Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕλΣυνΚλ.Ε/81/2018
Εκτέλεση έργου «Ασφαλτοστρώσεις, πλακοστρώσεις πεζοδρομίων,ΚΛΠ : Με δεδομένα αυτά το Κλιμάκιο κρίνει ότι: Α) Μη νομίμως, αποκλείστηκε από τον ως άνω διαγωνισμό, η προσφορά της πρώτης κατά σειρά μειοδοσίας εταιρείας «....», με την αιτιολογία ότι η ΥΔ που αυτή προσκόμισε ως δικαιολογητικό συμμετοχής της στον διαγωνισμό, ο οποίος άρχισε πριν από τις 5.12.2016, δεν υπογραφόταν, κατά το μέρος που αφορούσε τη μη συνδρομή των προβλεπόμενων στο άρθρο 22.Α.1 της διακήρυξης λόγων αποκλεισμού από τον διαγωνισμό, οι οποίοι ταυτίζονται με αυτούς του άρθρου 73 παρ. 1 του ν. 4412/2016, από το σύνολο των μελών του ΔΣ της αλλά μόνο από τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα σύμβουλο αυτής, ως νόμιμο εκπρόσωπό της και για λογαριασμό της, καθώς, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 4, αρκεί σχετικώς, δεδομένης της έκδοσης της ως άνω οριστικής κατακυρωτικής των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού απόφασης, η οποία συντελέστηκε με την από 22.11.2017 ανάρτηση της απόφασης αυτής στο «ΔΙΑΥΓΕΙΑ» (βλ. άρθρα 2 παρ. 4 περ. 16 και 4 παρ. 1 και 2 του ν. 3861/2010 «Ενίσχυση της διαφάνειας με την υποχρεωτική ανάρτηση νόμων και πράξεων των κυβερνητικών, διοικητικών και αυτοδιοικητικών οργάνων στο διαδίκτυο “Πρόγραμμα Διαύγεια” και άλλες διατάξεις», Α΄ 112, όπως αυτός τροποποιήθηκε με τον ν. 4210/2013, Α΄ 254), μετά τις 13.11.2017, η ως άνω υπογραφή του ως άνω νομίμου εκπροσώπου της εταιρείας επί της επίμαχης ΥΔ και μόνο. Β) Κατά παράβαση των άρθρων 67 του ν. 4270/2014 «Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/85/ΕΕ) - δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις» (Α΄ 143) και 6 παρ. 2 του π.δ. 80/2016 «Ανάληψη υποχρεώσεων από τους διατάκτες» (Α΄ 145), δεν έχει εκδοθεί απόφαση ανάληψης πολυετούς δημοσιονομικής υποχρέωσης για το έργο. Δεδομένης δε της συνδρομής των ως άνω ουσιωδών νομικών πλημμελειών, κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης.
Δεν ανακλήθηκε με την ΕλΣυν.Τμ.6/693/2018
Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Ιστορικό Κωδικοποιήσεων
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.4/81/2019
Προμήθεια ειδών μαναβικής:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει τα εξής: α) Μη νομίμως παραλείφθηκε, κατά τη διενέργεια του επίμαχου συνοπτικού διαγωνισμού, η έναρξη της διαδικασίας του οποίου έλαβε χώρα μετά τις 6.12.2016, η χρήση του Τυποποιημένου Εντύπου Υπεύθυνης Δηλώσεως (ΤΕΥΔ), που προβλέπεται στην 158/2016 απόφαση της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ., ενώ, αντ’ αυτού χρησιμοποιήθηκε η υπεύθυνη δήλωση του 8 παρ. 4 του ν. 1599/1986. Η ως άνω πλημμέλεια δεν αίρεται με την προσκόμιση του από 31.12.2018 Τ.Ε.Υ.Δ. του αναδόχου, το οποίο έχει συνταχθεί και υποβληθεί μετά τη διενέργεια του διαγωνισμού και τη σύναψη της επίμαχης σύμβασης. Ωστόσο, η συγκεκριμένη παράλειψη δεν κρίνεται, εν προκειμένω, ουσιώδης, καθώς δεν προβάλλεται με τον σχετικό λόγο διαφωνίας ότι η ανάδοχος εταιρεία δεν πληρούσε κάποια από τις προϋποθέσεις νόμιμης συμμετοχής της στον διενεργηθέντα διαγωνισμό. β) Όπως βασίμως προβάλλεται με τον δεύτερο λόγο διαφωνίας, κατά παράβαση των διατάξεων που παρατίθενται στη σκέψη ΙΙΙ, δεν αναρτήθηκαν στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ. το πρωτογενές και το εγκεκριμένο αίτημα, η διακήρυξη, η απόφαση κατακύρωσης, η συναφθείσα σύμβαση και η εντολή πληρωμής. Εξάλλου, η ανάρτηση το πρώτον τον Ιανουάριο 2019, ήτοι μετά και την λήξη της αρχικής διάρκειας της σύμβασης, όλων των ως άνω στοιχείων δεν αίρει την ως άνω πλημμέλεια, καθώς η σχετική ανάρτηση αποτελεί όρο ισχύος των ως άνω πράξεων, η δε μετεγενέστερη ανάρτηση αυτών δεν δύναται να τους προσδώσει αναδρομική ισχύ. Ωστόσο, το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ως άνω στοιχεία αναρτήθηκαν, έστω και καθυστερημένα στο διαδικτυακό τόπο του Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ., είχαν δε αναρτηθεί και στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ, κρίνει ότι τα όργανα του Κ.Ε.Α.Τ. ενήργησαν συγγνωστώς και χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων.
ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.4/117/2019
Παροχή υπηρεσιών λογιστικής - φοροτεχνικής υποστήριξης:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει ότι:Oι επίμαχες εργασίες λογιστικής υποστήριξης συνιστούν συνήθεις λογιστικές εργασίες, που εμπίπτουν στα καθήκοντα των υπαλλήλων του Τμήματος Οικονομικού της Διοικητικής Υπηρεσίας του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου ... Τούτο, δε, διότι, στις αρμοδιότητες του εν λόγω Τμήματος περιλαμβάνεται, σύμφωνα με τον οικείο Οργανισμό, το σύνολο των λογιστικών δραστηριοτήτων του Νοσοκομείου. Δοθέντος δε ότι: α) σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παραγράφους 3 και 4 της 62008/ΕΓΔΕΚΟ 1992/30.12.2008 κ.υ.α., για Νοσοκομεία από 451 κλίνες και άνω, όπως είναι το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο ..., η σύνθεση της ομάδας έργου θα περιλαμβάνει έναν λογιστή - φοροτέχνη με άδεια Α΄ τάξης, έναν λoγιστή - φοροτέχνη με άδεια Β΄ τάξης και δύο λογιστές - φοροτέχνες με άδεια τουλάχιστον Γ΄ τάξης (και ήδη λογιστές – φοροτέχνες Β΄ Τάξης, σύμφωνα με την παρ. 4 περ. γ΄ της ως άνω κ.υ.α. σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παρ. Η΄ υποπαρ. Η.2 του ν. 41522013) και β) ότι, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο 27529/27.12.2018 έγγραφο της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Διοικητικής Υπηρεσίας του Νοσοκομείου, στο Τμήμα αυτό, κατά τον κρίσιμο χρόνο, υπηρετούσαν πέντε (5) υπάλληλοι κλάδου ΠΕ Διοικητικού – Λογιστικού, δύο (2) υπάλληλοι κλάδου ΤΕ Λογιστικής, δύο (2) υπάλληλοι κλάδου ΤΕ Διοικητικού – Λογιστικού και δέκα (10) υπάλληλοι κλάδου ΔΕ Διοικητικού – Λογιστικού / Διοικητικών Γραμματέων, δεν προκύπτει έλλειψη προσωπικού σε τέτοια έκταση, ώστε να δικαιολογείται η ανάθεση των επίμαχων υπηρεσιών σε τρίτο. Αβασίμως, εξάλλου, προβάλλεται από το Νοσοκομείο, με το έγγραφο επανυποβολής του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος, ότι η εφαρμογή των διεθνών λογιστικών προτύπων αλλά και οι ισολογισμοί απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρία Λογιστή Α΄ τάξης, πλην όμως κανείς από τους υπάλληλους της υπηρεσίας δεν είναι κάτοχος διπλώματος λογιστή Α΄ τάξης και δεν κατέχει πτυχίο Λογιστικής, καθόσον, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στις σκέψεις ΙΙ.Β. και ΙΙ. Γ., κατά την έννοια των διατάξεων της παρ. 8 της 62008/ΕΓΔΕΚΟ 1992/30.12.2008 κ.υ.α., ερμηνευομένων σε συνδυασμό με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της οικονομικότητας, το Νοσοκομείο έχει αυξημένη υποχρέωση να μεριμνήσει, με κάθε πρόσφορο τρόπο, για την κάλυψη των αναγκών του με ίδια μέσα. Ειδικότερα, το Νοσοκομείο όφειλε καταρχάς να ενεργήσει, με κάθε πρόσφορο μέσο, για τη θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση του ήδη υπηρετούντος προσωπικού και για την απόκτηση από τους υπαλλήλους του των αναγκαίων προσόντων (λ.χ. με την απόκτηση από αυτούς, προϊόντος του χρόνου, άδειας λογιστή – φοροτέχνη Α΄ και Β΄ τάξης, την πιστοποίηση τους καταλλήλως, ήτοι με σεμινάρια από το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος κ.ά.) και, περαιτέρω, να διερευνήσει τη δυνατότητα ενίσχυσης και συμπλήρωσης του δυναμικού του με ανθρώπινο δυναμικό από την έτερη οργανική μονάδα του ενιαίου ν.π.δ.δ. με την επωνυμία «Γενικό Νοσοκομείο ... «...»» ή άλλο Νοσοκομείο, να υποβάλει ειδικό αίτημα για μετάταξη προσωπικού από άλλους φορείς και να εξαντλήσει όλες τις νόμιμες διαδικασίες για την κάλυψη των κενών οργανικών θέσεων της αρμόδιας υπηρεσίας του Νοσοκομείου, ώστε η εκτέλεση του συνόλου των απαιτούμενων εργασιών λογιστικής υποστήριξης να γίνεται με ίδια μέσα. Εξάλλου, η θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση των υπαλλήλων του, περιλαμβάνεται ρητώς μεταξύ των υποχρεώσεων του ιδιώτη τρίτου, στον οποίο ανατίθενται οι εργασίες αυτές, σύμφωνα με την παράγραφο 2δ΄ της 62008/ΕΓΔΕΚΟ 1992/30.12.2008 κ.υ.α. (βλ. και τον προαναφερθέντα σχετικό όρο του άρθρου 9 της 16440/22.8.2018 σύμβασης)..(..)
Μεταξύ των δικαιολογητικών που συνοδεύουν το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν περιλαμβάνεται η ανάρτηση στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ. του πρωτογενούς αιτήματος για τη σύναψη της επίμαχης σύμβασης παροχής υπηρεσιών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις διατάξεις του άρθρου 38 του ν. 4412/2016 και των άρθρων 5 και 6 της 57654/22.5.2017 υπουργικής απόφασης (βλ. σκέψη V), με αποτέλεσμα η οικεία δαπάνη να καθίσταται μη κανονική. Η δε ανάρτηση της απόφασης με την οποία εγκρίθηκε η απ’ ευθείας ανάθεση των ελεγχόμενων υπηρεσιών δεν δύναται να αναπληρώσει, όπως αβασίμως ισχυρίζεται το Νοσοκομείο, την ως άνω έλλειψη της ρητώς απαιτούμενης από τις ως άνω διατάξεις ανάρτησης του πρωτογενούς αιτήματος. Συνεπώς, είναι βάσιμος και ο τέταρτος λόγος διαφωνίας. Κατόπιν αυτών, η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη και, ως εκ τούτου, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.
ΕΣ/ΚΛ.Ε/503/2017
Ελεγχος νομιμότητας σχεδίου σύμβασης.(..)Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων και ελλείψει αντίθετης ειδικότερης νομοθετικής διάταξης κατά το χρόνο δημοσίευσης της διακήρυξης του ελεγχόμενου διαγωνισμού στο ΚΗΜΔΗΣ (βλ. το μεταγενέστερο του ως άνω κρίσιμου χρόνου άρθρο 107 παρ. 13 του ν. 4497/2017, ΦΕΚ Α΄ 171/13.11.2017) συνάγεται ότι η υποχρέωση αποκλεισμού οικονομικού φορέα από τη διαγωνιστική διαδικασία, εάν βρίσκεται σε μία από τις καταστάσεις του άρθρου 73 του ν. 4412/2016, αφορά, στις περιπτώσεις των ανωνύμων εταιρειών, εκτός του διευθύνοντος συμβούλου, και σε όλα τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου αυτών. Από τα προεκτεθέντα παρέπεται ότι και το προβλεπόμενο στο άρθρο 79 του ως άνω νόμου Τυποποιημένο Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης, το οποίο αποτελεί ενημερωμένη υπεύθυνη δήλωση, με τις συνέπειες του ν. 1599/1986, που υποβάλλεται ως προκαταρκτική απόδειξη, προς αντικατάσταση των πιστοποιητικών που εκδίδουν δημόσιες αρχές ή τρίτα μέρη, και με το οποίο επιβεβαιώνεται ότι ο εν λόγω οικονομικός φορέας δεν βρίσκεται σε μία από τις καταστάσεις του άρθρου 73 του ως άνω νόμου, πρέπει να υπογράφεται από όλα τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της συμμετέχουσας στο διαγωνισμό ανώνυμης εταιρείας (..)Κατά τον έλεγχο των δικαιολογητικών συμμετοχής αποκλείσθηκε η καταταγείσα στην 1η σειρά μειοδοσίας εταιρεία «....», με μέση έκπτωση 45,82%, με τη νόμιμη αιτιολογία ότι κατά παράβαση του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 το ΤΕΥΔ και ειδικότερα το μέρος VI, τελικές δηλώσεις, έφερε υπογραφές μόνο του Προέδρου του διοικητικού συμβουλίου της ως άνω εταιρείας και όχι όλων των μελών του διοικητικού της συμβουλίου (βλ. σκέψη 4 της παρούσας)...Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/402/2026
Με την ως άνω προσφυγή ζητείται η εν μέρει ανάκληση της 355/2025 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Με τα δεδομένα αυτά, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, ορθώς έκρινε το Κλιμάκιο ότι μη νομίμως αποκλείσθηκαν από τον διαγωνισμό οι…., με την αιτιολογία ότι η μη δήλωση στα υποβληθέντα από αυτές ΕΕΕΣ των κυρώσεων που τους είχαν επιβληθεί κατά την εκτέλεση προηγουμένων συμβάσεων, οδηγεί, με βάση όσα ορίζονται στα άρθρα 2.2.3.3 περ. ζ΄, 2.2.9.1 και 2.4.6 περ. β΄ της διακήρυξης, στον αυτόματο αποκλεισμό αυτών λόγω ανακριβούς δήλωσης στο ΕΕΕΣ, μη καταλειπομένου πεδίου εφαρμογής της αρχής της αναλογικότητας. Συνεπώς, πρέπει να απορριφθούν όσα αντίθετα προβάλλονται με την υπό κρίση προσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση. Περαιτέρω, όμως, το Κλιμάκιο εσφαλμένως, ήτοι καθ’ υπέρβαση της αρμοδιότητάς του, προέβη αυτό το ίδιο σε επί της ουσίας κρίση ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο των ως άνω εταιρειών οι λόγοι αποκλεισμού των άρθρων 2.2.3.3 περ. στ΄ και ζ΄ της διακήρυξης (βλ. άρθρα 73 παρ. 4 περ. στ΄ και ζ΄ του ν. 4412/2016). Και τούτο διότι η αναθέτουσα αρχή είχε εν προκειμένω την αποκλειστική ευθύνη να εκτιμήσει πρωτογενώς με ρητή, ειδική και πλήρη αιτιολογία, πριν από την έκδοση της κατακυρωτικής απόφασης, εάν συντρέχουν στο πρόσωπο των εταιρειών αυτών οι ως άνω λόγοι αποκλεισμού, ώστε στη συνέχεια να καταστεί εφικτός ο έλεγχος της νομιμότητας της ως άνω εκτίμησης από το Κλιμάκιο, το οποίο δεν μπορεί υποκαθιστώντας την αναθέτουσα αρχή στην άσκηση της ως άνω αρμοδιότητάς της να κρίνει το πρώτον εάν συντρέχει ή όχι λόγος αποκλεισμού.(...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει η υπό κρίση προσφυγή του Ελληνικού Δημοσίου και η παρέμβαση της «A.E.B.E.» ..να απορριφθούν και να μην ανακληθεί η προσβαλλομένη Πράξη
ΕλΣυν.Τμ.6/693/2018
Εκτέλεση έργου «Ασφαλτοστρώσεις, πλακοστρώσεις πεζοδρομίων,ΚΛΠ :..ζητείται η ανάκληση της 81/2018 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου....Με τα δεδομένα αυτά, το Τμήμα διαπιστώνει ότι με την κρινόμενη αίτηση, όπως αυτή αναπτύσσεται με τα κατατεθέντα υπομνήματα, προβάλλονται λόγοι που προσβάλλουν το πρώτο σκέλος της αιτιολογίας της αρνητικής κρίσης του Κλιμακίου (ανωτέρω υπό Α), ενώ δεν πλήττεται το δεύτερο σκέλος της αιτιολογίας της προσβαλλόμενης Πράξης περί μη έκδοσης απόφασης ανάληψης πολυετούς δημοσιονομικής υποχρέωσης για το έργο (ανωτέρω υπό Β). Δεδομένου δε ότι το διατακτικό της προσβαλλόμενης στηρίζεται αυτοτελώς και στις δύο (2) ως άνω (υπό Α και Β) αιτιολογίες, οι προβαλλόμενοι με την αίτηση λόγοι αλυσιτελώς προβάλλονται, αφού η τυχόν αποδοχή τους δεν θα οδηγούσε σε ανάκληση του συνόλου της 81/2018 Πράξης. Ανεξαρτήτως ωστόσο αυτού, το Τμήμα, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά σε προηγούμενη σκέψη (υπό στοιχείο 2), κρίνει ότι μη νομίμως αποκλείστηκε από τη διαδικασία του επίμαχου διαγωνισμού η εταιρεία «... Α.Τ.Ε.Β.Ε.», όπως ορθώς έκρινε το Κλιμάκιο και βασίμως προβάλλεται με την παρέμβαση αυτής και παρά τα όσα περί του αντιθέτου αβάσιμα υποστηρίζει η αιτούσα. Και τούτο, διότι η από 20.12.2016 υπεύθυνη δήλωση του … ως νομίμου εκπροσώπου της «....», με την οποία δηλώνεται κατά λέξη ότι « ... η εταιρία κατά τη συμμετοχή της στη δημοπρασία της 20.12.2016 ... δεν βρίσκεται σε μια από τις καταστάσεις του άρθρου 22Α της διακήρυξης, …», ήταν σύμφωνη κατά περιεχόμενο με τις απαιτήσεις τόσο του νόμου (άρθρα 73 παρ. 1 και 79 παρ. 2 και 4 του ν. 4412/2016), όσο και της διακήρυξης, που όριζε, μεταξύ άλλων, στο άρθρο 23.1, ως προς την υποβολή υπεύθυνης δήλωσης ότι «ο εν λόγω οικονομικός φορέας … δεν βρίσκεται σε μία από τις καταστάσεις του άρθρου 22 Α …»Δεν ανακαλεί την 81/2018 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου
ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.4/29/2018
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ.(..)Με τα δεδομένα αυτά .., το Κλιμάκιο κρίνει ότι: α) δεν συντρέχει λόγος αποκλεισμού της αναδόχου εταιρείας από τη διαδικασία σύναψης σύμβασης, ως εκ της καταδίκης μέλους του Δ.Σ. αυτής για αδίκημα της παρ. 2 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016, ήτοι για τη μη καταβολή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, καθόσον, όπως έγινε δεκτό ανωτέρω (σκ. ΙΙ Α), σε αντίθεση προς τα αδικήματα της παρ. 1, τελεσίδικη δικαστική απόφαση που αφορά στα αδικήματα της παρ. 2 αποτελεί λόγο αποκλεισμού του οικονομικού φορέα μόνον όταν συντρέχει στο πρόσωπο του ιδίου, όχι δε και στην περίπτωση που αφορά στο πρόσωπο τινός των οργάνων διοίκησης αυτού, ως εν προκειμένω, και β) οι επίμαχες εργασίες τμηματικής αντικατάστασης αγωγού έλαβαν χώρα χωρίς να προηγηθεί η απαιτούμενη, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 3 εδ. δ΄ του ν. 4067/2012 (Α΄79), όπως ίσχυαν κατά τον κρίσιμο χρόνο, προ 48 ωρών έγγραφη ενημέρωση της αρμόδιας Υπηρεσίας Δόμησης καθώς και του οικείου αστυνομικού τμήματος, γεγονός που δεν αμφισβητείται από την αναθέτουσα Αρχή και καθιστά την κατασκευή αυθαίρετη και κατεδαφιστέα, σύμφωνα με την παρ. 5 του ως άνω άρθρου. Λαμβανομένης ωστόσο υπόψη αφενός της άρτιας και ασφαλούς εκτέλεσης των επίμαχων εργασιών, όπως πιστοποιείται από τα συνταχθέντα, κατόπιν επιθεώρησης αυτών από τις οικείες επιτροπές, ως άνω πρωτόκολλα παραλαβής και αφετέρου της κατάργησης ήδη από το νομοθέτη, μεταξύ άλλων, και των επίμαχων ως άνω παραγράφων 3 και 5 του άρθρου 4 του ν. 4067/2012, άμεσα από την έναρξη ισχύος του νεότερου ν. 4495/2017 (Α΄167/3.11.2017), στο πλαίσιο της απλοποίησης της διαδικασίας έκδοσης αδειών δόμησης, το Κλιμάκιο κρίνει ότι συγγνωστώς η αναθέτουσα Αρχή υπέλαβε ως νόμιμη την κατά τα ανωτέρω εκτέλεση των επίμαχων εργασιών και, ως εκ τούτου, τα ελεγχόμενα εντάλματα θα μπορούσαν να θεωρηθούν, αν δεν είχε λήξει το οικείο οικονομικό έτος, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνουν.
ΕλΣυν/ΣΤΚλιμ/92/2017
ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Με τα δεδομένα αυτά μη νόμιμα αποκλείστηκε από το διαγωνισμό η προσφορά της εταιρείας «….», καθόσον στη διακήρυξη του διαγωνισμού δεν αναφέρθηκε ρητά υποχρέωση υπογραφής του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Έγγραφου Σύμβασης (Ε.Ε.Ε.Σ.) από όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της, περί μη ύπαρξης σε βάρος τους τελεσίδικης καταδικαστικής απόφασης. Η σχετική διάταξη δε του Εκτελεστικού Κανονισμού 2016/7 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, βάσει της οποίας η αναθέτουσα αρχή έκανε δεκτή την προδικαστική προσφυγή της «….» και απέρριψε την προσφορά της «… αναφέρει ότι κάθε άτομο «ενδέχεται» να πρέπει να υπογράψει το ίδιο Ε.Ε.Ε.Σ., ανάλογα όμως με τους εθνικούς κανόνες δικαίου. Κατά συνέπεια, ελλείψει ρητής πρόβλεψης στο κείμενο της διακήρυξης δεν υφίστατο για το συγκεκριμένο διαγωνισμό υποχρέωση υπογραφής του ως άνω εντύπου Ε.Ε.Ε.Σ. από όλα τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ανωτέρω εταιρείας. Άλλωστε και η ίδια η αναθέτουσα αρχή, υιοθετώντας την από 30.1.2017 γνωμοδότηση της νομικής υπηρεσίας της, απέρριψε αρχικά την ένσταση της «….», εκδίδοντας την 159/1.2.2017 απόφασή της με την οποία έκανε δεκτή, ως παραδεκτή και σύμφωνη με τους όρους της διακήρυξης, την προσφορά της «….».ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/Τμ.VI/1434/2017
ΣΤΕ/49/2025
Με την 2237/2023 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών υπεβλήθη στο Συμβούλιο της Επικρατείας προδικαστικό ερώτημα, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 1 παρ. 2 του ν. 3900/2010 (Α´ 213), σχετικά με την εκκρεμή ενώπιόν του, από 30.6.2023, αίτηση αναστολής εκτέλεσης και ακύρωσης, που άσκησε κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 372 του ν. 4412/2016 (Α΄ 147) η εταιρεία με την επωνυμία «..» (εφεξής: «αιτούσα»). Με την αίτηση αυτή ζητείται η αναστολή εκτέλεσης και η ακύρωση της 927/2023 απόφασης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.), με την οποία, κατ’ αποδοχή της προδικαστικής προσφυγής της εταιρείας με την επωνυμία «…» και τον διακριτικό τίτλο «..Α.Ε.» (που άσκησε παρέμβαση ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, στο εξής «παρεμβαίνουσα»), ακυρώθηκε η 1691(β)/16.3.2023 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της «..Α.Ε.» (εφεξής: «…Α.Ε.» ή «αναθέτων φορέας»), που είχε ήδη μετονομασθεί σε «. Α.Ε.». Με την τελευταία αυτή απόφαση η αιτούσα είχε αναδειχθεί οριστική ανάδοχος προκηρυχθέντος από την …Α.Ε. διαγωνισμού για την ανάθεση σύμβασης για την «Παροχή υπηρεσιών φύλαξης του υπόγειου χώρου στάθμευσης “. Α.Ε.».
(...)Η μη δήλωση εκ μέρους του ανακηρυχθέντος προσωρινού αναδόχου κατά το στάδιο υποβολής των δικαιολογητικών κατακύρωσης (στην υποβαλλόμενη κατά τη Διακήρυξη υπεύθυνη δήλωση περί μη συνδρομής του λόγου αποκλεισμού της περ. ζ΄ της παρ. 4 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016) ότι αυτός αποκλείστηκε οριστικά από άλλη διαγωνιστική διαδικασία, για τον λόγο ότι δεν είχε δηλώσει στο υποβληθέν, στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, Ε.Ε.Ε.Σ., αποκλεισμούς του από προηγούμενες της διαδικασίας αυτής διαγωνιστικές διαδικασίες, δεν συνιστά αυτή και μόνη τον λόγο αποκλεισμού της περ. ζ΄ της παρ. 4 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016. Η μη δήλωση, όμως, κατά τον τρέχοντα διαγωνισμό των πραγματικών περιστατικών, στα οποία αναφερόταν η υποβληθείσα στον προηγούμενο διαγωνισμό ανακριβής δήλωση, συνιστά τον ως άνω λόγο αποκλεισμού στον τρέχοντα διαγωνισμό, αν τα πραγματικά αυτά περιστατικά αφορούν τη συνδρομή λόγου αποκλεισμού ή τη μη πλήρωση κριτηρίου επιλογής και στον τελευταίο διαγωνισμό.
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/154/2021
Προμήθεια καυσίμων και λιπαντικών...Με δεδομένα αυτά και την εκδοθείσα πριν από τις 30.11.2020 (αρχική ημερομηνία υποβολής του φακέλου της ελεγχόμενης προμήθειας στο Ελεγκτικό Συνέδριο για έλεγχο) βεβαίωση του Δημάρχου .... ότι δεν έχουν ασκηθεί και δεν εκκρεμούν ενστάσεις, προσφυγές και ένδικα βοηθήματα κατά των πράξεων της ανωτέρω διαγωνιστικής διαδικασίας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι: Μη νομίμως, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 3, ορίστηκε στην ανωτέρω διακήρυξη του διαγωνισμού ανάθεσης της ελεγχόμενης προμήθειας ως κριτήριο ποιοτικής επιλογής ως προς την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα των διαγωνιζόμενων οικονομικών φορέων ειδικώς για τις Ομάδες 1, 2 και 3, που αφορούν στην προμήθεια πετρελαίου κίνησης, αμόλυβδης βενζίνης και πετρελαίου θέρμανσης, αντίστοιχα, η εκτέλεση τουλάχιστον τριών (3) συμβάσεων προμήθειας των αντίστοιχων καυσίμων αποκλειστικώς σε φορείς του δημοσίου κατά τη διάρκεια της τελευταίας τριετίας (βλ. σκέψη 8), χωρίς να γίνεται επίκληση οποιουδήποτε λόγου δημοσίου συμφέροντος που να επιβάλει την απόκτηση της ανωτέρω εμπειρίας μόνο στο πλαίσιο σχετικών συμβάσεων με φορείς του δημοσίου και όχι και στο πλαίσιο σχετικών συμβάσεων με φορείς του ιδιωτικού τομέα, σε δυσαναλογία με τον επιδιωκόμενο σκοπό της εκτέλεσης των σχετικών συμβάσεων από τεχνικά και επαγγελματικά έμπειρους αναδόχους, δεδομένου ότι κάλλιστα αυτοί θα μπορούσαν να έχουν αποκτήσει τη σχετική εμπειρία συμβαλλόμενοι με φορείς του ιδιωτικού τομέα, κατά υπέρμετρο περιορισμό του ελεύθερου ανταγωνισμού και σε αντίθεση προς τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας του Δικαίου της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις. Και τούτο παρότι, αντιθέτως, ως κριτήριο ποιοτικής επιλογής των διαγωνιζόμενων οικονομικών φορέων για την Ομάδα 4, που αφορά στην προμήθεια λιπαντικών και αντιψυκτικών, τέθηκε η προμήθεια λιπαντικών σε οποιουσδήποτε παραλήπτες είτε του δημόσιου είτε του ιδιωτικού τομέα κατά την τελευταία διετία, αποδεικνυόμενη με την υποβολή ως δικαιολογητικών κατακύρωσης από τον ανάδοχο της Ομάδας 4 καταλόγου με τις κυριότερες παραδόσεις (πωλήσεις) λιπαντικών από αυτόν κατά την τελευταία διετία και με τους αντίστοιχους παραλήπτες (άρθρο 15.2 περ. 9 του Παραρτήματος Α΄ της διακήρυξης και περ. 1 και 4 των 15168/19.5.2020 διευκρινίσεων επί όρων της διακήρυξης, που δόθηκαν από την Προϊσταμένη του Τμήματος Προμηθειών και Διαχείρισης Υλικού του ως άνω Δήμου, σε απάντηση σχετικών ερωτημάτων της ...., και αναρτήθηκαν στον ελεύθερα προσβάσιμο χώρο της διαδικτυακής πύλης του ΕΣΗΔΗΣ για τον ως άνω διαγωνισμό, που ειδικά για την Ομάδα 4 έχει συστημικό αριθμό 90758).
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/905/2022
ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:τοποθέτησης, απομάκρυνσης και γενικότερης διαχείρισης κινητών συστημάτων υγιεινής στις λαϊκές αγορές της Περιφέρειας Αττικής για τρία (3) έτη(...)Συνεπώς, μη νομίμως επέλεξε η αναθέτουσα αρχή να εξαιρέσει το έτος 2021, που είναι το εγγύτερο στην ανάθεση της ελεγχόμενης σύμβασης. Τούτο, ενδεχομένως να ανέτρεψε υποψηφίους οικονομικούς φορείς,που πληρούσαν τα ζητούμενα κριτήρια οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας κατά το έτος 2021 -το οποίο είναι το εγγύτερο προς τον χρόνο διεξαγωγής του διαγωνισμού και άρα το πλέον πρόσφορο εν όψει των απαιτήσεων που απορρέουν από την αρχή της αναλογικότητας- χωρίς μάλιστα να συντρέχει βάσιμος προς τούτο δικαιολογητικός λόγος. Σημειωτέα, εξάλλου, α) ότι η μη ύπαρξη δημοσιευμένων οικονομικών καταστάσεων κατά το έτος 2021 δεν συνιστά νόμιμο δικαιολογητικό λόγο παράλειψης του τελευταίου πριν από τη διακήρυξη έτους, διότι η απαίτηση ορισμένου ύψους γενικού κύκλου εργασιών θα μπορούσε να αποδειχθεί με δήλωση των οικονομικών φορέων και β) στην αμέσως προηγούμενη διακήρυξη, έτους 2018, το αυτό κριτήριο χρηματοοικονομικής επάρκειας εκτεινόταν ορθώς στην τριετία 2015, 2016 και 2017.(...)Ωστόσο, παρόλη αυτή την ευρείας κλίμακας υποδιαίρεση της σύμβασης, το κριτήριο χρηματοοικονομικής επάρκειας παρέμεινε ίδιο με αυτό της προηγούμενης διαγωνιστικής διαδικασίας και δεν προσαρμόστηκε στις ως άνω ανάγκες της παρούσας σύμβασης, ήτοι στην εξυπηρέτηση της υποδιαίρεσης της σύμβασης σε 14 τμήματα. Τούτο είχε αποτέλεσμα να ζητείται για κάθε ένα από τα τμήματα 1, 2, 7, 8, 9 και 10 του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης, μέσος ετήσιος κύκλος εργασιών τριετίας (2018, 2019 και 2020) ίσος ή μεγαλύτερος των 500.000 ευρώ.(...)Εν προκειμένω, δεν τεκμηριώνεται από τα στοιχεία του φακέλου της σύμβασης ο λόγος της ως άνω αυστηροποίησης των όρων συμμετοχής σε έκαστο των ως άνω τμημάτων, συνεπώς, η επίμαχη απαίτηση χρηματοοικονομικής επάρκειας παρίσταται δυσανάλογη σε σχέση με το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο της υπό ανάθεση σύμβασης και παρεμποδίζει ουσιωδώς την ανάπτυξη ελεύθερου ανταγωνισμού με την ευρύτερη δυνατή συμμετοχή οικονομικών φορέων στον διαγωνισμό και δη μικρότερων επιχειρήσεων, όπως, άλλωστε, ήταν εξ αρχής στόχος της αναθέτουσας αρχής.Κωλύεται η σύναψη του σχεδίου σύμβασης