ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.4/162/2017

Προμήθεια προϊόντων καθαρισμού. Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν το Κλιμάκιο κρίνει ότι η δαπάνη που εντέλλεται με το 15, οικονομικού έτους 2018, χρηματικό ένταλμα πληρωμής, δεν υπόκειται σε προληπτικό έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο, καθώς η συνολική αξία της 83/4.9.2017 σύμβασης μεταξύ του Νοσοκομείου με την εταιρεία «....» υπολείπεται του τεθέντος για την υπαγωγή στον έλεγχο αυτό ορίου των 5.000 ευρώ (..). Κατόπιν τούτου, το Κλιμάκιο περιορίζεται στην εξέταση του λόγου διαφωνίας ως προς τη νομιμότητα της δαπάνης που εντέλλεται με το νομίμως ελεγχόμενο 14, οικονομικού έτους 2018, χρηματικό ένταλμα πληρωμής, επί της οποίας κρίνει ότι τα συμβατικά είδη που προμηθεύτηκε το Νοσοκομείο με τις συναφθείσες εντός του χρονικού διαστήματος από 4.9.2017 έως 29.9.2017 συμβάσεις (βλ. σκ. ΙΙΙ, στοιχ. i και ii) συνιστούν ομοειδή, σύμφωνα με τα δεδομένα της κοινής πείρας και κατά την αντίληψη των συναλλαγών, είδη, αφού εντάσσονται στην ίδια κατηγορία αγαθών (προϊόντα καθαρισμού) και εξυπηρετούν τις ίδιες ανάγκες καθαριότητας του Νοσοκομείου, δύνανται δε να παρασχεθούν στο σύνολό τους από τον ίδιο κύκλο προμηθευτών, ήτοι από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο συγκεκριμένο τομέα της καθαριότητας και του ευπρεπισμού. (..) Περαιτέρω, λαμβανομένου υπόψη ότι α) οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου για τη διενέργεια των επίμαχων πρόχειρων διαγωνισμών ελήφθησαν από το Δ.Σ. του Νοσοκομείου την ίδια ημέρα (1.6.2017) και χωρίς να έχει υπάρξει ο αναγκαίος προγραμματισμός για την ενιαία κάλυψη των σχετικών ετήσιων αναγκών του Νοσοκομείου, β) η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη για την προμήθεια των προαναφερθέντων ομοειδών ειδών, ανερχόμενη σε 89.413,85 ευρώ (56.888,20 +32.525,65), υπερέβη το όριο των 60.000 ευρώ (άνευ ΦΠΑ), πέραν του οποίου επιβάλλεται η διενέργεια δημόσιου ανοικτού διαγωνισμού, γ) δεν προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, ούτε το Νοσοκομείο επικαλείται ότι συνέτρεξε περίπτωση επείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε απρόβλεπτες περιστάσεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι κατά κατάτμηση της συνολικής ετήσιας δαπάνης ομοειδών αγαθών το Νοσοκομείο μη νομίμως προσέφυγε σε δύο επιμέρους πρόχειρους διαγωνισμούς, καθόσον αφενός η λήξη της προηγούμενης σύμβασης που είχε συνάψει το Νοσοκομείο με εργολάβο καθαριότητας ήταν γνωστή, αφετέρου η επικαλούμενη από το Νοσοκομείο διαδικασία πρόσληψης εργαζομένων καθαριότητας με σύμβαση ορισμένου χρόνου είχε ήδη αρχίσει κατά το προηγούμενο έτος (...). Λαμβανομένου, ωστόσο, υπόψη του ισχυρισμού του Νοσοκομείου ότι μέρος των ως άνω ομοιειδών προϊόντων καθαρισμού, προϋπολογισμού 40.332,30 ευρώ, περιλαμβάνονταν ήδη στο ΠΠΥΦΥ του έτους 2015 που καταρτίστηκε βάσει των αναγκών του που ανάγονταν σε πολύ προγενέστερο χρονικό διάστημα και της πρόβλεψης από το εν λόγω πρόγραμμα διενέργειας πρόχειρου διαγωνισμού για την προμήθεια αυτών, το Κλιμάκιο κρίνει ότι πεπλανημένως πλην όμως συγγνωστώς και άνευ πρόθεσης καταστρατήγησης των κειμένων διατάξεων τα όργανα του Νοσοκομείου υπέλαβαν το μεν ότι το ως άνω Πρόγραμμα παρίστατο δεσμευτικό και απόλυτα ανελαστικό μη δυνάμενο να αναμορφωθεί προκειμένου να ενταχθεί και πρόσθετη δαπάνη για ομοειδή προϊόντα που προέκυψε λόγω της μετάβασης του Νοσοκομείου σε νέο καθεστώς αναφορικά με την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας των χώρων του και το δε ότι εξ αυτού του λόγου η κάλυψη των τρεχουσών αναγκών του Νοσοκομείου μπορούσε να γίνει νομίμως μόνο μέσω της διενέργειας δύο επιμέρους πρόχειρων διαγωνισμών αντί ενός ενιαίου ανοικτού.... Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η δαπάνη που εντέλλεται να πληρωθεί με το 15, οικονομικού έτους 2018, χρηματικό ένταλμα πληρωμής, δεν υπόκειται σε προληπτικό έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο, ενώ η δαπάνη που εντέλλεται με το 14, οικονομικού έτους 2018, χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν είναι νόμιμη ...πλην όμως πρέπει να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης.​

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ-ΑΓΟΡΕΣ.Ανάθεση - Διαδικασία διαγωνισμού - κατάτμηση:Μη νόμιμη η εξόφληση τιμήματος από Νοσοκομείο σε ιδιωτικές εταιρείες για την απευθείας προμήθεια μελανιών και υλικού εκτυπώσεων και βιβλιοδετήσεων κατά το έτος 2013, καθόσον: α) η προμήθεια των παραπάνω ειδών τμηματικά από τις ανωτέρω εταιρίες διενεργήθηκε μετά από κατάτμηση της συνολικώς απαιτούμενης κατά το έτος 2013 δαπάνης για την προμήθεια ομοειδών υλικών, αφού, εντός του έτους (2013), είχαν εξοφληθεί σε βάρος του αντίστοιχου Κ.Α.Ε. του οικείου προϋπολογισμού χρηματικά εντάλματα για την πληρωμή προμηθειών ομοειδών υλικών εκτυπώσεων και βιβλιοδετήσεων. Συνεπώς, αφού συναθροιζόμενες όλες οι ανωτέρω δαπάνες υπερβαίνουν το όριο των 20.000 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., μη νομίμως το Νοσοκομείο προμηθεύθηκε τα είδη τμηματικά και με την εξαιρετική διαδικασία της απευθείας ανάθεσης και β) το αντικείμενο των προμηθειών εμπίπτει μεν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3580/2007, υπαγόμενο στη γενική κατηγορία της «γραφικής ύλης», έχοντας άλλωστε ενταχθεί, κατά τα συνομολογούμενα από το Νοσοκομείο, στο Πρόγραμμα Προμηθειών Υπηρεσιών Υγείας ετών 2012 και 2013, παραβιάσθηκαν όμως, οι όροι της ένταξης αυτής, διότι όχι μόνο δεν διενεργήθηκε ενιαία πρόχειρος διαγωνισμός για την προμήθεια των επίμαχων ειδών, αλλά πραγματοποιήθηκε τελικώς με τις ήδη κρινόμενες προμήθειες και υπέρβαση του κεντρικά προγραμματισμένου προϋπολογισμού.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ-ΑΓΟΡΕΣ.Ανάθεση - Διαδικασία διαγωνισμού - κατάτμηση:Α. Μη νόμιμη η καταβολή ποσού από Νοσοκομείο σε ιδιωτική εταιρεία για την προμήθεια γραφικής ύλης, εντύπων και δελτίων μηχανογράφησης και φωτογραφικού και φωτοτυπικού υλικού, καθόσον μη νομίμως το Νοσοκομείο προέβη στις ανωτέρω απευθείας αναθέσεις, οι οποίες διενεργήθηκαν κατά κατάτμηση της συνολικής ετήσιας δαπάνης ομοειδών αγαθών, δυνάμενα να κατακυρωθούν σε έναν ή περισσότερους προμηθευτές κατόπιν διενέργειας πρόχειρου διαγωνισμού (άρθρο 2 παρ. 12 και 13 του ν. 2286/1995, ΦΕΚ Α' 19/1995).Β. Νόμιμη η καταβολή από Νοσοκομείο σε ιδιωτική εταιρεία για την προμήθεια αναλωσίμων εκτυπωτών και φωτοαντιγραφικών μηχανημάτων, καθόσον η δαπάνη δεν υπερβαίνει το ποσό των 20.000 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. που τίθεται ως όριο για τη προμήθεια ειδών με απευθείας ανάθεση.(συγγνωστή πλάνη)

Προμήθειες ειδών που θεωρούνται όμοια ή ομοειδή, σύμφωνα με τις συναλλακτικές αντιλήψεις, τη φύση τους και τη λειτουργικότητά τους. Απαγορεύεται επομένως ο επιμερισμός τέτοιων αγαθών σε μικρότερες ποσότητες ή μερικότερες κατηγορίες και στη συνέχεια η χωριστή διενέργεια περισσότερων απευθείας αναθέσεων ή πρόχειρων διαγωνισμών, με βάση το ύψος κάθε μερικότερης δαπάνης που προκύπτει από την κατάτμηση της συνολικής, καθόσον με την τμηματική ανάθεση των όμοιων/ομοειδών αγαθών καταστρατηγείται η θεμελιώδης αρχή της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων, που είναι η διενέργεια διαγωνισμού (βλ. Πράξεις IV Τμ. 28, 79/1997, 91/2000, 12, 31, 116/2001, 26, 203/2003, 75, 60, 180/2004, 64, 124, 129/2005, 11,12, 20, 82, 105, 124/2006, 30/2007, κ.ά. ).

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ-ΑΓΟΡΕΣ.Ανάθεση - Διαδικασία διαγωνισμού - κατάτμηση:Μη νόμιμη η καταβολή ποσού 69.993,52 ευρώ σε εταιρεία, ως αμοιβή της για την προμήθεια μελανιών εκτυπωτών, γραφίτη φωτοαντιγραφικών μηχανημάτων, ηλεκτρονικών υπολογιστών και εκτυπωτών κ.λ.π. της Διεύθυνσης Ασφάλειας, κατόπιν διενέργειας σχετικού πρόχειρου διαγωνισμού, διότι πρόκειται για ομοειδή αγαθά (μελάνια και τόνερ εκτυπωτών, γραφίτη και τόνερ φωτοαντιγραφικών μηχανημάτων, ηλεκτρονικούς υπολογιστές και εκτυπωτές κ.λπ.) και η συνολική αξία αυτών υπερβαίνει, σε ετήσια βάση, το ποσό των 60.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), ανερχόμενη συγκεκριμένα στο ύψος των 81.771,50 ευρώ (μη συνυπολογιζομένου του ΦΠΑ) και συνεπώς, μη νομίμως διενεργήθηκαν δύο (2) αυτοτελείς πρόχειροι διαγωνισμοί, και όχι ένας ενιαίος τακτικός διαγωνισμός, δοθέντος ότι οι διαγωνισμοί αυτοί διενεργήθηκαν κατά κατάτμηση της συνολικής ετήσιας δαπάνης ομοειδών αγαθών, τα οποία θα μπορούσαν να κατακυρωθούν σε έναν ή περισσότερους προμηθευτές κατόπιν διενέργειας τακτικού διαγωνισμού.(συγγνωστή πλάνη)

Προμήθεια αντιδραστηρίων..:Με τα δεδομένα αυτά το Κλιμάκιο κρίνει ότι τα είδη που προμηθεύτηκε το εν λόγω Νοσοκομείο με τους προαναφερόμενους διαγωνισμούς είναι ομοειδή κατά τη φύση τους, αλλά και σύμφωνα με τα δεδομένα της κοινής πείρας και την αντίληψη των συναλλαγών, δύνανται, δε, κατά περίπτωση, να παρασχεθούν από την αυτή κατηγορία προμηθευτών, ενώ τυχόν έλλειψη δυνατότητας όλων των ενδιαφερομένων οικονομικών φορέων να προσφέρουν όλα τα ζητούμενα είδη δεν ασκεί επιρροή, αφού, σε κάθε περίπτωση, στις διακηρύξεις μπορεί να προβλέπεται η δυνατότητα υποβολής προσφοράς και για μέρος μόνο των ζητουμένων ειδών. Περαιτέρω, η  συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη των εν λόγω ομοειδών ειδών, που προμηθεύτηκε το Νοσοκομείο με τους προαναφερόμενους ανοικτούς διαγωνισμούς, ανερχόμενη στο ποσό των 565.869,02 ευρώ άνευ Φ.Π.Α., υπερβαίνει το ποσό των 209.000,00 ευρώ, που, κατά τα προαναφερθέντα, συνιστά το ισχύον από 1.1.2016, κατώτατο όριο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης.(..)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, οι εντελλόμενες με τα 51 και 73, οικονομικού έτους 2018, χρηματικά εντάλματα πληρωμής δαπάνες δεν είναι νόμιμες, πλην όμως τα οικεία χρηματικά εντάλματα πρέπει να θεωρηθούν λόγω συγγνωστής πλάνης.​

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ-ΑΓΟΡΕΣ.Ανάθεση- Διαδικασία διαγωνισμού - κατάτμηση:Μη νόμιμη η καταβολή ποσού από Νοσοκομείο σε ιδιωτική εταιρεία για την προμήθεια ειδών διατροφής και καθαρισμού, καθόσον μη νομίμως το Νοσοκομείο ανέθεσε απευθείας την προμήθεια των ανωτέρω ειδών, εφόσον η ετήσια επιβάρυνση του προϋπολογισμού του για όμοια ή ομοειδή κατά την αντίληψη των συναλλαγών προϊόντα υπερέβη το χρηματικό όριο των 20.000 ευρώ, άνω των οποίου επιβάλλεται η τήρηση διαγωνιστικής διαδικασίας, ενώ επιπλέον, δεν προκύπτει ότι συνέτρεξε περίπτωση επείγουσας ανάγκης οφειλόμενες σε απρόβλεπτες περιστάσεις (άρθρο 2 παρ. 12 και 13 του ν. 2286/1995, ΦΕΚ Α' 19/1995 και της κατ' εξουσιοδότηση αυτών εκδοθείσας Π1/3305/3.11.2010, ΦΕΚ Β' 1789/2010 απόφασης του Υφυπουργού Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας).

ΚΑΤΑΤΜΗΣΗ.Προμήθειες τροφίμων(...)Με δεδομένα τα ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ της παρούσας το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι εντελλόμενες δαπάνες δεν είναι νόμιμες. Ειδικότερα, το σύνολο των αγαθών που αποτελούν το αντικείμενο των ως άνω αναθέσεων του Ε.Α.Ν.Π. «...» συνιστούν ομοειδή, κατά την αντίληψη των συναλλαγών, είδη, αφού εντάσσονται στην ίδια κατηγορία αγαθών (τρόφιμα) και εξυπηρετούν τις ίδιες ανάγκες τροφοδοσίας (βλ. σχετ. Ελ.Συν. Κ.Π.Ε.Δ. στο ΙV Tμ. 13/2017, 183/2016, 42/2015). Περαιτέρω, λαμβανομένου υπόψη ότι α) οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου για τη διενέργεια των επίμαχων πρόχειρων διαγωνισμών ελήφθησαν εντός του έτους 2015, χωρίς κρίσιμη χρονική απόκλιση μεταξύ τους και χωρίς να έχει υπάρξει ο αναγκαίος προγραμματισμός για την ενιαία κάλυψη των σχετικών ετήσιων αναγκών του Νοσοκομείου, β) η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη ακόμα και μόνο των συγκεκριμένων ειδών τροφίμων -που δεν αντιστοιχούν στις συνολικές ετήσιες ανάγκες του Νοσοκομείου σε τρόφιμα-, ανερχόμενη σε74.748,5 ευρώ (39.828,50 + 12.320 + 22.600), υπερβαίνει το τιθέμενο σε ετήσια βάση, για τη νόμιμη προσφυγή στη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισμού, όριο των 60.000 ευρώ (άνευ ΦΠΑ), γ) δεν προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, ούτε το Νοσοκομείο επικαλείται ότι συνέτρεξε περίπτωση επείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε απρόβλεπτες περιστάσεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι μη νομίμως προσέφυγε το Ε.Α.Ν.Π. «...» σε πρόχειρους διαγωνισμούς, καθόσον έπρεπε να διενεργηθεί ένας ενιαίος ανοικτός διαγωνισμός, τα δε επίμαχα είδη θα μπορούσαν να κατακυρωθούν σε έναν ή περισσότερους προμηθευτές, με επιμερισμό κατ’ είδος της προϋπολογισθείσας αξίας τους. .

Προμήθεια και διανομή ειδών διατροφής.(...)Με τα δεδομένα αυτά, λαμβανομένου υπόψη ότι η προϋπολογισθείσα δαπάνη για τα επιμέρους είδη διατροφής δύναται να τεκμηριωθεί, όπως γίνεται δεκτό στη νομική σκέψη της παρούσας, είτε μέσω ενδελεχούς έρευνας αγοράς, την οποία ο προσφεύγων Δήμος ισχυρίζεται ότι διενήργησε (βάσει του ιστοτόπου https://e-katanalotis.gov.gr), χωρίς, ωστόσο, να προσκομίζει σχετικώς οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο, είτε, εναλλακτικά, μέσω σύγκρισης με τις τιμές ειδών που έχουν προϋπολογισθεί και κατακυρωθεί σε πρόσφατες ομοειδείς αναθέσεις δημοσίων συμβάσεων, το Δικαστήριο κρίνει ότι με την προσκόμιση του προμνησθέντος, συνταχθέντος από την αρμόδια Διεύθυνση του προσφεύγοντος, συγκριτικού πίνακα, που περιλαμβάνει τις επιμέρους τιμές των προς προμήθεια ειδών διατροφής στην επίδικη διακήρυξη, σε σχέση με αυτές που έχουν αντληθεί από διακηρύξεις ομοειδών προμηθειών που δημοσιεύθηκαν σε προγενέστερο της σύνταξης της διακήρυξης χρόνο, τεκμηριώνεται η προϋπολογισθείσα δαπάνη με επαρκή στοιχεία.	Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την από 30.11.2024 (ΑΒΔ 6586/2024) προσφυγή ανάκλησης.Ανακαλεί την 400/2024 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ – ΑΓΟΡΕΣ:Μη νόμιμη η καταβολή αμοιβής από Νοσοκομείο σε ιδιωτική εταιρεία για την εκτέλεση της προμήθειας σάκκων απορριμμάτων, καθόσον μη νομίμως το ανωτέρω Νοσοκομείο προέβη σε τμηματικές προμήθειες όμοιων ειδών (σάκκων απορριμμάτων), με τον επιμερισμό της συνολικής απαιτούμενης, ετησίως, ποσότητας σε μικρότερες ποσότητες, ενώ περαιτέρω, δεν τίθεται ζήτημα εφαρμογής των νομιμοποιητικών διατάξεων του άρθρου 66 παρ. 28 του ν. 3984/2011, δεδομένου ότι οι επίμαχες δαπάνες δεν αφορούν την προμήθεια ιατροτεχνολογικών προϊόντων, άμεσα συνδεόμενων με την παροχή νοσοκομειακής περίθαλψης και, ως εκ τούτου, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής τους (άρθρο 2 παρ. 12 και 13 του ν. 2286/1995, ΦΕΚ Α΄ 19/1995 και της κατ’ εξουσιοδότηση αυτών εκδοθείσας Π1/3305/3.11.2010, ΦΕΚ Β΄ 1789/12.11.2010).ΣΥΓΓΝΩΣΤΗ ΠΛΑΝΗ