ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/224/2025

Συμπληρωματική Ανάθεση σε πιστοποιημένους εκτιμητές, εγγεγραμμένους στο Μητρώο Πιστοποιημένων Εκτιμητών στο πεδίο των ακινήτων του Υπουργείου Οικονομικών, της σύνταξης εισήγησης για τον ανακαθορισμό των τιμών εκκίνησης στις Β΄ και ΣΤ΄ Ζώνες της Δημοτικής Ενότητας Ψυχικού του Δήμου Φιλοθέης Ψυχικού της Περιφερειακής Ενότητας Βορείου Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής, στις Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄ Ζώνες της Δημοτικής Ενότητας Φιλοθέης του Δήμου Φιλοθέης Ψυχικού της Περιφερειακής Ενότητας Βορείου Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής, στην ΚΕ΄ Ζώνη του 1ου Δ.Δ. Αθηναίων του Δήμου Αθηναίων της Περιφερειακής Ενότητας Κεντρικού Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής, στην Α΄ Ζώνη του οικισμού Λιλαίας του Δήμου Δελφών της Περιφερειακής Ενότητας Φωκίδας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας και ρύθμιση θεμάτων σχετικά με τον καθορισμό της μεθοδολογίας, της τεκμηρίωσης, της μορφής των εισηγήσεων και τον χρόνο ολοκλήρωσης του έργου των πιστοποιημένων εκτιμητών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41 του ν. 1249/1982.

Ανάθεση σε πιστοποιημένους εκτιμητές, εγγεγραμμένους στο Μητρώο Πιστοποιημένων Εκτιμητών στο πεδίο των ακινήτων του Υπουργείου Οικονομικών, της σύνταξης εισήγησης για τον ανακαθορισμό των τιμών εκκίνησης στις Α', Β' και ΣΤ' Ζώνες της Δημοτικής Ενότητας Ψυχικού του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού της Περιφερειακής Ενότητας Βορείου Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής, στις Α', Β', Γ', Δ' Ζώνες της Δημοτικής Ενότητας Φιλοθέης του Δήμου Φιλοθέης Ψυχικού της Περιφερειακής Ενότητας Βορείου Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής, στην ΚΕ' Ζώνη του 1ου Δ.Δ. Αθηναίων του Δήμου Αθηναίων της Περιφερειακής Ενότητας Κεντρικού Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής, στην Ε' Ζώνη Εκάλης του Δήμου Κηφισιάς της Περιφερειακής Ενότητας Βορείου Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής, στην Α' Ζώνη του οικισμού Λιλαίας του Δήμου Δελφών της Περιφερειακής Ενότητας Φωκίδας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, στην Α' Ζώνη του οικισμού Καρκάδος, στη Β' Ζώνη του οικισμού Κάτω Κλείσματος, στην Α' Ζώνη του οικισμού Καλλονής και στην Α' Ζώνη του οικισμού Αετοφωλιάς της Δημοτικής Ενότητας Εξωμβούργου του Δήμου Τήνου της Περιφερειακής Ενότητας Τήνου της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, στη ΣΤ' Ζώνη του οικισμού Τήνου και στην Α' Ζώνη του οικισμού Αγίας Βαρβάρας της Δημοτικής Ενότητας Τήνου του Δήμου Τήνου της Περιφερειακής Ενότητας Τήνου της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και ρύθμιση θεμάτων σχετικά με τον καθορισμό της μεθοδολογίας, της τεκμηρίωσης, της μορφής των εισηγήσεων και τον χρόνο ολοκλήρωσης του έργου των πιστοποιημένων εκτιμητών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41 του ν. 1249/1982.

Η προσφεύγουσα εταιρία με την προδικαστική προσφυγή ζητά την ακύρωση της απόφασης 4524/12.04.2018 της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού, η οποία ενέκρινε το Πρακτικό 3697/22.03.2018 για τη διενέργεια και αξιολόγηση ηλεκτρονικών φακέλων στον διαγωνισμό «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΠΡΑΣΙΝΟΥ». Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά συντήρηση και βελτίωση πρασίνου σε δημόσιους χώρους με προϋπολογισμό €1.100.000 και χωρίζεται σε τρία τμήματα. Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι η δεκτή προσφορά της ανταγωνίστριας εταιρίας δεν πληροί τις απαιτήσεις της Διακήρυξης, ιδίως ως προς την υποχρεωτική υποβολή εγγράφων τεκμηρίωσης της τεχνικής ικανότητας.

Η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Πράξη 244/2025) αφορά τον έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης από την ΕΥΑΘ Α.Ε. για τη σύμβαση εκπόνησης μελετών και παροχής τεχνικών υπηρεσιών, συνολικής αξίας 5.701.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο απαιτεί την προσκόμιση πρόσθετων στοιχείων για τη διαμόρφωση ασφαλούς κρίσης, όπως τεκμηρίωση της προϋπολογιζόμενης δαπάνης, έγγραφα αιτιολόγησης για τα κριτήρια συμμετοχής, συμπληρωματικό πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού με ειδική λεκτική αιτιολόγηση της βαθμολόγησης και επικαιροποιημένη βεβαίωση περί μη άσκησης ενδίκων μέσων. Η οριστική κρίση αναβάλλεται μέχρι την υποβολή των απαιτούμενων εγγράφων.

Η απόφαση αφορά την προσφυγή του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου «Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος» (ΔΙΠΑΕ) ζητώντας την ανάκληση της 7/2025 Πράξης, η οποία κώλυσε την υπογραφή σύμβασης για εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες 36 μηνών (προϋπολογισμού €374.976,00), με ανάδοχο την εταιρεία «...Α.Ε.». Η Πράξη κρίθηκε διακωλυτική διότι: α) το αντικείμενο περιλάμβανε μη εξειδικευμένες εργασίες, αντικαθιστώντας ουσιαστικά το προσωπικό του ΔΙΠΑΕ, και β) ο προϋπολογισμός δεν ήταν επαρκώς τεκμηριωμένος. Το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανέβαλε την οριστική του κρίση. Διέταξε το ΔΙΠΑΕ να προσκομίσει εντός 15 ημερών στοιχεία σχετικά με τις ενέργειες πλήρωσης κενών θέσεων και λεπτομερή ανάλυση του κόστους της σύμβασης σε συνάρτηση με τα παραδοτέα και τα προσόντα της Ομάδας Έργου, προκειμένου να καταλήξει σε ασφαλή πεποίθηση.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνεδρίασε στις 4 Φεβρουαρίου 2025 για να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο του Δήμου Θάσου με τίτλο «ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΕΕΛ ΠΑΝΑΓΙΑΣ-ΠΟΤΑΜΙΑΣ», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 6.000.000,00 ευρώ. Διαπιστώθηκε ότι ο υποβληθείς φάκελος δεν ήταν πλήρης για τη διενέργεια ασφαλούς ελέγχου νομιμότητας. Συνεπώς, το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης και διέταξε τη συμπλήρωση του φακέλου με συγκεκριμένα στοιχεία, όπως γνώμη τεχνικού συμβουλίου, στοιχεία χρηματοδότησης, δημοσιεύσεις της απόφασης παράτασης υποβολής προσφορών, τεχνικές και οικονομικές προσφορές των εταιρειών και βεβαίωση περί μη άσκησης ενστάσεων ή ενδίκων βοηθημάτων.

Η απόφαση αριθμού 443/2024 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την απόρριψη της ενδικοφανούς προσφυγής ενός επιτηδευματία κατά τριών οριστικών πράξεων διορθωτικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος και επιβολής προστίμων για τα φορολογικά έτη 2017, 2018 και 2019. Ο προσφεύγων κατηγορήθηκε για μη έκδοση φορολογικών στοιχείων και απόκρυψη εσόδων από πωλήσεις υγραερίου, με αποτέλεσμα την επιβολή πρόσθετων φορολογικών υποχρεώσεων. Το Συμβούλιο απέρριψε τους ισχυρισμούς του προσφεύγοντος περί βλάβης μετρητή και έλλειψης αιτιολόγησης, επιβεβαιώνοντας τις διαπιστώσεις της ελεγκτικής αρχής και τη νομιμότητα των προσβαλλόμενων πράξεων.

Ενόψει των ως άνω αναλυτικών διευκρινίσεων και των, προς επίρρωση αυτών, προσκομιζόμενων στοιχείων, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η προσφεύγουσα Α.Α. έχει τηρήσει την απαίτηση, κατ’ άρθρο 45 παρ. 3 περ. α και β του ν. 4412/2016, αιτιολόγησης της σκοπιμότητας και τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού της ελεγχόμενης σύμβασης. Επομένως, δεν συντρέχει η σχετικώς διαπιστωθείσα με την προσβαλλόμενη Πράξη πλημμέλεια. Εξάλλου, ζητήματα σχετιζόμενα με τα κριτήρια επιλεξιμότητας των τελικών δικαιούχων και την οικονομική αδυναμία αυτών αφορούν στη νομιμότητα του υπό κατάρτιση πίνακα απόρων δημοτών και της εγκριτικής αυτού απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της προσφεύγουσας Α.Α. και δε συνδέονται με τη νομιμότητα της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας.
Μετά από όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, η κρινόμενη προσφυγή ανάκλησης πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη και να υπογραφεί το σχέδιο της ελεγχόμενης σύμβασης, με την επισήμανση ότι, στο εν λόγω σχέδιο, το εναρκτήριο χρονικό σημείο της σύμβασης πρέπει να διορθωθεί, ώστε να συμπίπτει με τον χρόνο υπογραφής της, 

Προμήθεια ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στη σκέψη υπό στοιχ. 3 της παρούσας, το Τμήμα κρίνει ότι, όπως ορθώς κρίθηκε, η βαθμολόγηση της τεχνικής προσφοράς της αιτούσας σε όλα τα κριτήρια παρίσταται πλημμελώς αιτιολογημένη και στερείται της προσήκουσας ειδικότητας, απορριπτομένων όλων των περί του αντιθέτου προβαλλομένων με την υπό κρίση αίτηση ισχυρισμών. Και τούτο ειδικότερα, διότι, κατά παράβαση των οριζομένων στις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 311 του ν. 4412/2016, στο πρακτικό της Επιτροπής του Διαγωνισμού παρατίθεται μόνο πίνακας βαθμολόγησης της τεχνικής προσφοράς της αιτούσας ανά προβλεπόμενο από τη διακήρυξη κριτήριο, χωρίς οποιαδήποτε λεκτική διατύπωση της κρίσης της Επιτροπής και αξιολόγηση αυτής ανά κριτήριο και χωρίς να αναφέρονται τα στοιχεία, τα οποία ελήφθησαν υπόψη κατά τη βαθμολόγηση. Η ως άνω πλημμέλεια συντρέχει ανεξαρτήτως του ότι η τεθείσα βαθμολογία ως προς τα κριτήρια αυτά ήταν ίση ή ανώτερη του 100, το οποίο σημαίνει ότι καλύπτονταν ακριβώς ή υπερκαλύπτονταν οι απαιτήσεις της διακήρυξης, διότι η λεκτική διατύπωση της κρίσης της αρμόδιας Επιτροπής προβλέπεται ρητώς από την προαναφερόμενη διάταξη ως απαραίτητο στοιχείο – πέραν της βαθμολογίας – για τη νομιμότητα της αξιολόγησης των τεχνικών προσφορών, καθώς μέσω της παράθεσης των στοιχείων, που εκτιμήθηκαν από την Επιτροπή για τη βαθμολόγηση κάθε κριτηρίου ανάθεσης, τεκμηριώνεται η σχετική κρίση της και καθίσταται εφικτός ο έλεγχος αυτής από το Δικαστήριο. Εξάλλου, του νόμου μη διακρίνοντος, η ως άνω απαίτηση για ειδική λεκτική αιτιολόγηση της βαθμολόγησης συντρέχει και σε περίπτωση, όπως η υπό κρίση, υποβολής μιας μόνο (παραδεκτής) τεχνικής προσφοράς, διότι και σε αυτήν την περίπτωση η βαθμολόγηση της τεχνικής προσφοράς με τη συνοδεύουσα αυτή λεκτική αιτιολόγηση έχει ως σκοπό προεχόντως τη σύγκριση της τεχνικής προσφοράς του υποψήφιου αναδόχου με τις απαιτήσεις της αναθέτουσας αρχής, και όχι μόνο την εξασφάλιση της πλέον συμφέρουσας προσφοράς, όπως εσφαλμένως υπολαμβάνει η αιτούσα. Επιπλέον, η ως άνω υποχρέωση λεκτικής αιτιολογίας της βαθμολόγησης εκάστου κριτηρίου από την Επιτροπή του διαγωνισμού αρμοδίως εξετάζεται, παρά τα περί του αντιθέτου προβαλλόμενα, από το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τη διενέργεια του ελέγχου των συμβάσεων μεγάλης οικονομικής αξίας, που προβλέπεται στην περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 98 του Συντάγματος, εφόσον αποτελεί ζήτημα που άπτεται της νομιμότητας της διαγωνιστικής διαδικασίας που ακολουθήθηκε. Τέλος, αλυσιτελώς προβάλλεται με την υπό κρίση αίτηση ότι η 2η Ειδική Επιτροπή του άρθρου 152 του ν.3463/2006 έκρινε διαφορετικά από την προσβαλλόμενη Πράξη του Κλιμακίου, αναφορικά με την αναγκαιότητα αιτιολόγησης της βαθμολογίας, που δόθηκε στα επιμέρους κριτήρια της τεχνικής προσφοράς της αιτούσας, καθόσον η κρίση αυτή δεν δεσμεύει το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τη διενέργεια του προσυμβατικού ελέγχου, ο οποίος είναι πλήρης, εκτεινόμενος στο σύνολο των αποσπαστών διοικητικών πράξεων, που συνιστούν τη σύνθετη διοικητική ενέργεια του διαγωνισμού και καλύπτονται από το τεκμήριο νομιμότητας, καθολικός και ανεξάρτητος των τυχόν υποβληθεισών ενστάσεων, διοικητικών προσφυγών και λοιπών προβλεπόμενων ενδίκων βοηθημάτων, περιοριζόμενος μόνον από την ύπαρξη δεδικασμένου στις περιπτώσεις, που τα αρμόδια δικαστήρια αποφάνθηκαν επί ζητημάτων της διαδικασίας που έθεσαν ενώπιόν τους οι συμμετέχοντες σε αυτήν, αιτούμενοι δικαστικής προστασίας.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί, να μην ανακληθεί η 13ΠΣ/2019 Πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

ΑΝΑΘΕΩΡΉΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜ/2493/2020

Προμήθεια ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στη σκέψη υπό στοιχ. 3 της παρούσας, το Τμήμα κρίνει ότι, όπως ορθώς κρίθηκε, η βαθμολόγηση της τεχνικής προσφοράς της αιτούσας σε όλα τα κριτήρια παρίσταται πλημμελώς αιτιολογημένη και στερείται της προσήκουσας ειδικότητας, απορριπτομένων όλων των περί του αντιθέτου προβαλλομένων με την υπό κρίση αίτηση ισχυρισμών. Και τούτο ειδικότερα, διότι, κατά παράβαση των οριζομένων στις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 311 του ν. 4412/2016, στο πρακτικό της Επιτροπής του Διαγωνισμού παρατίθεται μόνο πίνακας βαθμολόγησης της τεχνικής προσφοράς της αιτούσας ανά προβλεπόμενο από τη διακήρυξη κριτήριο, χωρίς οποιαδήποτε λεκτική διατύπωση της κρίσης της Επιτροπής και αξιολόγηση αυτής ανά κριτήριο και χωρίς να αναφέρονται τα στοιχεία, τα οποία ελήφθησαν υπόψη κατά τη βαθμολόγηση. Η ως άνω πλημμέλεια συντρέχει ανεξαρτήτως του ότι η τεθείσα βαθμολογία ως προς τα κριτήρια αυτά ήταν ίση ή ανώτερη του 100, το οποίο σημαίνει ότι καλύπτονταν ακριβώς ή υπερκαλύπτονταν οι απαιτήσεις της διακήρυξης, διότι η λεκτική διατύπωση της κρίσης της αρμόδιας Επιτροπής προβλέπεται ρητώς από την προαναφερόμενη διάταξη ως απαραίτητο στοιχείο – πέραν της βαθμολογίας – για τη νομιμότητα της αξιολόγησης των τεχνικών προσφορών, καθώς μέσω της παράθεσης των στοιχείων, που εκτιμήθηκαν από την Επιτροπή για τη βαθμολόγηση κάθε κριτηρίου ανάθεσης, τεκμηριώνεται η σχετική κρίση της και καθίσταται εφικτός ο έλεγχος αυτής από το Δικαστήριο. Εξάλλου, του νόμου μη διακρίνοντος, η ως άνω απαίτηση για ειδική λεκτική αιτιολόγηση της βαθμολόγησης συντρέχει και σε περίπτωση, όπως η υπό κρίση, υποβολής μιας μόνο (παραδεκτής) τεχνικής προσφοράς, διότι και σε αυτήν την περίπτωση η βαθμολόγηση της τεχνικής προσφοράς με τη συνοδεύουσα αυτή λεκτική αιτιολόγηση έχει ως σκοπό προεχόντως τη σύγκριση της τεχνικής προσφοράς του υποψήφιου αναδόχου με τις απαιτήσεις της αναθέτουσας αρχής, και όχι μόνο την εξασφάλιση της πλέον συμφέρουσας προσφοράς, όπως εσφαλμένως υπολαμβάνει η αιτούσα. Επιπλέον, η ως άνω υποχρέωση λεκτικής αιτιολογίας της βαθμολόγησης εκάστου κριτηρίου από την Επιτροπή του διαγωνισμού αρμοδίως εξετάζεται, παρά τα περί του αντιθέτου προβαλλόμενα, από το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τη διενέργεια του ελέγχου των συμβάσεων μεγάλης οικονομικής αξίας, που προβλέπεται στην περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 98 του Συντάγματος, εφόσον αποτελεί ζήτημα που άπτεται της νομιμότητας της διαγωνιστικής διαδικασίας που ακολουθήθηκε. Τέλος, αλυσιτελώς προβάλλεται με την υπό κρίση αίτηση ότι η 2η Ειδική Επιτροπή του άρθρου 152 του ν.3463/2006 έκρινε διαφορετικά από την προσβαλλόμενη Πράξη του Κλιμακίου, αναφορικά με την αναγκαιότητα αιτιολόγησης της βαθμολογίας, που δόθηκε στα επιμέρους κριτήρια της τεχνικής προσφοράς της αιτούσας, καθόσον η κρίση αυτή δεν δεσμεύει το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τη διενέργεια του προσυμβατικού ελέγχου, ο οποίος είναι πλήρης, εκτεινόμενος στο σύνολο των αποσπαστών διοικητικών πράξεων, που συνιστούν τη σύνθετη διοικητική ενέργεια του διαγωνισμού και καλύπτονται από το τεκμήριο νομιμότητας, καθολικός και ανεξάρτητος των τυχόν υποβληθεισών ενστάσεων, διοικητικών προσφυγών και λοιπών προβλεπόμενων ενδίκων βοηθημάτων, περιοριζόμενος μόνον από την ύπαρξη δεδικασμένου στις περιπτώσεις, που τα αρμόδια δικαστήρια αποφάνθηκαν επί ζητημάτων της διαδικασίας που έθεσαν ενώπιόν τους οι συμμετέχοντες σε αυτήν, αιτούμενοι δικαστικής προστασίας.Δεν ανακαλεί την 399/2019 Πράξη του ΣΤ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.