ΕΣ/ΕΛΑΣΣΟΝΑΓ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/170/2023

Καταλογισμός - έλλειμμα διαχείρισης Δήμου..Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ανωτέρω δεκτά (σκέψη VIIγ), το Τμήμα, λαμβάνοντας υπόψιν ότι: α) το σε βάρος του εκκαλούντος καταλογισθέν ποσό μειώθηκε στο ύψος των 40.723,30 ευρώ (ποσό καταλογισμού 327.778,90 ευρώ  - 287.055,60 ευρώ), β) με την προσβαλλόμενη απόφαση δεν έχουν επιβληθεί προσαυξήσεις επί του καταλογισθέντος ποσού και γ) συνεκτιμώντας την έκταση και τη σοβαρότητα των δημοσιονομικών παραβάσεων, στις οποίες υπέπεσε αυτός και τη συνδρομή στο πρόσωπό του τουλάχιστον βαρείας αμέλειας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του λόγω ακριβώς των παραβάσεων αυτών, κρίνει ότι δεν συντρέχει περίπτωση απαλλαγής του εκκαλούντος από το ποσό του καταλογισμού ούτε μείωσης του ποσού αυτού, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 1 του άρθρου 37 του ν. 3801/2009.

Η Μείζονα Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε αίτηση αναίρεσης κατάφασης καταλογισμού εις βάρος υπαλλήλου (προέδρου επιτροπής παραλαβής) για έλλειμμα 13.495,00 ευρώ στη διαχείριση του νομαρχιακού διαμερίσματος Καβάλας, λόγω πληρωμής για ανύπαρκτες υπηρεσίες. Η αίτηση για άρση του καταλογισμού βάσει του ν. 4735/2020 απορρίφθηκε. Το Δικαστήριο απέρριψε τους λόγους περί παραβίασης του δικαιώματος ακρόασης και του τεκμηρίου αθωότητας. Ωστόσο, δέχθηκε εν μέρει την αίτηση κρίνοντας ότι η συμπεριφορά της υπαλλήλου συνιστούσε ελαφρά αμέλεια, αντί βαρείας, απαλλάσσοντας την από τις προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής (12.685,30 ευρώ). Εφαρμόζοντας την αρχή της αναλογικότητας, το Δικαστήριο μείωσε το ποσό του καταλογισμού στο 10% του διαπιστωθέντος ελλείμματος, ήτοι σε 1.349,50 ευρώ.

Καταλογισμός - έλλειμμα διαχείρισης Δήμου...Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ανωτέρω δεκτά (σκέψη IΧ), το Τμήμα, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το σε βάρος του εκκαλούντος ποσό του καταλογισμού μειώθηκε, όπως προεκτέθηκε, σε 46.901,85 ευρώ (ποσό καταλογισμού 327.778,90 ευρώ  - 280.877,05 ευρώ) και ότι με την προσβαλλόμενη απόφαση δεν έχουν επιβληθεί προσαυξήσεις στο καταλογισθέν ποσό και, περαιτέρω, συνεκτιμώντας την έκταση και τη σοβαρότητα των δημοσιονομικών παραβάσεων στις οποίες υπέπεσε αυτός και τη συνδρομή στο πρόσωπό του τουλάχιστον βαρείας αμέλειας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του λόγω ακριβώς των παραβάσεων αυτών, κρίνει ότι δεν συντρέχει περίπτωση απαλλαγής του εκκαλούντος από το ποσό του καταλογισμού ούτε μείωσης του ποσού αυτού, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 1 του άρθρου 37 του ν. 3801/2009.   

Η απόφαση 877/2025 του Πρώτου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την έφεση της κληρονόμου υπαλλήλου, κατά απόφασης καταλογισμού της Α.Α.Δ.Ε. Το αρχικό ποσό καταλογισμού ήταν 203.199,09 ευρώ (έλλειμμα 191.987,05 ευρώ συν τόκοι) για ταμειακό έλλειμμα που φέρεται να προκάλεσε ο αποβιώσας πατέρας της, πρώην υπάλληλος Πρωτοδικείου Ηρακλείου, στη διαχείριση της Δ.Ο.Υ. Ηρακλείου. Το Δικαστήριο απέρριψε τους λόγους περί της ιδιότητας της κληρονόμου και της υπαιτιότητας του πατρός της. Όμως, εφάρμοσε την αρχή της αναλογικότητας λόγω της έλλειψης ανάμειξης της εκκαλούσας στο έλλειμμα και της προσωπικής της κατάστασης. Ως αποτέλεσμα, το καταλογισθέν κεφάλαιο περιορίστηκε σε 20.000,00 ευρώ και η εκκαλούσα απαλλάχθηκε πλήρως από τους τόκους εκπρόθεσμης καταβολής.

Έλλειμμα διαχείρισης ταμείου...Σύμφωνα δε με όσα έγιναν ανωτέρω δεκτά και όπως προκύπτει από τα αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, ο μεταποβιώσας εκκαλών, με την παρατύπως ασκηθείσα διαχείρισή του, δεν παραβίασε συγκεκριμένες και ρητώς προβλεπόμενες, από το νόμο ή τους κανονισμούς, υποχρεώσεις του, ούτε διέθεσε τα ακαταχώρητα χρηματικά διαθέσιμα για σκοπό διαφορετικό από τον κατά νόμο προβλεπόμενο, με αποτέλεσμα η διαχειριστική του συμπεριφορά να μην συνιστά ιδιαιτέρως σοβαρή εκτροπή από το νόμο και τους κανόνες των συναλλαγών και να μην στοιχειοθετείται, ως εκ τούτου, η συνδρομή βαριάς αμέλειας στο πρόσωπό του κατά την άσκηση των διαχειριστικών καθηκόντων του, που συνιστά την αναγκαία προϋπόθεση για την νόμιμη επιβολή σε βάρος του των επίδικων προσαυξήσεων. Κατά συνέπεια η από 8.12.2014 έφεση του μεταποβιώσαντος εκκαλούντος κατά της ....2014 καταλογιστικής απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του ΤΠΔΥ, πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή, να απαλλαγεί αυτός από το καταλογισθέν σε βάρος του ποσό των 131.142,85 ευρώ που αντιστοιχεί σε προσαυξήσεις, να μεταρρυθμιστεί η ....2014 καταλογιστική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΤΠΔΥ και να περιοριστεί το καταλογισθέν σε βάρος του ποσό σε 30.044,80 ευρώ.

Η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε αίτηση αναίρεσης κατά απόφασης καταλογισμού σε βάρος υπαλλήλου, προέδρου επιτροπής παραλαβής του νομαρχιακού διαμερίσματος Καβάλας, για έλλειμμα 11.000,00 ευρώ πλέον προσαυξήσεων εκπρόθεσμης καταβολής 10.120,00 ευρώ, λόγω ανύπαρκτης συναλλαγής το 2005. Η Ολομέλεια απέρριψε την εφαρμογή του άρθρου 67 του ν. 4735/2020 (άρση καταλογισμών) καθώς και τους λόγους περί παραβίασης δικαιώματος ακρόασης και αναρμοδιότητας της επιτροπής. Ωστόσο, έκρινε ότι η συμπεριφορά της υπαλλήλου συνιστούσε ελαφρά αμέλεια και όχι βαρεία, και ότι ο πλήρης καταλογισμός παραβίαζε την αρχή της αναλογικότητας. Συνεπεία αυτών, το ποσό του καταλογισμού περιορίστηκε στα 1.100,00 ευρώ (10% του ελλείμματος) και η υπάλληλος απαλλάχθηκε από το σύνολο των προσαυξήσεων.

ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟΙ (...) καταλογίστηκε, ως Προϊσταμένη του Τμήματος Εμμέσων και Ειδικών Φόρων της ΔΟΥ ΦΑΕ Θεσσαλονίκης, εις ολόκληρον, ως συνευθυνόμενη με τον …, υπάλληλο του εν λόγω Τμήματος, με το ποσό των 67.272,19 ευρώ, που αντιστοιχεί σε ισόποσο έλλειμμα που φέρεται ότι προκάλεσε στην ως άνω ΔΟΥ κατά το έτος 1994.Κατά τα αναιρετικώς ανέλεγκτα γενόμενα δεκτά από το δικάσαν Τμήμα, το ποσό του ελλείμματος που καταλογίστηκε σε βάρος της ήδη αναιρεσείουσας προέρχεται από την αχρεώστητη πέμπτη επιστροφή ΦΠΑ, κατά το έτος 1994, στην εταιρεία με την επωνυμία «… ΑΕ», ποσού 22.923.000 δραχμών, για αγορές επενδυτικών και εμπορεύσιμων αγαθών, οι οποίες, όπως προέκυψε μεταγενεστέρως, ήταν ανύπαρκτες και εικονικές και για τις οποίες δεν υποβλήθηκε το σύνολο των απαιτούμενων από τον νόμο δικαιολογητικών για την επιστροφή του ΦΠΑ.(...)Με βάση τα ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει ότι το δικάσαν Τμήμα όφειλε στο πλαίσιο της έρευνας των προβαλλόμενων λόγων έφεσης σχετικά με τη νομιμότητα του επιβληθέντος σε βάρος της ήδη αναιρεσείουσας καταλογισμού, να προβεί ειδικώς και σε έλεγχο, με βάση την αρχή της αναλογικότητας, αν ο επιβληθείς καταλογισμός, τελεί σε εύλογη σχέση αναλογίας με τις κατά τα ανωτέρω κρίσιμες για τον προσδιορισμό του ύψους του παραμέτρους και είτε να διαλάβει ειδική κρίση για τον σεβασμό της αρχής αυτής, κατά την επιβολή του επίδικου καταλογισμού, είτε, στην αντίθετη περίπτωση, να προβεί σε επιμέτρηση του καταλογισθέντος ποσού στο αναγκαίο κατά την κρίση του μέτρο, λαμβάνοντας υπόψη πρόσφορα προς τούτο κριτήρια, όπως η βαρύτητα της δημοσιονομικής παράβασης και οι συνέπειές της στη δημόσια διαχείριση, το εύρος της απόκλισης της συμπεριφοράς του υπαιτίου από τη δημοσιονομική νομιμότητα, ο βαθμός υπαιτιότητάς του και η επερχόμενη εξαιτίας του καταλογισμού βλάβη της περιουσίας του καταλογιζόμενου. Επομένως, η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, με την οποία κρίθηκε νόμιμος ο σε βάρος της καταλογισμός, χωρίς περαιτέρω έρευνα της τήρησης της δίκαιης ισορροπίας μεταξύ των περιουσιακών δικαιωμάτων της αναιρεσείουσας και της αποκατάστασης του προκληθέντος, μεταξύ άλλων, διά των πλημμελών ενεργειών της, ελλείμματος, πρέπει, κατά παραδοχή του κατ’ εκτίμηση εκτιμώμενου σχετικού λόγου αναιρέσεως, να αναιρεθεί για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 Συντάγματος).(...)Υπό τις ειδικές περιστάσεις της υπόθεσης το Δικαστήριο κρίνει ότι ο καταλογισμός σε βάρος της εκκαλούσας ποσού που υπερβαίνει το 10% του καταλογισθέντος ποσού ελλείμματος, διαρρηγνύει τη δίκαιη ισορροπία μεταξύ του σκοπού που επιδιώκεται με τον καταλογισμό και των περιουσιακών δικαιωμάτων της καταλογιζομένης. Τούτο δε ύστερα από στάθμιση: (α) της βαρύτητας και των συνθηκών τέλεσης της αποδοθείσας στην εκκαλούσα δημοσιονομικής παράβασης, η οποία δεν προκύπτει ότι παρέλειψε εντελώς τον έλεγχο, αλλά μόνο ότι αρκέστηκε σε τυπικό έλεγχο της υποβληθείσας αίτησης χωρίς να διαγνώσει την ανάγκη μελέτης επέκτασής του και σε άλλα, πλην αυτών, στοιχεία, (β) του τρόπου συμμετοχής της στην παράνομη διαχειριστική διαδικασία και ιδίως του γεγονότος ότι για την παράνομη άσκηση του επίδικου δικαιώματος έκπτωσης το μεν προηγήθηκαν παράνομες και παραπλανητικές πράξεις τρίτων προσώπων που κατέστησαν δυσχερή την ανακάλυψη της απάτης, τα οποία μάλιστα ωφελήθηκαν από τα παρανόμως εκταμιευθέντα ποσά, το δε η ίδια δεν επέδειξε απατηλή συμπεριφορά ούτε πλήρη και κακόπιστη αδιαφορία κατά την άσκηση των καθηκόντων της, ούτε προκύπτει ότι αποκόμισε οποιοδήποτε όφελος από αυτήν, γεγονός που ενισχύεται άλλωστε και από το ότι, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στην υπάρχουσα στον φάκελο από 25.1.1995 έκθεση ελέγχου Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων της ΔΟΥ ΦΑΕ Θεσσαλονίκης, μετά την ως άνω κρίσιμη πέμπτη επιστροφή του ΦΠΑ στην εταιρεία … ΑΕ με δικές της ενέργειες κινήθηκε η διενέργεια ελέγχου στα βιβλία και στοιχεία της εν λόγω επιχείρησης κατά τον οποίο διαπιστώθηκε η εικονικότητα των συναλλαγών της και καταλογίστηκαν σε βάρος της επιχείρησης αυτής τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά ΦΠΑ που αφορούσαν μεταξύ άλλων και την επίδικη αίτηση επιστροφής, (γ) του γεγονότος ότι η εκκαλούσα απηλλάγη με το 31/2009 βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Θεσσαλονίκης από το αδίκημα της απιστίας, (δ) του γεγονότος ότι, ναι μεν όσα εκτίθενται στις σκέψεις 14, 15 και 18 αποτελούν εγγενείς αρχές κάθε ελέγχου και συνεπώς η όλη ελεγκτική διαδικασία στη ΔΟΥ ΦΑΕ έπρεπε να είχε οργανωθεί βάσει αυτών, όμως, όπως προκύπτει από τη σχετική 5/0014/ΠΟΛ. 1089/18.4.1991 εγκύκλιο που διείπε τις εργασίες της ανωτέρω υπηρεσίας και που παρατίθεται στην αναιρεσιβαλλομένη (σκέψη ΙV. Α. αυτής), οι εν λόγω αρχές δεν αποτυπώνονταν σαφώς και πλήρως σε αυτήν, (ε) του ποσού του καταλογισμού, που ανέρχεται συνολικά σε 67.272,19 ευρώ και επιφέρει ιδιαίτερη βλάβη στην περιουσία της εκκαλούσας, λαμβανομένου υπόψη ότι κατά τα γνωστά στο Δικαστήριο από άλλες ενέργειές του, πέραν του επίμαχου καταλογισμού, η ανωτέρω βαρύνεται επιπλέον και με καταλογισμό συνολικού ποσού 1.214.409,41 ευρώ και (στ) του μεγάλου χρονικού διαστήματος που παρήλθε από τη δημιουργία του ελλείμματος το έτος 1994 μέχρι τον καταλογισμό της, το έτος 2013. Για τους λόγους αυτούς Αναιρεί την 1456/2018 απόφαση του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Δέχεται εν μέρει την από  29.4.2013 (ΑΒΔ 138/2013) έφεση και τους από 18.9.2015 πρόσθετους λόγους έφεσης (ΑΒΔ 2635/2015). Μεταρρυθμίζει την ΕΜΠ 294/20.3.2013 καταλογιστική απόφαση των Οικονομικών Επιθεωρητών της Οικονομικής Επιθεώρησης Θεσσαλονίκης και Υπολοίπου Κεντρικής Μακεδονίας. Μειώνει το καταλογισθέν σε βάρος της ποσό σε 6.727,21 ευρώ.

Εάν α) σε περίπτωση απορριπτικής απόφασης του Διοικητικού Εφετείου επί αίτησης ακύρωσης κατά απόφασης ανάκλησης της απόφασης πρόσληψης Υπαρχιφύλακα, ως Ειδικού Φρουρού στο πλαίσιο διαγωνισμού του 2000, η Διοίκηση οφείλει, συμμορφούμενη με την 1972/2018 απόφαση του ΔΕΑ και βάσει του άρθρου 33 του ν. 2362/1995 να προβεί σε έκδοση πράξης καταλογισμού σε βάρος του, β) σε θετική περίπτωση, εάν συνιστά κριτήριο το ιδιαίτερα υψηλό ποσό το οποίο πρέπει να καταλογισθεί σε βάρος του υπαλλήλου ως αχρεωστήτως καταβληθέν, βάσει του οποίου η υποχρέωση της αρμόδιας Υπηρεσίας για έκδοση πράξης καταλογισμού αίρεται και γ) εάν έχει τη δυνατότητα η αρμόδια Υπηρεσία να προβεί σε μεταρρύθμιση της πράξης καταλογισμού αυξομειώνοντας το καταλογισθέν ποσό και αν ναι με ποιά κριτήρια.(...) Η Διοίκηση, μετά την έκδοση απόφασης Διοικητικού Εφετείου, με την οποία το Δικαστήριο απέρριψε αίτηση ακύρωσης κατ' απόφασης ανάκλησης διορισμού ειδικού φρουρού, ο οποίος δολίως προκάλεσε τον παράνομο διορισμό του με τη χρήση πλαστού πτυχίου α) υποχρεούται, στα πλαίσια άσκησης δημόσιας εξουσίας, κατά δεσμία αρμοδιότητα, να προβεί στην έκδοση καταλογιστικής πράξης σε βάρος του, αφορώσα στις αχρεωστήτως καταβληθείσες αποδοχές του χρονικού διαστήματος από την έκδοση της απόφασης του διορισμού του μέχρι την έκδοση της απόφασης ανάκλησης αυτού, β) το τυχόν μεγάλο ύψος του καταλογισθησόμενου ποσού, δεν αποτελεί κριτήριο για την έκδοση της πράξης αυτής, γ) αρμόδιο δε τυχόν να ακυρώσει ή μεταρρυθμίσει την καταλογιστική πράξη, μειώνοντας το καταλογισθέν ποσόν, είναι το Ελεγκτικό Συνέδριο, ύστερα από άσκηση ενώπιόν του του κατάλληλου ενδίκου βοηθήματος, εκτιμώντας τα ενώπιόν του προσκομιζόμενα αποδεικτικά μέσα (ομόφωνα).

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ(...)Αίτηση ακύρωσης της 10797/ΕΥΣ1780/ 6.3.2012 απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης(..) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν,  η προσβαλλόμενη απόφαση καταλογισμού είναι πλημμελώς αιτιολογημένη, κατά το βάσιμο σχετικό λόγο της έφεσης,  καθόσον σε αυτήν δεν αναγράφονται τα στοιχεία που ελήφθησαν υπόψη για την εφαρμογή του μαθηματικού τύπου και τον προσδιορισμό του καταλογισθέντος ποσού. Συγκεκριμένα, στην έκθεση ελέγχου γίνεται αναφορά στα έντυπα Ε7 των ετών 2009 και 2010, καθώς και στην ΑΠΔ Α΄ Τριμήνου 2011, δηλαδή σε χρονική περίοδο 27 μηνών, χωρίς περαιτέρω να προκύπτουν οι επιμέρους ώρες εργασίας και τα πρόσωπα των εργαζομένων, που ελήφθησαν υπόψη για τον προσδιορισμό των ΥΑΕ, ΔΑΕ και ΥΔΑ,, ούτε καταγράφεται σε αυτή ο μαθηματικός τύπος, δηλαδή οι πράξεις υπολογισμού του καταλογισθέντος ποσού, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί η ορθότητα των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό του καταλογισθέντος ποσού. Ακυρώνει την 10797/ΕΥΣ1780/6.3.2012 απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης 

Η απόφαση αφορά μερική αποδοχή έφεσης κατά καταλογιστικής πράξης σε βάρος της Αντιπροέδρου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου του Δήμου Κύμης-Αλιβερίου, για έλλειμμα διαχείρισης συνολικού ύψους 215.404,17 ευρώ (πλέον προσαυξήσεων 67.521,56 ευρώ). Το Δικαστήριο έκρινε ότι η εκκαλούσα ενήργησε με βαρεία αμέλεια, εκδίδοντας εντολές πληρωμής μη νόμιμων δαπανών, παρά τις αντιρρήσεις της Οικονομικής Υπηρεσίας. Ακυρώθηκε η επιβολή των προσαυξήσεων ως μη νόμιμη. Εφαρμόζοντας την αρχή της αναλογικότητας, λόγω των οργανωτικών δυσχερειών, της απαλλαγής της από το ποινικό αδίκημα της απιστίας και της οικονομικής της κατάστασης, το καταλογισθέν ποσό των 203.651,67 ευρώ μειώθηκε στο 1/4. Το τελικό ποσό καταλογισμού περιορίστηκε στα 50.912,92 ευρώ.