ΕΣ/ΚΛ.Ε/135/2018
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
ΈΡΓΟ-Συμπληρωματική σύμβαση:Κατά τη γνώμη, όμως, της εισηγήτριας της υπόθεσης Πελαγίας Δοξάκη, η νομιμότητα του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης θα έπρεπε να κριθεί από το Κλιμάκιο σε σχέση με τις επικαλούμενες από την αναθέτουσα αρχή διατάξεις των άρθρων 57 και 28 περ. β του ν. 3669/2008 (Α΄ 116) «Κύρωση της Νομοθεσίας Κατασκευής Δημοσίων Έργων», που αφορούν στις συμπληρωματικές συμβάσεις. Υπό το πρίσμα αυτό εξεταζόμενες, για τις κρίσιμες εν προκειμένω εργασίες κατεδάφισης, που αποτελούν αντικείμενο της υποβληθείσας προς έλεγχο σύμβασης, διαπιστώνεται ότι ελλείπει η βασική - και σωρευτικώς απαιτούμενη για τον χαρακτηρισμό τους ως συμπληρωματικών εργασιών, κατά την έννοια του νόμου - προϋπόθεση, ήτοι να κατέστησαν αυτές αναγκαίες κατά την τεχνική εκτέλεση του έργου λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων. Και τούτο διότι οι επικαλούμενες από την αναθέτουσα αρχή ρυθμίσεις του ν. 4414/2016 δεν επέφεραν κάποια μεταβολή σε σχέση με τα δεδομένα, που είχε υπόψη της η αναθέτουσα αρχή κατά τον χρόνο δημοπράτησης του αρχικού έργου. Τούτο δε διότι, και μετά την τροποποίηση που επέφερε ο ν. 4414/2016 στο ρυμοτομικό σχέδιο της περιοχής, το Ο.Τ. 25Α, επί του οποίου θα ανεγείρετο το τέμενος, περιελάμβανε το σύνολο της παραχωρηθείσας - και εξαρχής γνωστής και προβλεφθείσας στη μελέτη του έργου - έκτασης (περί αυτού βλ. το αναφερόμενο στη σκέψη ΙΙΙ στοιχ. ix υπ’ αριθμ. πρωτ. Δ21/181/Φ ΤΕΜΕΝΟΣ/16.2.2018 έγγραφο της αναθέτουσας αρχής). Περαιτέρω, με τη διάταξη του ως άνω νόμου για υποχρεωτική κατεδάφιση των υφισταμένων κτιρίων στην έκταση του Ο.Τ. 25Α δεν εισάγεται νέα ρύθμιση, αλλά καθίστανται απλώς άμεσα εφαρμόσιμοι οι υφιστάμενοι ήδη από το έτος 1995 - και γνωστοί, επομένως, στην αναθέτουσα αρχή - πολεοδομικοί όροι και περιορισμοί, που ισχύουν στην περιοχή. Επιπροσθέτως, η επικαλούμενη κατάργηση της δυνατότητας ανέγερσης του τεμένους «με μετασκευή υφισταμένων κτιρίων» που προβλεπόταν στο ν. 4014/2011, ουδέν, επίσης, μετέβαλε σε σχέση με όσα προβλέφθηκαν στην εγκριθείσα οριστική μελέτη του έργου – με βάση την οποία δημοπρατήθηκε το έργο-, ως προς τον τρόπο ανέγερσης του τεμένους, ο οποίος αφορούσε (κατά τη μελέτη) όχι σε μετασκευή των υφισταμένων κτιρίων, αλλά σε ανέγερση αυτοτελώς νέου κτίσματος. Πλην, η γνώμη αυτή δεν εκράτησε. ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ/ΕΠΤΑΜ/1317/2018
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ/ΕΠΤΑΜ/1317/2018
Έργο- Συμπληρωματική σύμβαση:..ζητείται η αναθεώρηση της 862/2018 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, απορριπτικής της από 30.3.2018 αίτησης ανάκλησης της 135/2018 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή της «1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης» Ενόψει των προεκτεθέντων, κατά την κρίση του παρόντος Τμήματος, η επίμαχη σύμβαση, με αντικείμενο την κατεδάφιση των παλαιών κτισμάτων στο ως άνω Ο.Τ. 25Α, συνιστά συμπληρωματική της αρχικής σύμβασης κατασκευής του κτιρίου του Τεμένους, όπως βασίμως προβάλλεται. Τούτο, διότι: α) Οι αλλαγές που επέφερε το άρθρο 35 του ν. 4414/2016, ήτοι η διαίρεση του Ο.Τ. 25 σε δύο οικοδομικά τετράγωνα, στο Ο.Τ. 25 και το Ο.Τ. 25Α, είχαν ως αποτέλεσμα την υπέρβαση των συντελεστών δόμησης και κάλυψης για το κρίσιμο Ο.Τ. 25Α και κατέστησαν αναγκαία την κατεδάφιση των υπολοίπων ήδη υπαρχόντων κτιρίων, προκειμένου να τηρηθεί η πολεοδομική νομιμότητα του υπό κατασκευή κτιρίου του Τεμένους. Υπάρχει, ως εκ τούτου, έμμεση επίδραση στη νομιμότητα του υπό κατασκευή κτιρίου, που θεμελιώνει την αναγκαία συνάφεια του αντικειμένου της συμπληρωματικής σύμβασης με την αρχική. Πέραν αυτού, η συνάφεια προκύπτει και από το γεγονός ότι οι εργασίες κατεδάφισης λαμβάνουν χώρα εντός του οικοπέδου κατασκευής του Τεμένους και όχι σε άλλα οικόπεδα εκτός αυτού, όπως εσφαλμένα υπολαμβάνει η προσβαλλομένη, κατά το μέτρο δε που διαμορφώνουν τον περιβάλλοντα χώρο του κτιρίου και εξυπηρετούν την κατασκευή και τη μετέπειτα λειτουργία του, περιλαμβάνονται στο αντικείμενο της οικοδομικής του άδειας και συμβάλλουν στην ασφαλή και ομαλή πρόσβαση προς το κτίριο. β) Η αλλαγή του νομοθετικού καθεστώτος κατέστησε αναγκαίες τις πρόσθετες εργασίες κατεδάφισης, όπως προαναφέρθηκε, οι εργασίες δε αυτές δεν είχαν προβλεφθεί στην αρχική μελέτη, η οποία προέβλεπε μόνο την κατεδάφιση (όχι τη μετασκευή όπως όριζαν οι τότε ισχύουσες διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 3512/2006) του ήδη υπάρχοντος κτιρίου στο σημείο που επρόκειτο να κατασκευασθεί το Τέμενος (πρώην Κεντρικό Συνεργείο Αυτοκινήτων Ναυτικού), όχι όμως και την κατεδάφιση των λοιπών κτιρίων του Ο.Τ. 25Α, που αποτελεί το αντικείμενο της υπό κρίση συμπληρωματικής σύμβασης. Εξάλλου, η νομοθετική αυτή μεταβολή θεωρείται επιγενόμενη, καθώς κρίσιμος για τη σύναψη της σύμβασης χρόνος, σύμφωνα με το άρθρο 30 του ν. 3669/2008, δεν είναι ο χρόνος της υπογραφής της σύμβασης (10.10.2016), αλλά εκείνος της κατακυρωτικής απόφασης (27.1.2014), που είναι προγενέστερος της δημοσίευσης του ν. 4414/2016. Με βάση τα ανωτέρω, η επίμαχη νομοθετική μεταβολή συνιστά απρόβλεπτη περίσταση. γ) Οι παρεμβάσεις κρίνονται επιβεβλημένες για την τελειοποίηση του αρχικού έργου, καθώς στην έννοια της τελειοποίησης ενός δημοσίου έργου περιλαμβάνεται και η άρση των νομικών ελαττωμάτων, όπως αυτά που προαναφέρθηκαν, τα οποία θα επέβαλαν εν τοις πράγμασι παρεμβάσεις στο ίδιο το αντικείμενο του έργου, όπως π.χ. τη μείωση της οικοδομήσιμης έκτασης επί του οικοπέδου. Δεδομένου, όμως, ότι η κατεδάφιση των υπαρχόντων κτιρίων θα ελάμβανε χώρα υποχρεωτικά από το νόμο, τέτοιες παρεμβάσεις στο υπό κατασκευή κτίριο - το οποίο σημειωτέον έχει κατά 96% ολοκληρωθεί (βλ. το Δ21/185/ΤΚ500/15.2.2018 έγγραφο της Προϊσταμένης του Τμήματος Κατασκευής Έργων Αθήνας Δ.Κ.Υ) - θα έρχονταν σε αντίθεση με την αρχή της οικονομικότητας. δ) Η αξία των συμπληρωματικών εργασιών (346.500,00 ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α.) δεν υπερβαίνει το 50% του προϋπολογισθέντος ποσού της αρχικής σύμβασης (769.105,69 ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α.). Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η υποβληθείσα σύμβαση νομίμως ανατίθεται ως συμπληρωματική στην ανάδοχο του αρχικού έργου κοινοπραξία και, συνακολούθως, κρίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της Αναθεωρεί την 862/2018 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕλΣυνΤμ.6/862/2018
Έργο- Συμπληρωματική σύμβαση:..ζητείται η ανάκληση της 135/2018 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου:Με τα δεδομένα αυτά, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις το Τμήμα κρίνει κατά πλειοψηφία ότι οι εργασίες κατεδάφισης παλαιών κτισμάτων σε εκτάσεις εκτός του οικοπέδου όπου κατασκευάζεται το Τέμενος, δεν είναι συμπληρωματικές της σύμβασης κατασκευής του Τεμένους, κατά την έννοια του άρθρου 57 του Κώδικα Δημοσίων Έργων, πρωτίστως διότι δεν παρουσιάζουν συνάφεια με το φυσικό αντικείμενο του έργου ούτε είναι αναγκαίες για την τεχνική τελειοποίησή του. Ειδικότερα, δεν εξυπηρετούν την κατασκευή του Τεμένους ούτε του περιβάλλοντος χώρου του αλλά τη διαμόρφωση των λοιπών οικοπέδων του σχετικού οικοδομικού τετραγώνου, επεκτείνοντας κατά τούτο ανεπίτρεπτα το φυσικό αντικείμενο της αρχικής σύμβασης. Εξάλλου, οι περιστάσεις που επικαλείται ως απρόβλεπτες η αναθέτουσα αρχή, και ειδικότερα οι μεταβολές που επέφεραν οι διατάξεις του άρθρου 35 του ν. 4414/2016, δεν συνδέονται με το τεχνικό αντικείμενο της αρχικής σύμβασης ούτε οδήγησαν σε μεταρρύθμιση της μελέτης του κατασκευαζόμενου κτιρίου. Τέλος, δεν συνιστούν απρόβλεπτα περιστατικά, δεδομένου ότι ο νόμος με τον οποίο θεσπίστηκαν δημοσιεύτηκε πριν την υπογραφή της σύμβασης ανάθεσης, όπου άλλωστε μνημονεύονται ρητώς. Περαιτέρω, ενόψει των περιστατικών της υπόθεσης, πρέπει να απορριφθεί και ο ισχυρισμός για ανάκληση της προσβαλλόμενης Πράξης λόγω συγγνωστής πλάνης. (..)Κατόπιν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί...Δεν ανακαλεί την 135/2018 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ/ΕΠΤΑΜ/1317/2018
7135 ΕΞ 2023
Αντιστοίχιση των υφισταμένων κλάδων και ειδικοτήτων του Οργανισμού του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τους οριζόμενους στο π.δ. 85/2022 (Α’ 232) νέους κλάδους και ειδικότητες.
18712 ΕΞ 2023-ΦΕΚ:2625/Β/21.04.2023:Τροποποίηση της υπό στοιχεία 7135 ΕΞ 2023/15.2.2023 (Β’ 992/2023) πράξης αντιστοίχισης των υφισταμένων κλάδων και ειδικοτήτων του Οργανισμού του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τους οριζόμενους στο π.δ. 85/2022 (Α’ 232) νέους κλάδους και ειδικότητες.
623126(9103)/2023
Αντιστοίχιση των υφισταμένων κλάδων και ειδικοτήτων του Οργανισμού/Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας με τους οριζόμενους στο π.δ. 85/2022 (Α’ 232) νέους κλάδους και ειδικότητες.
οικ.729632(1249)/2023-ΦΕΚ:6577/Β/20.11.2023:Τροποποίηση της υπ' αρ. 623126(9103)/18.9.2023 πράξης αντιστοίχισης των υφισταμένων κλάδων και ειδικοτήτων του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, με τους οριζόμενους στο π.δ. 85/2022 (Α' 232) νέους κλάδους και ειδικότητες.
Π.Δ.71/2018
Οργανισμός Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων.
1658/2023-ΦΕΚ:823/Β/17.02.2023:Aντιστοίχιση των υφισταμένων κλάδων και ειδικοτήτων του Οργανισμού του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων με τους οριζόμενους στο π.δ. 85/2022 (Α’ 232) νέους κλάδους και ειδικότητες.
Π.Δ.73/2019
Οργανισμός της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ.).
2301/Α1-1874/2023-ΦΕΚ:2174/Β/03.04.2023:Αντιστοίχιση των υφισταμένων κλάδων και ειδικοτήτων του Οργανισμού της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ.), π.δ. 73/2019 (Α΄ 114), με τους οριζόμενους στο π.δ. 85/2022 (Α΄ 232) νέους κλάδους και ειδικότητες.
37419/13479/2018
Έγκριση της 121/2018 απόφασης του Περιφερειακού Συμβουλίου Περιφέρειας Αττικής, περί τροποποίησης – επικαιροποίησης του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Αττικής.
418109/2023-ΦΕΚ:2619/Β/21.04.2023:Αντιστοίχιση των υφισταμένων κλάδων και ειδικοτήτων του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Αττικής με τους οριζόμενους στο π.δ. 85/2022 (Α’ 232) νέους κλάδους και ειδικότητες.
ΑΕΠΠ/317/2020
Η προσφεύγουσα, με τη προδικαστική προσφυγή της, ζητά την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου με αριθμό 325/2019, η οποία ανακήρυξε την παρεμβαίνουσα ως προσωρινή ανάδοχο για το έργο «ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΜΗΜΑΤΩΝ Ο.Τ. 384 και Ο.Τ. 385 ΠΕΡΙΟΧΗ …» με εκτιμώμενη αξία 532.258,06 €. Επιπλέον, απαιτεί την επιστροφή του καταβεβλημένου παραβόλου ύψους 2.662,00 €. Η προσφυγή επικαλείται την παράβαση του άρθρου 88 του Ν. 4412/2016, καθώς η αναθέτουσα αρχή δεν ζήτησε αιτιολόγηση για τις ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές (79,27% έκπτωση) που θεωρούνται ύποπτες για νοθεία του ανταγωνισμού και κίνδυνο για την ποιότητα του έργου.
ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.7/136/2018
Αγορά οικοπέδων. Με δεδομένα αυτά, τα σχέδια συμβάσεων αγοραπωλησίας των οικοπέδων έπρεπε, ως, εξ επαχθούς αιτίας, προμήθεια ακίνητων πραγμάτων, να υποβληθούν σε προληπτικό έλεγχο νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Περαιτέρω, η αιτιολογία περί μοναδικότητας του ακινήτου για την ανέγερση του δημοτικού σχολείου είναι ελλιπής. Ειδικότερα, ενώ η αξιολόγηση των επιμέρους προσφορών και η τεκμηρίωση της επιλεγείσας ως πλέον κατάλληλης έγινε με γνώμονα την εύρεση οικοπέδου για την ανέγερση, εντός αυτού, του διδακτηρίου, εν τέλει το αγορασθέν ακίνητο θα διατεθεί, όχι για την ανέγερση του 7ου Δημοτικού Σχολείου, αλλά για τη διατήρηση του ισοζυγίου κοινοχρήστων χώρων, μετά τον αποχαρακτηρισμό των κοινοχρήστων χώρων στα Ο.Τ. 23 και 24 και την ανέγερση, εντός αυτών, του δημοτικού σχολείου. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ότι α) οι συμβάσεις αγοραπωλησίας ακινήτων υπήχθησαν στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου μετά από μεταστροφή της νομολογίας του Δικαστηρίου, με την 1391/2017 απόφαση του VI Τμήματος, που δημοσιεύθηκε στις 18 Ιουλίου 2017 και β) σε κάθε περίπτωση η ελεγχόμενη αγορά των οικοπέδων έγινε με τελικό στόχο την επίτευξη ανέγερσης σχολείου, η ανέγερση του σχολείου στα Ο.Τ. 23 και 24 αποφασίστηκε κατόπιν υπόδειξης της αρμόδιας Επιτροπής Καταλληλόλητας, με την επιλογή δε αυτή, αφενός μεν το υπό ανέγερση δημοτικό σχολείο στα Ο.Τ. 23 και 24 θα γειτνιάζει με τον κοινόχρηστο χώρο που θα διατεθεί προς ισοζύγιο, στο Ο.Τ. 22, αφετέρου στην υπολειπόμενη έκταση του αγορασθέντος οικοπέδου θα ανεγερθεί ακόμη ένα σχολικό κτίριο (νηπιαγωγείο), η ανάγκη κατασκευής του οποίου είχε ανακύψει ήδη από το 2013, το Κλιμάκιο κρίνει ότι τα όργανα του Δήμου δεν ενήργησαν με πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων, αλλά από συγγνωστή πλάνη.
ΕλΣυν/Ε Κλ/64/2010
Μη νόμιμη διαδικασία ανάθεσης δημοσίου έργου, καθόσον μη νομίμως περιλήφθηκε στη διακήρυξη όρος, με τον οποίο προσδιορίζεται και κατονομάζεται συγκεκριμένος τύπος προϊόντος, του οποίου η χρήση απαιτείται για τις εργασίες μόνωσης, που αποτελούν το κύριο αντικείμενο του ελεγχόμενου έργου, χωρίς έστω να χρησιμοποιηθεί ο όρος «ή ισοδύναμο», λαμβανομένου μάλιστα υπόψη ότι πρόκειται για είδος το οποίο υπόκειται σε ανταγωνσιμό στην αγορά, αποτρέποντας έτσι υποψηφίους από την υποβολή προσφορών, οι οποίοι θα χρησιμοποιούσαν ισοδύναμα υλικά και περιορίζοντας έτσι τον ανταγωνισμό. Με την 939/2010 απόφασή του το VI Τμήμα του Έλεγκτικού Συνεδρίου ανακάλεσε την προμνησθείσα Πράξη του Κλιμακίου αναγνωρίζοντας συγγνωστή πλάνη στα αρμόδια όργανα της αναθέτουσας αρχής.ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/939/2010