90130/2024

Προμήθεια..Επειδή, εκ των ως άνω προκύπτει ότι όπως ορθώς έκρινε η αναθέτουσα κατά την πρώτη βάση αποκλεισμού του, η προσφορά του προσφεύγοντος παραβίασε εξαρχής το άρ. 2 παρ. 3 της διακήρυξης που καθιέρωνε την κατοχή τέτοιας ψηφιακής υπογραφής ως υποχρεωτικό προαπαιτούμενο για την παραδεκτή υποβολή προσφοράς και δη από κάθε οικονομικό φορέα, άρα και τον τρίτο, όρο που ουδόλως αμφισβήτησε ο προσφεύγων κατά την υποβολή της προσφοράς του, καίτοι συνομολογεί, αλλά και προκύπτει από την ως άνω δήλωση του εκπροσώπου του τρίτου οικονομικού φορέα, ότι ο τελευταίος δεν κατείχε ψηφιακή υπογραφή. Και η παράβαση αυτή συνιστά απαράδεκτη τόσο την κατά την προηγούμενη σκέψη δήλωση του τρίτου οικονομικού φορέα ως και το ΤΕΥΔ του, αφού αμφότερα δεν υπογράφηκαν ψηφιακά από αυτόν, αλλά από τον εκπρόσωπο του ίδιου του προσφέροντος και προσφεύγοντος. Περαιτέρω, όλως αλυσιτελώς επικαλείται ο προσφεύγων τη διάταξη του άρ. 79Α Ν. 4412/2016 διότι ουδόλως ο ... κατέστη καθ’ οιονδήποτε τρόπο και συνεπεία όλων όσων προαναφέρθηκαν στην παρούσα σκέψη, νόμιμος εκπρόσωπος του τρίτου οικονομικού φορέα ούτε αρμοδίως εξουσιοδοτημένο φυσικό πρόσωπο για να εκπροσωπεί τον τρίτο οικονομικό φορέα για διαδικασίες σύναψης συμβάσεων γενικά ή ειδικά. Σημειωτέον δε, ότι η ως άνω διάταξη, τυγχάνει επίκλησης από τον προσφεύγοντα για τον σκοπό απόδειξης ότι δύνατο ο δικός του εκπρόσωπος να υπογράψει το ΕΕΕΣ του τρίτου, ενώ η διάταξη ρητά αναφέρεται γενικώς σε «οικονομικούς φορείς» και ως εκ τούτου ο προσφεύγων αναιρεί τον ίδιο τον προηγούμενο ισχυρισμό του, περί του ότι οι περί οικονομικού φορέα προβλέψεις δεν αφορούν τον τρίτο οικονομικό φορέα. Επιπλέον, όπως προκύπτει από το σύνολο των ως άνω σκέψεων, είναι όλως αδιάφορο ότι το υπογραφέν από τον ίδιο τον εκπρόσωπο του προσφεύγοντος ψηφιακά, ΤΕΥΔ του τρίτου, φέρεται πως υπεγράφη άνευ οιασδήποτε βεβαίωσης γνησιότητας και ημεροχρονολογίας και πάντως χειρόγραφα, από τον εκπρόσωπο του τρίτου οικονομικού φορέα, ενώ αντιθέτως η διακήρυξη απαιτούσε αποκλειστικά ψηφιακή υπογραφή του νομίμου εκπροσώπου του τρίτου οικονομικού φορέα ή του αρμοδίως εξουσιοτημένου προς εκπροσώπησή του στη συγκεκριμένη ή όλες τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων προσώπου. Όμως, κατά τα ανωτέρω και σε αντίθεση με όσα επικαλείται ο προσφεύγων, ουδόλως παρεσχέθη τέτοια νόμιμη εξουσιοδότηση προς εκπροσώπηση της ομορρύθμου εταιρίας/τρίτου οικονομικού φορέα ως προς τη συγκεκριμένη διαδικασία σύναψης σύμβασης. Ως εκ τούτου, αμφότεροι οι λόγοι της προσφυγής είναι απορριπτέοι, ενώ έστω και μία εκ των εξ αυτών προσβαλλόμένων βάσεων αποκλεισμού του προσφεύγοντος και μόνη της επαρκούσε ούτως ή άλλως για την απόρριψη της προσφοράς του.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:Επειδή, με την υπό εξέταση προσφυγή της, η προσφεύγουσα επιδιώκει την ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης διότι, κατά τον μόνο λόγο της προσφυγής της, η τεχνική προσφορά της παρεμβαίνουσας έπρεπε να απορριφθεί ως απαράδεκτη, ένεκα της απουσίας ηλεκτρονικής υπογραφής του νομίμου εκπροσώπου της ή άλλου προσώπου δεσμεύοντος αυτήν, στο παραγόμενο από το ΕΣΗΔΗΣ έγγραφο Τεχνικής Προσφοράς.(....)Εν προκειμένω ως προκύπτει από τον ηλεκτρονικό τόπο του διαγωνισμού η παρεμβαίνουσα διαθέτει το αρχικώς συνταχθέν ηλεκτρονικό έγγραφο με ηλεκτρονικές υπογραφές τεθείσες εμπροθέσμως ήτοι σε χρόνο προ της καταληκτικής ώρας υποβολής των προσφορών, αποδεικνύοντας έτσι ότι εκ προφανούς παραδρομής δεν υπεβλήθη το ορθώς υπογεγραμμένο ψηφιακώς αρχείο της τεχνικής της προσφοράς. Συνεπεία των ανωτέρω και εφόσον προκύπτει και αποδεικνύεται ότι πρόκειται για έγγραφο που κατ’ αντικειμενικώς εξακριβώσιμο τρόπο προϋφίστατο της υποβολής των προσφορών και μάλιστα οι επ’ αυτού ηλεκτρονικές υπογραφές είχαν τεθεί προ της καταληκτικής ώρας υποβολής των προσφορών γίνεται δεκτό ότι η επίμαχη πλημμέλεια είναι διορθωτέα κατ΄ άρθρ. 102 και ορθώς η αναθέτουσα αρχή προέβη σε αίτημα διευκρινίσεων και έκανε εν τέλει αποδεκτή την προσφορά της παρεμβαίνουσας, απορριπτομένων των αντίθετων ισχυρισμών της προσφεύγουσας.Απορρίπτει την προδικαστική προσφυγή.

Οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές σχετικά με την κατάρτιση σχεδίου απόφασης περί της επάρκειας (ή μη) των επανορθωτικών μέτρων των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν σε διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών, προς αποκατάσταση της αξιοπιστίας τους (ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ). ΑΔΑ:9ΡΓΚ46ΝΛΣΞ-ΗΜ4

Σχετ.: 1. Η με αρ. 102080/24.10.2022 (Β’ 5623) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων με θέμα «Ρύθμιση θεμάτων σχετικά με την εξέταση επανορθωτικών μέτρων από την Επιτροπή της παρ. 9 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016». 
2. Η με αρ. πρωτ. 37122/21.4.2023 (ΑΔΑ: 6Β6Ξ46ΜΤΛΡ-ΩΟ0) εγκύκλιος του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων με θέμα «Οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές αναφορικά με την υποβολή αιτημάτων για παροχή σύμφωνης γνώμης από την Επιτροπή της παρ. 9 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 (περί επάρκειας ή μη μέτρων αυτοκάθαρσης)». 
3. Η με αρ. πρωτ. 12054/11.2.2025 (ΑΔΑ: Ψ1ΔΨ46ΝΛΣΞ-ΧΘΜ) εγκύκλιος του Υπουργείου Ανάπτυξης με θέμα «Οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές αναφορικά με τη διαδικασία εξέτασης και αξιολόγησης των επανορθωτικών μέτρων οικονομικών φορέων προς αποκατάσταση της αξιοπιστίας τους, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 73 παρ. 7, 8 και 9 του ν. 4412/2016 (Α’ 147), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το άρθρο 22 του ν. 4782/2021 (Α’ 36)». 
4. Η με αρ. πρωτ. 78453/9.10.2025 (ΑΔΑ: 60ΕΕ46ΝΛΣΞ-ΦΤ9) εγκύκλιος του Υπουργείου Ανάπτυξης με θέμα «Οδηγίες προς τις αναθέτουσες αρχές αναφορικά με τη διαδικασία εξέτασης και αξιολόγησης των επανορθωτικών μέτρων των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν σε διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών, σε συνέχεια του ν. 5218/2025 (Α’ 125)». 
5. Η με αρ. 17287/26.2.2025 (Β’ 870) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης με θέμα «Τροποποίηση της υπ’ αρ. 117036/17.11.2015 απόφασης του Υπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού «Μεταβίβαση του δικαιώματος υπογραφής “Με εντολή Υπουργού” στον Γενικό Γραμματέα Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή, στους Προϊσταμένους των Γενικών Διευθύνσεων, Διευθύνσεων και Τμημάτων της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού (Β’ 2490)».

Περίληψη της αποφάσεως Προσέγγιση των νομοθεσιών – Διαδικασίες συνάψεως συμβάσεων δημοσίων έργων – Οδηγία 93/37 – Ανάθεση των συμβάσεων – Κριτήρια αναθέσεως – Εθνική κανονιστική ρύθμιση επιβάλλουσα στις αναθέτουσες αρχές να εφαρμόζουν αποκλειστικά το κριτήριο της χαμηλότερης τιμής – Δεν επιτρέπεται (Οδηγία 93/37 του Συμβουλίου, άρθρο 30 § 1) Το άρθρο 30, παράγραφος 1, της οδηγίας 93/37/ΕΟΚ του Συμβουλίου, περί συντονισμού των διαδικασιών για τη σύναψη συμβάσεων κατασκευής δημοσίων έργων, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι απαγορεύει εθνική κανονιστική ρύθμιση η οποία, κατά τη σύναψη συμβάσεων κατασκευής δημοσίων έργων κατόπιν ανοικτής ή κλειστής διαδικασίας υποβολής προσφορών, υποχρεώνει κατά τρόπο γενικό και αφηρημένο την αναθέτουσα αρχή να χρησιμοποιήσει αποκλειστικά το κριτήριο της χαμηλότερης τιμής. Πράγματι, μια τέτοια κανονιστική ρύθμιση δεν επιτρέπει στην αναθέτουσα αρχή να λάβει υπόψη της τη φύση και τις ιδιαιτερότητες των συμβάσεων αυτών, εξετάζοντας την κάθε μία ξεχωριστά και επιλέγοντας για κάθε μία από αυτές το πλέον κατάλληλο κριτήριο, ώστε να διασφαλιστεί ο ελεύθερος ανταγωνισμός και η επιλογή της καλύτερης προσφοράς. (βλ. σκέψεις 40, 42 και διατακτ.)

Αντιπλημμυρικά έργα...Περαιτέρω, προβάλλεται με την υπό κρίσιν αίτηση ανακλήσεως ότι η αναθέτουσα αρχή είχε την πεποίθηση ότι ενεργούσε νόμιμα και χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων, εφόσον ακολούθησε την κατευθυντήρια οδηγία 23 της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. (Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων), ενώ επιπλέον δεν έχουν παραβιασθεί οι κανόνες που προστατεύουν τον ανταγωνισμό και τη διαφάνεια της διαδικασίας, καθώς οι ίδιοι όροι ως προς την παροχή διευκρινίσεων εφαρμόσθηκαν και ως προς άλλους υποψηφίους. Ειδικότερα, στο άρθρο 2.3.1 της ως άνω επικαλούμενης κατευθυντήριας οδηγίας 23 της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αναφέρεται ότι «…στις περιπτώσεις μη συμπλήρωσης ή/και μη ορθής συμπλήρωσης ενός ή περισσοτέρων πεδίων του ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ, εκ μέρους των οικονομικών φορέων, παρέχεται η δυνατότητα στις αναθέτουσες αρχές να τους καλούν προκειμένου να παράσχουν σχετικές διευκρινίσεις ή να τα συμπληρώσουν, όπως οποιοδήποτε άλλο υποβληθέν με την προσφορά τους έγγραφο ή δικαιολογητικό, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 102 του ν. 4412/2016. … Ωστόσο, στις περιπτώσεις που επίκειται αποκλεισμός προσφέροντα ή υποφηφίου από τη διαδικασία, για λόγους ασάφειας των δικαιολογητικών και εγγράφων της προσφοράς, και, κατά συνέπεια, και του ΤΕΥΔ/ΕΕΕΣ ως τέτοιου, οι αναθέτουσες αρχές υποχρεούνται να ζητούν διευκρινίσεις από τους οικονομικούς φορείς, κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 5 του ως άνω άρθρου. …». Ο λόγος αυτός ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι, πέραν του ότι η κατευθυντήρια οδηγία της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. δεν μπορεί να υποκαταστήσει το νόμο, το περιεχόμενό της ουσιαστικά επαναλαμβάνει τις διατάξεις που περιλαμβάνονται στο κατά τα ανωτέρω ερμηνευθέν άρθρο 102 του ν. 4412/2016, στις οποίες άλλωστε και ρητώς παραπέμπει. Εξάλλου, το γεγονός ότι η σχετική δυνατότητα της αναθέτουσας αρχής εφαρμόσθηκε κατά τον ίδιο τρόπο και σε άλλους υποψηφίους, οι οποίοι κλήθηκαν να συμπληρώσουν ομοίου περιεχομένου ελλείψεις, δεν αναιρεί το γεγονός της παράβασης της ως άνω διάταξης, το δε δημόσιο συμφέρον, το οποίο επικαλείται στην αίτησή της η αναθέτουσα, εξυπηρετείται κατά το βέλτιστο τρόπο με την τήρηση των διατάξεων που διέπουν τις διαδικασίες ανάθεσης των δημοσίων συμβάσεων.Με βάση τα προεκτεθέντα, το Τμήμα αποφαίνεται ότι ορθώς έκρινε το Κλιμάκιο με την προσβαλλομένη 455/2019 πράξη του, η οποία δεν πρέπει να ανακληθεί, η δε αίτηση ανάκλησης του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών καθώς και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση της Ένωσης Εταιρειών (Σύμπραξης Γραφείων Μελετών) που αποτελείται από 1. Την εταιρεία με την επωνυμία «....» και 2. Την εταιρεία με την επωνυμία «...Α.Ε.»,πρέπει να απορριφθούν, ενώ αντίθετα πρέπει να γίνει δεκτή η παρέμβαση της εταιρείας με την επωνυμία «Ε.Ε.».

«Παράβαση κράτους μέλους – Οδηγία 2004/18/ΕΚ – Διαδικασίες συνάψεως δημοσίων συμβάσεων – Σύναψη συμβάσεως παροχής υπηρεσιών διερμηνείας και μεταφράσεως – Υπηρεσίες εμπίπτουσες στο παράρτημα II B της εν λόγω οδηγίας – Υπηρεσίες μη υποκείμενες σε όλες τις επιταγές της οδηγίας – Στάθμιση των κριτηρίων αναθέσεως μετά την υποβολή των προσφορών – Tροποποίηση της σταθμίσεως των κριτηρίων αναθέσεως κατόπιν της πρώτης εξετάσεως των προσφορών – Τήρηση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως και της υποχρεώσεως διαφάνειας» 1. Οι αναθέτουσες αρχές που συνάπτουν συμβάσεις οι οποίες εμπίπτουν στο παράρτημα II B της οδηγίας 2004/18 περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών, ακόμη και αν δεν υπόκεινται στους κανόνες της οδηγίας περί των υποχρεώσεων εισόδου σε ανταγωνισμό με προηγούμενη δημοσιότητα, εξακολουθούν να υπόκεινται στους θεμελιώδεις κανόνες του δικαίου της Ένωσης και ιδίως στις αρχές που θέτει η Συνθήκη ΛΕΕ όσον αφορά το δικαίωμα εγκαταστάσεως και την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών. Το καθεστώς που καθιερώνει ο νομοθέτης της Ένωσης για τις αγορές που συνδέονται με τις προβλεπόμενες στο εν λόγω παράρτημα II B υπηρεσίες δεν μπορεί, συνεπώς, να ερμηνευθεί ως εμπόδιο στην εφαρμογή των απορρεουσών από τα άρθρα 49 ΣΛΕΕ και 56 ΣΛΕΕ αρχών και, ως εκ τούτου, των υποχρεώσεων που σκοπούν στην εξασφάλιση της διαφάνειας των διαδικασιών και της ίσης μεταχειρίσεως των διαγωνιζομένων, στην περίπτωση κατά την οποία οι αγορές αυτές παρουσιάζουν κάποιο διασυνοριακό ενδιαφέρον. (βλ. σκέψεις 29, 31) (...)3. Οι αρχές της ίσης μεταχειρίσεως και της διαφάνειας των διαδικασιών συνάψεως συμβάσεων συνεπάγονται για τις αναθέτουσες αρχές την υποχρέωση να ακολουθούν την ίδια ερμηνεία των κριτηρίων αναθέσεως καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Όσον αφορά καθαυτά τα κριτήρια αναθέσεως, δεν πρέπει κατά μείζονα λόγο να τροποποιούνται κατά οποιονδήποτε τρόπο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας συνάψεως της συμβάσεως. Κατά συνέπεια, κράτος μέλος που τροποποιεί τη στάθμιση των κριτηρίων αναθέσεως του αντικειμένου συμβάσεως παροχής υπηρεσιών διερμηνείας και μεταφράσεως εμπίπτουσας στο παράρτημα II B της οδηγίας 2004/18 περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών, κατόπιν μιας πρώτης εξετάσεως των υποβληθεισών προσφορών, παραβαίνει τις υποχρεώσεις που υπέχει από την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως και την παρεπόμενη υποχρέωση διαφάνειας. (βλ. σκέψεις 59-60, 66)

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Με την αίτηση αυτή επιδιώκεται η ανάκληση της 16/2019 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Ακολούθως, λαμβανομένου υπόψη και  του γεγονότος  ότι η υποψήφια εταιρεία «…..είχε  στο σχετικό Φύλλο Συμμόρφωσης δηλώσει ότι θα υλοποιεί το πρόγραμμα φύλαξης, σύμφωνα με το καθορισμένο πρόγραμμα, η Επιτροπή του Διαγωνισμού ενεργώντας,  όπως επιτάσσουν οι αρχές της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της χρηστής διοίκησης, όφειλε να καλέσει αυτήν, ενεργοποιώντας τη σχετική δυνατότητα που προβλέπεται στα άρθρα 3.1.1. της Διακήρυξης και 102 του ν. 4412/2016, προκειμένου αυτή να δώσει διευκρινίσεις ή να διορθώσει ως προς τα συγκεκριμένα σημεία και μόνο την τεχνική της προσφορά.  Άλλωστε, η εν λόγω  διευκρίνιση ή διόρθωση, σε όλως εντοπισμένο και ιδιαίτερα μικρής έκτασης – σε σχέση με την συνολική έκταση του εντύπου των Τεχνικών Προδιαγραφών της Διακήρυξης - σημείο της Τεχνικής της Προσφοράς (φύλαξη με 1 φύλακα, σε 2 βάρδιες 2 – εκ των 37 - κτηρίων), σε καμία περίπτωση δεν  συνιστούσε αναπλήρωση δικαιολογητικού, ούτε αλλοίωση της ουσίας της προσφοράς της. Σε κάθε περίπτωση, μ’αυτήν θα επιτυγχάνετο η διόρθωση σφάλματος, στο οποίο είχε υποπέσει η εν λόγω υποψήφια εταιρεία, λόγω  υπαιτιότητας της αναθέτουσας αρχής. Κατόπιν αυτών, ορθώς, αν και με διαφορετική αιτιολογία, έκρινε το Κλιμάκιο ότι η ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία είναι νομικώς πλημμελής και ότι κωλύεται  η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης. Ενόψει,  του ως άνω εκτεθέντος λόγου μη νομιμότητας της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, που συνίσταται στο γεγονός του αυτόματου αποκλεισμού από αυτήν της εταιρείας «.....», οι λόγοι που περιέχονται στην κρινόμενη αίτηση ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση αναφορικά με το νόμιμο της  αποδοχής της τεχνικής προσφοράς της ήδη παρεμβαίνουσας εταιρείας «......»   είναι απορριπτέοι ως αλυσιτελείς. Και τούτο διότι, η ανωτέρω υπό τις προεκτεθείσες περιστάσεις υποχρέωση της Επιτροπής του Διαγωνισμού να καλέσει την εταιρεία «.....» να διευκρινίσει το σφάλμα της προσφοράς της δεν συναρτάται αλλά ούτε και αναιρείται από το γεγονός ότι η άλλη εταιρεία, που συμμετείχε στο διαγωνισμό, δεν επανέλαβε το σφάλμα στο συμπληρωματικό pdf τεχνικής προσφοράς, που συνυπέβαλε με την προσφορά της. Περαιτέρω, δεν ευσταθεί ο προβληθείς συναφής ισχυρισμός ότι η παρεμβαίνουσα εταιρεία «......» υπέβαλε το ως άνω σύμφωνο με τις Τεχνικές Προδιαγραφές του Παραρτήματος ΙΙ της Διακήρυξης αρχείο (pdf) Τεχνικών Προδιαγραφών, σε συμμόρφωση προς τον όρο 2.4.2.4 της διακήρυξης, ο οποίος είχε, κατά την αίτηση, προβλέψει “το ενδεχόμενο να μην έχουν αποτυπωθεί ορθά οι τεχνικές προδιαγραφές στις ειδικές ηλεκτρονικές φόρμες του συστήματος”, σε αντίθεση με την αποκλεισθείσα εταιρεία «.....», η οποία δεν συμμορφώθηκε προς τον όρο αυτό, ως εκ τούτου,  νομίμως αυτή αποκλείσθηκε. Και αυτό διότι, ο όρος αυτός της διακήρυξης δεν έχει τη διατύπωση, που ήδη υποστηρίζεται δοθέντος ότι  δεν οριζόταν μ’αυτόν  ότι οι διαγωνιζόμενοι υπέχουν την ως άνω υποχρέωση συμπλήρωσης σε μορφή pdf του εντύπου του Παραρτήματος ΙΙ, εφόσον οι τεχνικές προδιαγραφές δεν έχουν αποτυπωθεί “ορθά”, αλλά ότι υπέχουν την ως άνω υποχρέωση μόνο στην περίπτωση που οι τεχνικές προδιαγραφές δεν έχουν αποτυπωθεί “στο σύνολό τους”.Σε κάθε περίπτωση, ο όρος αυτός, ο οποίος,  αποτελεί επανάληψη του όρου 1.2.2.1 του άρθρου 15 της ως άνω υ.α. 56902/215/19.5.2017, έχει όλως διαφορετική έννοια. Και αυτό διότι, μόνο όταν οι οικείες ηλεκτρονικές φόρμες τεχνικής ή οικονομικής προσφοράς του ΕΣΗΔΗΣ, που λόγω της φύσεως τους είναι  ανελαστικές στη συμπλήρωση, είναι προδιατυπωμένες κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να μην είναι συμβατές με ορισμένες διαγωνιστικές διαδικασίες, τότε μόνο με τον εν λόγω όρο ( 1.2.2.1. του άρθρου 15 της ως άνω κ.υ.α.) προβλέπεται η δυνατότητα αυτές να συμπληρωθούν ή να υποκατασταθούν από άλλα αρχεία , είτε επί εγγράφων που θεσπίζει η διακήρυξη, είτε επί εγγράφων τα οποία καταρτίζονται από τους διαγωνιζόμενους, σύμφωνα με τους όρους της διακήρυξης. Τέλος, ο προβαλλόμενος από την παρεμβαίνουσα εταιρεία ισχυρισμός ότι τα αρμόδια όργανα της αναθέτουσας αρχής ενήργησαν συγγνωστώς πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως απαράδεκτος, καθόσον σε επίκληση συγγνωστής πλάνης ως προς τη νομιμότητα διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης νομιμοποιείται μόνο η αναθέτουσα αρχή (Ε.Σ. VI Τμ. 1011, 692/2018, 1789/2016, 2591/2015, 1203/2014, 3262/2013, Τμ. Μειζ.-Επτ. Συνθ. 2490/2015).Δεν ανακαλεί την 16/2019 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ-ΕΠΤΑΜ.ΣΥΝΘ/603/2019

Ανάδειξη αναδόχου για τη «Λειτουργία Μονάδας Διαχείρισης – Ανακύκλωσης – Κομποστοποίησης και Προσωρινής Διαχείρισης Στερεών Αστικών Αποβλήτων(...)με την οποία κρίθηκε μη ανακλητέα η 242/2018 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου.(...)Για την εγκυρότητα και δεσμευτικότητα του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εγγράφου Σύμβασης (Ε.Ε.Ε.Σ.) που υποβάλλεται σε διαγωνισμό ανάθεσης δημόσιας σύμβασης από ανώνυμη εταιρεία προς απλοποίηση της διαδικασίας τόσο για τους οικονομικούς φορείς όσο και για τις αναθέτουσες αρχές, αρκεί η υπογραφή του εγγράφου αυτού από το πρόσωπο στο οποίο έχει ανατεθεί, κατά το άρθρο 22 παρ. 3 του ν. 2190/1920 και το καταστατικό της διαγωνιζόμενης, η εκπροσώπηση αυτής, σε περίπτωση δε συμμετοχής υπό σύστασης Κοινοπραξίας από τον νόμιμο εκπρόσωπο εκάστης εταιρείας, ο οποίος και αναλαμβάνει τις συνέπειες του νόμου στην περίπτωση που, κατά τον έλεγχο των δικαιολογητικών κατακύρωσης, ήθελε αποδειχθεί ότι δεν είναι αληθή όσα υπευθύνως έχει δηλώσει. Η ως άνω ερμηνευτική παραδοχή έχει ήδη αποκρυσταλλωθεί και στη νομοθεσία, με τη ρύθμιση του άρθρου 79Α, που προστέθηκε με το άρθρο 107 παρ. 13 του ν. 4497/2017 (Α΄ 171/13.11.2017) και προβλέπει ρητώς τη δυνατότητα υπογραφής του Ε.Ε.Ε.Σ. μόνον από τον νόμιμο εκπρόσωπο του οικονομικού φορέα ή το σχετικώς εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Ο δε επιβεβαιωτικός χαρακτήρας της ρύθμισης αυτής προκύπτει και από τη ρητή πρόβλεψη ότι καταλαμβάνει εκκρεμείς διαδικασίες (βλ. και μειοψ. Ε.Σ. 296/2018). Επιπροσθέτως, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι, πριν από την έναρξη ισχύος του άρθρου 79Α, συνέτρεχαν λόγοι δημοσίου συμφέροντος που επέβαλαν την, κατά παρέκκλιση από τον ανωτέρω κανόνα, υποχρέωση για υπογραφή του εγγράφου αυτού συλλογικώς από όλα τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου (δ.σ.) εκάστου μέλους της Κοινοπραξίας, ήτοι την εξαίρεση στον τρόπο εκπροσώπησης των οικονομικών φορέων, αφού ήδη με τη μεταγενέστερη διάταξη του 79Α του ν. 4412/2016 ο νομοθέτης έκρινε ότι δεν υφίστανται τέτοιοι λόγοι. Άλλωστε, με το άρθρο 79 παρ. 5 του ν. 4412/2016 έχει προβλεφθεί, ως ασφαλιστική δικλείδα, ότι η αναθέτουσα αρχή διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, να υποβάλουν οι υποψήφιοι όλα ή ορισμένα από τα δικαιολογητικά που αναφέρονται στο Ε.Ε.Ε.Σ., όταν τούτο απαιτείται για την ορθή διεξαγωγή της διαδικασίας.

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το VI Τμήμα, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε τα αντίθετα, έσφαλε περί την ερμηνεία και εφαρμογή των διεπουσών την επίδικη υπόθεση διατάξεων. Πρέπει, συνεπώς, να γίνει δεκτή η ένδικη αίτηση αναθεώρησης και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση, να αναθεωρηθεί η 1330/2018 απόφαση του VI Τμήματος και, ακολούθως, κατ’ αποδοχή της από 10.9.2018 αίτησης και δεδομένου ότι, κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης δεν διαπιστώθηκαν άλλες νομικές πλημμέλειες στην ελεγχθείσα από το Ζ΄ Κλιμάκιο διαγωνιστική διαδικασία, να ανακληθεί η 242/2018 Πράξη αυτού και να υπογραφεί το σχέδιο σύμβασης μεταξύ της πρώτης αιτούσας και του παρεμβαίνοντος Δήμου. Τέλος, πρέπει να αποδοθεί στις αιτούσες το παράβολο που κατέβαλαν για την άσκηση της κρινόμενης αίτησης (άρθρο 73 παρ. 4 του, κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν. 4129/2013, Α΄ 52, «Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο»).

Αναθεωρεί την 1330/2018 Απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Ανακαλεί τη 242/2017 πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου