Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/Τ7/0004/2007

Η δαπάνη εκτέλεσης χωματουργικών εργασιών καθαρισμού αγροτικών δρόμων (με τη χρήση μηχανήματος διαμορφωτήρα -§Γ&(ΐ6Γ - και φορτωτή), η οποία δεν αφορά σε δημόσιο τεχνικό έργο, δεν είναι νόμιμη, διότι η ανάθεση των εργασιών δεν έγινε κατόπιν διενέργειας δημόσιου διαγωνισμού, όπως επιτάσσει το π.δ. 60/2007, αλλά με απευθείας ανάθεση, κατόπιν μη νόμιμης κατάτμησης των όμοιων εργασιών, αφού η επιτρεπτή κατά νόμο κατάτμηση των πιστώσεων ανά δημοτικό διαμέρισμα αφορά μόνο στα έργα και όχι στις εργασίες, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 18 παρ. 14 του ν. 3731/2008.

Επομένως, οι μελέτες που ανατέθηκαν σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, προκειμένου να εντοπιστούν οι υπόγειοι υδάτινοι πόροι του Δήμου ... σε τρία τοπικά διαμερίσματά του και να διενεργηθούν στη συνέχεια γεωτρήσεις, αφορούν στην εκτέλεση υδρογεωλογικών έργων (Ελ. Συν. VII Τμ. 274/2010). Συνεπώς, εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση η ρύθμιση του άρθρου 22 παράγραφος 1 του ν. 3274/2004, όπως ίσχυε κατά το χρόνο ανάθεσης των μελετών, σύμφωνα με την οποία προβλέπεται η κατ’ εξαίρεση δυνατότητα κατάτμησης των δημοτικών έργων που εκτελούνται από τις Δ.Ε.Υ.Α.Α. και η σύνταξη των αντίστοιχων για τα έργα αυτά μελετών, εφόσον αφορούν διαφορετικά δημοτικά διαμερίσματα (πρόκειται για δημοτικά διαμερίσματα του συσταθέντος με το άρθρο 1 του ν. 2539/1997 Δήμου ..., τα οποία μετονομάστηκαν σε τοπικά, σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφοι 3 και 4 του ως άνω Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων). Κατ’ ακολουθίαν, νομίμως, κατ’ αρχήν, ανατέθηκε απευθείας η εκπόνηση των ως άνω μελετών, που αφορούσαν αντίστοιχα έργα, ανά τοπικό διαμέρισμα.

Απευθείας ανάθεση σε εργολάβους της εκτέλεσης έργων. Νομίμως επιμερίσθηκαν σε διαφορετικές πιστώσεις ανά τοπικό διαμέρισμα και ανατέθηκαν απευθείας, αφού η προϋπολογισθείσα δαπάνη καθενός έργου ανά τοπικό διαμέρισμα δεν υπερβαίνει το όριο (3.500.000 δραχμές και ήδη 10.271,46 ευρώ, χωρίς συνυπολογισμό του Φ.Π.Α.) της απευθείας ανάθεσης μικρών έργων Ο.Τ.Α. (άρθρο 18 παρ. 14 του ν.3731/2008). Όμοιες οι 388,395/2009 πράξεις του ιδίου Τμήματος

Μελέτες- απευθείας ανάθεση: Με δεδομένα αυτά οι εντελλόμενες δαπάνες δεν είναι νόμιμες, δεδομένου ότι επιτρέπεται μεν στη Δ.Ε.Υ.Α.Κ. να αναθέσει απευθείας, μέσα στο όριο των 20.000,00 ευρώ, την αυτοτελή σύνταξη μελέτης εσωτερικού δικτύου ύδρευσης ανά τοπική κοινότητα, πρέπει όμως στον προϋπολογισμό της να αναγράφεται η κατατμημένη πίστωση που αφορά στην εν λόγω μελέτη, δηλαδή να αναγράφεται η πίστωση για κάθε μελέτη ανά τοπική κοινότητα, στοιχείο που εν προκειμένω δεν συντρέχει. Σημειώνεται, επίσης, ότι επιτρέπεται η κατάτμηση των έργων και των αντίστοιχων μελετών τους ανά τοπική κοινότητα και όχι ανά οικισμό εκάστης τοπικής κοινότητας. Παρά ταύτα, τα αρμόδια όργανα της Δ.Ε.Υ.Α.Κ. συγγνωστώς υπέλαβαν ότι αρκούσε η συνολική εγγραφή του ποσού των ελεγχόμενων μελετών στον προϋπολογισμό της του έτους 2017, λόγω της από αυτόν ρητής παραπομπής στο τεχνικό πρόγραμμα του ίδιου έτους, στο οποίο αναγράφεται το προϋπολογισθέν ποσό ανά μελέτη και η πηγή χρηματοδότησης κατά τα ειδικότερα εκτιθέμενα στη σκέψη 3.Γ..Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, οι εντελλόμενες με τα 82 και 87, οικονομικού έτους 2017, χρηματικά εντάλματα δαπάνες θα μπορούσαν να θεωρηθούν λόγω συγγνωστής πλάνης, αν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος  2017, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνουν.(συγγνωστή πλάνη)

Μη νομίμως επιμερίστηκαν οι προμήθειες ηλεκτρολογικού υλικού, οι οποίες αφορούν σε όμοια ή ομοειδή αγαθά σε χωριστές πιστώσεις και ανατέθηκαν απευθείας, χωρίς να διενεργηθεί δημόσιος διαγωνισμός, καθόσον η συνολική τους ετήσια δαπάνη, υπερβαίνει το όριο των 15.000,00 ευρώ, με Φ.Π.Α., μέχρι το οποίο είναι κατά νόμο επιτρεπτή η απευθείας ανάθεση προμήθειας υλικών (ΚΥΑ 27319/18.7.2002). Εν προκειμένω, δεν εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 22 παρ.1 του ν. 3274/2004, καθόσον η θεσπιζόμενη με αυτή εξαίρεση από τον κανόνα του ανεπίτρεπτου της κατάτμησης αφορά, κατά σαφή βούληση του νομοθέτη, αποκλειστικά και μόνο έργα και όχι προμήθειες

Προμήθεια υδραυλικών ειδών και εξαρτημάτων ύδρευσης για τις ανάγκες διαφορετικών Δημοτικών Ενοτήτων.(...) Με τα δεδομένα αυτά, αν και το αντικείμενο των επίμαχων συμβάσεων αφορά στην προμήθεια όμοιων αγαθών κατ’ είδος, νομίμως ο Δήμος …προέβη στην απευθείας ανάθεση αυτών ανά δημοτική ενότητα, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 6 παρ. 14 του ν. 4071/2012, δεδομένου ότι ακολουθήθηκε εξαρχής η διαδικασία αναγραφής ξεχωριστών ανά Δημοτική Ενότητα πιστώσεων στον προϋπολογισμό του έτους 2017.

Πολεοδομία. Αντιμετώπιση πολεοδομικώς ως ενιαίων ή ανεξαρτήτων συνεχόμενων οικοπέδων, περιελθόντων με το αυτό συμβόλαιο στους αυτούς εξ αδιαιρέτου συγκυρίους.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
(Τριμελούς Επιτροπής) Πλείονα οικόπεδα, άρτια και οικοδομήσιμα, περιλαμβανόμενα σε δώδεκα συνολικά οικοδομικά τετράγωνα εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως, μεταβιβασθέντα από το Δημόσιο σε πλείονες αγοραστές κατά το αυτό ποσοστό εξ αδιαιρέτου, μπορούν να αντιμετωπιστούν, κατόπιν σχετικής αίτησης, πολεοδομικώς ως ενιαία και συνεχόμενα ανά οικοδομικό τετράγωνο.

Παροχή υπηρεσιών λειτουργίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας προμηθειών. Με τα δεδομένα αυτά και όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από την Επίτροπο, το Νοσοκομείο όφειλε να προβαίνει σε σύναψη των οικείων συμβάσεων δια της διενέργειας των επίμαχων ανακοινώσεων προς την ανάδοχο σε χρόνο προγενέστερο της εκτέλεσης της εκάστοτε σύμβασης, της οποίας έπρεπε να έχει προηγηθεί δέσμευση της απαιτούμενης πίστωσης, η δε παραλαβή έπρεπε να μη γίνεται από ad hoc επιτροπές αλλά από επιτροπή νομίμως συγκροτηθείσα και κατόπιν σχετικής ανάρτησης στη ¨Διαύγεια¨, οι δε συναφθείσες συμβάσεις έπρεπε να καταχωρίζονται στο ΚΗΜΔΗΣ. Λαμβανομένου υπόψη ωστόσο του γεγονότος ότι η αξία των επίμαχων υπηρεσιών αναγόμενη σε ετήσια βάση (18.883,92 ευρώ) δεν υπερβαίνει το νόμιμο όριο της επιτρεπτής απευθείας ανάθεσης (20.000,00 ευρώ), η δε παροχή των επίμαχων υπηρεσιών ήταν πάγια και αδιάλειπτη, ως εκ του ήδη εγκατεστημένου της εφαρμογής, και με σταθερό μηνιαίο κόστος, μη συναρτώμενο με το βαθμό χρήσης αυτής ενώ η επίμαχη δαπάνη βαρύνει τους ορθούς ΚΑΕ, κατ΄αντιστοιχία προς τις παρεχόμενες υπηρεσίες, το Κλιμάκιο κρίνει ότι συγγνωστώς και χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων τα όργανα του Νοσοκομείου υπέλαβαν ως τυπικό ζήτημα την επαναλαμβανόμενη ανά μήνα σύναψη σύμβασης απευθείας ανάθεσης και την προηγούμενη αυτής ανάληψη δαπάνης καθώς και την επαναλαμβανόμενη τήρηση της διαδικασίας πιστοποίησης της καλής εκτέλεσης υπηρεσιών, οι οποίες, σε κάθε περίπτωση, επαναλαμβάνονταν αυτούσιες ανά μήνα, ομοίως δε και την καταχώριση των ως άνω ανά μήνα επαναλαμβανόμενων συμβάσεων στο ΚΗΜΔΗΣ, και για το λόγο αυτό το ελεγχόμενο ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί. (συγγνωστή πλάνη)

Προμήθεια υλικών ύδρευσης – άρδευσης:Με δεδομένα αυτά η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη, καθόσον οι άνω απευθείας αναθέσεις αφενός μεν είναι κάτω του ορίου των 20.000,00 ευρώ και αφετέρου αφορούν σε διαφορετικές δημοτικές ενότητες. Περαιτέρω, δεν υφίσταται περίπτωση μη νόμιμης κατάτμησης των ως άνω προμηθειών λόγω μη συμπερίληψης των προμηθευθέντων ειδών σε προηγηθέντες και κατακυρωθέντες εντός του ίδιου οικονομικού έτους (2018) διαγωνισμούς για την ανάθεση έργων επισκευής του δικτύου ύδρευσης των Δ.Ε. ..... και Καλλικράτειας, διότι α) οι εν λόγω διαγωνισμοί αφορούσαν στην αποκατάσταση εκτάκτων βλαβών του δικτύου από τους αναδόχους εργολήπτες και όχι προμήθεια αγαθών προς ενσωμάτωση στις επισκευές και την τακτική συντήρηση αυτού από τις υπηρεσίες του Δήμου, β) στον προϋπολογισμό των ανωτέρω έργων συμπεριλαμβάνονταν μεν υλικά που επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν και ενσωματωθούν στα έργα αποκατάστασης βλαβών (παράγρ. 1.3.2 των μελετών που προηγήθηκαν της ανάθεσης των ανωτέρω έργων), τα οποία, ωστόσο, δεν μπορούσαν να καταγραφούν αναλυτικά κατ’ είδος εκ των προτέρων, αφού σκοπός των αναθέσεων στους εργολήπτες ήταν η άμεση αποκατάσταση των βλαβών εντός ώρας, ανεξαρτήτως των υλικών που απαιτούντο και γ) δεν αποδεικνύεται ότι η δαπάνη για την προμήθεια των αγαθών που πρόκειται να ενσωματωθεί στα ως άνω έργα, συναθροιζόμενη με τις μεταγενέστερα διενεργηθείσες προμήθειες εκ 11.328,86 και 18.871,44 ευρώ, αντίστοιχα, υπερβαίνει το όριο των 20.000,00 ευρώ, αφού, όπως προαναφέρθηκε, τα εν λόγω υλικά δεν καταγράφονται χωριστά κατ’ είδος στις αντίστοιχες μελέτες. 

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη τα διδάγματα της κοινής πείρας και την οικονομικοτεχνική λειτουργία των ως άνω έργων που κατατείνουν στο αυτό αντικείμενο (την τσιμεντόστρωση των οικείων οδών),  το είδος των απαιτούμενων για την κατασκευή καθενός από τα έργα αυτά εργασιών (πανομοιότυπες εργασίες), τη σχεδόν ταυτόχρονη ανάθεση της κατασκευής των συγκεκριμένων έργων με διαφορά τεσσάρων μηνών, την ομοιότητα των οικείων μελετών, την πραγματοποίηση του συνόλου των εργασιών από μία και μόνο επιχείρηση, τη χρονική  διάρκεια  κατασκευής  τους (3 μήνες) αλλά και την ενότητα του γεωγραφικού πλαισίου εκτέλεσής τους (στις ίδιες τοπικές κοινότητες), άγεται στην κρίση ότι τα ως άνω έργα αποτελούν ένα ενιαίο έργο. Ως εκ τούτου, μη νομίμως επιμερίσθηκαν και ανατέθηκαν απευθείας, με βάση το ύψος της δαπάνης  που  προέκυψε  από  την εν λόγω κατάτμηση, χωρίς να διενεργηθεί πρόχειρος διαγωνισμός,  αφού  η συνολική τους δαπάνη, όπως αυτή προκύπτει από το σύνολο της εξοφληθείσας και της οφειλόμενης στον ανάδοχο αμοιβής, ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 19.593,32 ευρώ (9.837,22 + 9.756,10 ευρώ μη συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.) και, επομένως, υπερβαίνει το όριο των 10.271,46 ευρώ, μέχρι το οποίο είναι, κατά νόμο, επιτρεπτή η απευθείας ανάθεση δημοτικών έργων, κατά τον εν μέρει βασίμως προβαλλόμενο δεύτερο λόγο διαφωνίας της Αναπληρώτριας Επιτρόπου. Σημειωτέον, ότι το έργο «….», που είχε προβλεφθεί στο τεχνικό πρόγραμμα εκτελεστέων έργων έτους 2015 (α/α 97) με κωδικό προϋπολογισμού 02.30.7323.19, δεν ανατέθηκε εντός του  έτους  2015  (βλ.  την 9785/7.10.2016 βεβαίωση του Αντιδημάρχου ......) και, συνεπώς,  ο  ίδιος  λόγος  διαφωνίας  παρίσταται  αβάσιμος  κατά  το  μέρος  που συναθροίζει τη δαπάνη αυτού για την στοιχειοθέτηση της κατάτμησης  του ως άνω ενιαίου έργου.