Ν.4153/2013

1Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ

Ορισμός κεντρικών υπηρεσιών διασύνδεσης, υπηρεσίας διασύνδεσης και ειδικότερων θεμάτων για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου για τη διοικητική συνεργασία και την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ και την αμοιβαία συνδρομή για την είσπραξη απαιτήσεων σχετικών με φόρους και δασμούς της Συμφωνίας Εμπορίου και Συνεργασίας μεταξύ της Ε.Ε. και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου.

Υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης...Ενόψει του ως άνω περιεχομένου της, η προαναφερόμενη σύμβαση καθιερώνει πράγματι οριζόντια συνεργασία μεταξύ αναθετουσών αρχών, σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ. 4 του ν. 4412/2016, εξαιρούμενη, ως εκ τούτου, από το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 117 παρ. 1 του νόμου αυτού, που επιβάλλει τη διενέργεια συνοπτικού διαγωνισμού. Και τούτο, διότι α) πρόκειται για σύμβαση που έχει συναφθεί αποκλειστικά μεταξύ αναθετουσών αρχών, με την οποία   οι συμβαλλόμενοι αποβλέπουν στην από κοινού (συνεργατική) εκτέλεση των υπηρεσιών που κάθε φορέας είναι αρμόδιος, σύμφωνα με το νόμο και τις καταστατικές του διατάξεις, να παρέχει, στο μέτρο που του αναλογεί, για τη διασφάλιση της επίτευξης κοινού σκοπού δημοσίου συμφέροντος, που εν προκειμένω  εξειδικεύεται στην ανάπτυξη των δημοσίων υποδομών στην ίδια γεωγραφική περιοχή, η δε παροχή, δυνάμει της συνεργασίας αυτής, τεχνικής υποστήριξης στην Περιφέρεια ... από την «....» συνιστά απλώς το μέσο, που αυτή θέτει σε εφαρμογή, για την επίτευξη της κοινής θεσμικής τους αποστολής, β) η υλοποίηση της συνεργασίας αυτής εξυπηρετεί αποκλειστικά σκοπό δημοσίου συμφέροντος και γ) οι συμβαλλόμενες αναθέτουσες αρχές δεν εκτελούν τις κρίσιμες δραστηριότητες στην ελεύθερη αγορά (βλ.ad hoc 267/2018 πράξη του Κλιμακίου τούτου). Περαιτέρω, στους πίνακες 1 και 2 του παραρτήματος Ι της άνω σύμβασης προσδιορίζεται αναλυτικά το κόστος αυτής (ανθρωπομήνες απασχόλησης ανά κατηγορία τεχνικής υποστήριξης, μηνιαίο κόστος απασχόλησης για κάθε κατηγορία, αριθμός απασχολούμενου προσωπικού της «....» και συνολική διάρκεια απασχόλησης), το οποίο, ως εκ τούτου, δεν υπολογίσθηκε με βάση χιλιομετρικά δεδομένα, όπως εσφαλμένα εκλαμβάνει ο Επίτροπος, ενώ στο σχετικό πρακτικό πιστοποίησης της αρμόδιας Κοινής Επιτροπής Παρακολούθησης περιγράφονται σαφώς, δια ρητής παραπομπής στο 697/2018 διαβιβαστικό έγγραφο της «...», όλα τα αναγκαία για τη σύνταξη των άνω οριστικών μελετών και τευχών δημοπράτησης στοιχεία, που η τελευταία παρέδωσε στην Περιφέρεια ... ως προϊόν της, κατά τα ανωτέρω, απασχόλησης του προσωπικού της (οριζοντιογραφίες, μηκοτομές, σχέδια τυπικών διατομών και σχέδια τευχών διακηρύξεων για τους άξονες ...). Όμως, στις άνω, εγκριτικές της σύναψης της επίμαχης σύμβασης, αποφάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου .... και του Δημοτικού Συμβουλίου ... δεν αιτιολογείται η ανεπάρκεια ή αδυναμία των εν λόγω φορέων να εκτελέσουν με το υπηρετούν στις αρμόδιες Διευθύνσεις τους (Τεχνικών Έργων) προσωπικό τις άνω υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης, χωρίς τη συνδρομή της «....». Ωστόσο, η παράλειψη αυτή δεν οφείλεται σε πρόθεση καταστρατήγησης του νόμου, αλλά στο ότι πεπλανημένα, πλην συγγνωστά, εκλήφθηκε ότι, λόγω του χαρακτήρα της άνω σύμβασης ως οριζόντιας συνεργασίας, η άνω αιτιολόγηση δεν ήταν απαραίτητη.

Παροχή υπηρεσιών...:Με αυτά τα δεδομένα το αντικείμενο της σύμβασης, συνιστάμενο αφενός στην αποτύπωση του δικτύου άρδευσης του Δήμου και των χαρακτηριστικών του και αφετέρου - και κατά το μεγαλύτερο μέρος του -, στη διοικητική υποστήριξη του Δήμου για την προετοιμασία του φακέλου και ωρίμανση της προαναφερθρείσας πράξης προς χρηματοδότησή της από το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014 – 2020, εμπίπτει μεν στις αρμοδιότητες του Αυτοτελούς Τμήματος Προγραμματισμού, Οργάνωσης και Πληροφορικής και του επιμέρους Γραφείου Προγραμματισμού, Ανάπτυξης και Οργάνωσης, ωστόσο, δοθέντος ότι το εν λόγω Τμήμα δεν έχει στελεχωθεί (.... βεβαίωση του Δημάρχου), στη συγκεκριμένη περίπτωση προκύπτει αντικειμενική αδυναμία του Δήμου να διεκπεραιώσει το άνω έργο με ίδια μέσα. Εξάλλου, οι πέντε υπάλληλοι, συναφούς με την άνω υπηρεσία ειδικότητας, οι οποίοι στελεχώνουν ήδη τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών και Πολεοδομίας και οι έξι υπάλληλοι ειδικότητας Διοικητικού - Οικονομικού, οι οποίοι έχουν τοποθετηθεί σε διάφορα Τμήματα του Δήμου, κρίνονται απολύτως απαραίτητοι για την εύρυθμη λειτουργία των Τμημάτων τους και δεν θα μπορούσαν να στελεχώσουν παράλληλα το ως άνω Αυτοτελές Τμήμα (βλ. Κ.Π.Ε.Δ. VII Τμ. 271/2018). Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 50 του ν. 4314/2014, η εκτίμηση περί διοικητικής, χρηματοοικονομικής και επιχειρησιακής ικανότητας του δικαιούχου να λάβει χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2014 – 2020, διενεργείται από αρμόδια διαχειριστική αρχή, κατά τη διαδικασία αξιολόγησης της εκάστοτε πράξης και πριν την επιλογή αυτής για χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ, ως εκ τούτου δεν συνάπτεται με το αντικείμενο της επίμαχης σύμβασης και δεν επηρεάζει την υπό κρίση δαπάνη. Πέραν τούτου, η διαχειριστική επάρκεια του δικαιούχου μπορεί σε κάθε περίπτωση να καλυφθεί μέσω συνεργασίας με εξωτερικό φορέα (βλ. Κ.Π.Ε.Δ. VII Τμ. 271/2018). Τέλος, με το έγγραφο επανυποβολής του χρηματικού εντάλματος ο Δήμος παραθέτει αναλυτικά στοιχεία σχετικά με τις απαιτούμενες ώρες εργασίας, τις ειδικότητες των εργαζομένων και το ωριαίο κόστος εργασίας ανά ειδικότητα και ως εκ τούτου το προϋπολογισθέν ποσό της σύμβασης είναι ελέγξιμο και ορισμένο. Κατ’ ακολουθία, η ελεγχόμενη δαπάνη είναι νόμιμη και το χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί.

Κατασκευή αυτοκινητόδρομου...Επειδή, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η αιτούσα δεν ήταν φορολογικώς ενήμερη από τον Νοέμβριο του 2013 έως και τις 20.2.2015 (βλ. τα υπ’ αριθμ. 12543/16.3.2015 και 18512/16.4.2015 έγγραφα του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. … προς το Γραφείο του Νομικού Συμβούλου του Υπουργείου Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού, Γενική Γραμματεία Υποδομών, σε συνδυασμό με τις προσκομιζόμενες από την παρεμβαίνουσα «….», «ανακοινώσεις» της αιτούσης «[σχετικά] με επιχειρηματικές/ οικονομικές εξελίξεις στην εταιρία», κατά τα προβλεπόμενα από τον Κανονισμό του Χρηματιστηρίου Αθηνών). Συνέτρεχε, συνεπώς, σύμφωνα με τα αναλυτικώς εκτιθέμενα στις προηγούμενες σκέψεις, κώλυμα συμμετοχής της αιτούσης εταιρείας στην διαδικασία, η οποία θα έπρεπε, όπως προβάλλεται, να προκηρυχθεί για την ανάθεση των επίδικων έργων, τόσο κατά τον χρόνο, στον οποίο ανάγονται οι λογιζόμενες ως προσβαλλόμενες με την αίτηση ακυρώσεως υπουργικές αποφάσεις και κατά τον οποίο συνήφθησαν οι επίμαχες τροποποιητικές συμβάσεις παραχώρησης (28.11.2013 και 29.11.2013), όσο και κατά τον χρόνο άσκησης του ενδίκου βοηθήματος με την κατάθεση του δικογράφου στο Συμβούλιο της Επικρατείας στις 10.2.2014. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην σκέψη 10, το κρινόμενο ένδικο βοήθημα ασκείται άνευ εννόμου συμφέροντος τόσο κατά το μέρος που συνιστά αίτηση ακυρώσεως όσο και κατά το μέρος που αποτελεί προσφυγή του άρθρου 8 του ν. 3886/2010, είναι δε απορριπτέοι όλοι οι περί του αντιθέτου ισχυρισμοί που προβάλλει η αιτούσα με το, κατατεθέν εντός της ταχθείσης κατά την συζήτηση προθεσμίας, από 5.5.2015 υπόμνημα. Ειδικότερα, ο μεν ισχυρισμός ότι, κατά την συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο στις 21.4.2015, η αιτούσα ήταν φορολογικώς ενήμερη, προς απόδειξη του οποίου προσκομίσθηκε το εκδοθέν επ’ ονόματί της, υπ’ αριθμ. 5913/3.4.2015 αποδεικτικό ενημερότητας για χρέη προς το Δημόσιο της Δ.Ο.Υ. … (ισχύος μέχρι 3.5.2015), είναι άμοιρος νομικής επιρροής, διότι, κατά τα προαναφερθέντα, δεν αρκεί, για την θεμελίωση του εννόμου συμφέροντος προς άσκηση του υπό κρίση ενδίκου βοηθήματος, η συνδρομή των προϋποθέσεων για την έκδοση του αποδεικτικού ενημερότητας μόνο κατά τον χρόνο συζήτησης της υπόθεσης. Είναι δε αόριστος και αναπόδεικτος ο ισχυρισμός ότι, σε περίπτωση που, αντί της επίδικης απ’ ευθείας αναθέσεως διά της υπογραφής τροποποιητικών συμβάσεων, είχε προκηρυχθεί διαγωνισμός, θα μπορούσε «να αποκτηθεί [το ελλείπον πιστοποιητικό] ανά πάσα στιγμή έως την καταληκτική ημερομηνία κατάθεσης της προσφοράς». Τέλος, προβάλλεται ότι για το γεγονός ότι η αιτούσα δεν ήταν φορολογικά ενήμερη «για κάποιο χρονικό διάστημα», φέρει την «πλήρη ευθύνη» το Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο, δυνάμει δικαστικής αποφάσεως και διοικητικής πράξεως, «έφερε ληξιπρόθεσμη οφειλή προς την [ήδη αιτούσα] ποσού 4.604.901,17 ευρώ νομιμοτόκως». Προς απόδειξη του τελευταίου αυτού ισχυρισμού προσκομίσθηκαν η απόφαση 1409/2009 του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών καθώς και η απόφαση 17978/21.8.2014 της Υπουργού Τουρισμού. Με την εν λόγω δικαστική απόφαση αναγνωρίζεται οφειλή του Δημοσίου προς την κοινοπραξία με την επωνυμία «Κοινοπραξία Καζίνο Αθηνών», μέλος της οποίας είναι η αιτούσα, ενώ με την ανωτέρω πράξη της Υπουργού εγκρίνεται δαπάνη υπέρ της ως άνω κοινοπραξίας σε εκτέλεση της προμνησθείσης δικαστικής απόφασης. Ανεξαρτήτως, όμως, του ότι μόνα τα στοιχεία που επικαλείται και προσκομίζει η αιτούσα δεν αρκούν για να αποδειχθεί η συνδρομή των νομίμων προϋποθέσεων εκδόσεως αποδεικτικού ενημερότητας κατά τον κρίσιμο χρόνο, ο εξεταζόμενος ισχυρισμός είναι, πάντως, απορριπτέος, διότι δεν αμφισβητείται ότι η αιτούσα δεν ήταν φορολογικά ενήμερη και δεν προβάλλεται ότι με απόφαση δικαστηρίου είχε ακυρωθεί, ως μη νόμιμη, απόφαση της αρμόδιας Αρχής να της χορηγήσει αποδεικτικό ενημερότητας.

Παροχή υπηρεσιών συμβούλου αναδιοργάνωσης των διοικητικών υπηρεσιών  Δήμου:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, πρέπει να γίνουν δεκτά τα ακόλουθα: Η εκτέλεση της ως άνω ανατεθείσας υπηρεσίας, η οποία συνίσταται στην επαναξιολόγηση όλων των παρεχόμενων υπηρεσιών του Δήμου ανά Διεύθυνση και Τμήμα αυτού και αποσκοπεί στη βελτίωση της διοικητικής και δημοσιονομικής ικανότητάς του μέσω της εφαρμογής προτεινόμενων μέτρων, εμπίπτει στα συνήθη καθήκοντα του προσωπικού του Τμήματος Προγραμματισμού, Οργάνωσης, Πληροφόρησης της Διεύθυνσης Προγραμματισμού Οργάνωσης, Πληροφορικής και Τοπικής Ανάπτυξης του Δήμου ......., όπως τούτο προκύπτει από τις προπεριγραφείσες αρμοδιότητες του τμήματος αυτού (σκέψη ΙΙΙ). Και ναι μεν το ως άνω αρμόδιο τμήμα παρίσταται πράγματι υποστελεχωμένο για την εκτέλεση της ως άνω υπηρεσίας, όπως τούτο προκύπτει από την 14/10.4.2012 απόφαση του Γενικού Γραμματέα του Δήμου ....... περί τοποθέτησης του προσωπικού του Δήμου (μία Προϊσταμένη ΠΕ Διοικητικού –Οικονομικού και μία υπάλληλος ΠΕ Πληροφορικής), αλλά και από όσα προβάλλει ο τελευταίος με το 12172/26.3.2013 έγγραφο του Δημάρχου του, πλην όμως, από τη μεταγενέστερη  συγκρότηση ομάδας εργασίας από στελέχη όλων των υπηρεσιών του Δήμου, με συναφές κατά την κρίση του Κλιμακίου αντικείμενο, αποδεικνύεται ότι ο Δήμος δύναται να εκτελέσει, δια του προσωπικού του, έστω και άλλων υπηρεσιών, την ανατεθείσα υπηρεσία υπό την συνδρομή μάλιστα και της Ομάδας Εργασίας που συνεστήθη στο Υπουργείο Εσωτερικών με υπηρεσιακά στελέχη, προκειμένου να συντονίσει και να οργανώσει την διαδικασία αξιολόγησης των Δήμων (βλ. σχετικά την 4875/5.2.2013 απόφαση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου  Εσωτερικών). Τούτο διότι, όπως προκύπτει από την σχετική απόφαση συγκρότησης της ομάδας εργασίας του Δήμου το έργο αυτής θα δομηθεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έθεσε το Υπουργείο Εσωτερικών για τις ήδη συσταθείσες από άλλους δήμους ομάδες εργασίας και θα περιλαμβάνει αφενός την αξιολόγηση των υφιστάμενων δομών του Δήμου, αφετέρου σχέδιο αναδιοργάνωσης και στελέχωσης των δομών του με σενάρια και σχετικές προτάσεις αλλαγής αυτών (των δομών), μετακινήσεις προσωπικού, νέο οργανόγραμμα  με αξιοποίηση του Ο.Ε.Υ., των πόρων και των συνεργασιών του Δήμου (βλ. σχετικά τις από Απρίλιο 2013 προδιαγραφές του έργου των ομάδων αξιολόγησης και αναδιοργάνωσης των δομών των δήμων και τα σχετικά παραρτήματα του Υπουργείου Εσωτερικών). Από τα ανωτέρω, καθίσταται σαφές ότι και οι δύο εργασίες, τόσο η ήδη ανατεθείσα όσο και αυτή που θα εκπονηθεί από την ομάδα εργασίας του Δήμου, δομούνται κατά τον ίδιο τρόπο, ήτοι σε δύο μέρη (α΄ μέρος υφιστάμενη κατάσταση δημοτικών δομών, μέρος β΄αναδιοργάνωση-προτεινόμενες λύσεις και παρεμβάσεις) στοχεύουν στην αξιολόγηση και βελτίωση της διοικητικής ικανότητας του δήμου και της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών του μέσω της αναδιάρθρωσης των δομών του, της ανακατανομής του προσωπικού του και της υλοποίησης συγκεκριμένων μέτρων βελτίωσης και συνεπώς, το αντικείμενό τους αλληλεπικαλύπτεται κατά το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του. Κατόπιν τούτου, εφόσον ήδη πριν την επίμαχη ανάθεση ήταν γνωστή στο Δήμο ....... η προτροπή του Προέδρου της ΚΕΔΚΕ, όπως οι Δήμοι προβούν με δική τους πρωτοβουλία στην αξιολόγηση των δομών τους και εφόσον ο Δήμος ....... προτίθετο λίγες ημέρες αργότερα να συγκροτήσει από το προσωπικό του ομάδα με αντικείμενο εργασίας συναφές προς το ήδη ανατεθέν, δεν δικαιολογείται η επίμαχη ανάθεση σε ιδιώτη με όμοιο κατά βάση αντικείμενο μ΄αυτό που εκπονείται από την ομάδα εργασίας του Δήμου. Ο δε ισχυρισμός του Δήμου ότι η ανατεθείσα υπηρεσία διαφέρει του έργου της ομάδας εργασίας ως προς το γεγονός ότι επικεντρώνεται στην Οικονομική Υπηρεσία του Δήμου και στη βελτίωση των δημοσιονομικών αποτελεσμάτων είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον κάτι τέτοιο δεν προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου. Αντιθέτως, όπως προκύπτει από το παραδοθέν έργο ο ανάδοχος με βάση τις παραδοχές που περιέχονται στις σχετικές οδηγίες προτύπων Ο.Ε.Υ. και του Υπουργείου Εσωτερικών ανατρέχει στην αξιολόγηση, όλων ανεξαιρέτως, των υπηρεσιών του Δήμου και των νομικών προσώπων του, προκειμένου να καταλήξει στις προτεινόμενες παρεμβάσεις και στη σύζευξη λύσεων για την επίτευξη του βέλτιστου διοικητικού και δημοσιονομικού αποτελέσματος             (βλ. σελ. 5 επ. του μέρους Β΄ του εκπονηθέντος έργου). Σε κάθε περίπτωση από το γεγονός ότι η ομάδα εργασίας του Δήμου ....... εκπονεί το έργο της με βραδύτητα  ανεξαρτήτως του ότι ενισχύει την διαφωνία του Επιτρόπου  σε ό,τι αφορά το συναφές αντικείμενο που μπορούσε σε κάθε περίπτωση να διεκπεραιωθεί από την ομάδα αυτή, προβάλλεται αλυσιτελώς από τον διατάκτη Δήμο και δεν δύναται να επηρεάσει τη νομιμότητα της κρινόμενης δαπάνης. Κατόπιν των ανωτέρω, εφόσον η ανατεθείσα υπηρεσία δύναται να εκτελεστεί από το υπηρετούν προσωπικό του Δήμου, η ανάθεσή της σε ιδιώτη, δεν είναι νόμιμη και συνιστά, κατά παράβαση της αρχής της οικονομικότητας που διέπει τη διαχείριση των οικονομικών του Δήμου, πρόσθετη και αδικαιολόγητη οικονομική επιβάρυνση του προϋπολογισμού του, γεγονός που καθιστά την εντελλόμενη δαπάνη μη νόμιμη και το επίμαχο χρηματικό ένταλμα μη θεωρητέο.