Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/448/2026

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:2η τροποποίηση της σύμβασης «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΙΔΩΝ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΥΠΡΕΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΑΚΚΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ – ΚΕΡΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΖΩΓΡΑΦΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ», Τμήμα 2: «ΣΑΚΚΟΙ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ – ΚΕΡΜΑΤΩΝ», συμβατικής δαπάνης 75.495,00 χωρίς Φ.Π.Α. (συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης διακήρυξης ύψους  342.675,20 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α.).(....)Περαιτέρω, η παράλειψη αποστολής της 1ης τροποποιητικής συμφωνίας προς άσκηση προσυμβατικού ελέγχου καθιστά μη παραδεκτή την υποβολή της επίμαχης 2ης τροποποιητικής σύμβασης στον έλεγχο αυτό, καθόσον τέτοιος έλεγχος θα ήταν ουσιαστικά αλυσιτελής και άνευ αντικειμένου.  Τούτο δε, αφού, ενόψει όσων κατά τα ανωτέρω έγιναν δεκτά (βλ. σκέψη 4 και 6),  οι ανωτέρω δύο  συμβάσεις δεν είναι αυτοτελείς αλλά συνέχονται άμεσα μεταξύ τους, τροποποιώντας με λειτουργικά και οικονομικά συνεχόμενο τρόπο την αρχική σύμβαση, στην οποία και ενσωματώνονται ως ενιαίο σύνολο. Η  επαύξηση της τιμής μονάδας των επίμαχων ειδών με την κρινόμενη ήδη σύμβαση σε ποσοστό 22%, υπολογίζεται  στην ήδη επαυξημένη τιμή αυτών, όπως έχει ήδη διαμορφωθεί με την 1η τροποποίηση της αρχικής σύμβασης και προϋποθέτει ότι η τελευταία έχει ήδη ελεγχθεί ως νόμιμη ώστε να δικαιολογείται  (έστω και εφεξής) η συνολική επαύξηση της αρχικής τιμής των ειδών κατά 45%. Το προσαυξημένο αυτό τίμημα είναι εκείνο που θα  καταβληθεί κατά τρόπο  ενιαίο και αδιαίρετο στον ανάδοχο σε περίπτωση υπογραφής του ελεγχόμενου ήδη σχεδίου σύμβασης , η νομιμότητα του οποίου συναρτάται, συνεπώς, άμεσα με εκείνη της πρώτης τροποποιητικής συμφωνίας  και δεν μπορεί, συνεπώς, να διαχωρισθεί από αυτήν και να ελεγχθεί αυτοτελώς ως διακριτή συμφωνία, κατά τα ορθώς κριθέντα με την προσβαλλομένη.Απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης.

Αποκομιδή, Μεταφορά και Διαχείρισης των Μολυσματικών Αποβλήτων.(...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (βλ. σκέψεις 13-15), το Δικαστήριο κρίνει ότι ελεγχόμενες τροποποιήσεις είναι νόμιμες, καθώς στην προκειμένη περίπτωση συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις αυτοτελούς εφαρμογής  της παρ. 1 περ. γ΄ του άρθρου 132 του ν. 4412/2016 και όχι σε συνδυασμό με τις διατάξεις 388 και 288 ΑΚ, όπως ισχυρίζεται η δεύτερη προσφεύγουσα (βλ. ΕλΣυν Εβδ. Τμ. 1363/2022 σκ. 5 όπου και περαιτέρω νμλγ). Ειδικότερα, ναι μεν τα επικαλούμενα από τις προσφεύγουσες απρόβλεπτα γεγονότα (πόλεμος στην Ουκρανία και συνακόλουθη επίταση της ενεργειακής κρίσης, συνεχιζόμενες συνέπειες της πανδημίας COVID-19), τα οποία, άλλωστε, ουδέποτε αμφισβήτησε και το ΓΝΠΑ, καθώς και τα επικαλούμενα στοιχεία αύξησης των επιμέρους στοιχείων που διαμορφώνουν το κόστος παροχής των ανατεθεισών υπηρεσιών ανάγονται σε χρόνο προγενέστερο της σύναψης και εκτέλεσης των ήδη από 28.11.2022 συναφθεισών αρχικών συμβάσεων, ήτοι ανάγονται στον διαδραμόντα κατά τη διενέργεια της διαγωνιστικής διαδικασίας χρόνο και συγκεκριμένα εκκίνησαν μετά από την υποβολή των προσφορών, εντούτοις, τα ίδια αυτά γεγονότα είχαν δυναμικά εξελισσόμενο χαρακτήρα με αποτέλεσμα τη διατάραξη της εφοδιαστικής αλυσίδας λόγω της υπέρμετρης αύξησης του κόστους της ενέργειας και των πρώτων υλών με δυσμενείς κλιμακούμενες συνέπειες στην αγορά που εκτείνονται σημαντικά σε βάθος χρόνου, καταλαμβάνοντας και τον χρόνο που μεσολάβησε από την σύναψη της αρχικής σύμβασης έως και την έγκριση της τροποποίησης αυτής γεγονότα εκ φύσεως ασυνήθιστα και μη δυνάμενα να προβλεφθούν πλήρως κατά την αρχική εκδήλωσής του από την αναθέτουσα Αρχή (πρβλ. ΕλΣυν. αποφ. Εβδ. Τμ. 1757/2022, σκ.19 ). Για τους λόγους αυτούςΣυνεξετάζει τις προσφυγές ανάκλησης των εταιρειών: α)  «..Α.Ε.» και β) «…Α.Ε.».Δέχεται τις  προσφυγές αυτές.Ανακαλεί την 2/2023 Πράξη του  Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην 4η Υπηρεσία Επιτρόπου του Τομέα Υγείας, στο σύνολό της.

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ-ΟΥΣΙΩΔΕΙΣ ΠΛΗΜΜΕΛΕΙΕΣ(..) Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η αναθεώρηση της 1567/2025 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία απορρίφθηκε η προσφυγή ανάκλησης της ήδη ως άνω προσφεύγουσας κατά της 262/2025 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)	Ενόψει του ανωτέρω εκτιθέμενου πραγματικού και σύμφωνα προς τα αναπτυχθέντα στη σκέψη 7, το Δικαστήριο κρίνει κατ’ αρχάς ότι, όπως ορθώς δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, μη νομίμως προβλέπεται στη διακήρυξη του ελεγχόμενου διαγωνισμού μόνο ένα συνολικό κατ’ αποκοπήν ποσό ως δαπάνη για όλα τα είδη και υπηρεσίες της προμήθειας, χωρίς κατάστρωση του προϋπολογισμού της διακήρυξης με επιμέρους τιμές μονάδας για τις ανωτέρω κατηγορίες ειδών και υπηρεσιών, έστω κατ’ αναλογία με τις υποβληθείσες τον Μάρτιο έτους 2022 μη δεσμευτικές προσφορές, οι οποίες περιλαμβάνουν, κατά όμοιο τρόπο, κατηγοριοποίηση των υπό προμήθεια ειδών και των υπό παροχή υπηρεσιών. Ο δε ισχυρισμός της προσφεύγουσας και της παρεμβαίνουσας περί μοναδικότητας, του πολύπλοκου και εξειδικευμένου χαρακτήρα της εν θέματι προμήθειας, που συνεπάγεται την αδυναμία πρόβλεψης τιμών κατ’ είδος της κατ’ αποκοπή προϋπολογισθείσας δαπάνης, είναι απορριπτέος προεχόντως διότι κατά τον χρόνο σύνταξης της διακήρυξης του διαγωνισμού είχαν ήδη υποβληθεί οι προμνησθείσες μη δεσμευτικές προσφορές που είχαν τιμολογήσει τα υπό προμήθεια αγαθά και υπηρεσίες ανά κατηγορία, και χωρίς πρόβλεψη τιμών μονάδας για κάθε ένα επιμέρους είδος από τα οποία αυτά αποτελούνται (π.χ. διαφορετικού μεγέθους πλωτά στοιχεία από σκυρόδεμα, αλυσίδες, άγκυρες κ.λπ.), που θα είχε ως ενδεχόμενο αποτέλεσμα τον υπέρμετρο περιορισμό του ανταγωνισμού ως εκ της στενότητας της περιγραφής, όπως ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση.
Ωστόσο, όπως γίνεται παγίως δεκτό από τις απαρχές ήδη του προσυμβατικού ελέγχου, το Δικαστήριο διακρίνει μεταξύ ουσιωδών και μη πλημμελειών, καταλήγει δε σε αρνητική κρίση ως προς την υπογραφή της σύμβασης μόνον όταν στην προκειμένη περίπτωση η νομική πλημμέλεια που έχει εμφιλοχωρήσει στην οικεία διαδικασία ανάθεσης ή στο σχέδιο της σύμβασης κρίνεται πράγματι ουσιώδης, υπό την έννοια ότι εξαιτίας της πλημμέλειας αυτής παραβιάζονται ουσιώδεις αρχές της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων, κατά τρόπο που πλήττεται η αντικειμενική ακεραιότητα της διαδικασίας. Στο πλαίσιο αυτό, μία πλημμέλεια δεν κρίνεται ουσιώδης κατά τρόπο αφηρημένο και θεωρητικό, αλλά με βάση τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας (βλ. και ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 28, 1733/2024 σκ. 32, 376/2024 σκ. 6, 981/2023 σκ. 17, 1716/2022 σκ. 30, 1853/2022 σκ. 9, 2498/2020 σκ. 20, 2141/2020 σκ. 20, 2138/2020 σκ. 31). 

Αποκατάσταση ζημιών οδικών υποδομών...Με δεδομένα τα εκτιθέμενα ανωτέρω (σκ. 3.6 της παρούσας), το Δικαστήριο κρίνει ότι ο προβαλλόμενος λόγος ανάκλησης πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος και να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και κατά το μέρος αυτό.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει ότι η προσφυγή ανάκλησης πρέπει να γίνει δεκτή και, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Αποκατάσταση ζημιών οδικών υποδομών του Δήμου ..., Περιφερειακής Ενότητας ... που επλήγη από τη φυσική καταστροφή της 18ης και 19ης Σεπτεμβρίου 2020» ανάμεσα στον ήδη προσφεύγοντα και την ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «...», συμβατικού ποσού 888.181,82 ευρώ πλέον ΦΠΑ (1.101.345,45 ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ

Με τις ανωτέρω προσφυγές επιδιώκεται η ανάκληση της 1/2026 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου ΟΤΑ ...Από τις προπαρατεθείσες διατάξεις συνάγονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: i) Δεν είναι επιτρεπτή η τροποποίηση των υποβληθεισών προσφορών μετά την αποσφράγισή τους και κατά τη διαδικασία σύναψης της σύμβασης, συνεπώς ούτε και στο στάδιο μεταξύ της ανάδειξης προσωρινού αναδόχου και της σύναψης της σύμβασης. Τούτο, ανεξαρτήτως αν την πρωτοβουλία για την τροποποίηση λαμβάνει η αναθέτουσα αρχή ή ο προσφέρων, δοθέντος ότι αμφότεροι έχουν δεσμευτεί αμφίδρομα από τη διακήρυξη, η οποία συνιστά το κανονιστικό πλαίσιο του διαγωνισμού (πρβλ. ΔΕΕ, Επιτροπή κατά CAS Succhi di Frutta, C-496/99P, σκ. 120-125). ii) Η κατάρτιση τροποποιητικής σύμβασης με τον ανάδοχο ήδη εκτελούμενης σύμβασης προμήθειας στους ειδικούς τομείς που διέπονται από το Βιβλίο ΙΙ του ν. 4412/2016 επιτρέπεται μόνο στις περιοριστικά αναφερόμενες στο άρθρο 337 του Βιβλίου αυτού περιπτώσεις, διότι αποτελεί κατ΄ ουσίαν εξαιρετική διαδικασία απευθείας ανάθεσης, παρεκκλίνουσα από τις αρχές της διαφάνειας, της ισότητας και του ακώλυτου ανταγωνισμού, η τήρηση των οποίων διασφαλίζεται με τη διενέργεια δημόσιου ανοικτού διαγωνισμού. Κοινή δε συνισταμένη εφαρμογής των περιπτώσεων του άρθρου αυτού είναι η μη ουσιώδης αλλαγή των καθοριστικών για την συμμετοχή στη διαδικασία ανάθεσης κριτηρίων, του εύρους και του περιεχομένου των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλομένων, καθώς και των χαρακτηριστικών της συνολικής προμήθειας (πρβλ. μεταξύ άλλων ΔΕΕ, Επιτροπή κατά CAS Succhi di Frutta, C-496/99P, σκ. 117-122, Pressetext Nachrichtenagentur GmbH, C-454/06, σκ. 34-37, C-549/14 Finn Frogne Α/S, C-549/14, σκ. 27-28, Επιτροπή κατά Ιταλικής Δημοκρατίας, C-526/17, σκ. 32, 58, T-Systems Magyarország Zrt, C–263/19, σκ.61 Αdvania Sverige AB, σκ. 19, EλΣυν. 178/2022 σκ.14, Τμ. Εβδ. 91/2021 σκ. 4). iii) Η διάταξη για την τροποποίηση της σύμβασης κατ΄επίκληση συνδρομής απρόβλεπτων περιστάσεων (περ. γ΄) είναι, για τους ανωτέρω λόγους, κατά πάγια νομολογία, στενά ερμηνευτέα λόγω της παρέκκλισής της από τους κοινούς κανόνες των διαγωνιστικών διαδικασιών ανάθεσης και της μη ανάπτυξης ανταγωνισμού, το δε βάρος απόδειξης της συνδρομής των προϋποθέσεων εφαρμογής της φέρει ο αναθέτων φορέας που την επικαλείται (Επιτροπή κατά Ελληνικής Δημοκρατίας, C-601/10, σκ. 57-58, ΕλΣυν Ολ. 854/2022 σκ. 8, 183/2022 σκ. 4, Έβδ. Τμ. 1608/2022 σκ. 4, 1363/2022 σκ. 4). Κατά δε την εκδίκαση προσφυγής κατά Πράξης προσυμβατικού ελέγχου στην οποία αναφύονται σχετικά ζητήματα, το Δικαστήριο εξετάζει εάν με τις οικείες πράξεις του αναθέτοντα φορέα και την πληττόμενη Πράξη προσυμβατικού ελέγχου έχει διαπιστωθεί η συνδρομή ή η έλλειψη των νομίμων προϋποθέσεων σύναψης τροποποιητικής σύμβασης κατά τις απαριθμούμενες στο άρθρο 337 περιπτώσεις και σε ποιο εύρος αυτών, και ελέγχει την ουσιαστική εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, χωρίς όμως να υπεισέρχεται στον έλεγχο κρίσεων της αναθέτουσας που προκύπτουν από επεξεργασία σύνθετων τεχνικών δεδομένων (πρβλ. ΕλΣυν Έβδ. Τμ. 576/2022, σκ. 48).

Μεταφορά πόσιμου νερού:	Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η υπό κρίση «τροποποιητική» συμφωνία εκφεύγει του προσυμβατικού ελέγχου και, συνεπώς, εισάγεται ενώπιόν του απαραδέκτως. Τούτο, προεχόντως διότι με την εν λόγω «τροποποίηση», όπως άλλωστε ρητώς δηλώνεται από την αναθέτουσα Αρχή, ανακοστολογούνται ήδη παρασχεθείσες από την ανάδοχο κοινοπραξία υπηρεσίες μεταφοράς πόσιμου νερού στη νήσο Σπετσών, μέσω της πρόβλεψης για καταβολή επιπρόσθετης αμοιβής για όσα δρομολόγια αυτή πραγματοποίησε κατά το, σαφώς προσδιοριζόμενο στο υποβληθέν σχέδιο, χρονικό διάστημα από 4.3.2022 έως 31.12.2022, δηλαδή σε χρόνο πριν από την εισαγωγή του σχεδίου σύμβασης για έλεγχο νομιμότητας. Επομένως, το ως άνω σχέδιο «τροποποίησης» δεν αφορά πράγματι σε αναδιαμόρφωση επιμέρους όρου (συμβατικού τιμήματος) της αρχικής σύμβασης, ήτοι δεν συνιστά τροποποίηση κατά την έννοια του άρθρου 132 παρ. 1 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, το οποίο επικαλείται η αναθέτουσα Αρχή, αλλά αποσκοπεί κατ’ ουσίαν στον διακανονισμό εκ μέρους των συμβαλλόμενων μερών και την εκκαθάριση λογαριασμών ήδη εκτελεσθεισών υπηρεσιών και, ως εκ τούτου, απαραδέκτως υποβάλλεται για έλεγχο ενώπιον του παρόντος Κλιμακίου.

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ "Προμήθεια και εγκατάσταση ψηφιακών υδρομετρητών και ολοκληρωμένου συστήματος τηλεμετρίας" (...)Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων και ιδίως αυτών της παρ. 6, συνάγεται ότι η έννοια της «ουσιώδους» τροποποίησης της περ. α΄ της παρ. 5 του άρθρου 324 του ν. 4700/2020, που οριοθετεί τις τροποποιητικές συμβάσεις που υπάγονται στον προσυμβατικό έλεγχο, έχει οιονεί δικονομικό χαρακτήρα και ερμηνεύεται μεν αυτόνομα, πλην όμως υπό το φως των κατευθύνσεων της παρ. 6 του άρθρου 337 του ν. 4412/2016, κατά τρόπο ώστε στον προσυμβατικό έλεγχο να υπάγονται οι τροποποιήσεις συμβάσεων που είχαν αρχικά υπαχθεί στον προσυμβατικό έλεγχο και α) έχουν οικονομικό αντικείμενο, με την εξαίρεση των ήσσονος σημασίας τροποποιήσεων (de minimis) της παρ. 2 του άρθρου 132 του ν. 4412/2016 ή β) συνεπάγονται τροποποίηση ουσιωδών όρων (essentialia negotii) της αρχικής σύμβασης, όπως, ενδεικτικά, του αντικειμένου της σύμβασης, του προσώπου ενός των αντισυμβαλλομένων, του συμβατικού τιμήματος, του τρόπου υπολογισμού και του χρόνου καταβολής αυτού, καθώς και των προβλεπόμενων στη σύμβαση εγγυήσεων καλής εκτέλεσης. Εν όψει των ανωτέρω, όμως και προκειμένου να εξεταστούν οι προεκτεθείσες προϋποθέσεις περί του ουσιώδους χαρακτήρα της τροποποίησης αρχικής σύμβασης, θα πρέπει προηγουμένως η τελευταία να βρίσκεται σε ισχύ, δεδομένου ότι όλες οι ανωτέρω προϋποθέσεις αφορούν τροποποίηση συμβάσεων «κατά τη διάρκειά τους», όπως, άλλωστε, συνάγεται, τόσο από το νοηματικό περιεχόμενο των ως άνω διατάξεων, όσο και από την ευθεία αναφορά σ’ αυτή (διάρκεια) ήδη από τον τίτλο του άρθρου 336, αλλά και από την ίδια αναφορά στην παράγραφο 4 αυτού. Κατά συνέπεια, δεν νοείται τροποποίηση ήδη λήξασας σύμβασης (...)Ως εκ τούτου, το αίτημα του αναδόχου που υποβλήθηκε στις 26.10.2023 και πολλώ δε μάλλον η απόφαση του αναθέτοντος φορέα για την τροποποίηση της ως άνω σύμβασης που ελήφθη την 1η.11.2023 έλαβαν χώρα σε χρόνο που η αρχική σύμβαση είχε ήδη λήξει. Εξ άλλου, η ολοκλήρωση ή μη του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης δεν αποτελεί ζήτημα επιτρεπτής ή μη τροποποίησης της σύμβασης, αλλά ζήτημα αναγόμενο στις διατάξεις περί την εκτέλεση αυτής (άρθρα 200επ. του ν. 4412/2016 και ιδίως άρθρα 202 και 206 του ως άνω νόμου), το οποίο εκφεύγει του αντικειμένου του προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο και αποτελεί αρμοδιότητα των οργάνων του αναθέτοντος φορέα αναφορικά με την κρίση π.χ. περί υπαιτιότητας ή μη του αναδόχου για τυχόν υπολειπόμενες και μη παραδοθείσες ποσότητες, του ασήμαντου ή μη χαρακτήρα αυτών σε σχέση με το συνολικό αντικείμενο, της ποιοτική ή μη εκπλήρωση της υποχρέωσης του αναδόχου κ.λπ.. Για τους λόγους αυτούς Αποφαίνεται ότι είναι μη νόμιμη η τροποποίηση της σύμβασης

Προμήθεια 100 αρθρωτών αστικών οχημάτων(...)Υπό αυτές τις περιστάσεις, και με βάση όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω στη μείζονα σκέψη 7, το Δικαστήριο διαπιστώνει καταρχάς ότι οι τεχνικές προδιαγραφές της διακήρυξης του ένδικου διαγωνισμού είχαν συνταχθεί πολύ πριν από την δημοπράτηση της σύμβασης τον Μάρτιο του 2019, και τέθηκαν σε μακρά διαβούλευση πριν ενσωματωθούν στη διακήρυξη, η οποία απεστάλη προς δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 5.10.2021. Ενόψει τούτου, του εξειδικευμένου χαρακτήρα των προδιαγραφών, και της συνακόλουθης δυσκολίας εκ νέου τροποποίησής τους πριν από τη δημοσίευση της διακήρυξης, το Δικαστήριο κρίνει ότι δικαιολογείται η μη συμπερίληψη στις δημοσιευθείσες με τη διακήρυξη προδιαγραφές του νέου εξοπλισμού ασφαλείας, της τεχνικής αναβάθμισης του κινητήρα και των συναφών με αυτές τροποποιήσεων, Τέλος, το Δικαστήριο κρίνει ότι η τροποποίηση των προμνησθέντων όρων 8.3, 8.8. και 10 της Ε.Σ.Υ, δεν συνιστά ουσιώδη τροποποίηση της αρχικής σύμβασης κατά την έννοια του άρθρου 337 παρ. 4 του ν. 4412/2016 και, κατά συνέπεια, δεν υπόκεινται στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020 σε συνδυασμό με την περ. α΄ της παρ. 6 του άρθρου 337 του ν. 4412/2016, όπως ορθώς έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη. Κατόπιν τούτων, δεκτών γενομένων των ένδικων προσφυγών για όλους τους ανωτέρω λόγους, παρέλκει η εξέταση των προαναφερθέντων επικουρικώς προβαλλόμενων λόγων ανάκλησης.Για τους λόγους αυτούς.Συνεκδικάζει τις με Α.Β.Δ 6111/23.9.2024 και με Α.Β.Δ 6105/23.9.2024 προσφυγές ανάκλησης. Δέχεται τις προσφυγές ανάκλησης. Ανακαλεί την προσβαλλόμενη με αυτές 322/2024 Πράξη προσυμβατικού ελέγχου του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Προμήθεια κινητού εξοπλισμού για το πρόγραμμα συλλογής βιοαποβλήτων μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) πενταετούς διάρκειας(....)	Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (βλ. σκέψεις 4-5), το Δικαστήριο κρίνει ότι η ελεγχόμενη αναπροσαρμογή του αρχικώς συμφωνηθέντος τιμήματος και -κατ’ επέκταση- του οικονομικού αντικειμένου του από 24.11.2022 «συμφώνου προαίρεσης», που κατ’ ουσίαν τροποποιείται, είναι νόμιμη, καθώς στην προκειμένη περίπτωση συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτοτελούς εφαρμογής της παρ. 1 περ. γ΄ του άρθρου 132 του ν. 4412/2016. Η δε παράλειψη της θεμελίωσης από τον ΕΔΣΝΑ του ύψους της αναπροσαρμογής του συμβατικού τιμήματος της εκτελούμενης σύμβασης προμήθειας βάσει μαθηματικού τύπου, ερειδόμενου επί επίσημων δεικτών της αρμόδιας στατιστικής αρχής, δικαιολογείται, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, διότι στην -όλως εξαιρετική- ελεγχόμενη περίπτωση η προμήθεια αφορά σε είδη ειδικής φύσης, κατά παραγγελία, που προέκυψαν κατόπιν συναρμολόγησης περισσότερων επιμέρους υλικών. Εξάλλου, όπως προκύπτει και από την 547/2023 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου (σκ. 24.1), ο ΕΔΣΝΑ δρώντας ως αναθέτουσα αρχή στο πλαίσιο ανάθεσης σύμβασης με παρεμφερές αντικείμενο υπήγαγε (έστω πλημμελώς κατά το Κλιμάκιο) την αυξητική αναπροσαρμογή των τιμών όμοιων αγαθών, σε συμμόρφωση με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, σε επίσημο δείκτη τιμών βάσει του άρθρου 53 του ν. 4412/2016, όπως έχει τροποποιηθεί με τον ν. 4965/2022. Εξάλλου, η κρίση της αναθέτουσας αρχής θεμελιώνεται, στην ειδικώς εντοπισμένη υπό έλεγχο περίπτωση, επί πρόσφορων αποδεικτικών στοιχείων, όπως αναλυτικώς εκτίθεται κατωτέρω, τα οποία αποδεικνύουν την επικαλούμενη γενικευμένη αυξητική τάση της τιμής του τελικού προϊόντος σε ποσοστό που δικαιολογείται. (...)Κατ’ ακολουθίαν αυτών, η προσφυγή ανάκλησης πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλομένη 23/2024 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου 

1η συμπληρωματική σύμβασης του έργου «Έργα αντιστήριξης σε τμήμα του ανάντη πρανούς της οδού...»(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, αναφορικά με τις εργασίες που περιλαμβάνονται στην 1η συμπληρωματική σύμβαση και έχουν ήδη εκτελεστεί, σύμφωνα με το οικ.30855/6252/15.4.2022 έγγραφο του Διευθυντή Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, ήτοι τις εργασίες κατασκευής των προεντεταμένων αγκυρώσεων, στερείται πλέον χρονικής αρμοδιότητας για τον έλεγχο τους και απαραδέκτως εισάγονται, ως εργασίες εκτελεσθείσες.  Ως προς τις λοιπές εργασίες που περιλαμβάνονται στην 1η Σ.Σ.Ε., ήτοι τη δαπάνη τοποθέτησης μεταλλικών δοκών για τη σύνδεση αγκυρώσεων και πασσαλοτοιχίας στο μέτωπο 1, τεχνικά έργα υποδομής (εκσκαφές και βάρθρα) για την τοποθέτηση της πεζογέφυρας (μέτωπο 3) και δαπάνη μελετών και τα ΓΕ & ΟΕ αυτής, κατά τα αναφερόμενα στην 83-05/1.2.2022 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, παραδεκτώς εισάγονται μεν για την άσκηση προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας, ωστόσο, ως προς αυτές, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν μπορούν νομίμως να αποτελέσουν αντικείμενο συμπληρωματικής σύμβασης. Τούτο δε, διότι δεν αποδείχτηκε από την αναθέτουσα ότι η ανάγκη εκτέλεσης των εργασιών αυτών ανέκυψε κατά την εκτέλεση της σύμβασης, λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, ότι, δηλαδή, συνδέεται με πραγματικά γεγονότα, που δεν ανάγονται στον χρόνο κατάρτισης της αρχικής σύμβασης και τα οποία δεν μπορούσαν να προβλεφθούν από μία επιμελή αναθέτουσα αρχή.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι απαραδέκτως εισάγεται το υποβληθέν σχέδιο συμπληρωματικής σύμβασης κατά το μέρος που αφορά τις εργασίες κατασκευής των προεντεταμένων αγκυρώσεων και ότι κωλύεται κατά τα λοιπά η σύναψή του.