ΕΣ/Τ4/80/2006
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
Σύμβαση παροχής υπηρεσιών μεταξύ Νοσοκομείου και εταιρείας για την συντήρηση, τεχνική υποστήριξη και αναβάθμιση των εφαρμογών λογισμικού του ως άνω Νοσοκομείου, νόμιμα συνάφθηκε με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης, αφού η εταιρεία αυτή έχει εγκαταστήσει τις εφαρμογές αυτές στο Νοσοκομείο μόνο για χρήση από αυτό και έχει την αποκλειστική κυριότητα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί των εφαρμογών αυτών. Επί πλέον αιτιολογούνται πλήρως οι λόγοι που επέβαλαν την σύναψη της επίμαχης σύμβασης με αυξημένο τίμημα σε σχέση με αυτό της προηγούμενης παρόμοιας σύμβασης με την ίδια εταιρεία. (Σχετ. πρξ. IV Τμ. 1, 152/2004, VI Τμ. 61/2004).
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΤΜ.4/8/2018
Παροχή υπηρεσιών διαχείρισης επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων...ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 184/2017 πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο IV Τμήμα..Εξάλλου, το αιτούν ως προς την εν μέρει μη κανονικότητα της ελεγχόμενης δαπάνης (για το μήνα Ιούνιο 2014) αβασίμως επικαλείται την εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 2 του π.δ. 113/2010 και 21 παρ. 7 του ν. 2362/1995 και τούτο, διότι οι εν λόγω διατάξεις συνιστούν απόκλιση από τον επιβαλλόμενο στα ως άνω νομοθετήματα τρόπο ανάληψης των δαπανών του Δημοσίου και των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης και είναι στενά ερμηνευτέες με αποτέλεσμα να μην έχουν εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση για τους λόγους που αναλυτικά εκτίθενται στην πράξη του Κλιμακίου, σε κάθε δε περίπτωση η εν λόγω δαπάνη ουδόλως δύναται να υποστηριχθεί ότι επιβλήθηκε εκτάκτως και ως εκ τούτου ήταν αδύνατη η ορθή τήρηση της διαδικασίας ανάληψης υποχρέωσης, όπως αβάσιμα προβάλλει το αιτούν, αφού τα όργανα του Νοσοκομείου γνωρίζοντας την ανάγκη του για παροχή των εν λόγω υπηρεσιών, είχαν προβεί ήδη από τον Ιανουάριο του έτους 2014 σε συνεχόμενες μηνιαίες απευθείας αναθέσεις στην ανωτέρω εταιρεία. Επίσης, το Τμήμα κρίνει ότι πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος και ο ισχυρισμός περί συνδρομής λόγων επιτακτικού δημοσίου συμφέροντος, οι οποίοι επέβαλαν τη σύναψη της σύμβασης και δικαιολογούν, κατ’ εκτίμηση του περιεχομένου της υπό κρίση ανάκλησης, τη θεώρηση του ανωτέρω χρηματικού εντάλματος, καθόσον το δημόσιο συμφέρον εξυπηρετείται προεχόντως με την τήρηση της νομιμότητας και όχι με παραβιάσεις της εθνικής νομοθεσίας (Ε.Σ. Πρ. ΙV Tμ.57, 42/2016, πρβλ. VI Τμ. αποφ. 1249, 1254/2011). Τέλος, κατ’ εκτίμηση των ειδικότερων περιστάσεων της συγκεκριμένης υπόθεσης και ιδίως του ότι το αιτούν δεν αποδεικνύει ότι επέδειξε τη δέουσα επιμέλεια και προέβη στις απαιτούμενες ενέργειες για τη διασφάλιση των επίμαχων υπηρεσιών κατόπιν νόμιμης διαδικασίας, το Τμήμα κρίνει ότι είναι απορριπτέος ο ισχυρισμός του περί της συνδρομής υπέρ αυτού συγγνωστής πλάνης κατά τη διενέργεια της εν λόγω δαπάνης.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση του Γενικού Νοσοκομείου .... για ανάκληση της 184/2017 πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο Τμήμα τούτο.
ΕΣ/ΤΜ.4/7/2018
Παροχή υπηρεσιών συντήρησης και υποστήριξης των εφαρμογών λογισμικού:ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 62/2017 πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο παρόν Τμήμα(..)Περαιτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι από το σύνολο των στοιχείων του φακέλου δεν προκύπτει ότι ο προϋπολογισμός της σύμβασης έχει καταρτιστεί σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της οικονομικότητας. Αλυσιτελώς δε προβάλλεται ότι το 31706/18.3.2011 έγγραφο του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης με θέμα «Καθορισμός ορίων συμβάσεων συντήρησης (ΟΠΣΥ) κ.λπ.» συνιστά ενδεικτικό συμβουλευτικό οδηγό, που αφορούσε τη χρονική περίοδο έκδοσής του, ότι τα αναφερόμενα στο έγγραφο αυτό οικονομικά όρια αφορούν συγκεκριμένη χρονική περίοδο (1.4.2011 έως 31.12.2011) και ότι μετά την παραλαβή του έργου «ΟΠΣΥ ΠεΣΥΠ Στερεάς Ελλάδας» προστέθηκαν από την ..... νέες εφαρμογές λογισμικού εξαιτίας των οποίων αυξήθηκε το κοστολόγιο των αντίστοιχων υπηρεσιών, διότι από κανένα στοιχείο του φακέλου δεν προκύπτει κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, η διαμόρφωση της προϋπολογιζόμενης δαπάνης της σύμβασης στο συγκεκριμένο ύψος. Αντιθέτως μάλιστα από το Δ/172/20.3.2018 έγγραφο του Γενικού Νοσοκομείου Καρπενησίου στο οποίο αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: «(…) Εκ των εκτεθέντων εγγράφων του αρχείου της υπηρεσίας μας, συνοψίζοντας τα ανωτέρω καταλήγουμε με κάθε επιφύλαξη στα εξής: 1. Δεν υπήρξε κανένας τρόπος προσδιορισμού της ετήσιας δαπάνης και δεν υπήρξε καμία διαγωνιστική διαδικασία από το Νοσοκομείο, διότι δεν ήταν ο κύριος του έργου (…) 2. Μετά την παραλαβή των πληροφοριακών συστημάτων (12/2010), η σύμβαση SLA με ετήσιο καθορισμένο κόστος για όλα τα Νοσοκομεία τα 327.000,00 ευρώ (1ο έτος), δεν εφαρμόστηκε από τον κύριο του έργου, την 5η Υ.Πε. (Σήμερα τα Νοσοκομεία πληρώνουν τα 469.000,00 ευρώ). 3. Το 2011, η Υ.Πε. έκανε μια προσπάθεια άτυπης διαπραγμάτευσης, σύμφωνα με τις οδηγίες του Υπουργείου, αλλά δεν κατόρθωσε να συνάψει σύμβαση στα οικονομικά όρια που είχαν τεθεί. Προκαθορίζονται οι όροι της σύμβασης και δίνονται σε κάθε Νοσοκομείο να εφαρμοστούν, έναντι τιμήματος που προτείνει η εταιρεία!!! 4. Από το 2012 και μετά το Νοσοκομείο Καρπενησίου συνάπτει συμβάσεις με συνεχώς αυξημένο τίμημα και από τα 2.032 ευρώ που προτείνεται σύμφωνα με την SLA, καταλήγουμε στα 2.710 ευρώ και φθάνουμε τα 3.738 ευρώ μηνιαίως προ ΦΠΑ. 5. Η 5η Υ.Πε., ως κύριος του έργου, δεν απαντά σε έγγραφα που τις διαβιβάζουν οι εκάστοτε διοικήσεις του Νοσοκομείου για τη σύμβαση SLA και όχι μόνο δεν εφαρμόζεται η 285/2005 σύμβαση, αλλά δεν εφαρμόζονται και οι οδηγίες του Υπουργείου σύμφωνα με την αρ. οικ/21176/28.2.2013 εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας με θέμα τη μείωση 20-25% του τιμήματος των συμβάσεων υπηρεσιών (…)» καταδεικνύεται ότι ο προϋπολογισμός της επίμαχης σύμβασης δεν έχει καταρτισθεί σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της οικονομικότητας. Ωστόσο, το Τμήμα λαμβάνοντας υπόψη ότι τουλάχιστον από το έτος 2011 και εντεύθεν το Νοσοκομείο είχε συνάψει αντίστοιχες συμβάσεις με την εταιρεία Computer Team ΑΕΒΕ (βλ. τις από 24.6.2011, 1.3.2012, 15.4.2014 σχετικές συμβάσεις) χωρίς να έχει ανακύψει διαφωνία ως προς τη θεώρηση των οικείων ενταλμάτων, κρίνει ότι τα όργανά του ενήργησαν χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων, αλλά επειδή συγγνωστώς υπέλαβαν ότι μπορούσαν να προβούν στη σύναψη της επίμαχης σύμβασης.(..)Δέχεται την αίτηση.
ΕΣ/ΤΜ.4/18/2019
Αμοιβή της για την παροχή υπηρεσιών συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης εφαρμογών λογισμικού :ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 5/2019 πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο παρόν Τμήμα..Με αυτά τα δεδομένα, το Τμήμα, λαμβάνοντας υπόψη ότι με την παρούσα αίτηση δεν γίνεται επίκληση νέων ισχυρισμών ούτε προσκομίζονται νέα κρίσιμα στοιχεία πέραν των όσων έχουν ήδη αξιολογηθεί από αυτό στο πλαίσιο της προαναφερόμενης αίτησης ανάκλησης του Γενικού Νοσοκομείου ... επί της οποίας εκδόθηκε η 7/2018 πράξη, κρίνει ότι δεν συντρέχει λόγος να αποστεί από τις προδιαληφθείσες κρίσεις του, καθώς και από τις αντίστοιχες κρίσεις του Κλιμακίου, το οποίο και παραπέμπει στην 7/2018 πράξη του Τμήματος. Επιπλέον, ο ειδικότερος ισχυρισμός του αιτούντος ότι η ύπαρξη δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας της φερόμενης ως δικαιούχου εταιρείας επί των εφαρμογών του Ο.Π.Σ. του Νοσοκομείου προκύπτει από την ως άνω, από 20.7.2017 σύμβαση (ΑΔΑΜ: …), η οποία διαλαμβάνει τα εξής: «Οι εφαρμογές λογισμικού της παρούσας σύμβασης αποτελούν ιδιοκτησία του Αναδόχου και το Νοσοκομείο δεν αποκτά δικαίωμα κυριότητας σε αυτές αλλά απλώς αγοράζει το δικαίωμα χρήσης των εφαρμογών λογισμικού που είναι εγκατεστημένες στο υπολογιστικό σύστημα το οποίο βρίσκεται στο Νοσοκομείο (...)», είναι απορριπτέος, καθώς μόνη κρίσιμη περί της κατάφασης ή μη ύπαρξης δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί των εφαρμογών λογισμικού του αιτούντος είναι η αρχική .../2005 σύμβαση, στο πλαίσιο εκτέλεσης της οποίας πραγματοποιήθηκε η εγκατάσταση του Ο.Π.Σ. στα υπαγόμενα στην 5η Υ.Πε. νοσοκομεία. Ωστόσο, το Τμήμα λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά το παρελθόν το αιτούν είχε συνάψει αντίστοιχες συμβάσεις με την εταιρεία «....», χωρίς να έχει ανακύψει διαφωνία ως προς τη θεώρηση των οικείων ενταλμάτων (βλ. ενδεικτικώς τις αναφερόμενες στη σκ. V συμβάσεις), κρίνει ότι τα όργανά του ενήργησαν χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων, αλλά επειδή συγγνωστώς υπέλαβαν ότι μπορούσαν να προβούν στη σύναψη της επίμαχης σύμβασης.Ανακαλεί την 5/2019 πράξη του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο ΙV Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου λόγω συγγνωστής πλάνης.
ΕΣ/ΤΜ.6/2404/2010
ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Ζητείται η ανάκληση της 74/2010 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία, κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων για έλεγχο σχεδίων συμβάσεων με αντικείμενο την προμήθεια αντιδραστηρίων ανοσολογικών εξετάσεων για την κάλυψη των αναγκών του ανωτέρω νοσοκομείου, συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.301.000 ευρώ.(....)Με το περιεχόμενο, όμως, αυτό η κρινόμενη αίτηση δεν περιέχει, κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, ότι κατά την έκδοση της υπό ανάκληση Πράξης του Κλιμακίου εμφιλοχώρησε πλάνη περί τα πράγματα ή το νόμο ή ότι οι πλημμέλειες που διαπιστώθηκαν με την ανωτέρω Πράξη οφείλονται σε συγγνωστή πλάνη των οργάνων της αναθέτουσας αρχής. Οι δε λόγοι ανάκλησης, που περιέχονται στο από 17.9.2010 κατατεθέν υπόμνημα προβάλλονται απαραδέκτως το πρώτον με το υπόμνημα, με το οποίο μόνο ανάπτυξη των λόγων που προβάλλονται με το κύριο δικόγραφο της αίτησης ανάκλησης είναι επιτρεπτή (πρβλ. ΣτΕ 1855/1999, Ελ. Συν. ΙΙ Τμ. 694/2004, ΙΙΙ Τμ. 1839/2004). Απορρίπτει την αίτηση ανάκλησης.
ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.4/160/2018
Προμήθεια στερεών διαλυμμάτων διττανθρακικών (φύσιγγες με σταθεροποιητή ph κιτρικό): Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις ΙΙ, ΙΙΙ, IV, V και VI το Κλιμάκιο κρίνει τα εξής: 1) Μη νομίμως οι επίμαχες προμήθειες των προαναφερόμενων ομοειδών υγειονομικών υλικών, που ανήκουν στην κατηγορία των υλικών τεχνητού νεφρού, ανατέθηκαν με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης (απευθείας ανάθεση), καθόσον δεν διαπιστώνεται η συνδρομή καμμίας από τις αναφερόμενες στις διατάξεις των παραγράφων 12 και 13 του άρθρου 2 του ν. 2286/1995 προϋποθέσεις για την επιτρεπτή προσφυγή στη διαδικασία αυτή. Ειδικότερα, η συνολική δαπάνη του Νοσοκομείου για την προμήθεια των ειδών αυτών, ανήλθε στο ποσό των 41.830 ευρώ, χωρίς ΦΠΑ (25.200,00 + 16630,00), υπερβαίνει, για το έτος 2016, το όριο των 20.000 ευρώ, μέχρι του οποίου επιτρέπεται η, άνευ, ειδικών λόγων, προσφυγή στην εξαιρετική αυτή διαδικασία. Περαιτέρω, το Νοσοκομείο δεν προβάλλει, ούτε από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει είτε η συνδρομή έκτακτων γεγονότων, οφειλόμενων σε απρόβλεπτες περιστάσεις, τα οποία κατέστησαν αδύνατη την έγκαιρη διενέργεια και ολοκλήρωση ανοικτού διαγωνισμού, που, ενόψει του ύψους της συνολικής δαπάνης της προμήθειας, όφειλε αυτό να διενεργήσει, είτε κάποιας από τις λοιπές αναφερόμενες στη διάταξη της παραγράφου 13 του άρθρου 2 του ν. 2286/1995 προϋποθέσεις για την επιτρεπτή προσφυγή στη διαδικασία αυτή. Σημειωτέον ότι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, αλλά και κατά τα γνωστά στο Κλιμάκιο από προηγούμενες ενέργειές του, το Νοσοκομείο προμηθεύεται συστηματικά τα ανωτέρω αγαθά μέσω απευθείας αναθέσεων (βλ. και Πράξεις 17/2017, 57/2015 Κ.Π.Ε.Δ. στο ΙV Τμ., με τις οποίες κρίθηκε ότι το Νοσοκομείο προσέφυγε, σε μη νόμιμες διαδικασίες απευθείας αναθέσεων για την προμήθεια του είδους (φύσιγγες) διττανθρακικών με σταθεροποιητή Ph (κιτρικό), κατά τα έτη 2013, 2014 και 2015). Εξάλλου, στην προκειμένη περίπτωση δεν προκύπτει ούτε καν η τήρηση εκ μέρους του Νοσοκομείου των ουσιαστικών διατυπώσεων του πρόχειρου διαγωνισμού, για καμμία εκ των δύο συναφθεισών συμβάσεων, δοθέντος ότι α) οι όροι των προσκλήσεων δεν ήταν σαφείς και πλήρεις, αφού σε αυτές δεν αναγράφονταν τα κριτήρια για την αξιολόγηση των προσφορών και την κατακύρωση της προμήθειας (βλ. σκέψη ΙΙΙ), β) δεν προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου συγκρότηση της επιτροπής διαγωνισμού, σύμφωνα με τα άρθρα 38 του π.δ. 118/2007 και 26 του ν. 4024/2011 και ανάρτηση της πράξης αυτής στη Διαύγεια (βλ. σκέψη ΙΙΙ), και γ) δεν έχει εκδοθεί απόφαση κατακύρωσης του αποτελέσματος του διαγωνισμού από το αρμόδιο όργανο του Νοσοκομείου (βλ. σκέψη ΙΙΙ). Σημειωτέον ότι δεν προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου συλλογή και αξιολόγηση προσφορών από την επιτροπή διαγωνισμού. (βλ. ανωτ. υπό VII A. και Β.) β) δεν προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου συγκρότηση της επιτροπής διαγωνισμού, σύμφωνα με τα άρθρα 38 του π.δ. 118/2007 και 26 του ν. 4024/2011 και ανάρτηση της πράξης αυτής στη Διαύγεια (βλ. σκέψεις ΙΙΙ και V), και γ) δεν έχει εκδοθεί απόφαση κατακύρωσης του αποτελέσματος του διαγωνισμού από το αρμόδιο όργανο του Νοσοκομείου (βλ. σκέψη ΙΙΙ). Σημειωτέον ότι δεν προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου συλλογή και αξιολόγηση προσφορών από την επιτροπή διαγωνισμού.
Δεν ανακλήθηκε με την ΕΣ/ΤΜ.4/13/2019
ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.4/184/2017
Παροχή υπηρεσιών διαχείρισης επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων.Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ της παρούσας, κατά τον βασίμως προβαλλόμενο δεύτερο λόγο διαφωνίας, το Νοσοκομείο μη νομίμως ανέθεσε τις επίμαχες υπηρεσίες διαχείρισης επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων αμιγώς μολυσματικού χαρακτήρα, κατόπιν κατ’ επανάληψη κατάτμησης της συνολικώς απαιτούμενης ετήσιας δαπάνης για την παροχή όμοιων υπηρεσιών, με την εξαιρετική διαδικασία της απευθείας ανάθεσης..(..)αφετέρου δε δεν προκύπτει, εν προκειμένω, η συνδρομή απρόβλεπτων περιστάσεων που να καθιστούν επιτρεπτή την προσφυγή στην εν λόγω εξαιρετική διαδικασία..(..)Ανεξαρτήτως αυτών και σε κάθε περίπτωση δεν αποδεικνύεται ούτε η έλλειψη υπαιτιότητας του Νοσοκομείου για την προσφυγή αυτού σε μη νόμιμη διαδικασία ανάθεσης, δεδομένου ότι, καίτοι οι καλυπτόμενες, με τις επίμαχες υπηρεσίες, ανάγκες του Νοσοκομείου για τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων αυτού, ως αμέσως συναρτώμενες με τη λειτουργία του, είναι διαρκείς και ως εκ τούτου γνωστές σε αυτό, το Νοσοκομείο δεν επικαλείται ούτε προσκομίζει οποιοδήποτε στοιχείο που να αποδεικνύει ότι είχε προβεί εγκαίρως σε κάποια συγκεκριμένη ενέργεια, προκειμένου να διασφαλίσει, με νόμιμη διαδικασία, την παροχή των υπηρεσιών αυτών, πριν προσφύγει στη συγκεκριμένη εξαιρετική διαδικασία. Ειδικότερα, το Νοσοκομείο δεν αποδεικνύει ότι όχλησε τους αρμόδιους φορείς, διαμαρτυρόμενο για την καθυστέρηση της ολοκλήρωσης της προβλεπόμενης από το Π.Π.Υ.Υ. 2012 διαγωνιστικής διαδικασίας, ενώ, επίσης, δεν προκύπτει ότι αιτήθηκε την κατ’ εξαίρεση εξουσιοδότησή του να διενεργήσει ανοικτό διαγωνισμό για την κάλυψη των αναγκών του ως προς τις προαναφερόμενες υπηρεσίες..(..)Περαιτέρω, κατά τον βασίμως προβαλλόμενο πρώτο λόγο διαφωνίας, η ελεγχόμενη δαπάνη, κατά το μέρος που αφορά την παροχή των προαναφερθεισών υπηρεσιών κατά το χρονικό διάστημα από 1.6.2014 έως 10.8.2014, δεν είναι νόμιμη, για τον επιπρόσθετο λόγο ότι στα στοιχεία του φακέλου, όπως αυτά συμπληρώθηκαν μετά τα Πρακτικά του παρόντος Κλιμακίου της 21ης Συνεδρ. της 6ης.7.2017, δεν περιλαμβάνονται πλήρη και νόμιμα δικαιολογητικά που να αποδεικνύουν με βεβαιότητα την ιδιότητα της ως άνω εταιρείας ως πιστώτριας του Νοσοκομείου και την ύπαρξη ενεργού απαίτησης αυτής έναντι του τελευταίου ως προς τις παρασχεθείσες υπηρεσίες κατά το χρόνο αυτό, με συνέπεια να ελλοχεύει ο κίνδυνος διπλής καταβολής της δαπάνης που αφορά το ως άνω διάστημα για την ίδια αιτία..(..)Τέλος, κατά τον βασίμως προβαλλόμενο τρίτο λόγο διαφωνίας, η δαπάνη κατά το μέρος που αφορά την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών για το μήνα Ιούνιο 2014 είναι μη κανονική, διότι, κατά παράβαση των προαναφερθεισών διατάξεων του άρθρου 21 του ν. 2362/1995 και του π.δ. 113/2010, η περιλαμβανόμενη στα δικαιολογητικά του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος 7752/23.6.2014 απόφαση ανάληψης υποχρέωσης, η οποία στερείται αναδρομικής ισχύος, εκδόθηκε σε χρόνο μεταγενέστερο τόσο της υπογραφής του από 28.5.2014 οικείου συμφωνητικού όσο και της παροχής του μεγαλύτερου μέρους των επίμαχων υπηρεσιών για το μήνα αυτό..Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη και εν μέρει μη κανονική και συνεπώς, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί
Μη ανακλητέα με την ΕΣ/ΤΜ.4/8/2018
ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.4/109/2017
Συμφωνητικό εξώδικου συμβιβασμού (για παροχή υπηρεσιών καθαριότητας) Με δεδομένα τα ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις ΙΙ, ΙΙΙ και IV της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει τα εξής: Η από 30.4.2003 «σύμβαση επέκτασης», διάρκειας από 1.5.2003 έως 23.10.2003, δεν συνιστά νόμιμη τροποποίηση της αρχικής σύμβασης μεταξύ των ίδιων μερών, καθόσον η σχετική δυνατότητα δεν είχε προβλεφθεί στην 9902/4.9.2002 διακήρυξη του αρχικού διαγωνισμού και στην από 23.10.2002 συναφθείσα σύμβαση. Τούτων, συνεπώς, παρέπεται ότι η σύμβαση επέκτασης και συνακόλουθα και η παράταση αυτής για τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο του έτους 2003 και Ιανουάριο, Φεβρουάριο και Μάρτιο του έτους 2004, που αφορά το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα, συνιστούν αυτοτελή και ανεξάρτητη της προηγούμενης συμβατικής σχέσης των μερών, απευθείας ανάθεση των επίμαχων υπηρεσιών. Περαιτέρω, επί της νομιμότητας της εν λόγω ανάθεσης, το Κλιμάκιο κρίνει ότι αυτή δεν είναι νόμιμη, καθώς δεν διαπιστώνεται η συνδρομή καμίας από τις αναφερόμενες στις διατάξεις των παραγράφων 12 και 13 του άρθρου 2 του ν. 2286/1995 προϋποθέσεις για την επιτρεπτή προσφυγή στην διαδικασία αυτή. Ειδικότερα, η συνολική δαπάνη του Νοσοκομείου για την ανάθεση των υπηρεσιών, που αφορά η σύμβαση της επέκτασης και η παράταση αυτής υπερβαίνουν το ισχύον κατά τον κρίσιμο χρόνο όριο των 15.000 ευρώ (με Φ.Π.Α.), μέχρι του οποίου επιτρέπεται η, άνευ ειδικών λόγων, προσφυγή στην εξαιρετική αυτή διαδικασία. Κατόπιν των προεκτεθέντων, η αιτία του εξώδικου συμβιβασμού, αναφορικά με την πληρωμή της επίμαχης δαπάνης, δεν πηγάζει από νομίμως συναφθείσα σύμβαση και ως εκ τούτου, κατά το μέρος αυτό, ο συμβιβασμός, ως αιτιώδης δικαιοπραξία, δεν είναι νόμιμος. Επιπλέον, ούτε οι διατάξεις των άρθρων 904 Α.Κ. επ. δύνανται να ασκήσουν έννομη επιρροή, εν προκειμένω, αφού δεν έχει προηγηθεί δικαστική επιβεβαίωση της ύπαρξης και της έκτασης της σχετικής αξίωσης, οπότε και μόνο θα υποχρεούτο το Ελεγκτικό Συνέδριο να συμμορφωθεί, ως εκ του παραγόμενου από την οικεία δικαστική απόφαση δεδικασμένου...Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη και το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.4/47/2017
ΕΣ/ΤΜ.7/16/2013
Προμήθεια ειδών παντοπωλείου(…)Η προμήθεια κάθε είδους αγαθών από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοικήσεως α΄ βαθμού και τα ΝΠΔΔ αυτών διενεργείται κατά κανόνα κατόπιν δημόσιου ανοικτού μειοδοτικού διαγωνισμού, ώστε να καθίσταται δυνατή, με την προσέλευση μεγάλου ή έστω ικανού αριθμού μειοδοτών, η ανάπτυξη επαρκούς ανταγωνισμού και η διασφάλιση των οικονομικών συμφερόντων αυτών με την επιλογή της πλέον συμφέρουσας προσφοράς. Κατ' εξαίρεση, είναι δυνατή η προσφυγή στη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισμού, όταν η αξία της προμήθειας δεν υπερβαίνει το ποσόν των 60.000,00 ευρώ άνευ Φ.Π.Α., ή στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης (διαπραγμάτευση), όταν η αξία της προμήθειας δεν υπερβαίνει το ποσό των 15.000,00 ευρώ με Φ.Π.Α.. Προκειμένου δε να διαπιστωθεί το ποσό στο οποίο ανέρχεται η δαπάνη συγκεκριμένης προμήθειας και, κατ' επέκταση, η δυνατότητα αναθέσεώς της απευθείας, με διαπραγμάτευση, πρόχειρο ή ανοιχτό διαγωνισμό, λαμβάνεται υπόψη η συνολική δαπάνη που απαιτείται για να καλυφθούν οι ανάγκες του δήμου σε αγαθά που, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και τις συναλλακτικές αντιλήψεις, θεωρούνται όμοια ή ομοειδή ή που ως εκ της φύσεώς τους, του αντικειμένου τους ή της λειτουργικότητάς τους εντάσσονται σε όμοιες ή παρεμφερείς κατηγορίες αγαθών. Δεν είναι νόμιμος, επομένως, ο επιμερισμός της κατά τα ανωτέρω συνολικής ποσότητας όμοιων ή ομοειδών αγαθών σε περισσότερες μικρότερες ποσότητες ή μερικότερες όμοιες ή ομοειδείς κατηγορίες και στη συνέχεια η απευθείας ανάθεση ή η διενέργεια πρόχειρου διαγωνισμού μεταξύ περιορισμένου αριθμού συμμετεχόντων, των μερικότερων αυτών προμηθειών με βάση το ύψος της δαπάνης που προκύπτει από την κατάτμηση της συνολικής ποσότητας, γιατί με τον τρόπο αυτό επιχειρείται, κατά περιγραφή των οικείων διατάξεων, η αποφυγή τηρήσεως της οριζόμενης από αυτές διαδικασίας της διενέργειας ενιαίου τακτικού δημοσίου διαγωνισμού προμήθειας για τα ενιαία είδη αυτής (βλ. πράξ. ΙV Τμ.. 93/1999, 12/2001, 26, 47 και 212/2003, 17 και 75/2004, VΙΙ Τμ. 18, 22, 82/2006, 279/2006, 111/2007, 262/2008, 12, 25 και 246/2009, 173, 243, 389, 391/2010).(…) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι εντελλόμενες δαπάνες δεν είναι νόμιμες, καθόσον, σύμφωνα και με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου τούτου, τα ως άνω προμηθευθέντα είδη αρτοποιείου και παντοπωλείου αποτελούν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και τις συναλλακτικές αντιλήψεις, ομοειδή αγαθά, τα οποία εντάσσονται στην ευρύτερη κατηγορία αγαθών (κατηγορία γένους) «τρόφιμα» και αφορούν, στο σύνολό τους, στις ανάγκες του παιδικού σταθμού ....... Η δε συνολική δαπάνη για την προμήθειά τους, συνυπολογιζομένων και των λοιπών ανατεθεισών προμηθειών των ομοειδών κατηγοριών τροφίμων ειδών κρεοπωλείου και οπωρολαχανικών, ανερχόμενη στο ποσό των 28.578,81 ευρώ (με Φ.Π.Α.), υπερβαίνει το τιθέμενο με την ως άνω υπουργική απόφαση όριο των 15.000,00 ευρώ, μέχρι το οποίο επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση. (…)
ΕΣ/Τμ.7(ΚΠΕ)195/2014
Καταβολή ποσού 21.544,11 και 15.670,20 ευρώ, αντίστοιχα, στον εργολήπτη …..ως αμοιβή του για την εκτέλεση των εργασιών «Καθαρισμός Ρεμάτων Δ.Ε. …., το πρώτο, και «Καθαρισμός τάφρων αγροτικών οδών Δήμου ….», το δεύτερο...(Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι για την ανάθεση εκτέλεσης εργασιών από Ο.Τ.Α., εφόσον ο προϋπολογισμός αυτών δεν εμπίπτει στα όρια εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου (Οδηγία 2004/18/ΕΚ, που ισχύει από 1.2.2006 και ήδη π.δ. 60/2007), εφαρμόζονται, για τις συμβάσεις που έχουν συναφθεί μετά την 1.1.2007, ημερομηνία έναρξης ισχύος του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα (άρθρο τέταρτο του ν. 3463/2006, ΦΕΚ Α΄ 114) και μέχρι την έκδοση του προεδρικού διατάγματος, που προβλέπεται στην παρ. 2 του άρθρου 209 του ως άνω νομοθετήματος, οι διατάξεις του π.δ/τος 28/1980, από τις οποίες προκύπτει ότι για την ανάθεση υπηρεσιών, στην έννοια των οποίων εμπίπτει και η εκτέλεση εργασιών, απαιτείται η διενέργεια δημόσιου ανοικτού μειοδοτικού διαγωνισμού, ώστε να καθίσταται δυνατή, με την προσέλευση μεγάλου ή έστω ικανού αριθμού μειοδοτών, η ανάπτυξη επαρκούς ανταγωνισμού και η διασφάλιση των οικονομικών συμφερόντων των Ο.Τ.Α. με την επιλογή της πλέον συμφέρουσας γι’ αυτούς προσφοράς. Κατ’ εξαίρεση, είναι δυνατή η απευθείας ανάθεση εργασιών-υπηρεσιών με απόφαση του Δημάρχου, όταν η συνολική δαπάνη αυτών δεν υπερβαίνει το ποσό των 20.000,00 ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Προκειμένου δε να διαπιστωθεί το ποσό, στο οποίο ανέρχεται η δαπάνη εκτέλεσης συγκεκριμένων εργασιών και, κατ’ επέκταση, η δυνατότητα απευθείας ανάθεσής τους, λαμβάνεται υπόψη η συνολική δαπάνη που απαιτείται για να καλυφθούν οι ανάγκες του δήμου σε εργασίες στο σύνολό τους, οι οποίες κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας και τις συναλλακτικές αντιλήψεις, θεωρούνται όμοιες ή ομοειδείς ή που ως εκ της φύσης τους, του αντικειμένου τους ή της λειτουργικότητάς τους εντάσσονται σε όμοιες ή παρεμφερείς κατηγορίες εργασιών. Συνεπώς, δεν είναι νόμιμος ο επιμερισμός της κατά τα ανωτέρω συνολικής ποσότητας όμοιων ή ομοειδών εργασιών σε περισσότερες μικρότερες ποσότητες ή μερικότερες όμοιες ή ομοειδείς κατηγορίες και η εν συνεχεία απευθείας ανάθεση αυτών με βάση το ύψος της δαπάνης που προκύπτει από την κατάτμηση της συνολικής ποσότητας, γιατί με τον τρόπο αυτό επιχειρείται, κατά περιγραφή των οικείων διατάξεων, η αποφυγή της τήρησης της οριζόμενης από αυτές διαδικασίας του διαγωνισμού (βλ. πράξεις VII Τμ. 129/2012, 87, 195/2011, 116, 144, 193/2010, 293, 305/2008, Κλιμ. Προλ. Ελ. VII Τμ. 198/2012 κ.ά). Με τις διατάξεις της παρ. 14 του άρθρου 6 του ν. 4071/2012 εισάγεται εξαίρεση στον ως άνω κανόνα, καθόσον παρέχεται, από 11.4.2012, η δυνατότητα κατάτμησης δαπανών και αναγραφής των πιστώσεων όμοιων ή ομοειδών υπηρεσιών σε διαφορετικούς κωδικούς αριθμούς του προϋπολογισμού του ενδιαφερόμενου δήμου, υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι οι εν λόγω δαπάνες αναφέρονται σε διαφορετικές δημοτικές ενότητες. Εξάλλου, σύμφωνα με το γράμμα της ανωτέρω διάταξης σε συνδυασμό με την αιτιολογική έκθεση αυτής, προϋπόθεση κατάτμησης όμοιων ή ομοειδών υπηρεσιών ο.τ.α. α΄ βαθμού ανά δημοτική ενότητα και απευθείας, εν συνεχεία, ανάθεσης αυτών αποτελεί η εγγραφή όμοιων ή ομοειδών πιστώσεων σε διαφορετικούς κωδικούς αριθμούς του προϋπολογισμού του Δήμου, εφόσον κάθε εγγραφή αναφέρεται σε διαφορετική δημοτική ενότητα. Ενόψει, δε, του εξαιρετικού χαρακτήρα της προρρηθείσας διάταξης, με την οποία εισάγεται ειδική υποχρέωση τήρησης της γενικής δημοσιονομικής αρχής της ειδικότητας των πιστώσεων (βλ. άρθρο 7 παρ. 2 του β.δ. της 17.5/15.6.1959 και άρθρα 5 και 15 του ν. 2362/1995 και 3 και 9 του ν.δ/τος 496/1994), υπό την έννοια της υποχρέωσης εγγραφής ξεχωριστών πιστώσεων που αναφέρονται σε διαφορετική δημοτική ενότητα, τυχόν κατάτμηση δημοτικών προμηθειών ανά δημοτική ενότητα οι οποίες βαρύνουν την αυτή πίστωση παρίσταται μη νόμιμη (βλ. πράξη Κλιμ. Προλ. Ελ. VII Τμ. 119/2014).(.....)Αποφαίνεται ότι τα 183 και 184, οικονομικού έτους 2014, χρηματικά εντάλματα πληρωμής του Δήμου …., ποσού 21.544,11 και 15.670,20 ευρώ, αντίστοιχα, δεν πρέπει να θεωρηθούν.
ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.4/150/2013
Παροχή υπηρεσιών συντήρησης του πληροφοριακού συστήματος :Με δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο άγεται στην κρίση ότι η από 12.4.2012 σύμβαση συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης των εγκατεστημένων στο Γενικό Νοσοκομείο ... προγραμμάτων, νομίμως συνήφθη απευθείας με την εταιρεία «....» διότι, σύμφωνα με την από 20.3.2000 αρχική σύμβαση προμήθειας των προγραμμάτων αυτών, οι επίμαχοι όροι της οποίας δεν προκύπτει ούτε η Επίτροπος προβάλλει ότι έχουν τροποποιηθεί αλλά αντιθέτως από την ανωτέρω συμβολαιογραφική πράξη εμμέσως συνάγεται ότι έχουν διατηρηθεί αμετάβλητοι, η προαναφερόμενη εταιρεία, ως δημιουργός των σχετικών προγραμμάτων λογισμικού, έχει διατηρήσει την κυριότητα του πηγαίου κώδικά τους καθώς και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, παραχωρώντας το δικαίωμα χρήσης μόνο αυτών στο Νοσοκομείο, με συνέπεια να καθίσταται η μοναδική που μπορεί νόμιμα να παρέχει υπηρεσίες συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης αυτών για όσο χρονικό διάστημα το Νοσοκομείο χρησιμοποιεί τα δημιουργηθέντα από αυτή προγράμματα (πρβλ. IV Τμ. 32/2011). Εξάλλου, το μνημονευόμενο οικ.31706/18.3.2011 έγγραφο του Γ.Γ. του Υ.Υ.Κ.Α. δεν αποτελεί έρεισμα της επίμαχης ανάθεσης, αφού και στην ίδια πράξη επιστροφής αναφέρεται ότι αυτό στερείται κανονιστικού χαρακτήρα. Περαιτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι μη νομίμως αποφασίσθηκε αποκλειστικώς από το Δ.Σ. του Νοσοκομείου ... η απευθείας ανάθεσης της επίμαχης σύμβασης κατ’ εφαρμογή του άρθρου 27 παρ. 11 του ν. 3867/2010, καθόσον η συνολικά απαιτούμενη για την παροχή των επίμαχων υπηρεσιών δαπάνη εντός του έτους 2012, ανερχόμενη σε 5.000,00 ευρώ μηνιαίως, υπερβαίνει το όριο των 45.000,00 ευρώ. Το Κλιμάκιο, όμως, συνεκτιμώντας ότι συντρέχουν λόγοι αποκλειστικότητας του παρόχου των επίμαχων υπηρεσιών καθώς και όσων περαιτέρω διαλαμβάνονται στο έγγραφο επανυποβολής του εντάλματος, αναφορικά με το κόστος συντήρησης των νεότερων εφαρμογών του πληροφοριακού συστήματος, κρίνει ότι τα όργανα του Νοσοκομείου δεν ενήργησαν με πρόθεση καταστρατήγησης των κείμενων διατάξεων αλλά συγγνωστώς υπέλαβαν ότι η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη. Ως εκ τούτου, δικαιολογείται κατ’ εξαίρεση, η θεώρηση του επίμαχου χρηματικού εντάλματος λόγω συγγνωστής πλάνης των αρμοδίων οργάνων του Γενικού Νοσοκομείου ....