Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1345/2022

Υπηρεσίες συλλογής και μεταφοράς στερεών αποβλήτων, πλύσεις κάδων και χειρωνακτικού καθαρισμού κοινόχρηστων χώρων.(...) 	Υπό τις ανωτέρω περιστάσεις, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αναλαμβανόμενες με την ελεγχόμενη σύμβαση οικονομικές υποχρεώσεις τελικά δεν θα βαρύνουν τις πιστώσεις του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 2024 και ότι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου (βλ. ανωτέρω σκ. 13), οι απαιτούμενες πιστώσεις για την εκτέλεση της ελεγχόμενης σύμβασης έχουν, τμηματικά, εγγραφεί στον προϋπολογισμό του τρέχοντος έτους και για τα επόμενα χρόνια, κατά τα οποία θα εκτελείται η σύμβαση, έχουν εκδοθεί οι σχετικές αποφάσεις ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης, πρέπει να γίνει δεκτό ότι δεν συντρέχει πλέον η διαπιστωθείσα με την προσβαλλόμενη πράξη πλημμέλεια, της μη έκδοσης απόφασης ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης για το σύνολο της προϋπολογισθείσας δαπάνης της ελεγχόμενης σύμβασης.Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την από 5.3.2025 (Α.Β.Δ. 475/2025) προσφυγή του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας και την υπέρ αυτής, ασκηθείσα παρέμβαση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «….». Ανακαλεί την 4/2025 Πράξη προσυμβατικού ελέγχου της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα Αρκαδίας. 
	

Δαπάνες ασφάλισης και φύλαξης δημοτικών κτιρίων...Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στη σκέψη 6, το Δικαστήριο κρίνει ότι ορθώς έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη πράξη ότι η 36/2020 απόφαση έγκρισης πολυετούς ανάληψης υποχρέωσης είναι μη νόμιμη, εφόσον σε αυτή δεν είχε συμπεριληφθεί και το προβλεφθέν δικαίωμα προαίρεσης, ώστε να εξασφαλιστεί η συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη των 491.040,00 ευρώ με Φ.Π.Α, όπως επιβάλλεται από τις προπαρατεθείσες και μη προβλέπουσες εξαίρεση ως προς το δικαίωμα προαίρεσης, διατάξεις του άρθρου 53 παρ. 2ζ του ν. 4412/2016 και του άρθρου 67 του ν. 4270/2014. Ωστόσο, εκτιμώντας ότι προσκομίστηκε από τον προσφεύγοντα Δ.Κ η 36/20 διορθωμένη απόφαση έγκρισης πολυετούς υποχρέωσης για τα έτη 2021 και 2022, ποσού 207.181,76 ευρώ και 283.858,24 ευρώ, αντίστοιχα, ήτοι συνολικού ποσού 491.040,00 ευρώ με Φ.Π.Α., καθώς και νέο σχέδιο σύμβασης, στα «Έχοντας λάβει υπόψη» του οποίου προστέθηκε συναφώς το στοιχείο 25 και συμπληρώθηκαν σχετικώς τα στοιχεία 34 και 55 αυτού με αναφορά της 36/20 διορθωμένης απόφασης έγκρισης πολυετούς υποχρέωσης, το Δικαστήριο κρίνει, χάριν οικονομίας της διαδικασίας, ότι αφού συμπληρώθηκαν οι ελλείπουσες κατά τον χρόνο διενέργειας του διαγωνισμού προϋποθέσεις της νομιμότητάς της η διαπιστωθείσα κατά τα ανωτέρω πλημμέλεια καθίσταται μη ουσιώδης. Συνεπώς, και εφόσον δεν διαπιστώθηκε άλλη ουσιώδης πλημμέλεια που να κωλύει την υπογραφή της σύμβασης, οι συνεκδικαζόμενες προσφυγές πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 10/2021 Πράξη του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου OTA ΙV στον Δήμο ... και να υπογραφεί το διορθωμένο κατά τα ανωτέρω σχέδιο σύμβασης.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΑΣ /ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ (...) Από τις προπαρατεθείσες διατάξεις αυτοτελώς και σε συνδυασμό ερμηνευόμενες, προκύπτει ότι στην περίπτωση που μια σχεδιαζόμενη σύμβαση προβλέπει δικαίωμα προαίρεσης, η αξία της ανέρχεται στο ανώτατο συνολικό ποσό αποτίμησης αυτής, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος προαίρεσης.
(...) Για τους λόγους, όμως, που αναφέρονται ανωτέρω στη σκέψη 7, βασίμως έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη Πράξη ότι έπρεπε να συμπεριληφθεί και η αξία του συνολικού ετήσιου δικαιώματος προαίρεσης στην 31740/4.8.2021 απόφαση πολυετούς έγκρισης ανάληψης υποχρέωσης του αρμόδιου Διοικητή της 4ης Υ.Π.Ε., η οποία, παρά την αιτίαση της Επιτρόπου δεν συμπεριελήφθη ούτε στην μεταγενεστέρως εκδοθείσα 37855/17.09.2021 απόφαση του ιδίου διατάκτη. Ωστόσο, εφόσον δεν διαπιστώνεται, κατά το ανωτέρω αιτιολογικό, άλλη ουσιώδης πλημμέλεια της διαδικασίας ανάθεσης, το Δικαστήριο κρίνει, χάριν οικονομίας της διαδικασίας, ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των είκοσι πέντε (25), τελικώς υποβαλλομένων σχεδίων συμβάσεων, υπό τον όρο της καταχώρισης στην απόφαση έγκρισης πολυετούς υποχρέωσης και της δαπάνης που αντιστοιχεί στο συνολικώς προβλεφθέν ετήσιο δικαίωμα προαίρεσης. Ανακαλεί την προσβαλλόμενη με αυτή, 18/2021 Πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης «Τομέα Υγείας».

Μελέτη οριοθέτησης και έργων διευθέτησης ρέματος.(...) Από τις προπαρατεθείσες διατάξεις αυτοτελώς και σε συνδυασμό ερμηνευόμενες, συνάγονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: Στο πλαίσιο της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών και προς αποτροπή της δρομολόγησης διαδικασιών χωρίς βέβαιη χρηματοδότηση, που θα καθιστούσε επισφαλή την ανάληψη σχετικών συμβατικών υποχρεώσεων εκ μέρους του οικείου φορέα και πιθανή την έκθεσή του σε αποζημιωτικές αξιώσεις των αναδόχων, επιβάλλεται, πριν από την έναρξη οποιασδήποτε διαδικασίας για την ανάθεση δημοσίου έργου, κατά μείζονα δε λόγο, πριν από την υπογραφή της σχετικής σύμβασης, να έχει εξασφαλισθεί η αναγκαία πίστωση για την εκτέλεση αυτού.Με τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο κρίνει ότι στην προκειμένη περίπτωση έχουν εμφιλοχωρήσει πλημμέλειες στη διαδικασία ανάληψης.  	Κατ’ ακολουθίαν, το Δικαστήριο κρίνει αναγκαίο να αναβάλει την έκδοση οριστικής απόφασης επί της ένδικης προσφυγής, προκειμένου ο αναθέτων Δήμος να προσκομίσει εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης τις απαιτούμενες αποφάσεις ανάληψης δαπάνης ή, ενόψει τη καθυστέρησης κατά την ολοκλήρωση της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, διορθωμένη απόφαση έγκρισης πολυετούς υποχρέωσης, με νέα κατανομή των πιστώσεων στα έτη εκτέλεσης της σύμβασης, αναλόγως του αναπροσαρμοσμένου χρονοδιαγράμματος χρηματικών ροών αυτής, καθώς και τις αναλογούσες στο τρέχον έτος αποφάσεις ανάληψης πιστώσεων. Μετά την υποβολή των στοιχείων αυτών ή την άπρακτη πάροδο της κατά τα ανωτέρω τεθείσας προθεσμίας πρέπει να οριστεί αρμοδίως νέα δικάσιμος για την συζήτηση της υπόθεσης και με επιμέλεια της Γραμματέα να εγγραφεί αυτή στο πινάκιο και να γίνει νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση όλων των διαδίκων.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση υπηρεσιών ασφάλισης οχημάτων του ΕΚΑΒ, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.700.000 ευρώ για δύο έτη, με δικαίωμα προαίρεσης παράτασης ενός έτους επιπλέον κόστους 900.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η απόφαση ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης ήταν πλημμελής, καθώς δεν κάλυπτε το σύνολο της προϋπολογιζόμενης δαπάνης της σύμβασης, συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος προαίρεσης. Ωστόσο, επειδή δεν διαπιστώθηκαν άλλες ουσιώδεις πλημμέλειες και δεν εκκρεμούν ένδικα βοηθήματα, το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, υπό τον απαράβατο όρο της έκδοσης νέας, συμπληρωματικής απόφασης ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης που θα συμπεριλαμβάνει το σύνολο της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης.

ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΡΕΜΑΤΟΣ.(..._)	Με την 1054/2014 απόφασή του το παρόν Τμήμα έκρινε βάσιμους τους προβαλλόμενους λόγους προσφυγής ως προς τις προμνησθείσες, υπό στοιχ. (ii) και (iii), διακωλυτικές πλημμέλειες και, συνακόλουθα, ανακλητέα την προσβαλλόμενη Πράξη κατά το μέρος αυτό. Σε ό,τι αφορά την υπό στοιχ. (i) πλημμέλεια δέχθηκε ότι δημιουργεί αμφιβολίες ως προς τη διασφάλιση της χρηματοδότησης της σύμβασης και διέταξε τη συμπλήρωση των στοιχείων του φακέλου από τον αναθέτοντα Δήμο, ο οποίος κλήθηκε να υποβάλει τις απαιτούμενες αποφάσεις ανάληψης δαπάνης, ή εν όψει της καθυστέρησης ολοκλήρωσης της διαγωνιστικής διαδικασίας, διορθωμένη απόφαση έγκρισης πολυετούς υποχρέωσης, με νέα κατανομή των πιστώσεων στα έτη εκτέλεσης της σύμβασης, αναλόγως του αναπροσαρμοσμένου χρονοδιαγράμματος χρηματικών ροών αυτής, καθώς και τις αναλογούσες στο τρέχον έτος αποφάσεις ανάληψης πιστώσεων. Σε εκτέλεση της εν λόγω απόφασης διαβιβάστηκαν στο Δικαστήριο, με το ..έγγραφο του Δήμου  , το αναπροσαρμοσμένο, λόγω της καθυστέρησης ολοκλήρωσης του διαγωνισμού, χρονοδιάγραμμα εκπόνησης της ανατιθέμενης μελέτης και η εναρμονιζόμενη με αυτό ... απόφαση ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης, συνολικού ποσού 449.190,00 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στο συμβατικό τίμημα και κατανέμεται στα έτη 2024, 2025 και 2026.  Εν όψει των ανωτέρω προσκομισθέντων νομίμων στοιχείων πολυετούς κατανομής και ετήσιας δέσμευσης των πιστώσεων, το Δικαστήριο κρίνει ότι και η αποδιδόμενη με την προσβαλλόμενη Πράξη υπό στοιχ. (i) πλημμέλεια της διαδικασίας ανάθεσης είναι αβάσιμη. Συνεπώς, πρέπει η ένδικη προσφυγή να γίνει δεκτή στο σύνολό της και η προσβαλλόμενη Πράξη να ανακληθεί. Συνεκτιμωμένων δε ότι έχει παραταθεί η λήξασα στις 27.8.2024 ισχύς της προσφοράς και των εγγυητικών επιστολών συμμετοχής της αναδόχου έως τις 28.12.2024 και ότι το σχέδιο σύμβασης έχει ήδη ενημερωθεί με τα στοιχεία της νέας 655/21349/21.9.2024 απόφασης ανάληψης πολυετούς υποχρέωσης, πρέπει να επιτραπεί η υπογραφή του σχεδίου αυτού, αντίγραφο του οποίου επισυνάπτεται στην παρούσα και τηρείται στη Γραμματεία του Δικαστηρίου. Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την με Α.Β.Δ 5216/27.06.2024 προσφυγή του Ν.Π.Δ.Δ. - πρωτοβάθμιου O.T.A. με την επωνυμία «Δήμος..». 

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Ζητείται να ανακληθεί η 24/2022 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου στην Περιφερειακή Ενότητα Φθιώτιδας, με την οποία κρίθηκε, κατ’ εκτίμηση του περιεχομένου της, ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τίτλο «Βελτίωση υφιστάμενης αγροτικής οδού στην κτηματική περιφέρεια Δ.Κ. ... στη θέση ...» ανάμεσα στον προσφεύγοντα και στην εργοληπτική επιχείρηση «... Ανώνυμη Τεχνική Εταιρεία», ποσού 359.832,39 ευρώ, πλέον ΦΠΑ (446.192,16 ευρώ με ΦΠΑ).(....)Ο προσφεύγων με την προσφυγή ανάκλησης επικαλείται και προσκομίζει την ... βεβαίωση περί μη άσκησης προδικαστικών προσφυγών, στην οποία μνημονεύεται και η κατακυρωτική απόφαση ως μη προσβληθείσα.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης.

Η Πράξη 140/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης της υπηρεσίας «Ναυαγοσωστική Κάλυψη Ακτών Δήμου Κατερίνης», συνολικού προϋπολογισμού 1.732.448,71 ευρώ. Το Κλιμάκιο εξέτασε τη διαγωνιστική διαδικασία και διαπίστωσε ότι η αναθέτουσα αρχή παρέλειψε πλημμελώς να συμπεριλάβει την αξία του δικαιώματος προαίρεσης (ύψους 716.730,48 ευρώ με ΦΠΑ) στην απόφαση πολυετούς έγκρισης ανάληψης υποχρέωσης. Παρά την παράλειψη αυτή, το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, υπό τον όρο ότι θα εκδοθεί, πριν από την υπογραφή της, νέα απόφαση έγκρισης πολυετούς υποχρέωσης που θα περιλαμβάνει το προβλεπόμενο στη διακήρυξη δικαίωμα προαίρεσης.

Βελτιώσεις αθλητικών εγκαταστάσεων...ζητείται η ανάκληση της 9/2022 πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου .(...)Ανεξαρτήτως των ανωτέρω, παρατηρείται ότι η εκτέλεση του επίδικου έργου εξυπηρετεί ζωτικές ανάγκες (αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών στον τομέα του ερασιτεχνικού και μαζικού αθλητισμού) του συνόλου των δημοτών του Δήμου Καρδίτσας, η δε επίτευξη του στόχου αυτού ουδόλως συνδέεται με το ζήτημα του φορέα (Δήμου ή Δ.Ο.Π.Α.Κ.) στον οποίο ανήκουν κατά κυριότητα οι αθλητικές εγκαταστάσεις όπου θα επιχειρηθούν οι παρεμβάσεις. Ενόψει αυτών, λαμβανομένου υπόψη ότι ο Δ.Ο.Π.Α.Κ. είναι δημοτικό νομικό πρόσωπο, στο οποίο κατά βάση έχει παραχωρηθεί η χρήση, λειτουργία και διαχείριση του συνόλου σχεδόν των αθλητικών εγκαταστάσεων του Δήμου Καρδίτσας (βλ. την 193/28.7.2020 απόφαση), το Δικαστήριο, σταθμίζοντας τη φύση και τη σοβαρότητα της διαπιστωθείσας πλημμέλειας, θεωρεί ότι το σχέδιο σύμβασης μπορεί να υπογραφεί, υπό τον όρο ότι θα προηγηθεί τροποποίηση της 15964/4.3.2020 απόφασης ένταξης της πράξης στο πρόγραμμα «ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ», ώστε αυτή (ένταξη) να ανταποκρίνεται στα ιδιοκτησιακά ή αντίστοιχης φύσεως δικαιώματα των δύο (2) εμπλεκόμενων φορέων (Δήμου Καρδίτσας και Δ.Ο.Π.Α.Κ.). Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει η ένδικη προσφυγή να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 9/2022 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας και να κριθεί ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της επίδικης σύμβασης, υπό τον όρο ότι ο προσφεύγων Δήμος Καρδίτσας θα συμμορφωθεί με τα διαλαμβανόμενα στις σκέψεις 16 και 21 της παρούσας.  Για τους λόγους αυτούςΔέχεται την προσφυγή ανάκλησης.Ανακαλεί την 9/2022 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου 

Υποστήριξη της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου για την επίβλεψη έργων.(...)Με αυτά τα δεδομένα, και ενόψει των εκτεθέντων ανωτέρω στις σκέψεις 4 και 5, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο προβαλλόμενος με την κρινόμενη προσφυγή λόγος ανάκλησης περί αναρμοδιότητας της Επιτρόπου να διενεργήσει προσυμβατικό έλεγχο της επίμαχης προγραμματικής σύμβασης προβάλλεται βασίμως. Τούτο, δε, διότι δεν μπορεί να γίνει δεκτή ως δεσμευτική η αρχική 7429/30.6.2021 ανάληψη πολυετούς υποχρέωσης, όπως το δέχθηκε η Επίτροπος, εφόσον από το εκατέρωθεν εγκριθέν, τόσο το αρχικό και όσο και το διορθωμένο κείμενο, και από τα Παραρτήματα της προγραμματικής σύμβασης προκύπτει σαφώς ότι τα συμβαλλόμενα μέρη συμφώνησαν, κατόπιν συναλλακτικών διαπραγματεύσεων και επανυπολογισμών, στο ποσό των 130.000,00 ευρώ για τους 22 μήνες της διάρκειας της σύμβασης, το οποίο και αναλήφθηκε με την 7497/2.7.2021 απόφαση ανάληψης υποχρέωσης του Δημάρχου του Δήμου Εμμανουήλ Παππά. Εφόσον δε κατά τον χρόνο έκδοσης των αρχικών αλλά και των διορθωθεισών, ως προς άλλα σημεία, τελικών εγκριτικών αποφάσεων της σύναψης της προγραμματικής σύμβασης, το όριο υπαγωγής αυτής στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και δη της Υπηρεσίας Επιτρόπου ανερχόταν σε 300.000,00 ευρώ, μη νομίμως αυτή υπήχθη στον έλεγχο και αναρμοδίως η Επίτροπος εξέδωσε την προσβαλλόμενη Πράξη.Κατ΄ακολουθία των προεκτεθέντων, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη προσφυγή και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση, να ανακληθεί η 10/17.08.2021 Πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών, να επιστραφεί στην προσφεύγουσα το παράβολο που κατέθεσε για την άσκηση της προσφυγής (άρθρα 336 παρ. 1 και 310 παρ. 1 του ν. 4700/2020) και να θεωρηθεί αναρμόδιο το Ελεγκτικό Συνέδριο για τη διενέργεια ελέγχου νομιμότητας του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Εμμανουήλ Παππά και της …για την παροχή υπηρεσιών με τίτλο «Υποστήριξη της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου για την επίβλεψη έργων».