ΕΣ/ΤΜΗΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1290/2025
Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου
Η απόφαση 1290/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχεται την προσφυγή της εταιρείας «...Α.Ε.» και ανακαλεί την 319/2025 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου, κρίνοντας ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Υλοποίηση έργων Συμβούλου Υγείας και ανάπτυξη πλατφόρμας HEALTHFLIX». Το Τμήμα έκρινε βάσιμους τους λόγους ανάκλησης. Συγκεκριμένα, διαπίστωσε ότι η τεκμηρίωση της προϋπολογισθείσας δαπάνης (συνολικού ύψους 10.150.950 ευρώ) ήταν πλήρης, βάσει των στοιχείων που υποβλήθηκαν για τη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Επίσης, αποφάνθηκε ότι η απλή παράταση της προθεσμίας υποβολής προσφορών, χωρίς ουσιώδη τροποποίηση των όρων της διακήρυξης, δεν απαιτεί την εξ υπαρχής τήρηση των κανόνων δημοσιότητας της αρχικής διακήρυξης.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/774/2024
Παροχή υπηρεσίας λειτουργίας Χώρου Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων.(...) Μετά από όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, οι κρινόμενες προσφυγές ανάκλησης πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη και να υπογραφεί το σχέδιο της ελεγχόμενης σύμβασης. Επισημαίνεται, πάντως, ότι η πιστή τήρηση των εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων και η κατά προτεραιότητα έκδοση της άδειας λειτουργίας του έργου αποτελούν επιτακτικές υποχρεώσεις των συμβαλλομένων μερών κατά την εκτέλεση της ελεγχόμενης σύμβασης, προκειμένου ο ΧΥΤΑ ... να λειτουργεί σύννομα.Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται τις προσφυγές ανάκλησης. Ανακαλεί την 103/2024 Πράξη του Z΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1444/2023
Προμήθεια και εγκατάσταση πλωτών προβλητών (...) Υπό τα ως άνω νομικά και πραγματικά δεδομένα πρέπει να γίνει δεκτό, κατ’ αρχάς, ότι η προσφεύγουσα αναθέτουσα αρχή όφειλε να συμπληρώσει και να αποστείλει για δημοσίευση στην Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης το τυποποιημένο έντυπο 14 «Διορθωτικό», για να γνωστοποιήσει την τροποποίηση του όρου του άρθρου 1.5 της Διακήρυξης της ελεγχόμενης σύμβασης και την μετάθεση της καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής προσφορών από 16.9.2022, που οριζόταν στην αρχικά δημοσιευθείσα προκήρυξη, σε 14.10.2022. Επομένως, τήρησε πλημμελώς τις επιβαλλόμενες για την ελεγχόμενη σύμβαση, από το οικείο κανονιστικό πλαίσιο, διατυπώσεις δημοσιότητάς της, απορριπτομένων, ως αβασίμων, όλων όσων αντίθετα προβάλλονται με τις κρινόμενες προσφυγές. Ενόψει των ανωτέρω περιστάσεων, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η, κατά τα αναφερόμενα στην προηγούμενη σκέψη, διαπιστωθείσα πλημμέλεια της πλημμελούς τήρησης των διατυπώσεων δημοσιότητας της ελεγχόμενης σύμβασης δεν δύναται, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με τις κρινόμενες προσφυγές, να θεωρηθεί στην προκειμένη περίπτωση ως ουσιώδης. Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται τις προσφυγές ανάκλησης.Διατάσσει την απόδοση στην εταιρεία με την επωνυμία «….Α.Ε.» του κατατεθέντος απ’ αυτή παραβόλου. Ανακαλεί την 56/2023 Πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/533/2025
Τοποθέτηση- εκτοποθέτηση εορταστικού στολισμού της πόλη.(...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις 3 και 4 της παρούσας, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο πρώτος λόγος της προσφυγής περί της αναρμοδιότητας του Κλιμακίου να ελέγξει την κρινόμενη σύμβαση είναι αβάσιμος, καθόσον η ελεγχόμενη Ομάδα 2, ανεξαρτήτως του προϋπολογισμού της, αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου διαγωνισμού με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών που αφορούν στον εορταστικό στολισμό και αποστολισμό της πόλης των Αθηνών, τις οποίες η αναθέτουσα Αρχή στο πλαίσιο της διακριτικής της ευχέρειας υποδιαίρεσε μεν σε τμήματα, δημοπράτησε όμως με μία ενιαία διαγωνιστική διαδικασία με συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη για τρία χρόνια που υπερβαίνει το ποσοτικό όριο του 1.700.000 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) και αποτελεί, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν (σκ. 4) το μοναδικό και σαφές κριτήριο για τον καθορισμό της αρμοδιότητας του ελεγκτικού οργάνου, που στην προκειμένη περίπτωση είναι το Ζ΄ Κλιμάκιο.
Περαιτέρω, απορριπτέος τυγχάνει και ο δεύτερος λόγος της προσφυγής, καθόσον, κατά τα ορθώς κριθέντα από το Κλιμάκιο, από τα διαλαμβανόμενα στα δύο προαναφερόμενα έγγραφα της αναθέτουσας Αρχής προκύπτει ότι αναφορικά με την Ομάδα 2 επήλθε ουσιώδης αλλαγή στους όρους της διακήρυξης, και δη στα κριτήρια τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας των υποψηφίων οικονομικών φορέων και στα μέσα απόδειξης αυτών, τα οποία έγιναν λιγότερο απαιτητικά, χωρίς η εν λόγω αλλαγή να περιβληθεί με τις απαιτούμενες νόμιμες διατυπώσεις δημοσιότητας (σκ. 5), με την τήρηση του ελάχιστου προβλεπόμενου χρονικού διαστήματος μεταξύ της δημοσίευσης και της διενέργειας του διαγωνισμού, ούτως ώστε να λάβουν γνώση υπό τους ίδιους όρους και άλλοι ενδιαφερόμενοι οικονομικοί φορείς, οι οποίοι, μη πληρώντας τα αρχικά κριτήρια ποιοτικής επιλογής, πιθανώς αποθαρρύνθηκαν να υποβάλουν προσφορά. Όσα δε αντίθετα προβάλλει ο προσφεύγων είναι αβάσιμα και απορριπτέα. Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την από 24.2.2025 (ΑΒΔ 435/2025) προσφυγή ανάκλησης.Δεν ανακαλεί την 34/2025 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1385/2023
ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ (...)Μη νομίμως η αναθέτουσα αρχή αποδέχθηκε ως πλήρη τα δικαιολογητικά κατακύρωσης της αναδόχου εταιρείας δεδομένου ότι αφενός μεν δεν είχαν υποβληθεί πιστοποιητικά ασφαλιστικής και φορολογικής ενημερότητας που να καλύπτουν την ημερομηνία υποβολής της προσφοράς της και αφετέρου δεν είχαν προσκομιστεί στοιχεία σχετικά με τον κύκλο εργασιών της εταιρείας (γενικό και ειδικό) κατά το έτος 2022 και σχετικά με τον ειδικό κύκλο εργασιών για το είδος πετρέλαιο θέρμανσης για τα έτη 2020 και 2021. Όμως, το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη ότι η μη υποβολή των εν λόγω δικαιολογητικών δεν μπορούσε να επιφέρει την απόρριψη της προσφοράς της ως άνω εταιρείας, χωρίς να κληθεί αυτή προηγουμένως να συμπληρώσει τις εν λόγω ελλείψεις και ότι η ίδια εταιρεία τελικά υπέβαλε, κρίνει ότι μετά την υποβολή των ως άνω στοιχείων από τα οποία προκύπτει ότι αυτή ήταν φορολογικά και ασφαλιστικά ενήμερη κατά τον χρόνο υποβολής της προσφοράς της, καθώς και ότι πληρούσε τα κριτήρια οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας, οι εν λόγω πλημμέλειες έχουν πλέον καλυφθεί.Για τους λόγους αυτούς.Συνεξετάζει α) την από 22.8.2023 (με ΑΒΔ 2742/2023) προσφυγή ανάκλησης του Γενικού Νοσοκομείου Άρτας και β) την από 22.8.2023 (με ΑΒΔ 2743/2023) προσφυγή ανάκλησης της εταιρείας με την επωνυμία «..Ο.Ε.».Δέχεται τις προσφυγές ανάκλησης.Ανακαλεί την 13/2023 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/156/2024
Σύμβουλος Τεχνικής και Επιχειρησιακής Υποστήριξης.(...)Με τα ανωτέρω πραγματικά δεδομένα, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω στις σκέψεις 11 και 12, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι ναι μεν η ισοκατανομή των ανθρωπομηνών απασχόλησης δεν προέκυπτε από την διατύπωση του οικείου όρου του Παραρτήματος Ι της διακήρυξης, κατόπιν όμως σχετικών ερωτήσεων των ενδιαφερομένων να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό φορέων η αναθέτουσα Αρχή διευκρίνισε ότι ο χρόνος αυτός κατανέμεται ισομερώς μεταξύ των συμβούλων που θα απασχοληθούν και για το Τμήμα 1, προς διασφάλιση της ισότητας μεταχείρισης των διαγωνιζομένων στα ομοίου χαρακτήρα Τμήματα του ίδιου διαγωνισμού. Με την παρασχεθείσα διευκρίνιση δεν τροποποιήθηκε ουσιωδώς η διακήρυξη, όπως τούτο ασφαλώς συνάγεται τόσο από το περιεχόμενο της διευκρίνησης όσο και από τη μη προσβολή αυτής από τους ενδιαφερόμενους φορείς, συνεπώς, όπως βασίμως προβάλλεται με την προσφυγή, δεν απαιτούταν διορθωτική δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά αρκούσε η δημοσίευση αυτής σύμφωνα με το προμνησθέν άρθρο 66 του ν. 4412/2016, μέσω του ΚΗΜΔΗΣ. Για τους λόγους αυτούς Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης.Ανακαλεί την 611/2023 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/197/2020
Ανάβαθμιση υπολογιστικών δομών..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις υπό III και IV νομικές σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει τα ακόλουθα:1. Κατά παράβαση των προπαρατεθεισών διατάξεων των άρθρων 18, 49, 53, 63, 65 και του Μέρους Γ΄ του Παραρτήματος V του ν. 4412/2016, η Διακήρυξη του ελεγχόμενου διαγωνισμού και τα λοιπά τεύχη που τη συνοδεύουν και έτυχαν της προσήκουσας δημοσίευσης, είναι αόριστα τόσο ως προς τον προσδιορισμό του οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης όσο και ως προς τον τρόπο κατάστρωσης και αξιολόγησης της Οικονομικής Προσφοράς των δυνητικών υποψηφίων. Ειδικότερα, στη Διακήρυξη δεν περιλαμβάνεται ανάλυση της εκ μέρους της Αναθέτουσας Αρχής οικονομικής αποτίμησης των ζητούμενων προμηθειών και υπηρεσιών των δύο Ομάδων, με περιγραφή του αντικειμένου κάθε κατηγορίας ή υποκατηγορίας αυτών, ούτε και αναφορά, έστω κατά προσέγγιση, της τιμής μονάδας αυτών. Ούτε, εξάλλου, στο τεθέν στη διάθεση των διαγωνιζομένων προς συμπλήρωση κενό υπόδειγμα Οικονομικής Προσφοράς, που περιλαμβάνεται στο Παράρτημα Δ΄ της Διακήρυξης και αποτελείται από περισσότερους πίνακες, γίνεται ειδικότερη μνεία στις υπό ανάθεση προμήθειες και υπηρεσίες ανά κατηγορία ή υποκατηγορία (με συγκεκριμένη αναφορά μονάδων μέτρησης, ποσοτήτων, τιμών μονάδας και επιμέρους προϋπολογιζόμενων δαπανών). Οι ανωτέρω ελλείψεις και ασάφειες στα δημοσιευθέντα και, συνεπώς, τεθέντα υπόψη όλων των ενδιαφερομένων έγγραφα του διαγωνισμού κρίνονται ουσιώδεις, διότι καθιστούν αόριστο το οικονομικό αντικείμενο του διαγωνισμού ως προς τα επιμέρους οικονομικά μεγέθη που το απαρτίζουν και την κατανομή αυτών ανά είδος προμήθειας ή υπηρεσίας. Συνεπεία δε τούτου, αφενός οι εν δυνάμει υποψήφιοι φορείς δεν ήταν δυνατό να κατανοήσουν προσηκόντως τα οικονομικά δεδομένα του προκηρυχθέντος αντικειμένου ώστε να διαμορφώσουν αναλόγως βάσιμες και ρεαλιστικές προσφορές, αφετέρου παρέχεται στην Αναθέτουσα Αρχή ευρεία ευχέρεια στην αξιολόγηση των οικονομικών προσφορών, η οποία δεν αντισταθμίζεται από την ύπαρξη αντικειμενικών και εκ των προτέρων γνωστών στους προσφέροντες κριτηρίων..(..)Πέραν τούτων, επισημαίνεται ότι για τις δαπάνες των οικονομικών ετών 2023 – 2026 οι σχετικές υποχρεώσεις θα πρέπει να αναληφθούν εις βάρος του Προϋπολογισμού Εξόδων του Ειδικού Φορέα 1053-202-0000000 - Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (αντί εκείνου του Υπουργείου Οικονομικών, εις βάρος του οποίου έχουν εκδοθεί οι 21282/7.3.2019 και 2/12719/7.2.2019 αναλήψεις υποχρέωσης). Ενόψει των ανωτέρω (υπό VI.1-3) ουσιωδών νομικών πλημμελειών που εμφιλοχώρησαν κατά τη διαγωνιστική διαδικασία, κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων σχεδίων συμβάσεων.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/1360/2020
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1232/2025
Η απόφαση 1232/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή της Διοίκησης 3ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας κατά της Πράξης 42/2025 της Επιτρόπου. Η Επίτροπος είχε κρίνει ότι κωλυόταν η υπογραφή τεσσάρων σχεδίων συμβάσεων προμήθειας «ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ» με συνοδό εξοπλισμό, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 780.000,00€ (με ΦΠΑ), λόγω ανακολουθίας στα προϋπολογιζόμενα ποσά ΦΠΑ και μεταβολής του αντικειμένου της σύμβασης στα σχέδια. Το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή, κρίνοντας ότι το κρίσιμο μέγεθος για τον διαγωνισμό είναι η τιμή χωρίς ΦΠΑ, η οποία δεν παρουσίασε ασάφειες. Αποφάνθηκε ότι δεν υπήρξε ουσιώδης μεταβολή του αντικειμένου και ανακάλεσε την Πράξη 42/2025, επιτρέποντας την υπογραφή των συμβάσεων.
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/105/2025
Αυτοματοποιημένου συστήματος αποθήκευσης και διαχείρισης φαρμάκων και αναλωσίμων.(...) Με τις ανωτέρω προσφυγές επιδιώκεται η ανάκληση της 388/2024 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Με τις προπαρατεθείσες διατάξεις θεσπίζεται, μεταξύ άλλων, υποχρέωση τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού δημόσιας σύμβασης, ήτοι αναφοράς των στοιχείων που ελήφθησαν υπόψη κατά το πρόδρομο στάδιο της ετοιμασίας της δημοπράτησής της για την κοστολόγηση του αντικειμένου της. Η τεκμηρίωση αυτή συνιστά τη χρηματοοικονομική αιτιολόγηση της σύμβασης, τελεί σε συνάρτηση με το αντικείμενό της, αποτελεί στοιχείο της ωριμότητάς της και προϋπόθεση της ορθής εκτέλεσής της. Ενόψει τούτων, πρέπει να γίνει δεκτό ότι δεν συνιστά νόμιμη τεκμηρίωση προϋπολογισμού προμήθειας, δημοπρατούμενης με διεθνή ανοικτό διαγωνισμό, η στηριζόμενη σε μια μόνη αναζητηθείσα ενδεικτική προσφορά εταιρείας στην οποία έχει ανατεθεί από την αναθέτουσα Αρχή μικρότερης εμβέλειας ομοειδής σύμβαση προ τετραετίας, για την προμήθεια του ίδιου μοντέλου οίκου, τον οποίο η εταιρεία αντιπροσωπεύει αποκλειστικώς στην Ελλάδα. Επί του διακωλυτικού αυτού λόγου το Δικαστήριο κρίνει ότι ορθώς αυτός αναδεικνύεται στην προσβαλλόμενη Πράξη ως ουσιώδης πλημμέλεια, καθώς η βραχεία σύντμηση της κανονικής προθεσμίας κατά 11 ημέρες εντός του μηνός Ιουλίου δεν ήταν προφανώς ικανή και πρόσφορη να οδηγήσει στην επιδιωκόμενη επίσπευση της ανάθεσης προς διασφάλιση της χρηματοδότησης της προμήθειας. Αντιθέτως, η αναμονή υποβολής προσφορών εντός της κανονικής 30ήμερης προθεσμίας, μεσούσης της καλοκαιρινής περιόδου, ήτοι σε χρόνο που δυσκολεύει την υποβολή προσφορών, θα θεωρούνταν ως θετικός παράγοντας για τον ανταγωνισμό σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, παρά τον επαναληπτικό χαρακτήρα του διαγωνισμού, καθώς θα παρεχόταν η δυνατότητα έστω μετριασμού του φραγμού εισόδου περισσότερων προσφερόντων που επιβλήθηκε από τα στοιχεία που εξετάσθηκαν σε σχέση με τον πρώτο διακωλυτικό λόγο.Κατ΄ακολουθία των προεκτεθέντων, οι συνεκδικαζόμενες προσφυγές πρέπει να απορριφθούν
ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/566/2025
ΑΕΠΠ/270/2020
Μίσθωση χημικών τουαλετών... Συγκεκριμένα, ενώ υπό συνήθεις συνθήκες για την αποκομιδή των λυμάτων από τις χημικές τουαλέτες αρκεί για την απάντληση του περιεχομένου τους η χρήση αντλητικού συστήματος και προσωρινή αποθήκευση αυτών εντός της δεξαμενής λυμάτων που διαθέτει ειδικώς αδειοδοτημένο εταιρικό όχημα, όπως εξάλλου κατ’ ελάχιστο επιβάλλει η εθνική νομοθεσία, στην προκειμένη περίπτωση, όπως υποστηρίζει η παρεμβαίνουσα και δεν αντικρούστηκε από την προσφεύγουσα, λόγω της μεγάλης ποσότητας των λυμάτων των τουαλετών, εξαιτίας της ευρείας χρήσης τους από τον ιδιαιτέρως αυξημένο αριθμό χρηστών τους (προσφύγων και μεταναστών) τους τελευταίους μήνες, τα λύματα γεμίζουν περισσότερο από μία φορά την ημέρα τις δεξαμενές των συνήθων εταιρικών οχημάτων, με αποτέλεσμα λόγω της απόστασης του στρατοπέδου «.....», όπου γίνεται η χρήση των τουαλετών, από το Βιολογικό Καθαρισμό της ΔΕΥΑ ....., όπου πρέπει να οδηγούνται τα λύματα, σε συνδυασμό με το χρόνο που απαιτείται για την απάντληση των λυμάτων από κάθε τουαλέτα, καθιστά δυσχερή την απρόσκοπτη, ασφαλή και υγιεινή χρήση των τουαλετών. Αντίθετα, μετά την απάντλησή τους από τις τουαλέτες η προσωρινή αποθήκευση των λυμάτων σε ειδικό όχημα βυτιοφόρο μεταφοράς λυμάτων – αποβλήτων, του οποίου η δεξαμενή έχει αναμφίβολα μεγαλύτερη χωρητικότητα από αυτή των συνήθων ειδικών οχημάτων καθαρισμού χημικών τουαλετών, μπορεί να συμβάλλει στην επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού της σύμβασης. Επιπλέον, η βαλλόμενη απαίτηση δεν παρίσταται δυσανάλογη με το σκοπό αυτό, ούτε απαγορεύει την ανάληψη της σύμβασης από επιχειρήσεις όμοιες με αυτή της προσφεύγουσας εκ μόνου του λόγου ότι για την απάντληση των λυμάτων κατά την εθνική νομοθεσία και το οικείο Ευρωπαϊκό Πρότυπο για τη διάθεση χημικών τουαλετών κατ’ ελάχιστον απαιτείται να διαθέτουν τα συνήθη οχήματα καθαρισμού και απάντλησης λυμάτων. Τούτο δε, διότι δεν ισχυρίζεται η προσφεύγουσα ούτε προκύπτει ότι από την εθνική νομοθεσία ή το οικείο Ευρωπαϊκό Πρότυπο για τη λειτουργία τους απαγορεύεται να διαθέτουν και ειδικό βυτιοφόρο όχημα για το σκοπό αυτό ούτε ότι αν αυτές δεν το διαθέτουν παρίσταται αδύνατο να μπορούν να χρησιμοποιήσουν τέτοιο όχημα τρίτου είτε από αλλού είτε και από τη νήσο ...... Τα δε περί του αντιθέτου προβαλλόμενα είναι απορριπτέα ως αβάσιμα. Συνακόλουθα, απορριπτέος είναι και ο πρώτος λόγος της κρινόμενης δεύτερης προσφυγής.
ΕΣ/ΚΛ.Ε/611/2020
Ανάδειξη αναδόχου έργου....Με δεδομένα τα ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 8, το Κλιμάκιο λαμβάνοντας υπόψη ότι α) το ελεγχόμενο έργο δεν έχει ορισμένη διάρκεια λειτουργίας, αντιθέτως λόγω της φύσης του προορίζεται για διηνεκή λειτουργία, με αποτέλεσμα να παρίσταται αναγκαία η διασφάλιση της συνεχούς και αδιάλειπτης διαθεσιμότητας του οικοπέδου, επί του οποίου θα κατασκευασθεί, προς εξυπηρέτηση των καταστατικών σκοπών της «...», β) το προς κατασκευή έργο θα καταστεί συστατικό του οικοπέδου, το οποίο, ανεξάρτητα από την ύπαρξη της ενοχικής σύμβασης χρησιδανείου μεταξύ της Τράπεζας ... και της Ιεράς Μητρόπολης ... και την έκδοση οικοδομικής άδειας στο όνομα της μισθώτριας εταιρείας «...», η οποία (άδεια) δεν δημιουργεί ή αλλοιώνει εμπράγματα δικαιώματα (πρβλ. γνμ ΝΣΚ 178/2010), θα ανήκει στην κυριότητα της ως άνω Τράπεζας, αφού από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 953, 954 και 1001 ΑΚ προκύπτει ότι επί συστατικού μέρους πράγματος ο νόμος δεν αναγνωρίζει χωριστή κυριότητα ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα (ΜΠρΑθ 287/2013), γ) το ελεγχόμενο έργο, ιδίως δε ο υπόγειος χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων, λόγω της φύσης του μπορεί να καταστεί αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης από οποιονδήποτε, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, δ) ναι μεν η σύμβαση χρησιδανείου ορίστηκε αορίστου χρόνο και η Τράπεζα ... με το άρθρο 3 αυτής, όπως αυτό αναδιατυπώθηκε, παραιτείται κάθε δικαιώματος καταγγελίας ακόμα και για κακή ή μη συμφωνημένη χρήση ή πράξη ή παράλειψη εκ μέρους της Ιεράς Μητρόπολης, ιδία δε και από την άσκηση των δικαιωμάτων που θεσπίζει η διάταξη του άρθρου 817 ΑΚ, όμως, διατηρεί σε κάθε περίπτωση το δικαίωμα να ζητήσει την απόδοση του ακινήτου καταγγέλλοντας οποτεδήποτε την εν λόγω σύμβαση για σπουδαίο λόγο, ο οποίος μάλιστα μπορεί να οφείλεται και σε περιστατικά που εμπίπτουν στη σφαίρα επιρροής της Τράπεζας (βλ. σκ 8) και ε) πρόκειται για ένα κοστοβόρο έργο, με ιδιαίτερες απαιτήσεις ως προς την κατασκευή του, κρίνει ότι στην προκειμένη περίπτωση με την ως άνω συναφθείσα σύμβαση χρησιδανείου δεν διασφαλίζεται, κατά τρόπο που να καθιστά το έργο ώριμο προς δημοπράτηση, η ομαλή εκτέλεση της εργολαβίας ούτε η ακώλυτη λειτουργία του έργου εκ μέρους της εταιρείας «...», προς εκπλήρωση των καταστατικών της σκοπών. Εξάλλου, η απόφαση της 1467ης Συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Τράπεζας .... περί δωρεάς ακινήτου στη Μητρόπολη (βλ. και το από 7.8.2020 σχετικώς προσκομισθέν μήνυμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και το προσκομισθέν απόσπασμα της ως άνω απόφασης), η οποία ελήφθη στις 4.8.2020, ήτοι μετά τη δημοπράτηση και κατακύρωση του έργου και την αποστολή του οικείου σχεδίου σύμβασης στο παρόν Κλιμάκιο για την άσκηση προσυμβατικού ελέγχου, δεν ασκεί επιρροή ως προς τα ανωτέρω αφού, και ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι από το προσκομισθέν απόσπασμα δεν προκύπτει το ακίνητο στο οποίο αφορά η απόφαση αυτή, αφενός δεν προηγείτο της έναρξης της διαδικασίας δημοπράτησης του έργου, αφετέρου και μόνο η βούληση του κυρίου του οικοπέδου να δωρίσει το ακίνητο δεν διασφαλίζει τη μεταβίβαση της κυριότητας αυτού στη Μητρόπολη, αφού η δωρεά ακινήτου ως τυπική δικαιοπραξία καταρτίζεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο (βλ. άρθρα 159 παρ. 1, 369 και 498 παρ. 1 ΑΚ, ΑΠ 500/2019).
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/2106/2020