ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/44/2025
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
Η Πράξη 44/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 4ης τροποποίησης της σύμβασης για τον εκσυγχρονισμό του πληροφοριακού συστήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ). Οι προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνουν την αντικατάσταση λογισμικού με υπηρεσίες υποστήριξης και την επικαιροποίηση εξοπλισμού λόγω έλλειψης διαθεσιμότητας στην αγορά. Παράλληλα, προβλέπεται μείωση του συμβατικού τιμήματος κατά 9.811,38 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι τροποποιήσεις δεν είναι ουσιώδεις, καθώς δεν μεταβάλλουν τον χαρακτήρα της σύμβασης ούτε επηρεάζουν την οικονομική της ισορροπία υπέρ του αναδόχου. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι οι αλλαγές αυτές δεν θα είχαν επηρεάσει τη συμμετοχή άλλων υποψηφίων κατά την αρχική διαγωνιστική διαδικασία. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΤ/187/2025
Η Πράξη 187/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της δεύτερης τροποποίησης της σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αλεξάνδρειας και του οικονομικού φορέα «CONSTRAT Ε.Π.Ε.», για την προμήθεια συστήματος τηλεμετρίας υδάτινων δικτύων. Ο ανάδοχος πρότεινε την αντικατάσταση τεσσάρων ειδών εξοπλισμού και λογισμικού (όπως υδρομετρητών με νεότερη τεχνολογία FUOTA), λόγω διακοπής παραγωγής. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες αλλαγές δεν αποτελούν ουσιώδη τροποποίηση κατά το άρθρο 337 παρ. 4 του ν. 4412/2016, καθώς τα νέα είδη υπερκαλύπτουν τις τεχνικές προδιαγραφές, έχουν μεγαλύτερη τεχνική αξία και δεν συνεπάγονται οικονομική επιβάρυνση. Ως εκ τούτου, αποφασίστηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της τροποποίησης.
ΕΣ/ΚΛ ΣΤ/125/2025
Η Πράξη 125/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης 7009/27.12.2023 μεταξύ της Δ.Ε.Υ.Α.Χ. και αναδόχου για την προμήθεια «Ολιστικό σύστημα παρακολούθησης και διαχείρισης δικτύων ύδρευσης Δήμου Χερσονήσου». Η προτεινόμενη τροποποίηση αφορά την εν μέρει αντικατάσταση και αναδιάταξη του εξοπλισμού. Η αντικατάσταση προτείνεται λόγω διακοπής παραγωγής των αρχικών εκδόσεων, με νεότερα, τεχνικά ανώτερα και ισοδύναμα είδη, χωρίς πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση. Η αναδιάταξη κρίθηκε αναγκαία λόγω διαφοροποιήσεων στα χαρακτηριστικά του δικτύου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι αλλαγές δεν συνιστούν ουσιώδη τροποποίηση της αρχικής σύμβασης κατά το άρθρο 337 του ν. 4412/2016, καθώς τα νέα είδη υπερκαλύπτουν τις προδιαγραφές και η οικονομική ισορροπία δεν μεταβάλλεται. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της τροποποιητικής σύμβασης.
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/271/2022
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου τροποποίησης της ... συναφθείσας σύμβασης, μεταξύ του Δήμου … και του οικονομικού φορέα «… ΑΕ», για την προμήθεια από τον Δήμο …. ηλεκτρικού ρεύματος για τις ανάγκες του Δήμου.(....)Με τα δεδομένα αυτά, το υποβληθέν προς έλεγχο σχέδιο σύμβασης τροποποίησης της …αρχικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου … και της «… ΑΕ» για την προμήθεια ηλεκτρικού ρεύματος, με το οποίο (σχέδιο) επέρχεται επαύξηση κατά 25% των συμφωνηθεισών τιμών μονάδας αγοράς ηλεκτρικού ρεύματος, παραδεκτώς υποβλήθηκε... στο παρόν Κλιμάκιο για τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας.(....)Η κατακόρυφη αυτή αύξηση οφείλεται στις συνθήκες που διαμορφώθηκαν στην αγορά ενέργειας σε παγκόσμια κλίμακα, ήτοι σε περιστάσεις τις οποίες η αναθέτουσα Αρχή δεν μπορούσε να προβλέψει, πολλώ δε μάλλον να επηρεάσει ή να αποφύγει, κατά τον χρόνο προκήρυξης της προμήθειας. Ως αποτέλεσμα δε της κατά τα ανωτέρω αύξησης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, η οικονομική ισορροπία της αρχικής σύμβασης, στην οποία απέβλεψαν αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη, έχει προδήλως ανατραπεί εις βάρος της αναδόχου κατά τρόπο που δεν είχε προβλεφθεί κατά τον χρόνο σύναψης της αρχικής σύμβασης, ούτε και προγενεστέρως κατά την υποβολή της οικονομικής προσφοράς της αναδόχου.(....)Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης της ... σύμβασης
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/431/2022
ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου τροποποίησης της με αρ. πρωτ. …/14.12.2020 σύμβασης, μεταξύ του Δήμου … και της εταιρείας «… ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ», για την «Προμήθεια ελαιολιπαντικών (Ομάδα 4)».(....)οι απρόβλεπτες περιστάσεις, τις οποίες επικαλείται η αναθέτουσα Αρχή, ήτοι η σημαντική αύξηση των τιμών και τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα, εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης, της κρίσης στην Ουκρανία και των συνεχιζόμενων συνεπειών του “COVID-19”, ναι μεν συντρέχουν, και μάλιστα τις περιστάσεις αυτές δεν μπορούσε να προβλέψει, πολλώ μάλλον να επηρεάσει ή να αποφύγει ο Δήμος κατά τον χρόνο προκήρυξης της προμήθειας (...), πλην όμως, ο τελευταίος έχει το βάρος να αποδείξει ότι, λόγω των απρόβλεπτων αυτών περιστάσεων, έχει ανατραπεί η οικονομική ισορροπία της αρχικής σύμβασης, στην οποία απέβλεψαν τα μέρη, και δη υπερμέτρως εις βάρος της προμηθεύτριας εταιρείας.Αποφαίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου τροποποίησης της …/14.12.2020 σύμβασης, μεταξύ του Δήμου … και της εταιρείας «… ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ».
ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/435/2020.
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1831/2022
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/117/2024
Η Πράξη 117/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης της συμφωνίας-πλαίσιο 336/2020 για τη λειτουργία της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Νερού Θεσσαλονίκης (ΕΕΝΘ) από την ΕΥΑΘ ΑΕ, αξίας 4.477.572,00 ευρώ. Η τροποποίηση βασίστηκε στην ενεργοποίηση του δικαιώματος προαίρεσης για παράταση της λειτουργίας για επιπλέον είκοσι (20) μήνες. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 324 του ν. 4700/2020 και του άρθρου 337 του ν. 4412/2016, οι τροποποιήσεις που ερείδονται σε σαφή, ακριβή και ρητή ρήτρα αναθεώρησης ή προαίρεσης, και δεν μεταβάλλουν τη συνολική φύση της, δεν είναι ουσιώδεις. Δεδομένου ότι η νομιμότητα του δικαιώματος προαίρεσης είχε κριθεί οριστικώς κατά τον έλεγχο της αρχικής συμφωνίας (Πράξη 455/2020), το σχέδιο τροποποίησης εισάγεται απαραδέκτως προς έλεγχο νομιμότητας ενώπιόν του.
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/146/2024
Η Πράξη 146/2024 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης ΦΠΥ87/21 μεταξύ του e-ΕΦΚΑ και της ένωσης εταιρειών «…- … S.Α. – … Α.Ε.», για την παροχή υπηρεσιών ανάπτυξης λογισμικού. Η τροποποίηση πρότεινε αύξηση του αντικειμένου κατά 1.000 ανθρωπομήνες επικαλούμενη απρόβλεπτες περιστάσεις, όπως η σύμβαση με το ΤΕΚΑ και η εφαρμογή δημόσιων πολιτικών για την επίσπευση των συντάξεων. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν συντρέχουν οι όροι του άρθρου 132 παρ. 1(γ) του ν. 4412/2016, επειδή οι επικαλούμενες αλλαγές (προερχόμενες από νομοθετικές και κανονιστικές πράξεις) είχαν συμπεριληφθεί εξαρχής στο ευρύ αντικείμενο της αρχικής σύμβασης. Ως εκ τούτου, κώλυσε την υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης.
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1023/2024
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/9/2025
Η Πράξη 9/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας σχεδίου τροποποίησης σύμβασης του ΕΙΔΙΚΟΥ ΔΙΑΒΑΘΜΙΔΙΚΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ (ΕΔΣΝΑ) για την «Εγκατάσταση Θερμικής Επεξεργασίας Επικινδύνων Αποβλήτων Υγειονομικών Μονάδων». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο υποβληθείς φάκελος δεν είναι πλήρης για τη διαμόρφωση ασφαλούς κρίσης. Για τον λόγο αυτό, διατάσσει τη συμπλήρωσή του με την προσκόμιση βεβαίωσης του ΔΕΔΔΗΕ για την αποδοχή της τεχνικής πρότασης, εμπεριστατωμένη οικονομική αποτίμηση της τροποποίησης, τεκμηρίωση της εναρμόνισης με τους περιβαλλοντικούς όρους, και βεβαίωση ότι δεν μεταβάλλεται η οικονομική ισορροπία της σύμβασης, ενόψει της μείωσης του επενδυτικού κόστους. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αναβάλλει την έκδοση οριστικής Πράξης.
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΟ Ε/1/2025
Η απόφαση (Πράξη 01/2025) του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Βασικά έργα αποχέτευσης υποζωνών Α3.α και Α3.β» της Δ.Ε.Υ.Α. Πατρών, συνολικής συμβατικής δαπάνης 1.643.093,52 ευρώ (εκτός Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες, οι οποίες προέκυψαν λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων κατά την εκτέλεση του έργου (όπως δυσχέρειες εκσκαφών, ανάγκη αντιστήριξης πρανών, αναντιστοιχίες αντλητικών συγκροτημάτων) πληρούν σωρευτικά τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016. Συγκεκριμένα, κρίθηκε ότι είναι απόλυτα αναγκαίες για την άρτια ολοκλήρωση του έργου, δεν μεταβάλλουν τη συνολική του φύση και η αξία τους δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής σύμβασης (παρουσιάζοντας υπέρβαση 32,50%). Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο δέσμευσης πίστωσης και παράτασης της διάρκειας της αρχικής σύμβασης.
ΕΣ/Ε ΚΛΙΜΑΚΙΟ/202/2025
Η Πράξη 202/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου Χαλανδρίου με τίτλο «Νέο κτίριο Δημαρχείου Χαλανδρίου», συμβατικής δαπάνης 1.385.176,49 ευρώ (άνευ ΦΠΑ και αναθεώρησης). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της σύμβασης. Για τις ήδη εκτελεσθείσες εργασίες, αξίας 307.116,62 ευρώ, κρίθηκε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 155 του ν.4412/2016 (επείγουσες/απρόβλεπτες). Οι προτεινόμενες μη εκτελεσθείσες εργασίες κρίθηκαν απολύτως αναγκαίες για την αρτιότητα και λειτουργικότητα του έργου και δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά ή οικονομικά. Επιπλέον, η συνολική αξία της τροποποίησης (αθροιστικά 1ης, 2ης και 3ης ΣΣΕ) δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής σύμβασης. Ωστόσο, η υπογραφή της σύμβασης τίθεται υπό τον όρο της έγκρισης από το αρμόδιο όργανο του Δήμου περαιτέρω παράτασης της συμβατικής προθεσμίας εκτέλεσης του έργου.
ΕΣ/ΚΛ ΣΤ/7/2025
Η Πράξη 07/2024 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης 2494/11.7.2024 μεταξύ της «Κοινωνίας της Πληροφορίας Μ.Α.Ε.» και του αναδόχου, η οποία αφορά την προμήθεια και συντήρηση αδειών λογισμικού Microsoft. Η τροποποίηση κρίθηκε απαραίτητη διότι η αδειοδότηση ορισμένων νέων προϊόντων λογισμικού για το 2024 πραγματοποιήθηκε για έξι (6) αντί για δώδεκα (12) μήνες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του συμβατικού τιμήματος κατά 3.351.943,35 ευρώ πλέον ΦΠΑ, ποσό που αντιστοιχεί στο 7,2% του συνολικού ποσού της αρχικής σύμβασης. Το Κλιμάκιο έκρινε την τροποποίηση ως μη ουσιώδη κατά την έννοια του άρθρου 132 παρ. 4 του ν. 4412/2016, καθώς μειώνει το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο και δεν αλλάζει την οικονομική ισορροπία υπέρ του αναδόχου. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης.