ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.4/109/2013

Κάλυψη εξόδων μετάβασης και διαμονής-διατροφής συνοδού ασφαλισμένου:..Με τα δεδομένα αυτά, μη νομίμως ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ προέβη στην έκδοση τακτικού χρηματικού εντάλματος πληρωμής για την προκαταβολή της εντελλόμενης δαπάνης, καθόσον, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, η έκδοση τακτικού χρηματικού εντάλματος πληρωμής προϋποθέτει απαίτηση εκκαθαρισμένη, ήτοι απαίτηση αποδεικνυόμενη, ως προς την ύπαρξη και την έκτασή της, από πλήρη και νόμιμα παραστατικά στοιχεία. Εν προκειμένω, κατά το χρόνο έκδοσης του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος, η σχετική απαίτηση του φερόμενου ως δικαιούχου δεν ήταν εκκαθαρισμένη, κατά την προεκτεθείσα έννοια, και, επομένως, δεν υπήρχε εκ του νόμου δυνατότητα να εκδοθεί τακτικό χρηματικό ένταλμα πληρωμής, θα μπορούσε δε ο προαναφερθείς Οργανισμός, επιτρεπτώς, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 18 του ν.δ/τος 496/1974, να προβεί στην προκαταβολή της επίμαχης δαπάνης, με την έκδοση χρηματικού εντάλματος προπληρωμής, στο όνομα του ως άνω φερόμενου ως δικαιούχου-ασφαλισμένου του (πρβλ. Ε.Σ. Ι Τμ. πρ. 98/2010, VII Τμ. πρ. 98/2010, 27, 373/2009).Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη, με το ελεγχόμενο τακτικό χρηματικό ένταλμα πληρωμής -ήτοι βάσει μη νόμιμου τίτλου πληρωμής- δαπάνη, είναι μη νόμιμη και, ως εκ τούτου, αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί.

Επέκταση φωτισμού οδικού δικτύου .Κατά το χρόνο υποβολής του επίμαχου χρηματικού εντάλματος για θεώρηση, δεν αποδεικνύεται ότι η Δ.Ε.Η. Α.Ε. είχε ενεργό απαίτηση κατά του Δήμου και ότι συνεπώς είναι πιστωτής αυτού, δεδομένου ότι από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι λήφθηκε απόφαση από το αρμόδιο όργανο του Δήμου για την εκτέλεση του ανωτέρω έργου, ότι έγινε με οποιονδήποτε τρόπο ανάθεση αυτού, ότι αυτό εκτελέστηκε και ότι εκτελέστηκε κατά τον προσήκοντα τρόπο. Εφόσον δε η πληρωμή της συγκεκριμένης δαπάνης με τακτικό ένταλμα δεν είναι δυνατή, θα μπορούσε επιτρεπτώς ο Δήμος να προβεί στην προκαταβολή, με την έκδοση χρηματικού εντάλματος προπληρωμής, του αναγκαίου για την εκτέλεση του ανωτέρω έργου χρηματικού ποσού σε ορισμένο δημοτικό υπάλληλο, ο οποίος, στη συνέχεια, θα αποδώσει λογαριασμό σε τακτή προθεσμία με την υποβολή των νόμιμων δικαιολογητικών.

Παροχή υπηρεσιών καθαριότητας:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει τα ακόλουθα: 1) Μη νομίμως, κατ’εκτίμηση του βασίμως προβαλλόμενου από την Αναπληρώτρια Επίτροπο πρώτου λόγου διαφωνίας, παρατάθηκε η, από 29.12.2015, αρχική σύμβαση μηνιαίας διάρκειας μεταξύ του Νοσοκομείου και της φερόμενης ως δικαιούχου του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος εταιρείας. Και τούτο διότι, δυνατότητα τέτοιας παράτασης δεν προβλεπόταν από σχετικό συμβατικό όρο αυτής. Αλυσιτελώς δε αναφέρεται το Νοσοκομείο στη δυνατότητα υποκατάστασης της «.... A.E.», αντισυμβαλλόμενης αυτού εταιρείας στην προγενέστερη σύμβαση παροχής υπηρεσιών καθαριότητας. έτους 2015, από την φερόμενη ως δικαιούχο του ελεγχόμενου εντάλματος εταιρεία και στην εντεύθεν δυνατότητα σύναψης με την τελευταία της αρχικής σύμβασης παροχής των οικείων υπηρεσιών για τον μήνα Ιανουάριο του 2016, δοθέντος ότι η ελεγχόμενη δαπάνη αφορά την παροχή των οικείων υπηρεσιών κατά τον μήνα Φεβρουάριο 2016..(..) 2) .., μη νομίμως η προσκομισθείσα στα δικαιολογητικά του ελεγχόμενου εντάλματος απόφαση ανάληψης υποχρέωσης που εκδόθηκε έως την σύναψη της επίμαχης σύμβασης υπολείπεται της συνολικής συμβατικής δαπάνης. Αβάσιμα δε το Νοσοκομείο επικαλείται την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 2 παρ.3 του π.δ. 113/2010, διότι η ελεγχόμενη δαπάνη δεν επιβάλλεται εκτάκτως από διάταξη νόμου ή δικαστική απόφαση, ενώ δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των εξαιρετικών διατάξεων του άρθρου 9 παρ. 2 του ως άνω π.δ., ούτε σε αυτό της παρ. 7 του άρθρου 21 του ν.2362/1995, διότι δεν πρόκειται για δαπάνη πάγιου χαρακτήρα.., ούτε για δαπάνη για την οποία ως εκ της φύσεώς της δεν είναι δυνατή η τήρηση της διαδικασίας ανάληψης υποχρέωσης.(..)το Κλιμάκιο τούτο, συνεκτιμώντας την ιδιαίτερη φύση των ανατεθεισών υπηρεσιών που συνίστανται στην καθαριότητα του Νοσοκομείου, κρίνει ότι τα αρμόδια όργανα του φορέα έδρασαν χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των κείμενων διατάξεων (συγνωστή πλάνη)

Χρηματοδότηση ειδικού λογαριασμού.Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο άγεται στην κρίση ότι η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη καθόσον: α) η χρηματοδότηση από τις πιστώσεις του τακτικού προϋπολογισμού του ... προγράμματος του ... του .... συνιστά κατ’ ουσίαν επιχορήγηση από αυτό (πρβλ. πράξη Κλιμ. Προλ. Ελ. IV Τμ.70/2015, 140/2014, IV Τμ.16/2012, 143/2011), η οποία δεν επιτρέπεται κατά τα αναφερόμενα στη σκέψη Ι της παρούσας, ούτε προβλέπεται από ειδική διάταξη νόμου και β) περαιτέρω, η αριθ. .... (ΑΔΑ: ....) απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής του .... κρίνεται ασαφής καθώς δεν αναφέρει το ακριβές αριθμητικό ποσό της επιχορήγησης στον .... παρά μόνο περιγράφει αόριστα ότι θα αποτελέσει ποσό «έως 20% επί του ύψους της συμμετοχής των φοιτητών».Συνεπώς, η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη και τo ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.

Βελτίωση ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων κοινής ωφελείας:..Με τα δεδομένα αυτά και ενόψει του ότι η έκδοση κάθε χρηματικού εντάλματος τελειούται δια της υπογραφής του από όλα τα αρμόδια όργανα, η έλλειψη της υπογραφής της Προϊσταμένης της Λογιστικής Υπηρεσίας του Δήμου στο επίμαχο χρηματικό ένταλμα ισοδυναμεί με μη έκδοση αυτού και συνεπώς μη νομίμως υποβάλλεται σε προληπτικό έλεγχο νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Ως εκ τούτου, ελλείψει χρηματικού εντάλματος, το Κλιμάκιο οφείλει να απόσχει του ελέγχου.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, εφόσον δεν έχει υποβληθεί για έλεγχο νομίμως εκδοθέν χρηματικό ένταλμα, το Κλιμάκιο απέχει του ελέγχου.

Σύμφωνα με την 2043748/519/0026/22-5-1989 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών (ΦΕΚ Β΄, 388), που κυρώθηκε με το άρθρο 11 παρ. 12 του ν. 1881/1990 (ΦΕΚ Α΄, 42), οι διαδικασίες για την ανάθεση συμβάσεων παροχής υπηρεσιών, που διενεργούνται από το Δημόσιο και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), διέπονται από τις περί προμηθειών διατάξεις του ν. 2286/1995 και του κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδοθέντος π.δ. 118/2007, αναλόγως εφαρμοζόμενες (Πράξη 84/2012 Κλιμ. IV Τμ. Ελ. Συν., βλ. και Πράξεις 156, 134, 133/2009, 52/2006, 113/2005 κ.ά. IV Τμ. Ελ. Συν.). Περαιτέρω, σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 24 του π.δ. 118/2007 «Κανονισμός Προμηθειών Δημοσίου (Κ.Π.Δ.)» (ΦΕΚ Α΄, 150), λαμβανομένου υπ’ όψη και του ότι η συμβατική δράση της δημόσιας διοίκησης υπόκειται στη θεμελιώδη αρχή της νομιμότητας, και όχι στον κανόνα της συμβατικής ελευθερίας του ιδιωτικού δικαίου κατά το άρθρο 361 του Α.Κ., η σύμβαση τροποποιείται, όταν τούτο προβλέπεται από συμβατικό όρο ή όταν συμφωνήσουν προς τούτο τα συμβαλλόμενα μέρη, ύστερα από γνωμοδότηση του αρμοδίου οργάνου. Ακολούθως, η δυνατότητα των συμβαλλόμενων μερών για τροποποίηση όρου ή όρων αυτής, με νεότερη κοινή συμφωνία τους, δεν μπορεί να ανάγεται μέχρι την κατ’ ουσία τροποποίηση ουσιωδών όρων της διακήρυξης - η οποία αποτελεί κανονιστική πράξη - στους οποίους περιλαμβάνεται και η διάρκειά της. Σε καμία, όμως, περίπτωση, ως επιτρεπομένη τροποποίηση αυτής, δεν νοείται η παρεπόμενη ή πρόσθετη συμφωνία μεταξύ των συμβαλλομένων που έχει αυτοτελή νομική ύπαρξη και αφορά παράταση της συμβατικής διάρκειας της σύμβασης και εντεύθεν της ισχύος αυτής, άλλως θα περιορίζονταν οι κατά νόμο επιβαλλόμενες διαδικασίες για τη σύναψη των διοικητικών συμβάσεων προς βλάβη των συμφερόντων των διενεργούντων αυτές. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, γίνεται παγίως δεκτό ότι τροποποίηση σύμβασης με νεότερη πρόσθετη συμφωνία των συμβαλλομένων, αφορώσα παράταση ισχύος της με χρονική διεύρυνση της συμβατικής διάρκειάς της, δεν βρίσκει νόμιμο έρεισμα στην κείμενη νομοθεσία και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα (βλ. Πράξεις IV Τμήματος 169, 110/2011, 141/2010, 55/2007, 175/2006, 121/2003).

Εξώδικος συμβιβασμος. Με αυτά τα δεδομένα και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκ. ΙΙ, το Κλιμάκιο κρίνει ότι ο εξώδικος συμβιβασμός, μεταξύ του Γενικού Νοσοκομείου ... και της φερόμενης ως δικαιούχου του εντάλματος εταιρείας, ως αιτιώδης δικαιοπραξία, είναι άκυρος. Και τούτο, διότι η αιτία του εξώδικου συμβιβασμού δεν είναι έγκυρη, αφού στηρίζεται σε δεύτερη παράταση της ως άνω μη νομίμως συναφθείσας σύμβασης, σύμφωνα με όσα έχουν κριθεί με την 107/2006 Πράξη του IV Τμήματος. Εξάλλου, και αυτοτελώς θεωρούμενη, η εν λόγω παράταση, η οποία διέπεται  από τις διατάξεις του ισχύοντος, κατά τον κρίσιμο χρόνο, π.δ. 394/1996 (Α΄ 266 - Διορθ.Σφαλμ.στο ΦΕΚ Α΄ 275), αναλόγως εφαρμοζόμενες και στις αναθέσεις παροχής υπηρεσιών .., που κυρώθηκε με το άρθρο 11 παρ. 12 του ν. 1881/1990 (ΦΕΚ Α΄ 42), ..., δεν είναι νόμιμη, καθόσον δεν ευρίσκει έρεισμα στο συμβατικό κείμενο....Επιπροσθέτως, η εν λόγω παράταση δεν είναι νόμιμη διότι πάσχει από αοριστία, καθώς ο χρόνος αυτής δεν είναι ορισμένος, αλλά εξαρτάται από το μελλοντικό και αβέβαιο γεγονός της ολοκλήρωσης της νέας διαγωνιστικής διαδικασίας. Περαιτέρω, ούτε και ως νόμιμη περίπτωση απευθείας ανάθεσης μπορεί να αντιμετωπιστεί, αφού η οικεία δαπάνη υπερβαίνει το ισχύον, κατά τον κρίσιμο χρόνο, όριο των 15.000,00 ευρώ (με ΦΠΑ), μέχρι του οποίου επιτρέπεται η, άνευ ειδικών λόγων, προσφυγή στην εξαιρετική αυτή διαδικασία...V. Κατόπιν αυτών, η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ  ΕΣ/ΤΜ.4/59/2017.

Προμήθεια λαμπτήρων και λοιπού ηλεκτρολογικού υλικού...Με δεδομένα αυτά η δαπάνη προς πληρωμή της οποίας εκδόθηκε το υπό έλεγχο χρηματικό ένταλμα είναι νόμιμη, δεδομένου ότι, βάσει των αναγραφό-μενων στο ένταλμα στοιχείων δαπάνης (βλ. πεδίο: «Παραστατικά/Μισθοδοτικές» του χρηματικού εντάλματος, όπου αναγράφεται: «Αρ.Τιμ. 19685», «Ημ/νία Εκδ. 18/03/2019» και «Συν. Ποσό 5.179,79»), καθώς και του προσκομισθέντος από 18.3.2019 Πρωτοκόλλου Ποσοτικής και Ποιοτικής Παραλαβής, προκύπτει ότι αφορά το δεύτερο (υπό α/α 2) από τα είδη που περιλαμβάνονται στην «Τεχνική Περιγραφή» της εν λόγω προμήθειας λαμπτήρων και λοιπού ηλεκτρολογικού υλικού για τη Δ.Ε. ..., για το οποίο δεν προκύπτει υποβολή προσφοράς τιμής μονάδος χαμηλότερης από αυτήν που προσέφερε η φερόμενη ως δικαιούχος του εντάλματος εταιρεία (5,39 ευρώ), πέραν όσων αναφέρονται στο 5176/18.7.2019 έγγραφο του Δημάρχου .. περί έμφασης στην ποιότητα και τη διάρκεια ζωής των προϊόντων. Διαφορετικό ζήτημα (πρβλ. ΑΚ 181) αποτελεί η ανάθεση στην ίδια εταιρεία του τμήματος της ανωτέρω προμήθειας που αφορά το πρώτο (υπό α/α 1) από τα περιλαμβανόμενα, στην «Τεχνική Περιγραφή» και τη συναφθείσα σύμβαση, είδος («Λαμπτήρας LED 14W/E27 6500k 1500LM IP 44»), η νομιμότητα της ανάθεσης του οποίου δύναται να κριθεί κατά τον έλεγχο νομιμότητας χρηματικού εντάλματος εκδοθέντος προς πληρωμή της σχετικής δαπάνης και, ως εκ τούτου, δεν συνιστά αντικείμενο εισαγόμενο προς κρίση κατά την παρούσα διαδικασία (πρβλ. Ελ.Συν. Πράξεις Κ.Π.Ε.Δ. ΙV Τμ. 55, 8/2018, 105/2017, 27/2014, 103, 79/2013, 68/2012, Κ.Π.Ε.Δ. Ι Τμ. 111/2016, Κ.Π.Ε.Δ.  V Τμ. 2/2018, πρβλ. και Ελ.Συν. Κ.Π.Ε.Δ. VΙΙ Τμ. Πρακτ. 30ής Συνεδ. Θέμα Α΄).Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η δαπάνη προς πληρωμή της οποίας εκδόθηκε το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα είναι νόμιμη και το ένταλμα αυτό πρέπει να θεωρηθεί.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ: Μη νόμιμη. (...)  Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο καταλήγει στα ακόλουθα: Η  τιμή του Παρατηρητηρίου τιμών σχετικά με την προμήθεια υγρού οξυγόνου κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα ήταν χαμηλότερη από την τιμή κατακύρωσης στην φερόμενη δικαιούχο του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος εταιρεία, κατά παράβαση των διατάξεων που παρατέθηκαν στη σκέψη II.  Συγκεκριμένα, η επίμαχη τιμή του Παρατηρητηρίου Τιμών ανήρχετο στις 18.02.2013 στο ποσό των 0,88 ευρώ ανά κυβικό μέτρο και στις 08.04.2013 στο ποσό των 0,75 ευρώ ανά κυβικό μέτρο, ενώ η κατακύρωση διενεργήθηκε στην τιμή των 1,10 ευρώ ανά κυβικό μέτρο. Ως προς τα μεταφορικά υγρού οξυγόνου, δεν αποδείχθηκε ότι κατά το χρόνο διενέργειας των επίμαχων απ’ ευθείας αναθέσεων δεν υπήρχε δυνατότητα αντιστοίχισης με τις τιμές του Παρατηρητηρίου Τιμών της Επιτροπής Προμηθειών Υγείας, αφού δεν προσκομίστηκε σχετική βεβαίωση από την εν λόγω Επιτροπή αν και ζητήθηκε από αυτή με το 1685/24.01.2014 έγγραφο του Διοικητή του Νοσοκομείου. Αβάσιμος τυγχάνει ο λόγος διαφωνίας του Επιτρόπου ότι η αναθέτουσα αρχή δεν έλαβε υπ’ όψιν της συγκριτικά στοιχεία κατά την κατακύρωση στην μοναδική προσφέρουσα φερόμενη δικαιούχο του ελεγχόμενου εντάλματος εταιρείας, κατά παράβαση του άρθρου 21 περ. η΄ του Π.Δ. 118/2007, δεδομένου ότι η ως άνω διάταξη δεν τυγχάνει εφαρμογής όταν ακολουθείται η διαδικασία της απ΄ευθείας ανάθεσης, κατά τα εκτεθέντα στην σκέψη ΙΙΙ της παρούσας.  Περαιτέρω, αβάσιμος τυγχάνει και ο λόγος διαφωνίας του Επιτρόπου ότι μη νομίμως ο φορέας δεν προέβη  σε άμεση καταγραφή στην ηλεκτρονική εφαρμογή του Παρατηρητηρίου Τιμών της επιτευχθείσας τιμής για τα μεταφορικά υγρού οξυγόνου, ώστε να επιτυγχάνεται στην εγχώρια αγορά χαμηλότερη τιμή για κάθε νέα όμοια προμήθεια, αλλά προέβη σε σχετική καταγραφή, το πρώτον, στις 04.12.2013, δεδομένου ότι η μη άμεση καταγραφή στην σχετική ηλεκτρονική εφαρμογή της τυχόν επιτευχθείσας χαμηλότερης τιμής για τη διενέργεια μιας δαπάνης συγκριτικά προς αυτή του Παρατηρητηρίου Τιμών, δεν επιδρά στη νομιμότητα της δαπάνης αυτής.

ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΩΡΙΑΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ:.Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, κρίνεται ότι η πραγματοποίηση υπερωριακής απασχόλησης καθ’ υπέρβαση των ωρών του υποχρεωτικού ωραρίου από το φερόμενο ως δικαιούχο του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος υπάλληλο, κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους 2017, δεν είναι νόμιμη, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από τον αναπληρωτή Επίτροπο με τον πρώτο λόγο διαφωνίας. Τούτο, καθόσον η 25308/198/13.2.2017 απόφαση του Περιφερειάρχη … περί καθιέρωσης υπερωριακής απασχόλησης δεν διαλαμβάνει την απαιτούμενη κατά τα προεκτεθέντα πλήρη και ειδική αιτιολογία με αναφορά σε συγκεκριμένα στοιχεία, από τα οποία να προκύπτει η συνδρομή ειδικών περιστάσεων (εκτάκτων, εποχικών ή όλως απρόβλεπτων υπηρεσιακών αναγκών) που απαιτούν άμεση και δραστική διευθέτηση και συνεπάγονται τη δημιουργία πρόσθετων κατά ποσότητα καθηκόντων για το προσωπικό του Τμήματος Πολιτικής Προστασίας – Γραφείου Π.Α.Μ. Π.Σ.Ε.Α. της Περιφερειακής Ενότητας …, τα οποία δεν μπορούν να εκτελεστούν εντός του τακτικού ωραρίου εργασίας αυτού, με αποτέλεσμα να δικαιολογείται η ανάγκη υπερωριακής απασχόλησης του φερόμενου ως δικαιούχου του χρηματικού εντάλματος κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα. Σε κάθε περίπτωση τα καθήκοντα που περιγράφονται στην απόφαση καθιέρωσης υπερωριακής εργασίας δεν αποτελούν εργασίες επειγουσών και έκτακτων υπηρεσιακών αναγκών, όπως προβάλλεται με το έγγραφο επανυποβολής του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος, αλλά ανάγονται στα πάγια και συνήθη καθήκοντα των υπαλλήλων του Τμήματος Πολιτικής Προστασίας – Γραφείου Π.Α.Μ. Π.Σ.Ε.Α., σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 30 και 32 του Οργανισμού της Περιφέρειας … (σκέψη IV), τα οποία αυτοί οφείλουν να φέρουν σε πέρας εντός του κανονικού ωραρίου εργασίας τους, εκτελώντας τις σχετικές εργασίες με τον απαιτούμενο εκ των προτέρων προγραμματισμό για την εξυπηρέτηση της υπηρεσίας. (...)Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δαπάνη είναι μη νόμιμη και αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί.