Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/13/2026

Η Πράξη 64/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο «ΔΙΚΤΥΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΧΩΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ (υποέργο Ι)». Το έργο, με προϋπολογισμό 4.057.258,06 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., χρηματοδοτείται μέσω του Προγράμματος «ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ». Λόγω έλλειψης προσωπικού, η αρμοδιότητα υλοποίησης μεταφέρθηκε από τη Δ.Ε.Υ.Α.Χ. στον Δήμο Χαλκηδόνος μέσω προγραμματικής σύμβασης. Στον διαγωνισμό υποβλήθηκαν 14 προσφορές, πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση και αιτιολόγηση ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου, και ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ των συμβαλλομένων μερών και της αναδόχου εταιρείας «.. ΑΤΕ».

Με την πρώτη προσφυγή η πρώτη προσφεύγουσα αιτείται να γίνει δεκτή η προσφυγή της, να ακυρωθεί, άλλως να ανακληθεί ή να τροποποιηθεί, η υπ’ αριθμ. 436/2021 Απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής (εφεξής «η προσβαλλομένη»), απόσπασμα από το πρακτικό της υπ’ αριθμ. 43/2021 συνεδρίασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Αριστοτέλη για την αποσφράγιση των ηλεκτρονικών προσφορών του έργου με τίτλο «ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΣΥΛΛΟΓΗΣ, ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΛΥΜΑΤΩΝ … ΔΗΜΟΥ ...», ΥΠΟΕΡΓΟ 2: «Ε.Ε.Λ. ...», προϋπολογισμού μελέτης 2.450.000,00 € χωρίς Φ.Π.Α., κατά το μέρος που αποδέχτηκε την προσφορά της «...» και να της επιστραφεί το κατατεθέν παράβολο.

Η απόφαση του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Πράξη 152/2024) αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για το έργο του Δήμου Μαρκοπούλου Μεσογαίας με τίτλο «ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ». Η προϋπολογιζόμενη δαπάνη του έργου ανέρχεται σε 2.700.000,00 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το έργο είναι συγχρηματοδοτούμενο από ενωσιακούς πόρους (Ταμείο Συνοχής/ΕΣΠΑ). Σύμφωνα με το άρθρο 324 του ν. 4700/2020, για συγχρηματοδοτούμενα έργα των ΟΤΑ, ο υποχρεωτικός έλεγχος από το Κλιμάκιο διενεργείται μόνο εάν η δαπάνη υπερβαίνει τα 5.000.000,00 ευρώ. Καθώς η δαπάνη του έργου υπολείπεται του ορίου αυτού, το σχέδιο σύμβασης κρίνεται απαραδέκτως εισαγόμενο ενώπιον του Κλιμακίου για την άσκηση προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας.

Η Πράξη 294/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναβάλλει τη διατύπωση οριστικής κρίσης για τη νομιμότητα της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου Δελφών με τίτλο «ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΥΧΩΡΟΥ ΠΡΩΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΥ ΚΑΨΑΛΗ (Δ.Κ. ΙΤΕΑΣ)», συνολικής δαπάνης 317.342,89 ευρώ. Η αναβολή αποφασίστηκε λόγω ελλιπούς φακέλου. Το Κλιμάκιο διατάσσει τη συμπλήρωση του, ζητώντας την υποβολή των τευχών δημοπράτησης, της τροποποιητικής νέας στατικής μελέτης, του 1ου Πρωτοκόλλου Κανονισμού Τιμών Μονάδας Νέων Εργασιών, τεκμηρίωση για τη δαπάνη αποβλήτων ΑΕΚΚ, καθώς και γραπτές διευκρινίσεις για τους λόγους που δεν εντοπίστηκαν τα ευρήματα που οδήγησαν στην ανάγκη τροποποίησης της αρχικής στατικής μελέτης.

Η Πράξη 150/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που συνήλθε στις 10 Απριλίου 2025, αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για το Τμήμα 1 του έργου του Δήμου Αθηναίων «ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΦΩΤΙΣΜΟΥ 1ης, 3ης, 7ης ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ». Η προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανέρχεται σε 7.458.659,92 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.  Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία ανάθεσης (με κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή) και, συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον προσωρινό ανάδοχο. Τέθηκε μόνο η επισήμανση για τη διόρθωση εσφαλμένων αναγραφόμενων ποσών (ΦΠΑ και Γενικό Σύνολο) στον πίνακα της σελίδας 1 του σχεδίου σύμβασης, προκειμένου να υπογραφεί.

Η Πράξη 254/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για το έργο της Διαδημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης - Αποχέτευσης Λέσβου με τίτλο «ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΕΡΓΑ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΠΟΛΙΧΝΙΤΟΥ». Το έργο, το οποίο αποτελεί υποέργο ευρύτερης Πράξης ενταγμένης στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη 2014-2020» και συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Συνοχής, έχει προϋπολογιζόμενη δαπάνη 2.100.000,00 ευρώ (πλέον ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι το σχέδιο σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται για έλεγχο, καθώς, σύμφωνα με τη νομοθεσία (άρθρο 324 του ν.4700/2020), τα συγχρηματοδοτούμενα έργα υπάγονται υποχρεωτικά στον προσυμβατικό έλεγχο μόνο εάν η προϋπολογιζόμενη δαπάνη υπερβαίνει το όριο των 5.000.000,00 ευρώ (άνευ Φ.Π.Α.), όριο το οποίο δεν πληρούται στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου δανειακής σύμβασης μεταξύ της Δ.Ε.Υ.Α. Δελφών και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ποσού 1.822.317,60 ευρώ. Το δάνειο αφορά τη χρηματοδότηση συμπληρωματικών υποέργων για το έργο «Ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών λυμάτων Δήμου Δελφών», το οποίο είναι ενταγμένο στο πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Το Κλιμάκιο, ελέγχοντας τα σχετικά έγγραφα, αποφάνθηκε ότι δεν υφίσταται κώλυμα για την υπογραφή της σύμβασης, καθώς τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες νόμιμες διαδικασίες και εγκρίσεις από τα αρμόδια όργανα.

Η Πράξη 128/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΥΔΡΕΥΣΗΣ Δ.Κ. ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ» του Δήμου Προσοτσάνης. Η απόφαση κρίνει απαράδεκτη την εισαγωγή του σχεδίου της συμπληρωματικής σύμβασης για προσυμβατικό έλεγχο (άρθρο 132 παρ. 6 του ν.4412/2016). Αυτό συμβαίνει επειδή η αξία της τροποποίησης (128.388,25 ευρώ χωρίς αναθεώρηση και Φ.Π.Α.) είναι κατώτερη τόσο του ορίου του άρθρου 5 του ν.4412/2016 όσο και του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης, ενώ παράλληλα δεν μεταβάλλεται η συνολική φύση του έργου, πληρώντας έτσι τις προϋποθέσεις εξαίρεσης από τον προσυμβατικό έλεγχο.

Η Πράξη 312/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «Εργασίες έργου Παράκαμψης Νικόπολης – Συγκοινωνιακά έργα...» της Περιφέρειας Ηπείρου, με συμβατική δαπάνη 1.172.978,90 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι, μολονότι προηγήθηκε αναβλητική Πράξη (246/2025) που έκρινε παραδεκτή την εισαγωγή του σχεδίου, η διαδικασία σύναψης δεν είχε ολοκληρωθεί. Συγκεκριμένα, δεν είχε εκδοθεί η απόφαση της Περιφερειακής Επιτροπής περί ανάθεσης των εργασιών και έγκρισης του 3ου Ανακεφαλαιωτικού Πίνακα Εργασιών (ΑΠΕ) και του 3ου Πρωτοκόλλου Κανονισμού Τιμών Μονάδας Νέων Εργασιών (ΠΚΤΜΝΕ). Λόγω της προγενέστερης κρίσης του Κλιμακίου, αναβλήθηκε εκ νέου η έκδοση οριστικής Πράξης και διατάχθηκε η Περιφέρεια να προσκομίσει την απόφαση έγκρισης της Περιφερειακής Επιτροπής και τυχόν απόφαση χρηματοδότησης της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:«ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ - ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΑ, ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΑΓΩΓΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΛΥΜΑΤΩΝ, ΑΓΩΓΟΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΦΡΕΑΤΙΟ ΦΟΡΤΙΣΗΣ ΤΟΥ»(...)διαπίστωσε ότι η εταιρεία με την επωνυμία «…», η οποία αποτελεί μέλος της διαγωνιζόμενης ένωσης οικονομικών φορέων «ΕΝΩΣΗ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ … Α.Ε. – … Α.Ε.»,  η εταιρεία με την επωνυμία «… Α.Ε.», η οποία προσφέρει δάνεια εμπειρία στην διαγωνιζόμενη Κοινοπραξία με την επωνυμία «Κ/ΞΙΑ … ΑΤΕ – … S.A», και η εταιρεία με την επωνυμία «…» και δ.τ. «…», στο υποβληθέν Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (Ε.Ε.Ε.Σ.) έχουν απαντήσει καταφατικά στο ερώτημα «Έχει συνάψει ο οικονομικός φορέας συμφωνίες με άλλους οικονομικούς φορείς με σκοπό τη στρέβλωση του ανταγωνισμού;» και δήλωσαν τα μέτρα αυτοκάθαρσης που έχουν λάβει. Για τον λόγο αυτό κλήθηκαν ... να προσκομίσουν εντός προθεσμίας επτά ημερών τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία, μετά την υποβολή των οποίων η Επιτροπή Διαγωνισμού γνωμοδότησε υπέρ της επάρκειας των επανορθωτικών μέτρων για κάθε μία από τις ανωτέρω εταιρείες. Ακολούθως, με τη ... απόφαση της Οικονομικής Επιτροπή της Περιφέρειας Κρήτης εγκρίθηκε η αποστολή σχεδίου απόφασης στην Επιτροπή του άρθρου 73 του ν.4412/2016, μετά τη θετική γνωμοδότηση της οποίας..., διαπιστώθηκε με την ... απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής η επάρκεια των επανορθωτικών μέτρων των ως άνω οικονομικών φορέων.(...)Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Κρήτης και του οικονομικού φορέα  «Κ/ΞΙΑ … ΑΤΕ – … S.A.»