Αριθμός Πρωτοκόλλου: 50433/Β4/2020

Απόφαση κατανομής συσκευασμένου αντισηπτικού για την κάλυψη των αναγκών δημόσιων εκπαιδευτικών δομών της επικράτειας, στο πλαίσιο υιοθέτησης των προληπτικών μέτρων αντιμετώπισης του κορωναϊού (COVID-19)».

Μέτρα στήριξης εργαζομένων και επιχειρήσεων-εργοδοτών πάσης φύσεως εκπαιδευτικών δομών του ιδιωτικού τομέα, στους οποίους έχει επιβληθεί το μέτρο της προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας με εντολή δημόσιας αρχής για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού COVID-19. Εξ αποστάσεως εργασία (τηλεκπαίδευση / τηλεκατάρτιση) εκπαιδευτικών και λοιπές διατάξεις. 

15207/271/2020:Διευκρινίσεις επί της με αριθμό οικ. 14199/249/5-4-2020 κοινής υπουργικής απόφασης «Μέτρα στήριξης εργαζομένων και επιχειρήσεωνεργοδοτών πάσης φύσεως εκπαιδευτικών δομών του ιδιωτικού τομέα, στους οποίους έχει επιβληθεί το μέτρο της προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας με εντολή δημόσιας αρχής για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού COVID-19. Εξ αποστάσεως εργασία (τηλεκπαίδευση / τηλεκατάρτιση) εκπαιδευτικών και λοιπές διατάξεις» (ΦΕΚ 1217 Β’) ΑΔΑ:97Α346ΜΤΛΚ-ΤΙΧ

Ο προσφεύγων ζητεί την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης ως προς το σκέλος που απορρίφθηκε η προσφορά του για τα είδη με α/α 2 (Μάσκα Αναπνευστικής Προστασίας τύπου FFP2), 4 (Προστατευτική ολόσωμη φόρμα ΤΥΠΟΥ TYVEK), 5 (Καπέλα με λάστιχο), 8 (Μπλούζες Αδιάβροχες μη αποστειρωμένες μίας χρήσης) και 9 (Μπλούζες Χειρουργικές αποστειρωμένες Αδιάβροχες), καθώς και την απόρριψη των προσφορών άλλων διαγωνιζομένων για συγκεκριμένα είδη. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά επείγουσα προμήθεια μέσων ατομικής προστασίας (ΜΑΠ) και αντισηπτικών για την κάλυψη αναγκών δημόσιων δομών υγείας, με συγκεκριμένα τεχνικά χαρακτηριστικά για κάθε είδος.

Ο α’ προσφεύγων ζητεί την ακύρωση της προσβαλλομένης απόφασης ως προς το σκέλος που έγιναν δεκτές οι προσφορές των οικονομικών φορέων για το είδος με α/α 2 (Μάσκα Αναπνευστικής Προστασίας τύπου FFP2). Ο β’ προσφεύγων ζητεί την ακύρωση της ίδιας απόφασης ως προς το σκέλος που απορρίφθηκε η δική του προσφορά για τα είδη με α/α 1 (Χειρουργικές Μάσκες 3ply με λάστιχο) και 4 (Προστατευτική ολόσωμη φόρμα ΤΥΠΟΥ TYVEK). Τα αντικείμενα της σύμβασης αφορούν την επείγουσα προμήθεια Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ) και Αντισηπτικών για την κάλυψη αναγκών δημόσιων δομών υγείας λόγω της πανδημίας COVID-19.

Ο α’ προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της προσβαλλομένης απόφασης κατά το σκέλος που έγιναν δεκτές οι προσφορές των οικονομικών φορέων για το είδος με α/α 2 (Μάσκα Αναπνευστικής Προστασίας τύπου FFP2). Ο β’ προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της προσβαλλομένης απόφασης κατά το σκέλος που απορρίφθηκε η προσφορά του για τα είδη με α/α 1 (Χειρουργικές Μάσκες 3ply με λάστιχο) και α/α 4 (Προστατευτική ολόσωμη φόρμα ΤΥΠΟΥ TYVEK). Το αντικείμενο της σύμβασης είναι η επείγουσα προμήθεια Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ) και Αντισηπτικών για την κάλυψη αναγκών δημόσιων δομών υγείας προστασίας από τον κορωνοϊό SARS-CoV-2.

Ο προσφεύγων, μέσω της προδικαστικής προσφυγής του, ζητά την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης στο σκέλος που απορρίπτεται η δική του προσφορά για τα είδη με α/α 2 (Μάσκα Αναπνευστικής Προστασίας τύπου FFP2) και 4 (Προστατευτική ολόσωμη φόρμα ΤΥΠΟΥ TYVEK), καθώς και την απόρριψη των προσφορών άλλων οικονομικών φορέων για τα είδη με α/α 1 (Χειρουργικές Μάσκες 3ply με λάστιχο), 2, 3 (Μάσκα Αναπνευστικής Προστασίας τύπου FFP3) και 4. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την επείγουσα προμήθεια Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ) και Αντισηπτικών για την κάλυψη αναγκών δημόσιων δομών υγείας κατά του κορωνοϊού SARS-CoV-2. Οι λόγοι που επικαλείται αφορούν παραβάσεις των τεχνικών προδιαγραφών, μη συμμόρφωση με τους όρους της πρόσκλησης και παραβιάσεις της αρχής του ενιαίου μέτρου κρίσης.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα τριών (3) σχεδίων συμβάσεων και της προηγηθείσας διαδικασίας ανάδειξης αναδόχων για την προμήθεια από την 1η Υγειονομική Περιφέρεια (ΥΠΕ) Αττικής, ως Κεντρική Αρχή Αγορών (ΚΑΑ), μέσων ατομικής προστασίας προσωπικού των Δημοσίων Δομών που υπάγονται στην ΥΠΕ αυτή για τη δημιουργία σχετικού στρατηγικού αποθέματος προς κάλυψη των έκτακτων αναγκών αντιμετώπισης της πανδημίας του κορωνοϊού SARS-CoV-2 (ασθένειας COVID-19)(....)Με αυτά τα δεδομένα, ενόψει της ύπαρξης της παραπάνω εκκρεμοδικίας, η οποία, σύμφωνα με τις προπαρατεθείσες ανωτέρω, υπό στοιχ. 3., διατάξεις του ν. 4412/2016, κωλύει τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης, και λαμβανομένου, περαιτέρω, υπόψη ότι η πλειονότητα των, προβαλλομένων με την αίτηση αναστολής-ακύρωσης, λόγων αφορούν στην πλήρωση ή μη των τεχνικών προδιαγραφών του προσφερομένου είδους σε σχέση με εκείνες της πρόσκλησης, το Κλιμάκιο κρίνει ότι τα σχέδια συμβάσεων και η υποκείμενη διαδικασία προώρως και, συνεπώς, απαραδέκτως υποβάλλονται για έλεγχο.

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/965/2022.

Προμήθεια υγρών καυσίμων θέρμανσης και κίνησης:(....)Τέτοια αποφυγή εφαρμογής των περί ανάθεσης διατάξεων του ν. 4412/2016 συνιστά και η επιλογή σύναψης τροποποιητικής σύμβασης με επαύξηση του οικονομικού αντικειμένου, όταν τα κονδύλια της σύμβασης δεν έχουν εισέτι αναλωθεί. Οι προβαλλόμενοι δε από το ….. λόγοι οικονομικού προγραμματισμού δεν μεταβάλλουν την ανωτέρω διαπίστωση, δοθέντος ότι, πέραν του ότι δεν συνάδουν με τον ενδεικτικό χαρακτήρα της συμβατικής κατ’ έτος κατανομής των ποσοτήτων και του προϋπολογισμού, από την απόφαση της Συγκλήτου περί έγκρισης της σύμβασης προκύπτει ότι τα επιπλέον κονδύλια για την κάλυψη των αναγκών του έτους 2022 θα βαρύνουν ούτως ή άλλως τον τρέχοντα προϋπολογισμό του Πανεπιστημίου. Άλλωστε, η ορθολογική διαχείριση του προϋπολογισμού και η τήρηση του πνεύματος των διατάξεων του ν. 4412/2016 υπέρ της ανάπτυξης ανταγωνισμού στη σύναψη των δημόσιων συμβάσεων, υπηρετούνται με την κατά το δυνατόν πιο σύντομη λήξη των υφιστάμενων συμβάσεων, οι οποίες έχουν στηριχθεί σε δεδομένα τιμών μη ανταποκρινόμενα στην υφιστάμενη κατάσταση της αγοράς καυσίμων. Γενικότερα δε, σε περιπτώσεις συμβάσεων που καλύπτουν πάγιες και επαναλαμβανόμενες ανάγκες δεν νοείται η σύναψη τροποποιητικών συμβάσεων με επέκταση του οικονομικού αντικειμένου, καθώς ακόμα και αν το συμβατικό αντάλλαγμα αναλώνεται πριν το χρονικό σημείο που είχε αρχικά τεθεί ως σημείο λήξης της διάρκειας της σύμβασης, οι αναθέτουσες Αρχές δύνανται με ορθό προγραμματισμό να εκκινούν έγκαιρα νέες διαδικασίες αναθέσεων, ώστε να μην τίθεται ζήτημα παράκαμψης των σχετικών διατάξεων του ν. 4412/2016. Συνεπώς, εν προκειμένω, η αναθέτουσα Αρχή δύναται να καλύψει τις ανάγκες της για το έτος 2022 με απορρόφηση, μέσω του τρέχοντος προϋπολογισμού, των κονδυλίων που έχουν προβλεφθεί να διατεθούν κατά το επόμενο έτος, σε περίπτωση δε που οι τιμές των καυσίμων διατηρηθούν για μακρύ χρόνο σε υψηλά επίπεδα, γεγονός που συνεπάγεται τη λήξη των σχετικών συμβάσεων προ της 31ης.12.2024, δύναται να προκηρύξει έγκαιρα νέο διαγωνισμό για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών της. Αποφαίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων για έλεγχο σχεδίων τροποποιητικών συμβάσεων.

Παροχή υπηρεσιών επικοινωνίας των πολιτών για τον έγκαιρο εμβολιασμό έναντι του κορωνοϊού COVID-19 και την προβολή των μηνυμάτων της Εθνικής Εκστρατείας κατά του κορωνοϊού COVID-19 σε τηλεοπτικούς σταθμούς πανελλαδικής εμβέλειας»(....)	Με δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο σημειώνει, κατ’ αρχάς, ότι είναι πλέον κοινώς γνωστό ότι η πανδημία του κορωνοϊού (COVID-19) συνιστά σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία. Έως σήμερα άλλωστε έχουν ήδη ληφθεί πολλαπλά διαδοχικά μέτρα πρόληψης, υγειονομικής παρακολούθησης, καθώς και περιορισμού της διάδοσης της νόσου και της αντιμετώπισης των συνεπειών της. Η τρέχουσα και ακόμη συνεχιζόμενη από το προηγούμενο έτος νοσηλευτική κρίση διακρίνεται από τον εξαιρετικά επείγοντα και απρόβλεπτο χαρακτήρα της, καθιστώντας πράγματι δυσχερή τον έγκαιρο προγραμματισμό των αναγκών των αναθετουσών Αρχών, με αποτέλεσμα να απαιτεί για την αντιμετώπισή της ευελιξία εκ μέρους των δημόσιων αυτών φορέων, με προσφυγή, πλην άλλων, σε διαδικασίες διαπραγμάτευσης κατά παρέκκλιση του κανόνα χρήσης ανοικτών ή κλειστών διαδικασιών, έχει δε αναγνωρισθεί τούτο τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο (βλ. ΕλΣυν Ζ΄ Κλιμ. 28/2021 με τις εκεί αναφερόμενες παραπομπές). Επιπλέον, η πρόσφατη εμφάνιση και μάλιστα επικράτηση της μετάλλαξης του COVID-19 OMICRON σε παγκόσμιο επίπεδο, εν μέσω χειμώνα, θέτει και πάλι νέα δεδομένα, καθόσον καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για πλήρη εμβολιασμό του γενικού πληθυσμού, με στόχο τον -έγκαιρο- περιορισμό της μεταδοτικότητάς της και την προστασία του κοινωνικού συνόλου. Στο πλαίσιο αυτό, οι ελεγχόμενες υπηρεσίες πληροφόρησης των πολιτών ως προς όλα τα επιμέρους ζητήματα που σχετίζονται με τον εμβολιασμό τους, τα οφέλη, τα μέτρα προστασίας, τη διαδικασία, καθώς και την ασφαλή και σύμφωνη με τον κρατικό προγραμματισμό συμμετοχή τους στο πρόγραμμα εμβολιασμού έναντι του κορωνοϊού COVID-19 είναι, ως εκ του περιεχομένου τους, συναφείς με την αντιμετώπιση της τρέχουσας υγειονομικής κρίσης, καθισταμένης της ανάγκης ανάθεσής τους πρόδηλα κατεπείγουσας. Εξάλλου, κατά την ελεγχόμενη διαδικασία αναπτύχθηκε ανταγωνισμός, αφού απευθύνθηκε πρόσκληση σε πέντε εκ των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στη σχετική αγορά. Κατόπιν των ανωτέρω, νομίμως ακολουθήθηκε η διαδικασία της διαπραγμάτευσης κατ’ επίκληση των ανωτέρω εξαιρετικών διατάξεων για την ανάθεση των συγκεκριμένων υπηρεσιών.

Προμήθεια πετρελαίου κίνησης:Από τα ανωτέρω πραγματικά δεδομένα προκύπτει ότι σκοπός της αρχικής σύμβασης ήταν η κάλυψη των αναγκών της Κοινωφελούς Επιχείρησης Αθλητισμού, Πολιτισμού και Περιβάλλοντος του Δήμου ..... σε πετρέλαιο κίνησης για την θέρμανση των κολυμβητικών δεξαμενών για τέσσερα έτη. Εν τούτοις, λαμβανομένου υπ’όψιν του γεγονότος ότι παγίως σε παρόμοιες συμβάσεις οι προμήθειες διενεργούνται με βάση τις ισχύουσες κατά το χρόνο παράδοσης των καυσίμων τιμές, τόσο στη Διακήρυξη όσο και στην αρχική σύμβαση η προς προμήθεια ποσότητα και η σχετική δαπάνη έχουν τεθεί συνολικά για τέσσερα έτη, χωρίς επιμερισμό ανά έτος, ενώ ως όριο διάρκειας της σύμβασης έχει τεθεί, κατά το άρθρο 2 αυτής, η   14η. 12.2025. Εξάλλου, ούτε από την οικεία μελέτη (19/2021) προκύπτει ότι η προϋπολογισθείσα ποσότητα πετρελαίου κίνησης (180.000 λίτρα) αφορά αποκλειστικά στο έτος 2022. Τούτων δοθέντων, δεν νοείται εν προκειμένω για τη διασφάλιση της προμήθειας των κατά την αναθέτουσα Αρχή απαιτούμενων για το έτος 2022 ποσοτήτων πετρελαίου κίνησης, η σύναψη τροποποιητικής σύμβασης με επαύξηση της συμβατικής δαπάνης, λόγω της ανυπαρξίας κατανομής ποσοτήτων μεταξύ των ετών 2022-2025. Η κρίση αυτή ισχύει ανεξαρτήτως της συνδρομής της προβλεπόμενης στο άρθρο 132 παρ. 1γ΄ του ν. 4412/2016 απρόβλεπτης περίστασης, η οποία συνίσταται στην αύξηση των τιμών των καυσίμων που κατά τα κοινώς γνωστά έχει παρατηρηθεί κατά το τρέχον έτος και εκφεύγει της σφαίρας ελέγχου της αναθέτουσας Αρχής, καθώς για την εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης τίθεται σωρευτικά ως προϋπόθεση η τροποποίηση να μην αποσκοπεί στην αποφυγή εφαρμογής των διατάξεων του νόμου για τις διαδικασίες ανάθεσης των δημοσίων συμβάσεων. Τέτοια αποφυγή εφαρμογής των περί ανάθεσης διατάξεων του ν. 4412/2016 συνιστά και η επιλογή σύναψης τροποποιητικής σύμβασης με επαύξηση του οικονομικού αντικειμένου, όταν τα κονδύλια της σύμβασης δεν έχουν εισέτι αναλωθεί. Άλλωστε, η ορθολογική διαχείριση του προϋπολογισμού και η τήρηση του πνεύματος των διατάξεων του ν. 4412/2016 υπέρ της ανάπτυξης ανταγωνισμού στη σύναψη των δημόσιων συμβάσεων, υπηρετούνται με την κατά το δυνατόν πιο σύντομη λήξη των υφιστάμενων συμβάσεων, οι οποίες έχουν στηριχθεί σε δεδομένα τιμών μη ανταποκρινόμενα στην υφιστάμενη κατάσταση της αγοράς καυσίμων. Γενικότερα δε, σε περιπτώσεις συμβάσεων που καλύπτουν πάγιες και επαναλαμβανόμενες ανάγκες δεν νοείται η σύναψη τροποποιητικών συμβάσεων με επέκταση του οικονομικού αντικειμένου, καθώς ακόμα και αν το συμβατικό αντάλλαγμα αναλώνεται πριν το χρονικό σημείο που είχε αρχικά τεθεί ως σημείο λήξης της διάρκειας της σύμβασης, οι αναθέτουσες Αρχές δύνανται με ορθό προγραμματισμό να εκκινούν έγκαιρα νέες διαδικασίες αναθέσεων, ώστε να μην τίθεται ζήτημα παράκαμψης των σχετικών διατάξεων του ν. 4412/2016. Συνεπώς, εν προκειμένω, η αναθέτουσα Αρχή δύναται να καλύψει τις ανάγκες της για το έτος 2022 με απορρόφηση, μέσω του τρέχοντος προϋπολογισμού, των κονδυλίων που έχουν προβλεφθεί να διατεθούν συνολικά για τα έτη 2022-2025, σε περίπτωση δε που οι τιμές των καυσίμων διατηρηθούν για μακρύ χρόνο σε υψηλά επίπεδα, γεγονός που συνεπάγεται τη λήξη της σχετικής σύμβασης προ της 14ης.12.2025, δύναται να προκηρύξει έγκαιρα νέο διαγωνισμό για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών της. Πέραν των ανωτέρω, η αναγκαιότητα της επίμαχης τροποποίησης δεν αιτιολογείται επαρκώς, δεδομένου ότι, αν συνεκτιμηθεί η συμβατική (άρθρο 9) πρόβλεψη περί επαύξησης του συμβατικού αντικειμένου κατά 20%, η οποία ακριβώς τέθηκε προς κάλυψη της διαφαινόμενης αυξητικής τάσης των τιμών των καυσίμων, κατά την ανωτέρω εισήγηση της Επιτροπής παρακολούθησης και παραλαβής προμηθειών, η αναθέτουσα Αρχή δύναται διά της ενεργοποίησής της και με βάση την τρέχουσα τιμή καυσίμων να προμηθευτεί ακόμα 64.382 λίτρα πετρελαίου κίνησης, ήτοι συνολικά (109.962 + 64.382) 174.344 λίτρα του οικείου καυσίμου, ποσότητα, η οποία εν πολλοίς προσεγγίζει τη συνολική και σχετικώς προϋπολογισθείσα για 4 έτη ποσότητα των 180.000 λίτρων. Κατά τούτο, λαμβάνοντας υπ’όψιν ότι η προϋπολογισθείσα ποσότητα των 180.000 λίτρων προκύπτει από την οικεία μελέτη να αφορά σε χρονική διάρκεια τεσσάρων ετών, η αναθέτουσα Αρχή δεν τεκμηριώνει με επάρκεια γιατί τα υπολειπόμενα (180.000-174.344) 5.656 λίτρα πετρελαίου κίνησης καθιστούν αδύνατη τη λειτουργία του κολυμβητηρίου ακόμη και γι’αυτό το έτος 2022, πόσον μάλλον για το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την προκήρυξη νέας αντίστοιχης διαγωνιστικής διαδικασίας, κατά τα προεκτεθέντα.