Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛ.Ε/568/2020
Ανακατασκευή οδικού δικτύου...Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ως προς τη νομιμότητα της ελεγχόμενης διαδικασίας τα ακόλουθα: Ο περιλαμβανόμενος στο άρθρο 22Γ περ. Γ επιμέρους όρος της διακήρυξης, σύμφωνα με τον οποίο οι ενδιαφερόμενοι φορείς θα πρέπει να διαθέτουν μέσο όρο ετήσιου κύκλου εργασιών κατά τα τελευταία τρία (3) έτη ίσο ή μεγαλύτερο από πέντε εκατομμύρια ευρώ (5.000.000), παρίσταται καταδήλως δυσανάλογος σε σχέση με το αντικείμενο του επίμαχου διαγωνισμού και περιορίζει υπέρμετρα το δικαίωμα συμμετοχής σε αυτόν, κατά παράβαση του άρθρου 75 παρ. 3 του ν. 4412/2016 και των αρχών του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού. Και τούτο, καθόσον η απαίτηση αυτή υπερβαίνει ουσιωδώς το ανώτατο, καταρχήν, επιτρεπτό όριο που προβλέπεται στο άρθρο 75 παρ. 3 του ν. 4412/2016, ανερχόμενη, τελικά, σε ύψος ανώτερο του τετραπλασίου της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης, γεγονός που παρίσταται υπέρμετρο για διαγωνισμό που περιλαμβάνει συνήθεις, κατά το αντικείμενο και την αξία, εργασίες οδοποιίας. Τούτο καταδεικνύεται, άλλωστε, και από το γεγονός ότι μόνο μία εργοληπτική επιχείρηση συμμετείχε παραδεκτώς στον επίμαχο διαγωνισμό, αφού ο λόγος αποκλεισμού της έτερης εντοπίζεται ακριβώς στην μη δήλωση της απαιτούμενης χρηματοοικονομικής επάρκειας στο έγγραφο του Τ.Ε.Υ.Δ.. Η επίμαχη απαίτηση υπερακοντίζει προδήλως τον επιδιωκόμενο από την αναθέτουσα αρχή σκοπό, που συνίσταται στην διασφάλιση ότι ο ανάδοχος οικονομικός φορέας θα διαθέτει την απαιτούμενη οικονομική ευρωστία να ανταποκριθεί προσηκόντως στην εκτέλεση της σύμβασης, τα διαλαμβανόμενα δε από τον Δήμο ... στο έγγραφό του περί του στρατηγικού χαρακτήρα και της ιδιαίτερης φύσης και σημασίας της επίμαχης εργολαβίας, δεν δικαιολογούν τη θέσπιση τόσο αυστηρών απαιτήσεων συμμετοχής. Εξάλλου, η επικαλούμενη ανάγκη υποβολής προσφορών που δεν παρίστανται υπερβολικά χαμηλές, διασφαλίζεται με την τήρηση της διαδικασίας και των όρων που προβλέπονται στο άρθρο 88 του ν. 4412/2016 και όχι με την πρόβλεψη δυσανάλογων όρων χρηματοοικονομικής επάρκειας. Ούτε ασκεί έννομη επιρροή η δυνατότητα του υποψηφίου να καλύψει τις σχετικές απαιτήσεις στηριζόμενος στις ικανότητες άλλων φορέων (άρθρο 78 ν. 4412/2016) ή συμμετέχοντας σε ένωση οικονομικών φορέων (άρθρο 19 παρ. 2 ν. 4412/2016), καθόσον τούτο συνιστά δικαίωμα των ίδιων των υποψηφίων, το οποίο κατοχυρώνεται σε όλους τους διαγωνισμούς, και όχι βάση υπέρ της αναθέτουσας αρχής για την εισαγωγή όρων καταλληλότητας που δεν δικαιολογούνται ευλόγως από το αντικείμενο της σύμβασης καθ’ εαυτό (πρβλ. C-76/16, σκ. 33 C-218/11, σκ. 29). (...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, στην προκειμένη διαδικασία διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, με συνέπεια να κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης.
Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Ιστορικό Κωδικοποιήσεων
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.7/33/2018
ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΡΓΑ:Με αυτά τα δεδομένα, ο πρώτος λόγος διαφωνίας πρέπει να απορριφθεί, διότι η ακύρωση της εκλογής του Προεδρείου του Δημοτικού Συμβουλίου Κεντρικών ......, το οποίο σημειωτέον επανεξελέγη μεταγενέστερα με την ίδια σύνθεση (76/23.4.2017 απόφαση του Δ.Σ.), δεν έχει σχέση με τη νομιμότητα των δαπανών, οι οποίες σε κάθε περίπτωση εντάχθηκαν στο Τεχνικό Πρόγραμμα εκτελεστέων έργων του Δήμου για το έτος 2017, με την 104/27.4.2017 απόφαση του Δ.Σ.. Ομοίως απορριπτέος είναι και ο δεύτερος λόγος διαφωνίας, καθώς στηρίζεται στην εσφαλμένη προϋπόθεση ότι η νομιμότητα της σύνθεσης του Δημοτικού Συμβουλίου επηρεάζει τη νομιμότητα των αποφάσεων του διάφορου οργάνου της Οικονομικής Επιτροπής. Ο τρίτος λόγος διαφωνίας πρέπει επίσης να απορριφθεί, δοθέντος ότι ο Δήμος στην προκείμενη περίπτωση δεν προέβη σε κατάτμηση του έργου που προβλέφθηκε στο Τεχνικό Πρόγραμμά του και προϋπολογίσθηκε ως ενιαίο, ώστε να στοιχειοθετείται παράβαση της παρ. 4 του άρθρου 17 ν. 2539/1997, αλλά τροποποιώντας το Τεχνικό Πρόγραμμα και τον προϋπολογισμό του, απλώς μετέφερε ποσό από το έργο «Βελτίωση βατότητας εσωτερικής οδοποιίας Τ.Κ.......» στο έργο με διαφορετικό Κ.Α.Ε. «Βελτίωση βατότητας οδών Τ.Κ.......». Τέλος, και ο τέταρτος λόγος διαφωνίας πρέπει να απορριφθεί. Συγκεκριμένα, αν και κατά το χρόνο λήψης των αποφάσεων απευθείας ανάθεσης των επίμαχων εργασιών (31.3.2017) είχε ενεργοποιηθεί, με τη δημοσίευση στις 17.3.2017 της ΔΝΣγ/οικ 15299 /ΦΝ 466/2.3.2017 απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, η νέα διαδικασία για τις απευθείας αναθέσεις έργων κατά τις παρ. 5 και 6 του ν. 4412/2016, εφαρμοστέα και στα μικρά δημοτικά έργα όπως τα προκείμενα, εντούτοις για την ανάθεση ήταν εκ των πραγμάτων αδύνατη η τήρηση της διαδικασίας αυτής. Τούτο διότι από την ενεργοποίηση του Κεντρικού Ηλεκτρονικού Συστήματος Κληρώσεων για Δημόσιες Συμβάσεις μέχρι τη λήψη των ως άνω αποφάσεων απευθείας ανάθεσης δεν είχε ακόμα παρέλθει το εικοσαήμερο που πρέπει να παραμείνει δημοσιευμένη η πρόσκληση από το Δήμο προς τους ενδιαφερομένους, προκειμένου να καταρτίσει στη συνέχεια τους σχετικούς καταλόγους υποψηφίων αναδόχων ανά κατηγορίες έργων/μελετών (παρ. 5 άρθρου 118 ν. 4412/2016). Τέλος, η παραλαβή των επίμαχων εργασιών νομίμως έλαβε χώρα από την οριζόμενη στο άρθρο 15 παρ. 2 του π.δ. 171/1987 Επιτροπή Παραλαβής, μη εφαρμοζομένων εν προκειμένω των άρθρων 168, 170 και 172 του ν. 4412/2016.
ΕΣ/ΚΛ.Ε/588/2019
Ασφαλτοστρώσεις...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη II της παρούσας, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι, παρόλο που, κατά την οικεία διακήρυξη, ως σύστημα υποβολής των οικονομικών προσφορών είχε οριστεί αυτό των επιμέρους ποσοστών έκπτωσης κατά ομάδες τιμών (άρθρο 95 παρ. 2 α του ν.4412/2016), εντούτοις, ο προϋπολογισμός μελέτης του ελεγχόμενου έργου μη νομίμως περιέλαβε μόνον μία ομάδα εργασιών (ΑΣΦΑΛΤΙΚΑ) με πέντε (5) είδη εργασιών, χωρίς περαιτέρω ομαδοποίηση αυτών σε περισσότερες της μίας ομάδες, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 4 της ΔΝΣγ/οικ.38107/ΦΝ466/22.3.2017 υπουργικής απόφασης. Τούτο, δε, είχε ως αποτέλεσμα το ελεγχόμενο έργο να δημοπρατηθεί ουσιαστικά με σύστημα υποβολής προσφορών αυτό του ενιαίου ποσοστού έκπτωσης του άρθρου 125 του ν.4412/2016, γεγονός που συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, καθόσον αφενός η προϋπολογιζόμενη για το ελεγχόμενο έργο δαπάνη υπερβαίνει κατά πολύ το κατά τη ρητή διάταξη του άρθρου 125 παρ. 1 του ν.4412/2016 οριζόμενο ποσό των 60.000 ευρώ, μέχρι του οποίου είναι δυνατή η υποβολή οικονομικών προφορών με ενιαίο ποσοστό έκπτωσης, και αφετέρου η θεώρηση όλων των επιμέρους προβλεπόμενων ειδών εργασιών ως μίας ομάδας καθιστά δυσχερή (αν όχι ανέφικτο) τον έλεγχο της διαχείρισης των επί έλασσον δαπανών, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο νόμο (άρθρο 156 παρ. 3 του ν.4412/2016) και την οικεία διακήρυξη (άρθρο 11.3), ενδέχεται δε να οδηγήσει σε μη νόμιμες τροποποιήσεις του προϋπολογισμού του έργου και, ειδικότερα, σε μη νόμιμες αυξομειώσεις των προϋπολογιζόμενων για τα επιμέρους είδη εργασιών δαπανών, μέσω της μείωσης των δαπανών κάποιων από αυτά τα είδη εργασιών και, παράλληλα, μέσω της υπέρβασης των προβλεπόμενων για άλλα είδη εργασιών δαπανών, πέραν των ποσοστιαίων ορίων που τίθενται στην υπέρβαση της συμβατικής ομάδας εργασιών δυνάμει του άρθρου 11.3 της διακήρυξης του διαγωνισμού και της ανωτέρω διάταξης της παρ. 3 του άρθρου 156 του ν.4412/2016, κατά την οποία, εξάλλου, απαιτείται η ανάλυση του προϋπολογισμού σε ομάδες εργασιών.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/1057/2019
ΕΣ/ΚΛ.Ε/427/2020
Σήμανση οδικού δικτύου...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 4 της παρούσας, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι, παρόλο που, κατά την οικεία διακήρυξη, ως σύστημα υποβολής των οικονομικών προσφορών είχε οριστεί αυτό των επιμέρους ποσοστών έκπτωσης κατά ομάδες τιμών (άρθρο 95 παρ. 2 α του ν.4412/2016), εντούτοις, ο προϋπολογισμός μελέτης του ελεγχόμενου έργου μη νομίμως περιέλαβε μόνον μία ομάδα εργασιών (ΣΗΜΑΝΣΗ-ΑΣΦΑΛΕΙΑ) με δεκατέσσερα (14) είδη εργασιών, χωρίς περαιτέρω ομαδοποίηση αυτών σε περισσότερες της μίας ομάδες, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 4 της ΔΝΣγ/οικ.38107/ΦΝ466/22.3.2017 υπουργικής απόφασης. Τούτο, δε, είχε ως αποτέλεσμα το ελεγχόμενο έργο να δημοπρατηθεί ουσιαστικά με σύστημα υποβολής προσφορών αυτό του ενιαίου ποσοστού έκπτωσης του άρθρου 125 του ν.4412/2016, γεγονός που συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, καθόσον αφενός η προϋπολογιζόμενη για το ελεγχόμενο έργο δαπάνη υπερβαίνει κατά πολύ το κατά τη ρητή διάταξη του άρθρου 125 παρ. 1 του ν.4412/2016 οριζόμενο ποσό των 60.000 ευρώ, μέχρι του οποίου είναι δυνατή η υποβολή οικονομικών προφορών με ενιαίο ποσοστό έκπτωσης, και αφετέρου η θεώρηση όλων των επιμέρους προβλεπόμενων ειδών εργασιών ως μίας ομάδας καθιστά δυσχερή (αν όχι ανέφικτο) τον έλεγχο της διαχείρισης των επί έλασσον δαπανών, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο νόμο (άρθρο 156 παρ. 3 του ν.4412/2016) και την οικεία διακήρυξη (άρθρο 11.3), ενδέχεται δε να οδηγήσει σε μη νόμιμες τροποποιήσεις του προϋπολογισμού του έργου και, ειδικότερα, σε μη νόμιμες αυξομειώσεις των προϋπολογιζόμενων για τα επιμέρους είδη εργασιών δαπανών, μέσω της μείωσης των δαπανών κάποιων από αυτά τα είδη εργασιών και, παράλληλα, μέσω της υπέρβασης των προβλεπόμενων για άλλα είδη εργασιών δαπανών, πέραν των ποσοστιαίων ορίων που τίθενται στην υπέρβαση της συμβατικής ομάδας εργασιών δυνάμει του άρθρου 11.3 της διακήρυξης του διαγωνισμού και της ανωτέρω διάταξης της παρ. 3 του άρθρου 156 του ν.4412/2016, κατά την οποία, εξάλλου, απαιτείται η ανάλυση του προϋπολογισμού σε ομάδες εργασιών.Ενόψει της ανωτέρω διαπιστωθείσας ουσιώδους πλημμέλειας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης.
ΕλΣυν.Τμ.6/457/2018
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-Εργασίες συντήρησης οδικού δικτύου:..ζητείται η ανάκληση της 529/2017 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Κατόπιν αυτών, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη (υπό στοιχείο ΙΙ), η πρόβλεψη στο άρθρο 22 της από 8.6.2017 διακήρυξης του εν λόγω έργου ότι «Οι … προσφέροντες πρέπει να ικανοποιούν όλα τα κριτήρια ποιοτικής επιλογής. … 22.Γ. Οικονομική και χρηματοοικονομική επάρκεια: (α) Οι οικονομικοί φορείς (ημεδαποί και αλλοδαποί) πρέπει να έχουν Κύκλο Εργασιών τελευταίας τριετίας ανά έτος μεγαλύτερο ή ίσο του 50% του προϋπολογισμού του δημοπρατούμενου έργου, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. …» αποτελεί συμπλήρωση από την αναθέτουσα αρχή του κενού στοιχείου 22.Γ του πρότυπου τεύχους διακήρυξης, που ίσχυε εν προκειμένω (βλ. Παράρτημα Α της 182/2016 Απόφασης της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ., ΦΕΚ Β΄ 4269/30.12.2016), και είναι σύμφωνη προς τα οριζόμενα στο άρθρο 75 παρ. 1 και 3 του ν. 4412/2016.Ειδικότερα, η ως άνω απαίτηση οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας που τίθεται στο άρθρο 22.Γ της συγκεκριμένης διακήρυξης αφενός μεν σχετίζεται και είναι ανάλογη με το αντικείμενο της σύμβασης, αφετέρου δε πληροί τους όρους του άρθρου 75 παρ. 3, αφού ο ετήσιος κύκλος εργασιών που επιβάλλεται δεν υπερβαίνει το διπλάσιο της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης. Επομένως, η κατά τα ανωτέρω συμπλήρωση του στοιχείου 22.Γ στην από 8.6.2017 διακήρυξης είναι νόμιμη, χωρίς να απαιτείται προς τούτο απόφαση του Υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, κατά το άρθρο 53 παρ. 7 β΄ του ίδιου νόμου, αφού δεν πρόκειται για προσθήκη επιπλέον όρου.(..)Κατ΄ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει οι συνεκδικαζόμενες αιτήσεις ανάκλησης να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 529/2017 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου
ΕλΣυνΚλ.Ε/277/2018
Εκτέλεση εργασιών απόξεσης ασφαλτικού τάπητα:..Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι συντρέχουν ουσιώδεις πλημμέλειες στην ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία, οι οποίες κωλύουν την υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης. Ειδικότερα, μολονότι κατά την οικεία διακήρυξη ως σύστημα υποβολής των οικονομικών προσφορών είχε ορισθεί αυτό των επιμέρους ποσοστών έκπτωσης κατά ομάδες τιμών (άρθρο 95 παρ. 2 α΄ του ν. 4412/2016), εντούτοις ο προϋπολογισμός μελέτης του ελεγχόμενου έργου μη νομίμως περιέλαβε μόνον μία ομάδα εργασιών (ΟΔΟΠΟΙΙΑ) με πέντε είδη εργασιών, χωρίς περαιτέρω ομαδοποίηση αυτών σε δύο υποομάδες, κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 4 της ΔΝΣγ/οικ.38107/ΦΝ466/22.3.2017 υπουργικής απόφασης. Τούτο είχε ως αποτέλεσμα το ελεγχόμενο έργο να δημοπρατηθεί ουσιαστικά με σύστημα υποβολής προσφορών αυτό του ενιαίου ποσοστού έκπτωσης του άρθρου 125 του ν. 4412/2016, γεγονός που συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της διενεργηθείσης διαγωνιστικής διαδικασίας, καθόσον αφενός η προϋπολογιζόμενη για το ελεγχόμενο έργο δαπάνη υπερβαίνει κατά πολύ το κατά τη ρητή διάταξη του άρθρου 125 παρ. 1 του ν. 4412/2016 οριζόμενο ποσό των 60.000 ευρώ, μέχρι του οποίου είναι δυνατή η υποβολή οικονομικών προφορών με ενιαίο ποσοστό έκπτωσης, και αφετέρου η θεώρηση όλων των επιμέρους προβλεπόμενων ειδών εργασιών ως μίας ομάδας – χωρίς άλλωστε τούτο να προκύπτει αναμφίβολα από τη φύση τους .καθιστά δυσχερή (αν όχι ανέφικτο) τον έλεγχο της διαχείρισης των επί έλασσον δαπανών, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο νόμο (άρθρο 156 παρ. 3 του ν. 4412/2016) και την οικεία διακήρυξη (άρθρο 11.3), ενδέχεται δε να οδηγήσει σε μη νόμιμες τροποποιήσεις του προϋπολογισμού του έργου και, ειδικότερα, σε μη νόμιμες αυξομειώσεις των προϋπολογιζόμενων για τα επιμέρους είδη εργασιών δαπανών, μέσω της μείωσης των δαπανών κάποιων από αυτά τα είδη εργασιών και, παράλληλα, μέσω της υπέρβασης των προβλεπόμενων για άλλα είδη εργασιών δαπανών, πέραν των ποσοστιαίων ορίων που τίθενται στην υπέρβαση της συμβατικής ομάδας εργασιών δυνάμει του άρθρου 11.3 της διακήρυξης του διαγωνισμού .ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/1286/2018
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/444/2019
Λειτουργία και συντήρηση εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων ...Κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 86 παρ. 11 ν. 4412/2016, κατά την αξιολόγηση της τεχνικής προσφοράς της μοναδικής συμμετέχουσας εταιρείας η Επιτροπή Διενέργειας του διαγωνισμού περιορίσθηκε, ως προς και τα έξι (6) κριτήρια αξιολόγησης, στη βαθμολόγησή τους, χωρίς να αιτιολογήσει περαιτέρω τη βαθμολογία που προσέδωσε σε αυτά. Η λεκτική διατύπωση της κρίσης της αρμόδιας Επιτροπής προβλέπεται ρητά από τη διάταξη της παρ. 11 άρθρο 86 του εφαρμοστέου πλέον στις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων ν. 4412/2016 ως απαραίτητο στοιχείο – πέραν της βαθμολογίας – για τη νομιμότητα της αξιολόγησης των τεχνικών προσφορών, καθώς, όπως προεκτέθηκε (σκ. 5), μέσω της παράθεσης των στοιχείων που εκτίμησε η οικεία Επιτροπή για τη βαθμολόγηση κάθε κριτηρίου ανάθεσης, τεκμηριώνεται η σχετική κρίση της και καθίσταται εφικτός ο έλεγχος αυτής από το Δικαστήριο. Σε αντίθεση, μάλιστα, με το προγενέστερο νομοθετικό καθεστώς (βλ. άρθρο 20 του εφαρμοζόμενου αναλογικώς στις συμβάσεις ανάθεσης υπηρεσιών π.δ. 118/2007), στον ν. 4412/2016 αποσαφηνίζεται κατά τα ανωτέρω η έννοια της αιτιολογημένης γνωμοδότησης του αρμόδιου οργάνου, από το αδιάστικτο δε γράμμα της διάταξης προκύπτει ότι αξιώνεται λεκτική διατύπωση σε κάθε περίπτωση αξιολόγησης ανεξαρτήτως βαθμολογίας. Τούτο επιτάσσει, άλλωστε, και η αρχή της διαφάνειας όχι μόνο στην περίπτωση υποβολής πλειόνων προσφορών, αλλά και επί υποβολής μίας μόνο προσφοράς. Εν προκειμένω, η έλλειψη ειδικής αιτιολογίας για τη βαθμολόγηση των εν λόγω κριτηρίων αξιολόγησης έχει ως αποτέλεσμα να μην εξειδικεύεται προσηκόντως η ποιότητα της τεχνικής προσφοράς και να μην προκύπτει σαφώς ότι καλύπτονται, χωρίς αποκλίσεις, οι απαιτήσεις της διακήρυξης.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1835/2022
ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ: ζητείται εμπροθέσμως και εν γένει παραδεκτώς η ανάκληση της 380/2022 Πράξης του ΣΤ΄ Συνεκτιμώντας τα στοιχεία που προκύπτουν εναργώς τόσο από το από 29.09.2022 αναλυτικό καθολικό ειδών όσο και από την από 09.08.2022 κατάσταση συμβάσεων ανά είδος που προσκομίζονται με την προσφυγή, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω στη σκέψη 5, το Δικαστήριο διαπιστώνει τη συνδρομή ουσιώδους πλάνης του Κλιμακίου ως προς το υπαρκτό εν προκειμένω των πραγματικών προϋποθέσεων της συνδυαστικής εφαρμογής του 32 του ν. 4412/2016 και του άρθρου 34 της από 30.3.2020 Π.Ν.Π.. Τούτο διότι ένεκα πλάνης, δέχθηκε ότι ο αριθμός της συνολικής ποσότητα των αντιδραστηρίων που είχε στη διάθεσή του το Ε.ΚΕ.Α. στις 9.8.2022 ανερχόταν σε 356.160, πλέον του αριθμού αντιδραστηρίων, που το Κλιμάκιο θεωρούσε ότι το Ε.ΚΕ.Α. είχε τη δυνατότητα να προμηθευτεί, έως τη λήξη ισχύος της προηγηθείσας 2ης τροποποιητικής σύμβασης στις 8.9.2022. Συνακόλουθα, ένεκα πλάνης δέχθηκε με την προσβαλλόμενη ότι στις 9.9.2022, ημεροχρονολογία έναρξης ισχύος της ελεγχόμενης σύμβασης, τα αποθέματα του Ε.ΚΕ.Α. σε αντιδραστήρια, ανέρχονταν σε 221.160 (356.160 - 135.000). Εφόσον δε το ορθό αριθμητικό μέγεθος της συνολικής υπολειπόμενης ποσότητα αντιδραστηρίων στις 9.8.2022 ήταν 356.160 αντιδραστήρια, δεν υφίστατο διαθέσιμη ποσότητα αντιδραστηρίων που αρκούσε να καλύψει τους τρεισήμισι από τους τέσσερις μήνες διάρκειας ισχύος της ελεγχόμενης σύμβασης όπως πεπλανημένως και ανακριβώς θεωρήθηκε από το Κλιμάκιο. Κατά συνέπεια, νομίμως με την 4079/19.7.2022 πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, εκκίνησε η ελεγχόμενη διαδικασία διαπραγμάτευσης για την ανάθεση νέας προμήθειας 250.000 αντιδραστηρίων μοριακού ελέγχου covid-19, υπαγορευόμενη από την επείγουσα ανάγκη έγκαιρης διασφάλισης της επάρκειας των αντιδραστηρίων για το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα των τεσσάρων μηνών διάρκειας της σύμβασης και από την αβέβαιη εξέλιξη της πανδημίας, επί τη βάσει των συνδυαστικώς εφαρμοζομένων και στενώς ερμηνευτέων διατάξεων του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 και του άρθρου 34 της από 30.3.2020 Π.Ν.Π.. Κατά τον χρόνο, δε, εκδίκασης της προσφυγής προκύπτει ότι η ισχύς του εν λόγω άρθρου της Π.Ν.Π. έχει ήδη παραταθεί έως τις 31.12.2022 με το άρθρο 57 παρ. 2 του ν. 4975/2022, με αποτέλεσμα να μην ανταποκρίνεται προς τα γεγονότα η μη νομιμότητα της αίρεσης της παράτασής του, την οποία επικαλείται το Κλιμάκιο. Ανακαλεί την προσβαλλόμενη με αυτή 380/2022 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/ΚΛ.Ε/588/2019
Ασφαλτοστρώσεις...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη II της παρούσας, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι, παρόλο που, κατά την οικεία διακήρυξη, ως σύστημα υποβολής των οικονομικών προσφορών είχε οριστεί αυτό των επιμέρους ποσοστών έκπτωσης κατά ομάδες τιμών (άρθρο 95 παρ. 2 α του ν.4412/2016), εντούτοις, ο προϋπολογισμός μελέτης του ελεγχόμενου έργου μη νομίμως περιέλαβε μόνον μία ομάδα εργασιών (ΑΣΦΑΛΤΙΚΑ) με πέντε (5) είδη εργασιών, χωρίς περαιτέρω ομαδοποίηση αυτών σε περισσότερες της μίας ομάδες, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 4 της ΔΝΣγ/οικ.38107/ΦΝ466/22.3.2017 υπουργικής απόφασης. Τούτο, δε, είχε ως αποτέλεσμα το ελεγχόμενο έργο να δημοπρατηθεί ουσιαστικά με σύστημα υποβολής προσφορών αυτό του ενιαίου ποσοστού έκπτωσης του άρθρου 125 του ν.4412/2016, γεγονός που συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, καθόσον αφενός η προϋπολογιζόμενη για το ελεγχόμενο έργο δαπάνη υπερβαίνει κατά πολύ το κατά τη ρητή διάταξη του άρθρου 125 παρ. 1 του ν.4412/2016 οριζόμενο ποσό των 60.000 ευρώ, μέχρι του οποίου είναι δυνατή η υποβολή οικονομικών προφορών με ενιαίο ποσοστό έκπτωσης, και αφετέρου η θεώρηση όλων των επιμέρους προβλεπόμενων ειδών εργασιών ως μίας ομάδας καθιστά δυσχερή (αν όχι ανέφικτο) τον έλεγχο της διαχείρισης των επί έλασσον δαπανών, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο νόμο (άρθρο 156 παρ. 3 του ν.4412/2016) και την οικεία διακήρυξη (άρθρο 11.3), ενδέχεται δε να οδηγήσει σε μη νόμιμες τροποποιήσεις του προϋπολογισμού του έργου και, ειδικότερα, σε μη νόμιμες αυξομειώσεις των προϋπολογιζόμενων για τα επιμέρους είδη εργασιών δαπανών, μέσω της μείωσης των δαπανών κάποιων από αυτά τα είδη εργασιών και, παράλληλα, μέσω της υπέρβασης των προβλεπόμενων για άλλα είδη εργασιών δαπανών, πέραν των ποσοστιαίων ορίων που τίθενται στην υπέρβαση της συμβατικής ομάδας εργασιών δυνάμει του άρθρου 11.3 της διακήρυξης του διαγωνισμού και της ανωτέρω διάταξης της παρ. 3 του άρθρου 156 του ν.4412/2016, κατά την οποία, εξάλλου, απαιτείται η ανάλυση του προϋπολογισμού σε ομάδες εργασιών.
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/194/2020
Προμήθεια υγρών καυσίμων...Με δεδομένα τα ανωτέρω κρίνεται ότι ο τιθέμενος στο άρθρο 2.2.5 όρος της διακήρυξης περί της οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας την οποία πρέπει να πληροί ο επιθυμών να συμμετάσχει στο διαγωνισμό οικονομικός φορέας για ένα από τα Τμήματα 1ο, 2ο και 5ο (βλ. σκέψη 4.Β.), παραβιάζει το άρθρο 75 παρ. 3 του ν. 4412/2016, το οποίο ορίζει ότι ο ελάχιστος ετήσιος κύκλος εργασιών, συμπεριλαμβανομένου ορισμένου ελάχιστου ετήσιου κύκλου εργασιών στον καλυπτόμενο από τη σύμβαση τομέα δραστηριοτήτων, ο οποίος μπορεί να απαιτηθεί από το συμμετέχοντα οικονομικά φορέα, δεν μπορεί να υπερβαίνει το διπλάσιο της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης (βλ. σκέψη 3). Και τούτο, διότι για εκτιμώμενη αξία συμβάσεων α) ύψους, 50.000,00 ευρώ (62.000,00 ευρώ με Φ.Π.Α. - Τμήμα 1ο), β) ύψους 3.606,00 ευρώ (4.471,44 ευρώ με Φ.Π.Α - Τμήμα 5ο), και γ) ύψους 483.870,97 ευρώ (600.000,00 ευρώ με Φ.Π.Α. - Τμήμα 2ο), οι οποίες μπορούσαν να ανατεθούν χωριστά (βλ. σκέψη 4.Β.), απαιτήθηκε «ελάχιστος μέσος ειδικός ετήσιος κύκλος εργασιών» των τριών προηγούμενων του έτους του διαγωνισμού οικονομικών χρήσεων, ύψους 2.000.000,00 ευρώ. Επομένως, αυτός υπερβαίνει το ως άνω όριο του διπλάσιου της εκτιμώμενης αξίας τόσο εκάστης σύμβασης, αντίστοιχης εκάστου εκ των ανωτέρω Τμημάτων για το οποίο θα μπορούσε να υποβληθεί προσφορά και να ανατεθεί χωριστά σύμφωνα με το άρθρο 1.3 της διακήρυξης, όσο και των τριών συμβάσεων μαζί, αντίστοιχων των τριών προμνησθέντων Τμημάτων, ύψους 537.476,97 ευρώ (666.471,44 με Φ.Π.Α.), χωρίς να υπάρχει στα έγγραφα της σύμβασης ειδική προς τούτο αιτιολογία...(..)Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, κρίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων ενώπιον του Κλιμακίου δύο (2) σχεδίων σύμβασης μεταξύ αφενός του Δήμου .. και της Κοινωφελούς Δημοτικής Επιχείρησης Δήμου … και αφετέρου της εταιρείας με την επωνυμία … και το διακριτικό τίτλο ... για την προμήθεια βενζίνης αμόλυβδης και πετρελαίου κίνησης, διότι συνέτρεξε ουσιώδης πλημμέλεια.
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/1634/2020
ΕΣ/ΚΛ.Ε/707/2018
Εκτέλεση έργου- έλεγχος νομιμότητας:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 2 της παρούσας, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι, στο μέτρο που, για τη δημοπράτηση του ελεγχόμενου έργου, ως σύστημα υποβολής προσφορών είχε προβλεφθεί από τη διακήρυξη αυτό των επιμέρους ποσοστών έκπτωσης κατά ομάδες τιμών ομοειδών εργασιών του άρθρου 95 παρ. 2 περ. α΄ του ν.4412/2016, μη νομίμως ο προϋπολογισμός μελέτης αυτού περιέλαβε μόνον μία (1) ομάδα (ΑΦΑΛΤΙΚΑ) με πέντε (5) είδη εργασιών, χωρίς περαιτέρω ομαδοποίηση αυτών σε δύο (2) υποομάδες, όπως προβλέπει το άρθρο 4 της ΔΝΣγ/οικ.38107/ΦΝ466/22.3.2017 υπουργικής απόφασης. Και τούτο διότι, όπως έχει κριθεί (Ε.Σ. VI Τμ. 1286/2018), με τον τρόπο αυτό και δη με τη μη περαιτέρω ανάλυση του προϋπολογισμού σε υποομάδες, το εφαρμοσθέν στο ελεγχόμενο έργο σύστημα υποβολής προσφορών μετετράπη αυτομάτως σε αυτό του ενιαίου ποσοστού έκπτωσης, γεγονός που συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της διενεργηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας, καθόσον, αφενός η προϋπολογιζόμενη του έργου δαπάνη υπερβαίνει κατά πολύ το οριζόμενο στο άρθρο 125 παρ.1 του ν.4412/2016 όριο των 60.000 ευρώ, μέχρι του οποίου είναι δυνατή η εφαρμογή του επίμαχου συστήματος, αφετέρου δε η ένταξη όλων των επιμέρους προβλεπόμενων ειδών εργασιών σε μία (1) ομάδα καθιστά δυσχερή (αν όχι ανέφικτο) τον έλεγχο της διαχείρισης των επί έλασσον δαπανών, σύμφωνα με όσα ορίζονται τόσο στο άρθρο 156 παρ. 3 του ν.4412/2016, όσο και στην οικεία διακήρυξη (άρθρο 11.3), ενδέχεται δε να οδηγήσει σε μη νόμιμες τροποποιήσεις του προϋπολογισμού του έργου και, ειδικότερα, σε μη νόμιμες αυξομειώσεις των προϋπολογισθεισών για τα επιμέρους είδη εργασιών δαπανών, μέσω της μείωσης ορισμένων εξ αυτών και, παράλληλα, μέσω της υπέρβασης των προβλεπόμενων για άλλα είδη εργασιών δαπανών, πέραν των ποσοστιαίων ορίων που τίθενται με το άρθρο 11.3 της διακήρυξης. Η ως άνω διαπιστωθείσα πλημμέλεια συνιστά διακωλυτικό λόγο σύναψης της οικείας σύμβασης, ανεξαρτήτως του ισχυρισμού της αναθέτουσας αρχής ότι στο επίμαχο έργο δεν πρόκειται να απαιτηθεί η ενάσκηση της δυνατότητας χρήσης «επί έλασσον δαπανών», λόγω της φύσης των εργασιών που είναι τεχνικά απολύτως αναγκαίες και απαραίτητες για την υλοποίηση του έργου (βλ. 8555/15.10.2018 διαβιβαστικό έγγραφο του Διευθυντή Τεχνικών Έργων της Π.Ε. ... Περιφέρειας ...).
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/16/2019