2 και 20.3.1. της οικείας διακήρυξης αντίκεινται σε θεμελιώδεις κανόνες του κοινοτικού δικαίου, σύμφωνα με όσα έχουν ειδικότερα αναπτυχθεί ανωτέρω, με αποτέλεσμα να έχει καταστεί πλημμελής η οικεία διαδικασία δημοπράτησης στο σύνολό της. Απαραδέκτως δε προβάλλονται από την αιτούσα οι ισχυρισμοί περί συνδρομής συγγνωστής πλάνης στο πρόσωπο της αναθέτουσας αρχής και συνδρομής λόγων δημοσίου συμφέροντος, που επιτάσσουν την υπογραφή της οικείας σύμβασης, δοθέντος ότι σε επίκληση και συναφώς απόδειξη των ισχυρισμών αυτών νομιμοποιείται μόνο η αναθέτουσα αρχή. Πέραν αυτών, η επίκληση των ως άνω λόγων δεν μπορεί να δικαιολογήσει την παραβίαση θεμελιωδών κανόνων του κοινοτικού δικαίου, που διέπουν τις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, λαμβανομένης υπόψη και της εν γένει υπεροχής του κοινοτικού δικαίου και της υποχρέωσης ομοιόμορφης εφαρμογής του από όλους τους αναθέτοντες φορείς, που εμπίπτουν στο πεδίο της ισχύος του. ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ 2204/2011 Απόφαση του Τμ.μείζονος επατ.σύνθεσης 3032/2011
ΕΣ/Τμ.6/2194/2011
Κατ’ ακολουθία αυτών που έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, η υπό κρίση αίτηση για την ανάκληση της 59/2011 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου πρέπει να απορριφθεί λόγω του ότι οι περιορισμοί που τίθενται με τους όρους των άρθρων 18.1., 18. 2 και 20.3.1. της οικείας διακήρυξης αντίκεινται σε θεμελιώδεις κανόνες του κοινοτικού δικαίου, σύμφωνα με όσα έχουν ειδικότερα αναπτυχθεί ανωτέρω, με αποτέλεσμα να έχει καταστεί πλημμελής η οικεία διαδικασία δημοπράτησης στο σύνολό της. Απαραδέκτως δε προβάλλονται από την αιτούσα οι ισχυρισμοί περί συνδρομής συγγνωστής πλάνης στο πρόσωπο της αναθέτουσας αρχής και συνδρομής λόγων δημοσίου συμφέροντος, που επιτάσσουν την υπογραφή της οικείας σύμβασης, δοθέντος ότι σε επίκληση και συναφώς απόδειξη των ισχυρισμών αυτών νομιμοποιείται μόνο η αναθέτουσα αρχή. Πέραν αυτών, η επίκληση των ως άνω λόγων δεν μπορεί να δικαιολογήσει την παραβίαση θεμελιωδών κανόνων του κοινοτικού δικαίου, που διέπουν τις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, λαμβανομένης υπόψη και της εν γένει υπεροχής του κοινοτικού δικαίου και της υποχρέωσης ομοιόμορφης εφαρμογής του από όλους τους αναθέτοντες φορείς, που εμπίπτουν στο πεδίο της ισχύος του.
ΕλΣυν.Τμ.6/232/2006
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:..ζητεί την ανάκληση της 1228/2006 Πράξεως του Ε΄ Κλιμακίου.Με τα δεδομένα αυτά, το Τμήμα αποφαίνεται πως ορθώς έκρινε το Κλιμάκιο με την προσβαλλομένη ότι δεν συντρέχει εν προκειμένω η προϋπόθεση των απρόβλεπτων περιστάσεων, ώστε να μπορούν οι εργασίες να χαρακτηρισθούν ως εμπίπτουσες στην έννοια των συμπληρωματικών εργασιών, όπως αυτή καθορίζεται στα άρθρα 8 του ν. 1418/1984 και 8 του π.δ/τος 334/2000, γεγονός που ενισχύεται και από την προηγούμενη εξάντληση των απρόβλεπτων δαπανών του άρθρου 8 παρ. 2 του ν. 1418/1984 για εργασίες της ίδιας φύσεως και της ίδιας αιτιολογίας (ως προς την αναγκαιότητα αυτών) με εκείνες που περιλαμβάνονται στη συμπληρωματική σύμβαση, με αποτέλεσμα να μην είναι επιτρεπτή εν προκειμένω η σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης, απορριπτομένων ως αβασίμων όλων των περί του αντιθέτου ισχυρισμών του αιτούντος και της παρεμβαίνουσας αναδόχου εταιρείας …(..)Κατόπιν τούτων, το Τμήμα άγεται στην κρίση ότι η από 28.11.2006 αίτηση ανάκλησης του Οργανισμού .. πρέπει να απορριφθεί και να μην ανακληθεί η 1228/2006 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕλΣυν.Τμ.Μειζ-Επταμ.Συνθ/3030/2011
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:....ζητείται η αναθεώρηση των 2188 και 2238/2011 αποφάσεων του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου (όσον αφορά τις αιτήσεις της κοινοπραξίας «....») και των 1250 και 2188/2011 αποφάσεων του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου (όσον αφορά την αίτηση του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων), με τις οποίες απορρίφθηκαν α) αιτήσεις των ως άνω αιτούντων για την ανάκληση της 298/2011 πράξης Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (όσον αφορά τις 2188 και 2238/2011 προσβαλλόμενες αποφάσεις) και β) αίτηση της ως άνω κοινοπραξίας για την ανάκληση της 20/2011 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (όσον αφορά την 1250/2011 προσβαλλόμενη απόφαση)..(....) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην υπό στοιχ. III σκέψη της παρούσας, το Τμήμα κρίνει ότι ορθώς ερμηνεύθηκαν και εφαρμόστηκαν διά των προσβαλλομένων αποφάσεων οι ανωτέρω διατάξεις, απορριπτομένων όλων των περί του αντιθέτου ισχυρισμών των αιτούντων, δεδομένου ότι ούτε γίνεται επίκληση ούτε αποδεικνύονται γεγονότα αιφνίδια, τα οποία συνέβησαν μετά από όσα είχαν ήδη διαπιστωθεί με την 1η συμπληρωματική σύμβαση (και οδήγησαν στην εκπόνηση νέων μελετών), τα οποία να δικαιολογούν την κατάρτιση νέας συμπληρωματικής σύμβασης, ενώ, περαιτέρω, ως προς την ανάγκη πλήρωσης του ταμιευτήρα, δεν προβάλλονται λόγοι που να αιτιολογούν τη μη πρόβλεψη από τις νέες μελέτες της ανάγκης αυτής, ο δε κίνδυνος κατάπτωσης των πρανών θα έπρεπε να είχε εξειδικευθεί με τις νέες γεωτεχνικές έρευνες και μελέτες που αποτέλεσαν αντικείμενο της 1ης συμπληρωματικής συμβάσεως. Κατά συνέπεια, ορθώς κρίθηκε ότι η πλήρωση του ταμιευτήρα θα έπρεπε να αποτελέσει αντικείμενο της 1ης συμπληρωματικής συμβάσεως και όχι της ήδη ελεγχόμενης, ενώ συνακόλουθα ορθή είναι και η κρίση ότι η επίκληση από την αναθέτουσα αρχή της άμεσης ανάγκης εκτέλεσης των εργασιών πληρώσεως έρχεται σε αντίθεση με το Δ6/1223/7.6.2011 έγγραφο αυτής, σύμφωνα με το οποίο οι αρχαιολογικές εργασίες θα περατωθούν μέχρι τις 31.12.2011 και μετά την λήξη αυτών είναι επιτρεπτή η έμφραξη του φράγματος, εν πάση δε περιπτώσει, το χρονικό όριο που τίθεται από αυτήν για την πλήρωση του ταμιευτήρα (πρώτο εξάμηνο του έτους 2011) έχει ήδη παρέλθει.(..)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, οι κρινόμενες αιτήσεις αναθεώρησης, καθώς και οι υπέρ αυτών ασκηθείσες παρεμβάσεις πρέπει να απορριφθούν και να μην αναθεωρηθούν οι 2188 και 2238/2011 αποφάσεις του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/ΚΛ.Ε/359/2003
Ανάδειξη αναδόχου για την κατασκευή έργου:..Με δεδομένα αυτά και αφού, σύμφωνα με όσα έγιναν προηγουμένως δεκτά, πριν από την απόρριψη των άνω υπερβολικά χαμηλών προσφορών δεν κλήθηκαν οι προσφέροντες να τις αιτιολογήσουν, η άνω κατακυρωτική απόφαση δεν είναι νόμιμη.Μετά από αυτά και του γεγονότος ότι ο προσδιορισμός των κριτηρίων για το χαρακτηρισμό – διαπίστωση εάν ένα ή περισσότερα τμήματα αποτελούν ενιαίο έργο είναι πρωταρχικής σημασίας για τον έλεγχο των σχετικών συμβάσεων από το Ελεγκτικό Συνέδριο, καθόσον ο εντοπισμός των κατατμήσεων έργων συμβάλλει στην εξυπηρέτηση των σκοπών της οδηγίας 93/37, που είναι η διασφάλιση της δυνατότητας συμμετοχής στις εν λόγω διαδικασίες και εργοληπτών άλλων κρατών μελών, η προστασία τους από την αυθαιρεσία της αναθέτουσας αρχής με την μη αυτόματη απόρριψη των προσφορών τους που χαρακτηρίσθηκαν ως υπερβολικά χαμηλές και η ανάπτυξη πραγματικού ανταγωνισμού, το Κλιμάκιο κρίνει ομόφωνα ότι τα ζητήματα αυτά είναι μείζονος σπουδαιότητας και, για τους λόγους αυτούς πρέπει να παραπεμφθούν σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 131 παρ. 3 Π.Δ. 1225/1981 (πρβλ και άρθρο 22 παρ. 6 εδ β του Π.Δ. 774/1980) στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αυτή καλείται να εκφέρει τη γνώμη για το ποια κριτήρια μπορούν να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να διαπιστωθεί εάν δύο ή περισσότερες διαδικασίες για την ανάθεση συμβάσεων εκτελέσεως έργων από την ίδια αναθέτουσα αρχή συνιστούν τμήματα ενός ενιαίου έργου, τα οποία έχουν κατατμηθεί τεχνητώς για την αποφυγή τήρησης των κανόνων δημοσιότητας και της αιτιολόγησης των υπερβολικά χαμηλών προσφορών, διακοπτόμενης, ως εκ τούτου, της σχετικής 30ήμερης προθεσμίας μέχρις ότου η Ολομέλεια αποφανθεί επί των ανωτέρω γενικότερου ενδιαφέροντος ερωτημάτων.
ΕλΣυν.Τμ.6(Γ'Διακοπών)/2790/2012
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:..ζητείται η ανάκληση της 304/2012 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ, το Τμήμα κρίνει ότι, ανεξαρτήτως των επιμέρους αιτιολογιών της προσβαλλόμενης πράξης, ορθώς κατ' αποτέλεσμα εφαρμόστηκαν από το Κλιμάκιο οι ανωτέρω διατάξεις, απορριπτομένου του λόγου περί εσφαλμένης ερμηνείας του νόμου, δεδομένου ότι ούτε γίνεται επίκληση ούτε αποδεικνύονται γεγονότα αιφνίδια, τα οποία συνέβησαν μετά από όσα είχαν ήδη διαπιστωθεί και οδήγησαν στη σύναψη της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης, τα οποία να δικαιολογούν την κατάρτιση νέας συμπληρωματικής σύμβασης. Ειδικότερα, ο πρώτος λόγος ανάκλησης περί πλάνης περί τα πράγματα ως προς το τεχνικό αντικείμενο των συμπληρωματικών εργασιών προβάλλεται αλυσιτελώς, διότι με αυτόν ουδόλως πλήττεται η αιτιολογία της προσβαλλόμενης πράξης του Κλιμακίου περί μη συνδρομής νέων απρόβλεπτων περιστάσεων για τη σύναψη της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, εκτός από εκείνες (έντονα πλημμυρικά φαινόμενα, νέα υδρολογικά δεδομένα) που οδήγησαν και στη σύναψη της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης, εξαιτίας των οποίων, όμως, θα έπρεπε όλες οι απαιτούμενες συμπληρωματικές εργασίες να έχουν περιληφθεί στο αντικείμενο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης, δεδομένου, άλλωστε, ότι, κατά τους ισχυρισμούς της αιτούσας, είχαν επαρκώς προβλεφθεί από την επικαιροποιημένη μελέτη ως απαραίτητες για το έργο. Εξάλλου, ο ισχυρισμός της αιτούσας ότι επελέγη η σταδιακή ένταξη των συμπληρωματικών εργασιών, προκειμένου να εξευρεθούν οι απαιτούμενες πιστώσεις, πέραν του ότι προβάλλεται το πρώτον με την αίτηση ανάκλησης και δεν αποδεικνύεται από τα στοιχεία του φακέλου, δεν συνιστά, σε καμία περίπτωση, απρόβλεπτη περίσταση, που να δικαιολογεί τη σύναψη της συμπληρωματικής σύμβασης, ενώ πουθενά στη νομοθεσία δεν αναφέρεται αυτοτελώς η δυνατότητα σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης σε περίπτωση προβλημάτων στη χρηματοδότηση του έργου.(..)Κατ' ακολουθία των ανωτέρω το Τμήμα κρίνει ότι η προσβαλλόμενη πράξη δεν πρέπει να ανακληθεί και, ως εκ τούτου, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί.
ΣΤΕ ΕΑ 466/2002
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-δικαιολογητικά διαγωνισμού: Επειδή, η διακήρυξη στην παράγρ. 3 του άρθρου Β3 ορίζει ότι «Η Επιτροπή, μέσα στα πλαίσια της εκπλήρωσης του έργου της, μπορεί να καλέσει τους διαγωνιζόμενους να συμπληρώσουν ή να διευκρινίσουν έγγραφα ή πιστοποιητικά που υπέβαλαν με την αίτηση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, όχι όμως να προσκομίσουν και τυχόν ελλείποντα». Από την διάταξη αυτή προκύπτει ότι στην Επιτροπή προεπιλογής παρέχεται ευχέρεια να καλέσει τις μετέχουσες στον διαγωνισμό κοινοπραξίες με σκοπό μόνο την συμπλήρωση ή διευκρίνιση νομίμως προσκομισθέντων με την αίτηση εκδήλωσης ενδιαφέροντος εγγράφων ή πιστοποιητικών και όχι την υποβολή, το πρώτον, δικαιολογητικών που απαιτούνται για την απόδειξη κριτηρίων. ... Συνεπώς, η προβαλλόμενη αιτίαση ότι οι προσβαλλόμενες πράξεις είναι μη νόμιμες διότι, κατά παράβαση της αρχής προστασίας της διαφάνειας και αξιοπιστίας του διαγωνισμού, η Επιτροπή προεπιλογής δεν ζήτησε από την αιτούσα, δυνάμει του άρθρου Β3 παραγρ. 3 της διακήρυξης, «διευκρινήσεις» επί των στοιχείων που υπέβαλε, είναι απορριπτέα, δεδομένου ότι δεν πρόκειται για παροχή διευκρινήσεων αναφορικά με προσκομισθέντα στοιχεία, αλλά για την υποβολή το πρώτον στοιχείων, με τα οποία η αιτούσα όφειλε, κατά τα προεκτεθέντα προκειμένου να εκτιμηθεί η συνδρομή των κριτηρίων της χρηματοδοτικής και οικονομικής της ικανότητας να αποδείξει, ότι πράγματι θα τεθούν στη διάθεσή της τα αναγκαία για την εκτέλεση του έργου χρηματοοικονομικά μέσα των εταιρειών που αυτή επικαλείται.Επειδή, σύμφωνα με όσα έχουν ήδη γίνει δεκτά, το γεγονός ότι δεν πληρούται και ένα μόνο κριτήριο από την πλευρά μιας από τις κοινοπρακτούσες εταιρείες, αρκεί να δικαιολογήσει τον αποκλεισμό της κοινοπραξίας από τη δεύτερη φάση του διαγωνισμού. Ως εκ τούτου, παρέλκει, ως αλυσιτελής η εξέταση της αιτίασης, κατά την οποία εσφαλμένα κρίθηκε ότι και το μέλος της αιτούσης κοινοπραξίας …. δεν πληροί το κριτήριο του μέσου ετήσιου κύκλου εργασιών.
ΣΤΕ/ΕΑ/597/2007
Εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων Δήμου...Ενόψει των εκτεθέντων στην προηγούμενη σκέψη περί της εννοίας των κρισίμων εν προκειμένω ρητρών της διακήρυξης, δεν πιθανολογούνται σοβαρώς τα προβαλλόμενα από την αιτούσα περί του ότι ο αποκλεισμός της από την επίμαχη διαγωνιστική διαδικασία εχώρησε κατά παράβαση της διακήρυξης, του νόμου και των αρχών της διαφάνειας, της χρηστής διοίκησης, της αναλογικότητας, της καλής πίστης και της προστατευομένης εμπιστοσύνης. Απορριπτέος είναι, εξάλλου, και ο ισχυρισμός ότι ο αποκλεισμός της αιτούσης δεν είναι νόμιμος, επειδή, με την ανάληψη, από τον εκδότη της εγγυητικής επιστολής που κατέθεσε, υποχρεώσεως καταβολής του ποσού της εγγυήσεως όχι εντός πέντε ημερών, αλλά εντός τριών μόνον εργασίμων ημερών από τη σχετική ειδοποίηση, τα συμφέροντα της αναθέτουσας αρχής διασφαλίζονται πληρέστερα. Και τούτο, προεχόντως διότι η Διοίκηση επέλεξε τον τρόπο διασφάλισης των συμφερόντων της, εν σχέσει προς την καταβολή της εγγυήσεως συμμετοχής, δια της καταστρώσεως των σχετικών ρητρών της διακήρυξης, ενώ το ζήτημα αν η κατ’ αυτόν τον τρόπο διασφάλιση των συμφερόντων της είναι συμβατή με τις αρχές της ισότητας των διαγωνιζομένων, του υγιούς ανταγωνισμού και της διαφάνειας μπορούσε να τεθεί από τους ενδιαφερομένους μόνον δια της ευθείας προβολής της διακήρυξης . επομένως, εφόσον οι συναφείς προς το ζήτημα αυτό ρήτρες της διακήρυξης έχουν την εκτεθείσα ανωτέρω, στην έκτη σκέψη, έννοια, ο εξεταζόμενος ισχυρισμός περί του ότι ο αποκλεισμός της αιτούσης παραβιάζει τις ανωτέρω αρχές, συνιστά κατ’ ουσίαν αμφισβήτηση του κύρους των εν λόγω ρητρών, αμφισβήτηση η οποία δεν μπορεί να χωρήσει παραδεκτώς κατά την παρούσα διαδικασία, δοθέντος ότι ούτε προβάλλεται ούτε από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η αιτούσα έλαβε μέρος στον επίδικο διαγωνισμό διατυπώνοντας ρητή επιφύλαξη ως προς τη νομιμότητα των εν λόγω ρητρών (πρβλ. Ε.Α. 319/2007, 877/2006 κ.ά.).
ΣΤΕ/4343/2005
Κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων...Το γεγονός δε ότι, κατά τη διακήρυξη, μπορούσε, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να υποβληθεί άλλο έγγραφο προς απόδειξη της χρηματοοικονομικής ικανότητος και φερεγγυότητος, δεν ασκεί εν πάση περιπτώσει επιρροή εν προκειμένω, εφόσον η αιτούσα δεν επικαλέσθηκε αδυναμία προσκομιδής τραπεζικής βεβαιώσεως, αλλά αντιθέτως υπέβαλε τέτοια βεβαίωση. Εξάλλου, ο λόγος ακυρώσεως, με τον οποίο προβάλλεται ότι καθ’ υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της Διοικήσεως και των αρχών της χρηστής διοικήσεως και της αναλογικότητας απερρίφθη η προσφορά της αιτούσης, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι στην προκειμένη περίπτωση η Διοίκηση δεν είχε, κατά τα προεκτεθέντα, διακριτική ευχέρεια, ούτε να δεχθεί την προσφορά της αιτούσης, παρά την υποβολή ελλιπούς κατά περιεχόμενο τραπεζικής βεβαιώσεως, ούτε να καλέσει αυτήν να προσκομίσει εκ των υστέρων συμπληρωματικά στοιχεία ως προς την πιστοληπτική της ικανότητα ή στοιχεία προς διευκρίνιση του περιεχομένου της αρχικώς υποβληθείσης τραπεζικής βεβαιώσεως, αλλά ήταν υποχρεωμένη, σύμφωνα με τους όρους της διακηρύξεως, να απορρίψει την προσφορά. Αν τυχόν ήθελε θεωρηθεί ότι με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι, υπό την ανωτέρω έννοια, οι διατάξεις της διακηρύξεως που αφορούν το επίμαχο δικαιολογητικό αντίκεινται στις προαναφερθείσες διατάξεις της οδηγίας 93/37/ΕΟΚ, του π.δ. 334/2000 και του ν. 3263/2004, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος προεχόντως ως απαράδεκτος, διότι αφορά πλημμέλεια όχι της αποφάσεως περί απορρίψεως της προσφοράς της αιτούσης, κατά της οποίας στρέφεται η κρινόμενη αίτηση, αλλά της διακηρύξεως, της οποίας τη νομιμότητα ούτε η αιτούσα προβάλλει ούτε από τα στοιχεία του φακέλλου προκύπτει ότι αμφισβήτησε με την άσκηση αιτήσεως ακυρώσεως κατ’ αυτής.