ΝΣΚ/374/2003

Καθορισμός δικαιολογητικών πληρωμής αποζημίωσης από αναγκαστικές απαλλοτριώσεις ακινήτων.(ΚΑΕ8220,ΚΑΕΝΠΔΔ9000)

Αναγκαστική απαλλοτρίωση. Αρμόδια όργανα για την κήρυξη απαλλοτρίωσης για ίδρυση επαρχιακών βιομηχανιών.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Οι αναγκαστικές απαλλοτριώσεις ακινήτων για την ίδρυση ή επέκταση επαρχιακών βιομηχανιών που προβλέπονται από το άρθρο 10 του ΝΔ 2176/1952 κηρύσσονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης, σύμφωνα με το άρθρο 1 του ΝΔ 797/1971, από δε της 6-5-2001, ημερομηνίας εφαρμογής του νέου Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (άρθρο δεύτερο Ν 2882/2001) με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας του απαλλοτριουμένου ακινήτου.

Ερωτάται εάν ο Ο.Δ.Α.Π. είναι υπόχρεος στην καταβολή δαπάνης αποζημίωσης που πηγάζει από ρυμοτομική απαλλοτρίωση, και ειδικότερα από πράξη αναλογισμού αποζημίωσης λόγω ρυμοτομίας, για τη δημιουργία κοινόχρηστου χώρου, και αν η δαπάνη αυτή εμπίπτει στις νόμιμες δαπάνες του Ο.Δ.Α.Π. με βάση τις καταστατικές του διατάξεις (άρθρο 2 και 16 του ν. 4761/2020), δεδομένου ότι από τις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 16 περ δ΄ του ν. 4761/2020 και του άρθρου 18 του ν. 4858/2021, προκύπτει ότι ο Ο.Δ.Α.Π. προβαίνει σε δαπάνες για την καταβολή αποζημιώσεων για απαλλοτριώσεις ή απευθείας εξαγορές ...(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή Οι δαπάνες που αφορούν αποζημιώσεις που προέρχονται από ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις, από τις οποίες ωφελούνται ιδιοκτησίες του Ελληνικού Δημοσίου (Υπουργείου Πολιτισμού), λόγω γειτνίασης με κοινόχρηστο χώρο, δεν εμπίπτουν στις νόμιμες δαπάνες του Ο.Δ.Α.Π., με βάση τις διατάξεις του άρθρου 16 σε συνδυασμό με το άρθρο 2 παρ. 1 και 2 του ν. 4761/2020, και ο Ο.Δ.Α.Π. δεν είναι εκ του νόμου υπόχρεος στην καταβολή τέτοιας δαπάνης, που πηγάζει από πράξη αναλογισμού αποζημίωσης ιδιοκτησιών λόγω ρυμοτομίας, για τη δημιουργία κοινοχρήστου χώρου, με την οποία ορίστηκε το Ελληνικό Δημόσιο (Υπουργείο Πολιτισμού) υπόχρεο για την καταβολή της, ως ωφελούμενος παρόδιος ιδιοκτήτης, καθώς κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 290 του Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας (Κ.Β.Π.Ν), η υποχρέωση των παρόδιων ιδιοκτητών, που ωφελούνται από την διάνοιξη ή διεύρυνση οδών, πλατειών ή εν γένει κοινόχρηστων χώρων, να αποζημιώσουν τους ιδιοκτήτες των ρυμοτομούμενων ακινήτων πηγάζει ευθέως από το νόμο.

Δημόσια κτήματα. Δημόσιον κτήμα κοινόχρηστον ή ιδιωτικού δικαίου η ζώνη παραλίας καθ ό τμήμα περιλαμβάνει (και) παλαιόν αιγιαλόν.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Προεδρεύων: Χ.Τσεκούρας, Αντιπρόεδρος Εισηγητής: Θ.Αμπλιανίτης, Νομικός Σύμβουλος 1. α) Η δημιουργία και ο καθορισμός οριογραμμής νέου αιγιαλού, μεταφέρει τον έως τότε αιγιαλόν (ήδη παλαιόν) από την κατηγορίαν των δημοσίου δικαίου-κοινοχρήστων εις την ιδιωτικού δικαίου περιουσίαν του Δημοσίου. β) Η περίληψις ακινήτων εις την ζώνην της παραλίας, συνεπάγεται την απαλλοτρίωσιν αυτών περί της οποίας τηρούνται τα κατά τον νόμον, εφόσον βεβαίως πρόκειται περί ιδιωτικού κτήματος και όχι, εφόσον πρόκειται περί δημοσίων εκτάσεων και δη παλαιού αιγιαλού άχρι τούδε κοινοχρήστου, ως εν προκειμένω. 2. Εφ όσον ο παλαιός αιγιαλός έχει οριστικώς καθορισθεί υπό την πρότερον ιδιότητά του του αιγιαλού ήτοι (άρθρο 4 ΑΝ 2344/1940) δημοσίου κτήματος-κοινοχρήστου, περιλαμβάνεται δε ήδη στην παραλία μετά τήρησιν της νομίμου διαδικασίας και δη δια μιας πράξεως καθορισμού αμφοτέρων, μεταφέρεται εκ του λόγου τούτου αμέσως από την ιδιωτικού δικαίου, -μόνον θεωρητικώς ισχύσασαν-, στην κατηγορίαν της δημοσίου δικαίου κτήσεως, κοινοχρήστου, άνευ απαλλοτριώσεως, αναγκαιούσης (όμως) δια τις εις την ζώνη παραλίας περιλαμβανομένας ιδιωτικάς κτήσεις.

Αποχαρακτηρισμός των εκτάσεων της ενιαίας κοινόχρηστης ζώνης αιγιαλού και παραλίας που εσφαλμένα περιελήφθησαν στα τεμάχια της οριστικής διανομής του αγροκτήματος «Κολύμπια Ρόδου», η οποία (διανομή) κυρώθηκε με την υπ’ αριθμ. 145/1962 Π.Υ.Σ.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Από την ίδια τη διάταξη του άρθρου 4 του Ν.Δ/τος 4424/1964 προκύπτει με σαφήνεια ότι η αληθής βούληση του κυρωτικού νομοθέτη ήταν να θεραπεύσει εξυπαρχής την παρανομία που είχε εμφιλοχωρήσει κατά τη διαδικασία κύρωσης της οριστικής διανομής του ανωτέρω αγροκτήματος από αναρμόδιο όργανο, (Υπουργικό Συμβούλιο) και όχι ο αποχαρακτηρισμός των εκτάσεων της ενιαίας κοινόχρηστης ζώνης αιγιαλού και παραλίας που εσφαλμένα είχαν περιληφθεί στα επίμαχα τεμάχια της οριστικής διανομής, για τις οποίες θα έπρεπε να χωρήσει κατάργηση του κοινόχρηστου χαρακτήρα τους με ρητή διάταξη νόμου, όπως ακριβώς και η καθιέρωσή τους ως κοινοχρήστων πραγμάτων με τον Κτηματολογικό Κανονισμό Δωδεκανήσου (άρθρο 3 περ.α΄ Κ.Δ. 132/1929), ο οποίος, ως τοπικό δίκαιο, κατισχύει των συναφών διατάξεων περί αιγιαλού και παραλίας. Η μη χάραξη της οριογραμμής της παραλίας κατά τον διοικητικό καθορισμό της οριογραμμής του αιγιαλού στη θέση «Κολύμπια», δεν συνεπάγεται την de facto κατάργησή της ως κοινοχρήστου πράγματος, εφόσον και για την παραλία έπρεπε να χωρήσει ο αποχαρακτηρισμός της με ρητή διάταξη νόμου και δεν αρκεί η επί ικανό χρονικό διάστημα μη χρησιμοποίησή της σύμφωνα με τον προορισμό της.

Η απόφαση αφορά την ενδικοφανή προσφυγή της εταιρείας «...» με ΑΦΜ ..., η οποία ζήτησε την ακύρωση δύο πράξεων απόρριψης του Προϊσταμένου του 4ου Ελεγκτικού Κέντρου Αττικής. Οι πράξεις απέρριπταν το αίτημα απαλλαγής της εταιρείας από τον Ειδικό Φόρο επί των Ακινήτων (Ε.Φ.Α.) για το έτος 2022, με την αιτιολογία ότι η εταιρεία δεν είχε εμπράγματα δικαιώματα στα ακίνητα. Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ακύρωσε τις πράξεις λόγω τυπικής πλημμέλειας, καθώς ο έλεγχος δεν εξέτασε πλήρως τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση της απαλλαγής. Ορίστηκε ο Προϊστάμενος της αρμόδιας ελεγκτικής υπηρεσίας να επανεξετάσει το αίτημα σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης.

Εκτέλεση ή μη, αμετακλήτων πρωτοκόλλων κατεδάφισης αυθαιρέτων κτισμάτων εντός αιγιαλού στα Δωδεκάνησα, μετά την κατάργηση των διατάξεων περί αιγιαλού και παραλίας του Κτηματολογικού Κανονισμού Δωδεκανήσου, δυνάμει των οποίων εκδόθηκαν.(...) Στα Δωδεκάνησα, μετά την ουσιαστική κατάργηση των διατάξεων περί αιγιαλού και παραλίας του Κτηματολογικού Κανονισμού Δωδεκανήσου, δυνάμει των διατάξεων του νόμου 5092/2024, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου απέχει από πράξεις εκτέλεσης των αμετακλήτων πρωτοκόλλων κατεδάφισης αυθαιρέτων κτισμάτων εντός αιγιαλού, τα οποία έχουν εκδοθεί με βάση τον Κανονισμό αυτό, λόγω της ως άνω ουσιώδους μεταβολής του νομοθετικού καθεστώτος της περιοχής αυτής και της συνακόλουθης αλλαγής των πραγματικών δεδομένων, στα οποία στηρίχθηκε η έκδοσή τους. Τα πρωτόκολλα αυτά, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου οφείλει να εκτελέσει μόνο εφόσον συνοδεύονται από επικαιροποιημένη έκθεση αυτοψίας της αρμόδιας Κτηματικής Υπηρεσίας Δωδεκανήσων, που τα εξέδωσε, στην οποία θα βεβαιώνεται ότι τα επίμαχα αυθαίρετα κτίσματα εμπίπτουν εντός ζώνης αιγιαλού, όπως αυτή ορίζεται πλέον, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 5092/2024 (ομόφωνα).

Καταβολή αποζημίωσης λόγω ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης:Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα δικαιολογητικά που συνοδεύουν τα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα, οι εντελλόμενες με αυτά δαπάνες αφορούν στην αποζημίωση των φερόμενων ως δικαιούχων …..και …..λόγω ρυμοτομίας, ήτοι στην καταβολή σε αυτούς της αξίας των επικειμένων στα ρυμοτομούμενα οικόπεδά τους, όπως η αξία αυτή προσδιορίστηκε από την αρμόδια επιτροπή εκτίμησης ακινήτων του π.δ/τος 5/1986. Τα εν λόγω επικείμενα (δέντρα, μαντρότοιχοι, πτηνοτροφεία, συρματοπλέγματα κ.λ.π.) περιλήφθηκαν στους από 27.6.2013 διορθωτικούς πίνακες, που όμως δεν έχουν κυρωθεί από την Περιφερειάρχη Αττικής, όπως απαιτείται. Περαιτέρω ο λόγος διαφωνίας ότι της σύνταξης του διορθωτικού πίνακα επικειμένων δεν προηγήθηκε σύνταξη διορθωτικής πράξης εφαρμογής της οικείας πολεοδομικής μελέτης είναι αβάσιμος, καθόσον η διόρθωση - επικαιροποίηση των πινάκων επικειμένων δεν προϋποθέτει κατά νόμο τη διόρθωση - μερική ανάκληση της πράξης εφαρμογής της οικείας πολεοδομικής μελέτης, ήτοι εν προκειμένω της 3/2001 πράξης εφαρμογής της πολεοδομικής μελέτης περιοχής «Περιμετρική Επέκταση» του Δήμου ….., που είχε εγκριθεί με την 10190/8750/20.11.2001 απόφαση του Νομάρχη Δυτικής Αττικής.

Ακίνητα προερχόμενα από παραίτηση κυριότητας – Αδέσποτα – Έρευνα της πραγματικής και της νομικής τους κατάστασης – Τυχόν αναγκαίες ενέργειες των αρμοδίων υπηρεσιών του Δημοσίου-Κτηματικών Υπηρεσιών προς διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Το ακίνητο, από την κυριότητα του οποίου παραιτείται ο κύριος αυτού με σκοπό αυτό να καταστεί αδέσποτο, περιέρχεται στην κυριότητα του Δημοσίου με τη μεταγραφή της μονομερούς δηλώσεως του κυρίου του ακινήτου –η οποία πρέπει να περιαφθεί το τύπο της συμβολαιογραφικής πράξης στο γραφείο μεταγραφών της περιφέρειας του ακινήτου. Την κυριότητα αυτού το Δημόσιο αποκτά πρωτοτύπως και μαζί αποκτά αυτοδικαίως και τη νομή του, ενώ τα περιορισμένα εμπράγματα δικαιώματα (υποθήκη, δουλείες) πάνω σ’ αυτό, εξακολουθούν να υπάρχουν και μετά την παραίτηση και ως εκ τούτου, α) δεν έχει σημασία κατά νόμον, τόσον πριν όσον και μετά τη μεταγραφή, ο έλεγχος της νομικής και πραγματικής κατάστασης του ακινήτου αυτού, β) ως νέος κύριος του ακινήτου, το Δημόσιο, δια των αρμοδίων υπηρεσιών του, θα πρέπει έγκαιρα να λάβει τα κατά νόμον προβλεπόμενα μέτρα για την προστασία των ακινήτων αυτών, ήτοι να προβεί στις δέουσες πράξεις διοικήσεως και διαχειρίσεως των εν λόγω ακινήτων. (ομοφ.) ΑΠΟΔΕΚΤΗ

Ερωτήματα σχετικά με ακίνητο κείμενο εντός της Ζώνης Α΄ Προστασίας κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
α) Η μόνη δυνατότητα αποδέσμευσης ακινήτων από τη Ζώνη Α΄ Προστασίας νοείται μόνο υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 13 του Ν 3028/2002, προϋποθέσεις, όμως, που δεν συντρέχουν εν προκειμένω. Σε κάθε περίπτωση, το αίτημα του ενδιαφερομένου για αποδέσμευση του ακινήτου από την Ζώνη Α΄ Προστασίας, κατά το άρθρο 51 του προϊσχύσαντος ΚΝ 5351/1932 είναι αβάσιμο, διότι, ανεξαρτήτως του ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο αυτό ευχέρεια του ιδιοκτήτη έχει κριθεί αντισυνταγματική και ουδέποτε συνέτρεξαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των διατάξεών του, το εν λόγω άρθρο δεν εφαρμόζεται όταν ισχύει Ζώνη Α΄ Προστασίας και για τα ακίνητα που βρίσκονται εντός αυτής δεν έχει απαγορευθεί η κατά προορισμό χρήση. β) Ο ενδιαφερόμενος ιδιώτης ουδεμιάς αποζημιώσεως δικαιούται για το μέχρι το έτος 1995 χρονικό διάστημα, διότι ουδέποτε υπέβαλε αίτημα εκμετάλλευσης για το ακίνητό του μέχρι το έτος αυτό, που ο χώρος ήταν απλώς χαρακτηρισμένος ως αρχαιολογικός. Επίσης, ουδεμιάς αποζημιώσεως δικαιούται ο ανωτέρω και για το από το έτος 1995 (ημερομηνία θεσμοθετήσεως της Α΄ Ζώνης Προστασίας) και εντεύθεν χρονικό διάστημα, διότι εκ του χαρακτηρισμού τούτου δεν επέρχεται ουσιώδης προσωρινή ή οριστική στέρηση ή προσωρινός ή οριστικός περιορισμός της κατά προορισμό χρήσεως του ακινήτου. γ) Δεν επιτρέπεται αλλαγή της χρήσεως των υφισταμένων εντός του εν λόγω ακινήτου δύο σταύλων σε επαγγελματική στέγη (κατάστημα), διότι, σύμφωνα με την απόφαση θεσμοθετήσεως της Ζώνης Α΄ Προστασίας, εντός αυτής επιτρέπεται μόνο η γεωργική και κτηνοτροφική εκμετάλλευση.