Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/Τμ4(ΚΠΕ)31/2014

Προμήθεια υγειονομικού υλικού:..Ήδη με το 19609/13.9.2013 (ημερομ. καταθ. 17.9.2013) έγγραφο του Διοικητού του Νοσοκομείου προσκομίζεται κατάσταση, στην οποία αναφέρεται ρητώς, για καθένα από τα επίμαχα είδη, η προϋπολογιζόμενη δαπάνη, η προσφερόμενη και τελικώς κατακυρωθείσα τιμή, πλέον και συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α., καθώς και το ποσοστό μείωσης ή αύξησης της κατακυρωθείσας δαπάνης έναντι της αντίστοιχης προϋπολογισθείσας, το οποίο (ποσοστό) στις περιπτώσεις αύξησης της τιμής κατακύρωσης για κανένα από τα εν λόγω είδη δεν υπερβαίνει το οριζόμενο από τις προμνησθείσες διατάξεις όριο του 10%. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Τμήμα Μείζονος – Επταμελούς Σύνθεσης άγεται στην κρίση ότι από τα υποβληθέντα ενώπιόν του στοιχεία αποδεικνύεται η εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 4 παρ. 3 του ν. 2955/2001. Συνεπώς, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή, να αναθεωρηθεί η προσβαλλόμενη με αυτήν 2555/2013 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου και, δεδομένου ότι δεν συντρέχει άλλος νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή, να υπογραφούν τα οικεία σχέδια συμβάσεων.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ-ΑΓΟΡΕΣ.Διακήρυξη:Μη νόμιμη η καταβολή μέρους συμβατικού τιμήματος από Νοσοκομείο σε ιδιωτική εταιρεία για την προμήθεια αναλώσιμου υλικού εργαστηρίων, καθόσον: α) στη διακήρυξη του διενεργηθέντος πρόχειρου διαγωνισμού, κατά παράβαση του άρθρου 2 παρ. 1 του π.δ/τος 118/2007, δεν καθορίστηκε η προϋπολογισθείσα δαπάνη ανά ζητούμενο είδος και β) το Νοσοκομείο αν και όφειλε εντούτοις δεν προέβη στη ματαίωση του διενεργηθέντος πρόχειρου διαγωνισμού, κατ' εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 4 παρ. 3 του ν. 2955/2001, αφού η κατακυρωθείσα αξία - και μάλιστα για τρία (3) μόνο από τα ζητούμενα είδη - υπερέβαινε κατά πολύ το 10% της συνολικής προϋπολογισθείσης δαπάνης όλων των ειδών του διαγωνισμού.

Μη νόμιμη η διαδικασία διενέργειας προμήθειας υλικών από το Ι.Κ.Α.-Έ.Τ.Α.Μ., καθόσον κρίθηκε ότι: α) μη νομίμως προμηθεύτρια εταιρεία που αναδείχθηκε μειοδότρια στον ελεγχόμενο διαγωνισμό, υπέβαλε, εκτός των άλλων και υπεύθυνη δήλωση, στην οποία δεν προσδιόριζε σαφώς, τόσο κατ' είδος όσο και κατά τόπο, το οικείο Επιμελητήριο στο οποίο είναι εγγεγραμμένη, με συνέπεια η αόριστη αναφορά στη δήλωσή της περί εγγραφής της στο οικείο Επιμελητήριο να μην πληροί όρο που τίθεται στη διακήρυξη του διαγωνισμού. Επιπλέον, μη νομίμως κατακυρώθηκαν υπό προμήθεια είδη σ' αυτήν κατά το μέρος που η κατακυρωθείσα ποσότητα του είδους υπερέβαινε το νόμιμο όριο επαύξησης(15%) των οριζομένων από τη διακήρυξη ποσοτήτων και η προσφορά της για συγκεκριμένο είδος δεν ήταν η πλέον συμφέρουσα γι' αυτό, β) μη νομίμως συμμετείχε στον ελεγχόμενο διαγωνισμό άλλη προμηθεύτρια εταιρεία καθόσον ϊ)οι υπεύθυνες δηλώσεις που υπέβαλε με την προσφορά της υπογράφονται από πρόσωπο, το οποίο δεν την εκπροσωπεί νομίμως, καθόσον δεν φέρει την ιδιότητα του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της, ούτε και προκύπτει ότι έχει ειδικώς εξουσιοδοτηθεί από το νόμιμο εκπρόσωπο της εταιρείας και ii) δεν προσδιόρισε με την υπεύθυνη δήλωσή της το κατά τόπο οικείο Επιμελητήριο στο οποίο είναι εγγεγραμμένη, κατά παράβαση των οριζομένων στην οικεία διακήρυξη και γ) μη νομίμως κατακυρώθηκαν σε συμμετέχουσα στο διαγωνισμό προμηθεύτρια εταιρεία είδη, κατά το μέρος που η κατακυρωθείσα ποσότητα αυτών υπερέβαινε το νόμιμο όριο επαύξησης (15%) των οριζομένων από την οικεία διακήρυξη ποσοτήτων. Με την 2012/2010 Απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανακλήθηκε εν μέρει η ως άνω Πράξη του Κλιμακίου, καθόσον α) αναγνωρίστηκε συγγνωστή πλάνη στα όργανα της αναθέτουσας αρχής σχετικά με την ασάφεια των υπεύθυνων δηλώσεων και την έλλειψη υπογραφής από τον νόμιμο εκπρόσωπο, β) υποβλήθηκαν έγγραφα από τα οποία προέκυψε μη υπέρβαση της προβλεπόμενης από τη διακήρυξη ποσότητας για είδη του διαγωνισμού και κατακύρωση στην πλέον συμφέρουσα προσφορά και γ) τροποποιήθηκε η κατακυρωτική απόφαση με αποτέλεσμα να μην υφίστανται πλέον υπερβάσεις της κατακυρωθείσας ποσότητας, εκτός από ένα (1) υπό προμήθεια είδος, για το οποίο και παραμένει η πλημμέλεια της υπέρβασης των από τη διακήρυξη προσδιορισμένων ποσοτήτων.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ.(..) Με δεδομένα τα ανωτέρω και σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη νομική σκέψη που προηγήθηκε το Κλιμάκιο κρίνει τα ακόλουθα:Α. Κατά τον βασίμως προβαλλόμενο λόγο διαφωνίας, το Νοσοκομείο μη νομίμως προσέφυγε για την προμήθεια ενδοφακών σε διαδικασία διαπραγμάτευσης και όχι σε ανοικτό διαγωνισμό, αφού η προϋπολογιζόμενη δαπάνη αυτής υπερβαίνει ακόμη και το όριο των 60.000 ευρώ, πέραν του οποίου επιβάλλεται η διενέργεια ανοικτού διαγωνισμού.(..)Ανεξαρτήτως αυτών και σε κάθε περίπτωση δεν αποδεικνύεται ούτε η έλλειψη υπαιτιότητας του Νοσοκομείου για τη μη διενέργεια διαγωνισμού, καθόσον δεν διευκρινίζονται οι τυχόν ενέργειες στις οποίες αυτό προέβη για τη διασφάλιση της προμήθειας των συγκεκριμένων ειδών και πριν προσφύγει στη συγκεκριμένη εξαιρετική διαδικασία. Συγκεκριμένα το Νοσοκομείο δεν αναφέρει εάν στο Π.Π.Υ.Υ. 2012 είχε ενταχθεί προμήθεια ενδοφακών και εάν διενεργήθηκε σχετικός διαγωνισμός, ούτε αποδεικνύει ότι όχλησε τους αρμόδιους φορείς, διαμαρτυρόμενο για την καθυστέρηση της έναρξης ή της ολοκλήρωσης των προβλεπόμενων από τα Π.Π.Υ.Υ. 2013 και 2014 διαγωνιστικών διαδικασιών..Β. Η επίμαχη δαπάνη δεν δύναται να θεωρηθεί νόμιμη, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 66 παρ. 28 του ν. 3984/2011, όπως ισχύει, διότι δεν προβάλλονται, ούτε αποδεικνύονται από το Νοσοκομείο οι προϋποθέσεις εφαρμογής της.(..) δεν προσκομίζεται κανένα στοιχείο, προκειμένου να διαπιστωθεί η εναρμόνιση της προσφερθείσας τιμής με την καταχωρημένη τιμή στο Παρατηρητήριο Τιμών...Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί

Προμήθεια αντιδραστηρίων...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι:i) Όσον αφορά στα είδη με α/α 94 (για το οποίο δεν συντρέχει η αναφερόμενη στη σκέψη IV της παρούσας πλημμέλεια, καθόσον, σύμφωνα με τους σχετικούς πίνακες σύγκρισης τιμών που προσκομίστηκαν στο Τμήμα - βλ. σκέψη V της παρούσας - το είδος αυτό κατακυρώθηκε σε χαμηλότερη τιμή από την αντίστοιχη του διαγωνισμού έτους 2007 του αιτούντος Υπουργείου), 150, 237, και 421 (και ανεξαρτήτως του αν συντρέχει ως προς τα τρία αυτά είδη η αναφερόμενη στη σκέψη IV της παρούσας πλημμέλεια), ορθώς κρίθηκε από το Κλιμάκιο ότι μη νομίμως κατακυρώθηκαν, καθόσον η οικονομική προσφορά των οικείων αναδόχων υπερέβαινε ουσιωδώς την, κατά την οικεία διακήρυξη, προϋπολογισθείσα για τα ως άνω είδη δαπάνη. Συγκεκριμένα, οι αυξήσεις των προσφερόμενων τιμών σε σχέση με την προϋπολογισθείσα δαπάνη των ειδών αυτών (συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. 23% σε αμφότερες τις τιμές) ανέρχονται για το είδος με α/α 94 σε ποσοστό 52,87% (κατακυρωθείσα τιμή 2.140,20 ευρώ έναντι προϋπολογισθείσας δαπάνης 1.400,00 ευρώ), για το είδος με α/α 150 σε ποσοστό 122,81% (κατακυρωθείσα τιμή 7.018,38 ευρώ έναντι προϋπολογισθείσας δαπάνης 3.150,00 ευρώ), για το είδος με α/α 237 σε ποσοστό 117,96% (κατακυρωθείσα τιμή 3.269,34 ευρώ έναντι προϋπολογισθείσας δαπάνης 1.500,00 ευρώ) και για το είδος με α/α 421 σε ποσοστό 36,12% (κατακυρωθείσα τιμή 245,016 ευρώ έναντι προϋπολογισθείσας δαπάνης 180,00 ευρώ). Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι τα ως άνω ποσοστά απόκλισης των οικονομικών προσφορών των οικείων αναδόχων από τον προϋπολογισμό, είναι τέτοια, ώστε οι υπερβάσεις αυτών να θεωρούνται ουσιώδεις, στοιχειοθετείται με βάση τα πραγματικά δεδομένα της υπόθεσης υπέρβαση των ακραίων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της αναθέτουσας αρχής, απορριπτομένων ως αλυσιτελώς προβαλλόμενων των ανωτέρω ισχυρισμών του αιτούντος Υπουργείου. Πέραν δε της μη νομιμότητας του οικείου διαγωνισμού, με την ως άνω κατακύρωση παραβιάστηκαν και οι αρχές της ανάπτυξης υγιούς ανταγωνισμού και της ίσης μεταχείρισης των υποψηφίων, εφ’ όσον απετράπησαν ενδεχομένως υποψήφιοι από την υποβολή αντίστοιχων ή και καλύτερων προσφορών από αυτές των αναδόχων, γνωρίζοντας ότι το ύψος αυτών δεν μπορεί να υπερβεί το ποσό της προϋπολογιζόμενης δαπάνης.(...)Ανακαλεί εν μέρει την 56/2013 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου 

Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, η προσβαλλόμενη πράξη, η οποία διαθέτει κανονιστικό χαρακτήρα, έχει μεν αναρτηθεί στο διαδίκτυο, σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις του ν. 3861/2010, δεν έχει όμως δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ( βλ. το από 21.1.2013 έγγραφο της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Απλούστευσης Διαδικασιών ... προς το Συμβούλιο της Επικρατείας), ενώ δεν προβλέπεται από τη νομοθεσία άλλος νόμιμος τρόπος για τη δημοσίευσή της. Εξάλλου, οι ανωτέρω διατάξεις του ν. 3861/2010 για την υποχρεωτική ανάρτηση πράξεων στο διαδίκτυο δεν θίγουν τις διατάξεις του ν. 3469/2006 όσον αφορά τη δημοσίευση των κανονιστικών πράξεων στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ( βλ.την εισηγητική έκθεση του ν. 3861/2010). Για το λόγο αυτό, ο οποίος λαμβάνεται αυτεπαγγέλτως υπόψη, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή και να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη πράξη. 

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ: Με τα δεδομένα αυτά .., το Νοσοκομείο μη νομίμως προέβη στην ανάθεση των ανωτέρω προμηθειών, καθότι: α) η παράλειψη δημοσίευσης του κριτηρίου κατακύρωσης των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού αποτελεί ουσιώδη παραβίαση της αρχής της τυπικότητας που διέπει τη διαγωνιστική διαδικασία..β) ως προς την κατακύρωση στην εταιρεία «..» της προμήθειας των αντιδραστηρίων,μη νομίμως ελήφθησαν υπόψη οι τιμές που προσέφερε η ίδια ως άνω εταιρεία σε προηγούμενη (βάσει των προσκομισθέντων τιμολογίων) σύμβαση προμήθειας, ως συγκριτικό στοιχείο δυνάμενο να δικαιολογήσει την κατακύρωση στην ίδια του αποτελέσματος του διαγωνισμού..γ) μη νομίμως προέβη η αναθέτουσα αρχή σε επαύξηση της κατακυρωθείσας δαπάνης προμηθειών, καθόσον τη δυνατότητα αυτή η αναθέτουσα αρχή την διαθέτει και δύναται να την ασκήσει μόνο κατά το χρόνο κατακύρωσης...Πλην όμως, το Κλιμάκιο, συνεκτιμώντας την άμεση και κατεπείγουσα ανάγκη του Νοσοκομείου  προς  προμήθεια  των ανωτέρω ειδών κατά τον κρίσιμο χρόνο, κρίνει ότι τα όργανα του Νοσοκομείου δεν ενήργησαν στην προκειμένη περίπτωση με πρόθεση καταστρατήγησης των κείμενων διατάξεων αλλά για την  προάσπιση του αγαθού της δημόσιας υγείας..(ΣΥΓΓΝΩΣΤΗ ΠΛΑΝΗ)

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Νόμιμη η καταβολή ποσού από Νοσοκομείο σε ιδιωτική εταιρεία για την προμήθεια υγρού οξυγόνου, δυνάμει σύμβασης, καθόσον νομίμως το ανωτέρω Νοσοκομείο προέβη στην απευθείας ανάθεση, εφόσον η τιμή του υγρού οξυγόνου με την οποία προμηθεύθηκε το Νοσοκομείο το αέριο αυτό, δεν υπερβαίνει την καταγεγραμμένη στο Παρατηρητήριο Τιμών τιμή και συνεπώς η επίμαχη δαπάνη υπάγεται στο καθεστώς νομιμοποίησης του άρθρου 66 παρ. 28 του ν. 3984/2011.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ-ΑΓΟΡΕΣ.Ανάθεση - Διαδικασία διαγωνισμού - κατάτμηση:Μη νόμιμη η εξόφληση τιμήματος από Νοσοκομείο σε ιδιωτικές εταιρείες για την απευθείας προμήθεια μελανιών και υλικού εκτυπώσεων και βιβλιοδετήσεων κατά το έτος 2013, καθόσον: α) η προμήθεια των παραπάνω ειδών τμηματικά από τις ανωτέρω εταιρίες διενεργήθηκε μετά από κατάτμηση της συνολικώς απαιτούμενης κατά το έτος 2013 δαπάνης για την προμήθεια ομοειδών υλικών, αφού, εντός του έτους (2013), είχαν εξοφληθεί σε βάρος του αντίστοιχου Κ.Α.Ε. του οικείου προϋπολογισμού χρηματικά εντάλματα για την πληρωμή προμηθειών ομοειδών υλικών εκτυπώσεων και βιβλιοδετήσεων. Συνεπώς, αφού συναθροιζόμενες όλες οι ανωτέρω δαπάνες υπερβαίνουν το όριο των 20.000 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., μη νομίμως το Νοσοκομείο προμηθεύθηκε τα είδη τμηματικά και με την εξαιρετική διαδικασία της απευθείας ανάθεσης και β) το αντικείμενο των προμηθειών εμπίπτει μεν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3580/2007, υπαγόμενο στη γενική κατηγορία της «γραφικής ύλης», έχοντας άλλωστε ενταχθεί, κατά τα συνομολογούμενα από το Νοσοκομείο, στο Πρόγραμμα Προμηθειών Υπηρεσιών Υγείας ετών 2012 και 2013, παραβιάσθηκαν όμως, οι όροι της ένταξης αυτής, διότι όχι μόνο δεν διενεργήθηκε ενιαία πρόχειρος διαγωνισμός για την προμήθεια των επίμαχων ειδών, αλλά πραγματοποιήθηκε τελικώς με τις ήδη κρινόμενες προμήθειες και υπέρβαση του κεντρικά προγραμματισμένου προϋπολογισμού.

Προμήθεια ιατρικών αερίων.(..)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η προκήρυξη με βάση την οποία διεξήχθη ο πρόχειρος διαγωνισμός είναι εξ αρχής αόριστη, όσον αφορά στην επιμέρους προϋπολογιζόμενη δαπάνη για κάθε είδος ιατρικού αερίου. Και τούτο, υπό την έννοια ότι ο τρόπος κατάστρωσής της σε συνδυασμό με την ξεχωριστή τιμολόγηση της μεταφοράς των φιαλών προς το Νοσοκομείο, γενικώς, ανά δρομολόγιο και όχι ως επιβάρυνση ανά ζητούμενη μονάδα μέτρησης των υπό προμήθεια ειδών, καθιστά ουσιαστικά ανέφικτο τον υποχρεωτικό εκ του νόμου (και από την προκήρυξη) έλεγχο, κατά το κρίσιμο στάδιο της κατακύρωσης, της υπέρβασης ή μη της προσφερόμενης ανά αέριο τιμής προς τις αντίστοιχες αναρτημένες τιμές του Παρατηρητηρίου Τιμών (Π.Τ.) της Ε.Π.Υ., στις οποίες, μάλιστα, περιλαμβάνονται όλα τα συναφή κόστη, ιδίως δε το κόστος μεταφοράς (βλ. Ελ. Συν., πράξεις Κ.Π.Ε.Δ. IV Tμ. 104, 76/2017, 107/2016, 228/2015, καθώς και το αριθ. πρωτ. 1586/10.4.2017 έγγραφο της Ε.Π.Υ.), το οποίο δεν τιμολογείται χωριστά, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από την Αναπληρώτρια Επίτροπο. Η πλημμέλεια δε αυτή καθιστά αόριστη και την αντίστοιχη κατακύρωση των ανωτέρω ιατρικών αερίων στην ανάδοχο, η προσφερόμενη τιμή των οποίων ανά μονάδα μέτρησης, αν και είναι, κατά το κρίσιμο αυτό χρονικό σημείο,  κατώτερη από την αντίστοιχη αναρτημένη στο Π.Τ. τιμή, δε δύναται εντούτοις να ελεγχθεί πώς αυτή διαμορφώνεται με την πρόσθετη επιβάρυνση των εξόδων μεταφοράς, αν δηλ. θα συνεχίζει να είναι κατώτερη ή ίση ή θα υπερβαίνει την αντίστοιχη τιμή του Π.Τ.(..) Συνακόλουθα, η κατά τα ανωτέρω μη νομιμότητα της κατακυρωτικής απόφασης συμπαρασύρει τόσο την συναφθείσα σύμβαση με τη φερόμενη ως δικαιούχο ανάδοχο όσο και την ερειδόμενη σ΄ αυτήν εντελλόμενη δαπάνη. Λόγω δε της ως άνω αοριστίας ως προς το ύψος της τελικώς κατακυρωθείσας τιμής για κάθε υπό προμήθεια είδος δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 66 παρ. 28 του ν. 3984/2011, όπως ισχύει, με τις οποίες νομιμοποιούνται, κατ΄εξαίρεση, μόνο δαπάνες προμήθειας ιατροτεχνολογικών προϊόντων, φαρμάκων και συναφών προς τις προμήθειες αυτές υπηρεσιών που εναρμονίζονται με τις καταγεγραμμένες τιμές του Παρατηρητηρίου Τιμών της Ε.Π.Υ., προϋπόθεση όμως που δεν προκύπτει αν συντρέχει στην προκειμένη περίπτωση, λόγω της ανωτέρω εντοπισθείσας αοριστίας στην τελικώς κατακυρωθείσα τιμή των αερίων.(..) Κατ’ ακολουθίαν των προεκτεθέντων, η ελεγχόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη και το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.