Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΠΕ-ΤΜ.1/65/2017

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Με δεδομένα τα ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙΒ το Κλιμάκιο κρίνει ότι, κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 66 του ν. 4270/2014 και του π.δ. 113/2010, δεν εκδόθηκαν, πριν από την σύναψη (στις 16.10.2015) της επίμαχης σύμβασης, αντίστοιχες αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης. Ειδικότερα, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου οι αρχικές αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης .., με τις οποίες πραγματοποιήθηκε δέσμευση πιστώσεων αντίστοιχων ποσών με το συνολικό ποσό της προϋπολογισθείσας δαπάνης εκάστης κατηγορίας ειδών σε βάρος των ΚΑΕ 1292, 1413 και 1428, αντίστοιχα, ανακλήθηκαν με τις 17977/30.6.2015, 17979/30.6.2015 και 17981/30.6.2015 αποφάσεις, ενώ οι αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης που εκδόθηκαν στη συνέχεια ..είναι μεταγενέστερες της υπογραφής της σύμβασης, η δε πρώτη και τρίτη εξ αυτών υπολείπονται και του συνολικού ποσού της σύμβασης. Περαιτέρω, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από την Επίτροπο, στις 1158/21.1.2016, 1159/21.1.2016 και 1166/21.1.2016 αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης, που υποβλήθηκαν με τα δικαιολογητικά του εντάλματος, το ποσό των δεσμευόμενων πιστώσεων είναι διαφορετικό σε σχέση με το ποσό που αναφέρεται στο κείμενο των αποφάσεων που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο (πρόγραμμα Διαύγεια), με αποτέλεσμα να δημιουργείται σύγχυση σχετικά με το ποιο είναι το ορθό ποσό της δεσμευόμενης πίστωσης.(..)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη κανονική και εν μέρει μη νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί.

Αποζημίωση για υπερωριακή απασχόληση υπαλλήλων Δήμου...Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη παρίσταται μη κανονική, καθόσον, όπως βασίμως διαλαμβάνει και η έκθεση διαφωνίας, κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 2 και 4 του π.δ. 80/2016, η σχετική απόφαση ανάληψης υποχρέωσης εκδόθηκε σε χρόνο (16.5.2019) μεταγενέστερο από αυτόν της πραγματοποίησης της υπερωριακής απασχόλησης (β΄ εξάμηνο 2018) ενώ, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (υπό στοιχείο 4 νομική σκέψη), οι αποφάσεις αυτές έπρεπε να προηγούνται χρονικά οποιασδήποτε σχετικής με τις εν λόγω δαπάνες διοικητικής πράξης ή υλικής ενέργειας, δεδομένου ότι με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται ο σκοπός του νόμου που συνίσταται στην, εκ των προτέρων, δέσμευση των αναγκαίων πιστώσεων και στην αποτροπή της διενέργειας δαπανών καθ’ υπέρβαση αυτών. Ο Δήμος, με το 14677/20.6.2019 έγγραφο επανυποβολής, προβάλλει ότι στην προκειμένη περίπτωση τηρήθηκε η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, διότι, αν και δεν εκδόθηκε απόφαση ανάληψης υποχρέωσης πριν από την πραγματοποίηση της ελεγχόμενης δαπάνης, ο σκοπός του νόμου, που είναι η αποτροπή πληρωμής δαπανών καθ΄ υπέρβαση των εγγεγραμμένων πιστώσεων στον προϋπολογισμό, ικανοποιήθηκε με την πρόβλεψη σχετικής πίστωσης στον προϋπολογισμό του Δήμου έτους 2018. Ο ισχυρισμός αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον η τήρηση της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης εξασφαλίζεται με την πιστή εφαρμογή όλων των ως άνω δημοσιονομικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες για την πραγματοποίηση μια δαπάνης ο φορέας οφείλει να εκδώσει απόφαση ανάληψης υποχρέωσης πριν από την πραγματοποίηση της δαπάνης, ενώ άλλωστε δεν αποδεικνύεται ότι οι πιστώσεις του σχετικού ΚΑ, κατά τον κρίσιμο χρόνο δεν είχαν εξαντληθεί (βλ. ΚΠΕΔ Ι Τμ. 65/2017). Τέλος, από τα στοιχεία του φακέλου δεν αποδεικνύεται πλάνη των οργάνων του Δήμου, ως προς το εφαρμοστέο νομοθετικό καθεστώς (ΚΠΕΔ Ι Τμ. 71/2018).

Μη νόμιμη η καταβολή αμοιβής σε ιδωτική εταιρεία για υπηρεσίες καθαριότητας στις εγκαταστάσεις Πανεπιστημίου, για ένα μήνα του έτους 2012, καθόσον α) αναρμοδίως ο Πρύτανης αποφάσισε, κατ’εφαρμογή του αρ.68 παρ.4 εδ.β’ του ν.3863/2012, την απευθείας ως άνω καταβολή, ενώ η αρμοδιότητα αυτή ανήκει στη Σύγκλητο του Ιδρύματος (άρθ.8 παρ.20 περ.ιζ’ του ν.4009/2011, όπως ισχύει) και β) οι αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης για τη δέσμευση της αναγκαίας πίστωσης, εκδόθηκαν το έτος 2013, χωρίς όμως να έχουν εκδοθεί προηγουμένως, σχετικές αποφάσεις εντός του έτους 2012, κατά το οποίο, υλοποιήθηκαν οι εν λόγω εργασίες ούτε και συνακόλουθα σχετική ανακλητική απόφαση της αναληφθείσας υποχρέωσης για διαγραφή του αντίστοιχου ποσού (άρθρ.4 παρ.5 π.δ.113/2010). Ετεροχρονισμός στη σύνταξη πρωτοκόλλου παραλαβής εργασιών δεν καθιστά τη δαπάνη μη κανονική, (προυποθέσεις).

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ (..) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, οι εντελλόμενες, με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής, δαπάνες είναι μη κανονικές, ...., διότι οι σχετικές αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης, σε βάρος των Κ.Α.Ε. 0721 «ημερήσια αποζημίωση» και 0711 «οδοιπορικά έξοδα», εκδόθηκαν στις ..., ήτοι σε χρόνο μεταγενέστερο της πραγματοποίησης των επίμαχων δαπανών, που αφορούν σε μετακίνηση εκτός έδρας, κατά το χρονικό διάστημα από 1 έως 5.2.2017. Λαμβάνοντας, όμως, υπόψη τους ισχυρισμούς του Νοσοκομείου, σύμφωνα με τους οποίους έγινε έλεγχος και βεβαιώθηκε η ύπαρξη πίστωσης στους ανωτέρω Κ.Α.Ε. πριν την πραγματοποίηση της οικείας μετακίνησης, καθώς και το γεγονός ότι η καθυστέρηση έκδοσης των ως άνω αποφάσεων ανάληψης υποχρέωσης ήταν μόλις λίγων ημερών (πέντε ημερών, όσον αφορά τον Κ.Α.Ε. 0721, τον οποίο, άλλωστε, βαρύνει και το μεγαλύτερο ποσό των εντελλόμενων δαπανών, και είκοσι ημερών, όσον αφορά τον Κ.Α.Ε. 0711), το Κλιμάκιο κρίνει ότι η παράλειψη έγκαιρης δέσμευσης της σχετικής πίστωσης δεν οφείλεται σε πρόθεση καταστρατήγησης των κειμένων διατάξεων εκ μέρους των αρμοδίων οργάνων του Νοσοκομείου, αλλά σε συγγνωστή πλάνη αυτών.(..) IV. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, οι εντελλόμενες δαπάνες δεν είναι κανονικές, πλην, όμως, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής θα μπορούσε να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης.

Καταβολή αποζημίωσης για υπερωριακή απασχόληση...Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι εντελλόμενες με τα ανωτέρω ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα δαπάνες παρίστανται μη κανονικές, καθόσον, όπως βασίμως διαλαμβάνει και η έκθεση διαφωνίας, κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 2 και 4 του π.δ. 80/2016, οι σχετικές αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης εκδόθηκαν σε χρόνο (στις 6.5.2019 και 7.5.2019) μεταγενέστερο από αυτόν της πραγματοποίησης της υπερωριακής απασχόλησης (2017), ενώ, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (υπό στοιχείο 4 νομική σκέψη), οι αποφάσεις αυτές έπρεπε να προηγούνται χρονικά οποιασδήποτε σχετικής με τις εν λόγω δαπάνες διοικητικής πράξης ή υλικής ενέργειας, δεδομένου ότι με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται ο σκοπός του νόμου που συνίσταται στην, εκ των προτέρων, δέσμευση των αναγκαίων πιστώσεων και στην αποτροπή της διενέργειας δαπανών καθ’ υπέρβαση αυτών. Ο Δήμος, με το 13965/12.6.2019 έγγραφο επανυποβολής, προβάλλει ότι στην προκειμένη περίπτωση τηρήθηκε η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, διότι, αν και δεν εκδόθηκαν οι αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης πριν από την πραγματοποίηση των ελεγχόμενων δαπανών, ο σκοπός του νόμου, που είναι η αποτροπή πληρωμής δαπανών καθ΄ υπέρβαση των εγγεγραμμένων πιστώσεων στον προϋπολογισμό, ικανοποιήθηκε με την πρόβλεψη σχετικής πίστωσης στον προϋπολογισμό του Δήμου έτους 2017. Ο ισχυρισμός αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος καθόσον, η τήρηση της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης εξασφαλίζεται με την πιστή εφαρμογή όλων των ως άνω δημοσιονομικών διατάξεων, σύμφωνα με τις οποίες για την πραγματοποίηση μια δαπάνης ο φορέας οφείλει να εκδώσει απόφαση ανάληψης υποχρέωσης πριν από την πραγματοποίηση της δαπάνης, ενώ άλλωστε δεν αποδεικνύεται ότι οι πιστώσεις του σχετικού Κ.Α. κατά τον κρίσιμο χρόνο δεν είχαν εξαντληθεί (βλ. ΚΠΕΔ Ι Τμ. 65/2017). Τέλος, από τα στοιχεία του φακέλου δεν αποδεικνύεται πλάνη των οργάνων του Δήμου, ως προς το εφαρμοστέο νομοθετικό καθεστώς (ΚΠΕΔ Ι Τμ. 71/2018).

Προμήθειες:Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν προηγουμένως δεκτά, η διενέργεια της ως άνω διαγωνιστικής διαδικασίας χωρίς την προηγούμενη έκδοση απόφασης δημοσιονομικής ανάληψης της οικείας υποχρέωσης παρίσταται πλημμελής. Λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη, το μεν, ότι οι ως άνω αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων του Δήμου και των νομικών του προσώπων, με τις οποίες ανέλαβαν τη δέσμευση για την ψήφιση των σχετικών πιστώσεων το έτος 2015 που αφορά και η εν λόγω προμήθεια, εκδόθηκαν πριν την έναρξη του διαγωνισμού, ήδη δε, στον προϋπολογισμό, οικονομικού έτους 2015, του Δήμου και των νομικών του προσώπων, περιλήφθηκε η σχετική πίστωση και έχουν ήδη προσκομισθεί οι σχετικές προτάσεις του αρμοδίου Αντιδημάρχου του αιτούντος για την δέσμευση των σχετικών πιστώσεων έτους 2015, το δε, ότι οι προεκτεθείσες διατάξεις του ν. 2362/1995 και του π.δ. 113/2010 δεν αφορούν στη διαγωνιστική διαδικασία καθεαυτή, αλλά, έχουν αμιγώς δημοσιονομικό χαρακτήρα με σκοπό την διασφάλιση της ύπαρξης σχετικής πίστωσης για την καταβολή της αντιπαροχής στον αντισυμβαλλόμενο κατά το στάδιο εκτέλεσης της σύμβασης, συνιστά επαρκή διασφάλιση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης η έκδοση των σχετικών προτάσεων και η δέσμευση της οικείας πίστωσης πριν από την υπογραφή των επίμαχων συμβάσεων. Επομένως, η πλημμέλεια αυτή καθίσταται μη ουσιώδης..

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ ΕΞΟΔΑ.(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, οι εντελλόμενες, με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής, δαπάνες είναι μη κανονικές, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από τον Αναπληρωτή Επίτροπο. Τούτο δε, διότι οι σχετικές αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης, σε βάρος των Κ.Α.Ε. 0721 «ημερήσια αποζημίωση» και 0711 «οδοιπορικά έξοδα», εκδόθηκαν στις 6.2.2017 και 21.2.2017, αντίστοιχα, ήτοι σε χρόνο μεταγενέστερο της πραγματοποίησης των επίμαχων δαπανών, που αφορούν σε μετακίνηση εκτός έδρας, κατά το χρονικό διάστημα από 2 έως 5.2.2017. Λαμβάνοντας, όμως, υπόψη τους ισχυρισμούς του Νοσοκομείου, σύμφωνα με τους οποίους έγινε έλεγχος και βεβαιώθηκε η ύπαρξη πίστωσης στους ανωτέρω Κ.Α.Ε., πριν την πραγματοποίηση της οικείας μετακίνησης, καθώς και το γεγονός ότι η καθυστέρηση έκδοσης των ως άνω αποφάσεων ανάληψης υποχρέωσης ήταν μόλις λίγων ημερών, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η παράλειψη έγκαιρης δέσμευσης της σχετικής πίστωσης δεν οφείλεται σε πρόθεση καταστρατήγησης των κειμένων διατάξεων εκ μέρους των αρμοδίων οργάνων του Νοσοκομείου, αλλά σε συγγνωστή πλάνη αυτών.

Καταβολή χρηματικού βοηθήματος λόγω θανάτου τέκνου :Με δεδομένα αυτά η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι το ως άνω χρηματικό βοήθημα συνιστά συγκεκαλυμμένη προσαύξηση μισθού των εργαζομένων των Δ.Ε.Υ.Α. και η διάταξη που το θεσπίζει έχει καταργηθεί από 1.1.2013, οπότε και οι υπάλληλοι αυτοί υπήχθησαν στο μισθολογικό καθεστώς του ν. 4024/2011 και στη συνέχεια από 1.1.2016 σε εκείνο του ν. 4354/2015. Αμφότεροι οι εν λόγω μισθολογικοί νόμοι προβλέπουν κατά τρόπο εξαντλητικό τις μισθολογικές παροχές που καταβάλλονται στους υπαλλήλους αυτών των επιχειρήσεων, στις οποίες δεν περιλαμβάνεται το εν λόγω χρηματικό βοήθημα.

Εκπόνηση τοπογραφικής μελέτης: Με δεδομένα τα ανωτέρω κρίνεται ότι η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη κανονική, διότι μετά την πρώτη Α-562 απόφαση ανάληψης υποχρέωσης, κατά  το οικονομικό έτος 2012, της πίστωσης για την εκπόνηση της ως άνω μελέτης,   η εκτέλεση της οποίας αποφασίστηκε από την Οικονομική Επιτροπή του  Δήμου ....., και μέχρι τις 6.2.2018, οπότε εκδόθηκε η Α-250 απόφαση ανάληψης υποχρέωσης που συνοδεύει το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα, δεν εκδόθηκαν, κατά τα οικονομικά έτη που μεσολάβησαν, αποφάσεις ανατροπής της δεσμευμένης πίστωσης και αντίστοιχες αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσό στο οποίο αφορά η συνολική αμοιβή της μελέτης είχε αρχικώς αναληφθεί, περιλαμβανόταν στον προϋπολογισμό των οικονομικών ετών που μεσολάβησαν καθώς και στα τεχνικά προγράμματα των ετών αυτών, κρίνεται ότι τα αρμόδια όργανα του Δήμου ..... συγγνωστώς, χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων, υπέλαβαν ότι μπορούσαν να εκδώσουν την απαιτούμενη απόφαση ανάληψης υποχρέωσης όταν θα έπρεπε, σύμφωνα με το νόμο, να καταβληθεί μέρος της αμοιβής του αναδόχου. Ο λόγος δε διαφωνίας σχετικά με τη μεγάλη καθυστέρηση για την περαίωση της μελέτης, η οποία ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί, αν και ο χρόνος παράδοσης προβλεπόταν σε τέσσερις (4) μήνες από τον ορισμό του επιβλέποντα μηχανικού, προβάλλεται αορίστως, καθόσον δεν προσδιορίζεται πως η παράταση του χρόνου εκπόνησης της μελέτης υπαγόμενη στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα δικαίου συνεπάγεται μη νομιμότητα της ελεγχόμενης δαπάνης.

ΑΝΑΛΗΨΗ ΥΠΟΧΡΕΣΩΣΗΣ:Μη νόμιμη η εξόφληση του 1ου λογαριασμού του έργου «Κατασκευή δικτύου αποχέτευσης ομβρίων σε δρόμους του …» από ΔΕΥΑ σε ιδιωτική επιχείρηση, καθόσον δεν ακολουθήθηκε η νόμιμη διαδικασία ανάληψης, όπως ορίζουν οι διατάξεις του β.δ. 17.5/15.6.1959, διότι μη νομίμως, πριν από την έκδοση της  απόφασης ανάληψης υποχρέωσης, με την οποία εγκρίθηκε η δέσμευση πίστωσης σε βάρος του ΚΑΕ «Κατασκευή δικτύου αποχέτευσης ομβρίων σε δρόμους του …» του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 2015, δεν εκδόθηκε σχετική απόφαση ανατροπής της δεσμευθείσας κατά το οικονομικό έτος 2014 σχετικής πίστωσης σε βάρος του ανωτέρω ΚΑΕ (ΣΥΓΓΝΩΣΤΗ ΠΛΑΝΗ)