Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.7/32/2020

Εφαρμογή του Κ.Ε.Δ.Ε., για την είσπραξη των εσόδων των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.) - Παραγραφή απαιτήσεων Δ.Ε.Υ.Α. - Διακριτική ευχέρεια για τη ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς Δ.Ε.Υ.Α..   Σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 1069/1980 και του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, δεν εφαρμόζονται κατ΄αρχήν οι διατάξεις του Κ.Ε.Δ.Ε. για την είσπραξη των εσόδων των Δ.Ε.Υ.Α.. Σε περίπτωση όμως αναθέσεως της εισπράξεως των εσόδων Δ.Ε.Υ.Α. στις Δ.Ο.Υ., με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κ.Ε.Δ.Ε.. Οι απαιτήσεις των Δ.Ε.Υ.Α. υπάγονται στην πενταετή παραγραφή των άρθρων 250, 251 και 253 του ΑΚ. Σε όσες περιπτώσεις οι εν λόγω απαιτήσεις βεβαιώνονται εν στενή εννοία στις Δ.Ο.Υ., κατόπιν εκδόσεως αποφάσεως του Υπουργού Οικονομικών, δυνάμει της οποίας ανατίθεται στις Δ.Ο.Υ. η είσπραξη των εσόδων Δ.Ε.Υ.Α., αυτές υπάγονται στην εικοσαετή παραγραφή του άρθρου 136 παρ. 3 του ν. 4270/2014. Τα Διοικητικά Συμβούλια Δ.Ε.Υ.Α. έχουν αρμοδιότητα και διακριτική ευχέρεια για την έκδοση αποφάσεως ρυθμίσεως ληξιπρόθεσμων οφειλών πελατών τους και η ρύθμιση αυτή δύναται να αφορά είτε το διακανονισμό των οφειλών, με τμηματική καταβολή τους σε περισσότερες δόσεις, είτε και τη διαγραφή μέρους των οφειλόμενων τόκων και προσαυξήσεων εκπροθέσμου καταβολής, χωρίς, πάντως, η απόφαση ρυθμίσεως να δύναται να περιλαμβάνει και τον περιορισμό ή τη διαγραφή οποιουδήποτε μέρους της κύριας οφειλής.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ – ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ:Μη νόμιμη η καταβολή αμοιβής από Δήμο σε ιδιώτη για την εκτέλεση εργασιών επισκευής - συντήρησης δικτύου ύδρευσης, καθώς και εργασιών αποκατάστασης αγροτικών δρόμων σε Τοπική Κοινότητα Δημοτικής Ενότητας, δυνάμει σύμβασης, καθόσον οι ανωτέρω εργασίες, δεν εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Δήμου και, συνεπώς, μη νομίμως η σχετική δαπάνη βαρύνει τον προϋπολογισμό του Δήμου, καθότι η εν λόγω αρμοδιότητα επισκευής και συντήρησης του δικτύου ύδρευσης ανήκει αποκλειστικά, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1 και 22 παρ. 1 του ν. 1069/1980 (ΦΕΚ Α΄ 191/1980), στη Δ.Ε.Υ.Α., η οποία αποτελεί ίδιο ν.π.ι.δ. κοινωφελούς χαρακτήρα και η αρμοδιότητα της οποίας έχει επεκταθεί, με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης σε ολόκληρη τη διοικητική περιφέρεια του Δήμου, στον οποίο περιλαμβάνεται, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 1 παρ. 2 περ. 47 του ν. 3852/2010, η ως άνω Δημοτική Ενότητα.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΣΩΛΗΝΩΝ:..Με αυτά τα δεδομένα, νομίμως ανατέθηκε η επίμαχη προμήθεια με απόφαση του Γενικού Διευθυντή της Δ.Ε.Υ.Α. ... - ..., διότι η δαπάνη της δεν υπερβαίνει το όριο των 6.000,00 ευρώ, μέχρι του οποίου είναι επιτρεπτή η απευθείας ανάθεση προμηθειών των Δ.Ε.Υ.Α. από τους Γενικούς Διευθυντές αυτών, σύμφωνα με το άρθρο 6 ν.1069/1980. Για την ανάθεση δε αυτή δεν απαιτούνταν περαιτέρω έγκριση από το Διοικητικό Συμβούλιο της Επιχείρησης, καθόσον το άρθρο 6 υπερισχύει του άρθρου 5 ως ειδικότερο και εφαρμόζεται αποκλειστικά στις εκεί αναφερόμενες δαπάνες. Κατ’ ακολουθία, η ελεγχόμενη δαπάνη είναι νόμιμη και το υπό κρίση χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί

Κατασκευή αποστραγγιστικών έργων...Με τα ανωτέρω δεδομένα η εντελλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι νόμιμη και τούτο διότι το ελεγχόμενο έργο συνιστά υποέργο οδοποιίας, στο οποίο περιλαμβάνεται ως παρακολούθημα, για την παροχέτευση των λιμναζόντων ομβρίων υδάτων. Το γεγονός δε ότι περιλαμβάνει και υδραυλικές εργασίες δεν αλλοιώνει την φύση του ως τεχνικού υποέργου απορροής ομβρίων, το οποίο συνδέεται άμεσα με την λειτουργία και συντήρηση οδών, διότι από την περιγραφή αυτού δεν προκύπτει ότι αφορά σε επέκταση αποχετευτικού δικτύου, ούτε σε διόρθωση, συμπλήρωση ή ανακατασκευή υφιστάμενου δικτύου, ώστε να εμπίπτει στις αρμοδιότητες της ....Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη και το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής θα μπορούσε να θεωρηθεί αν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.

Εξόφληση του 1ου και τελικού λογαριασμού του έργου «Διαπλάτυνση επαρχιακής οδού». Δαπάνη μη νόμιμη, διότι η κατασκευή, ανακαίνιση και συντήρηση της επαρχιακής οδού ανάγεται στην αρμοδιότητα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης σύμφωνα με την 3884/5.9.2007 Απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης

Προμήθεια συστήματος τηλεελέγχου...Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι νομίμως συνάπτεται η υπό έλεγχο δανειακή σύμβαση μεταξύ της Δ.Ε.Υ.Α. .... και του ..., δυνάμει των αρχικών αποφάσεων προσφυγής στο δανεισμό και έγκρισης των σχετικών όρων από τα αρμόδια όργανα της Δ.Ε.Υ.Α. και του .... Κατά την ειδικότερη, όμως, γνώμη της Παρέδρου Γεωργίας Κάνδυλα ο αναφερόμενος στο άρθρο 10 του σχεδίου σύμβασης όρος με τίτλο «Ασφάλεια δανείου», βάσει του οποίου η Δ.Ε.Υ.Α. .... εκχωρεί στο ... προς εξασφάλιση της πληρωμής του συνομολογηθέντος δανείου το σύνολο των εσόδων της σε περίπτωση απένταξης από το Πρόγραμμα Χρηματοδότησης, αντίκειται στο άρθρο 5 του ν. 4483/2017 (Α΄ 107/31.7.2017) που τροποποίησε το άρθρο 10 του ν. 1069/1980 (Α΄ 191). Και τούτο, διότι η παράγραφος 2 του τελευταίου (δηλ. του άρθρου 10 του ν. 1069/1980), όπως ισχύει, προβλέπει ότι οι Δ.Ε.Υ.Α., στις οποίες χορηγούνται δάνεια, επιτρέπεται να εξοφλούν τις αναλογούσες τοκοχρεωλυτικές δόσεις από τα έσοδα που προέρχονται αποκλειστικά από τους πόρους του προβλεπόμενου στο άρθρο 11 του ν. 1069/1980 ειδικού τέλους, ήτοι του τέλους που επιβάλλεται και εισπράττεται με σκοπό τη μελέτη, κατασκευή, ανακατασκευή ή επέκταση των έργων ύδρευσης και αποχέτευσης. Το εν λόγω ειδικό τέλος υπολογίζεται σε ποσοστό 80% επί της αξίας του καταναλισκόμενου ύδατος και αποτελεί επιχορήγηση παγίων επενδύσεων των Δ.Ε.Υ.Α. (βλ. άρθρο 10 παρ. 1 περίπτ. α΄ και παρ. 2 του ν. 1069/1980, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 5 του ν. 4483/2017, σε συνδυασμό με το άρθρο 11 του ν. 1069/1980). Ως εκ τούτου, κατά την άποψη αυτή, νομίμως καταρχήν συνάπτεται η υπό έλεγχο δανειακή σύμβαση μεταξύ της Δ.Ε.Υ.Α. .... και του ... υπό τον όρο ότι το υπ’ αριθμ. 10 άρθρο του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης θα τροποποιηθεί κατά τρόπον, ώστε τα εκχωρούμενα στο ... προς εξασφάλιση του δανείου έσοδα της Δ.Ε.Υ.Α. να περιοριστούν σε εκείνα που προέρχονται από το ειδικό τέλος του άρθρου 11 του ν. 1069/1980.

ΔΑΠΑΝΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ:..Με τα δεδομένα αυτά η δαπάνη για τη μετακίνηση του Προέδρου της ελεγχόμενης Δ.Ε.Υ.Α. είναι εν μέρει νόμιμη, καθόσον σκοπό αυτής, όσον αφορά στις δύο πρώτες ημέρες (31.5.2018 και 1.6.2018), αποτελεί η συμμετοχή του Προέδρου της σε συνεδριάσεις σχετικές με το σκοπό λειτουργίας των Δ.Ε.Υ.Α., στον οποίο, συμπεριλαμβάνεται η παραγωγή και διανομή στους καταναλωτές του προϊόντος που καλείται «νερό ανθρώπινης κατανάλωσης», καθώς και η εκμετάλλευση, διοίκηση και λειτουργία των δικτύων μεταφοράς νερού και δικτύων διανομής ύδρευσης (πρβλ. Ελ.Συν. Πράξη Κ.Π.Ε.Δ. VII Τμ. 46/2019). Ενώ, όμως, κρίνεται λειτουργική και μη υπερβαίνουσα το προσήκον μέτρο η δαπάνη για τη διανυκτέρευση της 31.5.2018, καθώς και για τη διανυκτέρευση της 1.6.2018, ενόψει της αδυναμίας αναχώρησής του αμέσως μετά τη λήξη της τελευταίας συνεδρίασης λόγω της ώρας της τελευταίας πτήσης από ... προς ..., δεν μπορεί να θεωρηθεί λειτουργική η παραμονή του στη Βέροια για μία επιπλέον ημέρα (διανυκτέρευση της 2.6.2018), ώστε να συμμετάσχει στις προβλεπόμενες για το Σάββατο, 2.6.2018, δραστηριότητες «Περιήγηση των συνέδρων στα αξιοθέατα της περιοχής της ... και γεύμα που παραθέτει η Ε.Δ.Ε.Υ.Α.», με συνέπεια την αναχώρησή του στις 3.6.2018, αφού οι δραστηριότητες αυτές δεν προκύπτει ότι συναρτώνται με τη λειτουργία και τους στόχους των Δ.Ε.Υ.Α..Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.

Προμήθεια λογιστικού - πληροφοριακού συστήματος για εργασίες των Σχολικών Επιτροπών..(..). Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ήδη δεκτά στην 3η σκέψη της παρούσας, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη, καθόσον η αρμοδιότητα για τη διενέργεια της προμήθειας του ως άνω λογιστικού - πληροφοριακού συστήματος και την υπογραφή της σχετικής σύμβασης ανήκει αποκλειστικά στις Σχολικές Επιτροπές του Δήμου .... και όχι στον Δήμο, η δε δαπάνη που αφορά στην καταβολή του αντιτίμου του αναδόχου έπρεπε να διενεργηθεί από τις εν λόγω Επιτροπές και να βαρύνει τις πιστώσεις που προέρχονται από τις διατιθέμενες σε αυτές επιχορηγήσεις, και όχι τον προϋπολογισμό του Δήμου.

Καταβολή αποδοχών προσωπικού:... Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, η φερόμενη ως δικαιούχος υπάλληλος δεν συνδεόταν κατά τον κρίσιμο χρόνο με ενεργή σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου κατά την έννοια του άρθρου 108 του ν. 4583/2018 με την απορροφώσα Δ.Ε.Υ.Α., με συνέπεια να μην μπορεί    να καταταχθεί νομίμως σε θέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου κατ’ επίκληση του εν λόγω άρθρου. Επομένως, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη και το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί.(...)Με δεδομένα αυτά και δοθέντος ότι δεν προσκομίζεται τελεσίδικη απόφαση αρμόδιου δικαστηρίου, που να αναγνωρίζει ότι αυτοί συνδέονται πράγματι με την απορροφώσα Δ.Ε.Υ.Α. με σχέσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη και το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, τα υπό κρίση χρηματικά εντάλματα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθούν.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ (...)Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι η δαπάνη κατασκευής των εξωτερικών διακλαδώσεων ακαθάρτων υδάτων, που κατασκευάζονται εξωτερικά των ακινήτων από τη ρυμοτομική γραμμή μέχρι την θέση του αγωγού αποχέτευσης ακαθάρτων, για τη σύνδεση του εσωτερικού δικτύου του ακινήτου με τον αντίστοιχο αγωγό αποχέτευσης, και περιλαμβάνουν, κατά την τεχνική έννοια του όρου, τον αγωγό ακαθάρτων υδάτων κατά πλάτος της οδού, από το ακίνητο προς τον κεντρικό αγωγό, το φρεάτιο προσαρμογής του εσωτερικού δικτύου ακαθάρτων υδάτων με τον προαναφερθέντα αγωγό, και τη σύνδεση του προαναφερθέντος αγωγού με τον αγωγό ακαθάρτων υδάτων, βαρύνει τους ιδιοκτήτες των ωφελούμενων ακινήτων. Επομένως, η δαπάνη κατασκευής των διακλαδώσεων αυτών, έστω και αν καταβάλλεται αρχικώς από την αρμόδια επιχείρηση ύδρευσης και αποχέτευσης, βαρύνει τελικώς τρίτα πρόσωπα και είναι ανακτήσιμη, εκ του λόγου δε αυτού δεν περιλαμβάνεται στο επενδυτικό κόστος του ευρύτερου έργου της κατασκευής του αποχετευτικού συστήματος που μπορεί να χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Συνοχής και η αντίστοιχη δαπάνη κατασκευής τους δεν αποτελεί επιλέξιμη προς χρηματοδότηση δαπάνη, σε περίπτωση δε καταβολής της αναζητείται ως αχρεωστήτως καταβληθείσα.(...)Το δικάσαν Τμήμα με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε, κατά το μέρος που αφορούσε στο επίδικο ποσό δημοσιονομικής διόρθωσης, ως αβάσιμο τον λόγο έφεσης περί παραβίασης της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, με την αιτιολογία ότι από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι η διοίκηση προέβη σε ενέργειες, οι οποίες ήταν ικανές να δημιουργήσουν στην αναιρεσείουσα την πεποίθηση ότι η επίμαχη δαπάνη ήταν επιλέξιμη. Εν όψει δε αυτών, δοθέντος ότι από τις πραγματικές παραδοχές της αναιρεσιβαλλόμενης εξεταζόμενες υπό το πρίσμα των ισχυρισμών της αναιρεσείουσας δεν προκύπτει η απαιτούμενη προϋπόθεση περί της υπάρξεως συγκεκριμένων διαβεβαιώσεων για τη θεμελίωση παραβιάσεως της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, το δικάσαν Τμήμα, αγόμενο στην παραδοχή ότι εν προκειμένω δεν παραβιάστηκε η αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης της αναιρεσείουσας, δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια της πλημμελούς εφαρμογής του νόμου και ο σχετικός λόγος αναίρεσης κρίνεται απορριπτέος ως αβάσιμος.Για τους λόγους αυτούς Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης της 411/2016 απόφασης του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.