Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/124/2018

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για το αίτημα του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (Ε.Ο.Τ.) να προσφύγει στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α΄ του Ν. 4412/2016. Το αίτημα αφορούσε την ανάθεση της εργασίας «Κατασκευή, διακόσμηση, εξοπλισμός, αποξήλωση και απομάκρυνση περιπτέρου στο Αλμάτι του Καζακστάν (KITF 2018)» με προϋπολογισμό 15.725,81 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., για την οποία ο προηγούμενος ανοικτός διαγωνισμός είχε αποβεί άγονος. Η Αρχή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου, καθώς δεν τροποποιήθηκαν ουσιωδώς οι όροι της αρχικής σύμβασης και δεν υποβλήθηκαν προσφορές στον προηγούμενο διαγωνισμό.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) επεκύρωσε την απόφαση του ΕΟΤ να προχωρήσει σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016, λόγω ανόδου άγονου διαγωνισμού για την ανάθεση σύμβασης κατασκευής και διακόσμησης του περιπτέρου του ΕΟΤ σε 6 διεθνείς εκθέσεις τουρισμού το 2022. Η σύμβαση είχε συνολικό προϋπολογισμό 218.548,39 € χωρίς ΦΠΑ (271.000,00 € συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η Αρχή εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας και επικύρωσε ότι πληρούνταν οι νόμιμες προϋποθέσεις, χωρίς ουσιώδεις τροποποιήσεις στους όρους της αρχικής διακήρυξης.

Η απόφαση αφορά την έγκριση της προσφυγής του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (ΕΟΤ) σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για τη σύναψη σύμβασης παροχής υπηρεσιών σχετικά με την οργάνωση του περιπτέρου του ΕΟΤ στη διεθνή έκθεση τουρισμού MATKA 2023 στο Ελσίνκι της Φινλανδίας. Η σύμβαση αφορά το Τμήμα 4 του έργου, με εκτιμώμενη αξία 48.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), και έπρεπε να κατατεθεί μέσω διαπραγμάτευσης έπειτα από άγονο ανοικτό ηλεκτρονικό διαγωνισμό. Η Επιτροπή επικύρωσε τη σύμφωνη γνώμη βάσει του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016, καθώς πληρούνταν οι προϋποθέσεις για μη υποβολή προσφορών στον αρχικό διαγωνισμό και μη ουσιαστική τροποποίηση των όρων της σύμβασης.

Η απόφαση αριθ. Δ18/2018 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εκδόθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2018. Σύμφωνα με την απόφαση, η Αρχή έδωσε σύμφωνη γνώμη στον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού (ΕΟΤ) για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, μετά την αδυναμία ανάθεσης μέσω ανοικτού διαγωνισμού. Ο αρχικός διαγωνισμός, προϋπολογισμού 254.435,49 € χωρίς ΦΠΑ, αφορούσε την κατασκευή και διαχείριση περιπτέρων σε εκθέσεις στη Μόσχα και το Κίεβο. Λόγω μη υποβολής προσφορών για δύο από τα τρία τμήματα, ο ΕΟΤ ζήτησε την έγκριση της διαπραγμάτευσης για τα τμήματα αυτά, με προϋπολογισμό 51.209,68 € χωρίς ΦΠΑ. Η Αρχή, αξιοποιώντας τις διατάξεις του νόμου 4412/2016, ενέκρινε το αίτημα, επιβεβαιώνοντας ότι πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) για τη διενέργεια διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ του ν. 4412/2016. Η διαδικασία αφορά την ανάθεση συμβάσεων για την αποξήλωση και απομάκρυνση στοιχείων αμιάντου σε περιοχές των Δήμων Ραφήνας-Πικερμίου, Μαραθώνος και Μεγαρέων, μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του Ιουλίου 2018. Το συνολικό προϋπολογιζόμενο ποσό ανέρχεται σε 1.612.903,22€ χωρίς ΦΠΑ. Η Αρχή έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εξαιρετικής διαδικασίας λόγω κατεπείγουσας ανάγκης και απρόβλεπτων γεγονότων, τα οποία δημιούργησαν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και απαιτούν άμεση αντιμετώπιση.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) στον Δήμο Γρεβενών για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 περ. γ΄ υποπερ. δδ΄ του ν. 4013/2011. Ο Δήμος ζήτησε την έγκριση για την ανάθεση προμήθειας υγρών καυσίμων προϋπολογισμού 243.350,00€ χωρίς ΦΠΑ, μετά τον εν μέρει άγονο ανοικτό διαγωνισμό. Η Επιτροπή εξέτασε τα πραγματικά και νομικά στοιχεία, επιβεβαιώνοντας τη νόμιμη διεξαγωγή του αρχικού διαγωνισμού, την απουσία προσφορών για συγκεκριμένα τμήματα, και την απαραίτητη μη τροποποίηση των όρων της σύμβασης, οπότε ενέκρινε τη διαδικασία διαπραγμάτευσης.

Η απόφαση αφορά τη συνεκδίκαση δύο προσφυγών, μίας ανώνυμης εταιρείας και του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), κατά της 145/2025 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Το Κλιμάκιο είχε κρίνει ότι κωλυόταν η υπογραφή σύμβασης φύλαξης των δομών του Οργανισμού λόγω ασάφειας και αοριστίας του Κριτηρίου Ανάθεσης Κ3 («Υλικά, Εξοπλισμός και μέσα»), το οποίο κατά την κρίση του παραβίαζε τις αρχές διαφάνειας. Το Έβδομο Τμήμα συμφώνησε ότι το κριτήριο Κ3 ήταν ασαφές. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές περιστάσεις (μοναδική προσφορά και απουσία άλλων ενδίκων μέσων), έκρινε την εντοπισθείσα πλημμέλεια μη ουσιώδη καθώς δεν μπορούσε να επηρεάσει το αποτέλεσμα της διαδικασίας. Ως εκ τούτου, έγινε δεκτή η ανάκληση της Πράξης 145/2025 και αποφασίστηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.

Η απόφαση Δ37/2020 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 περ. γ΄, υποπερ. δδ΄ του νόμου 4013/2011. Η Περιφέρεια Πελοποννήσου ζήτησε την έγκριση αυτής της διαδικασίας μετά από άγονο ανοικτό διαγωνισμό για την ανάδειξη εργολάβων για τον ψεκασμό ελαιοδένδρων στα πλαίσια του προγράμματος καταπολέμησης του δάκου της ελιάς. Ο αρχικός διαγωνισμός, με προϋπολογισμό 329.237,70€ χωρίς ΦΠΑ, ήταν άγονος για τα τμήματα 1-15, καθώς δεν υποβλήθηκαν προσφορές. Για τα τμήματα αυτά, η Αρχή ενέκρινε τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς τροποποίηση των όρων της αρχικής σύμβασης, με προϋπολογισμένη δαπάνη 297.196,10€ χωρίς ΦΠΑ. Η απόφαση βασίστηκε στις διατάξεις του άρθρου 32 του νόμου 4412/2016, επιβεβαιώνοντας τη νόμιμη διεξαγωγή του προηγούμενου διαγωνισμού και την απουσία ουσιωδών τροποποιήσεων στους όρους της σύμβασης.

Προμήθεια, αποξήλωση, απομάκρυνση, τοποθέτηση και εγκατάσταση εξοπλισμού παιδικής χαράς:..Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι η 340/26.7.2017 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου να μην υποδιαιρέσει την επίμαχη σύμβαση σε τμήματα αιτιολογείται επαρκώς, σύμφωνα με όσα διαλαμβάνει αναλυτικά η 80/8.8.2017 μελέτη του διαγωνισμού. Ειδικότερα, οι 11 παιδικές χαρές του Δήμου συνιστούν ενιαίο σύστημα χώρων άθλησης και ψυχαγωγίας, αφού πρόκειται να διαμορφωθούν με ομοειδή εξοπλισμό και να καλύψουν τις ανάγκες του συνόλου των παιδιών των δημοτικών διαμερισμάτων του Δήμου, που δύνανται, άλλωστε, να χρησιμοποιούν περισσότερες από μια παιδικές χαρές, ενώ η ανάθεση της σύμβασης σε μοναδικό ανάδοχο, που θα αναλάβει τον συντονισμό του προσωπικού και των εργασιών των επιμέρους τμημάτων, καθιστά ευχερέστερη την ομοιόμορφη εκτέλεση της συνολικής σύμβασης.(...)Ούτε, άλλωστε, προκύπτει ότι οι 11 παιδικές χαρές του Δήμου αποτελούν ενιαίο λειτουργικό σύστημα, για τη διαμόρφωση του οποίου απαιτείται συντονισμός από τον ίδιο ανάδοχο, καθώς αυτές αποτελούν αυτόνομους χώρους ψυχαγωγίας και άθλησης, που βρίσκονται σε διαφορετικά δημοτικά διαμερίσματα. Αντιθέτως, στην προκείμενη περίπτωση ήταν ευχερής η υποδιαίρεση της προμήθειας ανά μία ή περισσότερες παιδικές χαρές (1 ως 11) ή ανά γεωγραφική ενότητα (παιδικές χαρές .. ή …ή ..).Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω, δεν κωλύεται η σύναψη του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης

Μικτές συμβάσεις.Αισθητική, ενεργειακή και περιβαλλοντική αναβάθμιση υποδομών ψυχαγωγίας σε κοινόχρηστους χώρους. (...)Με τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο, κατόπιν αντικειμενικής εκτίμησης του συνόλου των ποιοτικών χαρακτηριστικών της σύμβασης, κρίνει ότι αυτή συνιστά μεικτή σύμβαση εκτέλεσης τεχνικών εργασιών και προμήθειας, το προέχον (κύριο) αντικείμενο της οποίας είναι η προμήθεια οργάνων παιδικής χαράς και συνοδού εξοπλισμού (δάπεδα, φωτιστικά και αστικός εξοπλισμός). Τούτο δε, καθόσον η προμήθεια των ως άνω ειδών αποτελεί τον κεντρικό άξονα, γύρω από τον οποίο διαρθρώνεται η σύμβαση, λαμβάνοντας υπόψη τον σκοπό, στον οποίο απέβλεψε πρωτίστως η αναθέτουσα αρχή και τις υποχρεώσεις του αναδόχου, που είναι ουσιώδεις και υπερέχουσες (βλ. ΕλΣυν Ολ. 2095/2022 σκ. 16, Τμ. Μείζ. – Επτ. Σύνθ. 604/2019 σκ. 7, 1182/2015, VI Τμ. 1041/2019). Ειδικότερα, οι εργασίες που πρόκειται να εκτελεστούν και προηγούνται της τοποθέτησης του εξοπλισμού αφορούν στην αποξήλωση και απομάκρυνση τυχόν υπάρχοντος εξοπλισμού, στην επιφανειακή διαμόρφωση του εδάφους, στην κατασκευή κατάλληλης υπόβασης από σκυρόδεμα, επί της οποίας θα τοποθετηθεί χυτό ελαστικό δάπεδο και σε περιορισμένες ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες και δενδροφυτεύσεις.Με τα δεδομένα αυτά, δεν  μπορεί να γίνει δεκτό εν προκειμένω, υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, ότι κάποιος ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας περιήλθε, λόγω των ως άνω πλημμελειών στη διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης, σε μειονεκτική θέση, σε βαθμό μη αμελητέο (βλ. ΕλΣυν Ολ. 101/2025 σκ. 13, Έβδ. Τμ. 1195/2024 σκ. 13.2). Ως εκ τούτου, οι πλημμέλειες αυτές κρίνονται μη ουσιώδεις, εν προκειμένω, καθώς δεν παραβιάστηκαν οι αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης των οικονομικών φορέων και της ανάπτυξης υγιούς ανταγωνισμού (πρβλ. Έβδ. Τμ. 607/2021 σκ. 10.1, VΙ Τμ. 3263/2013, 3202/2011). Εξάλλου, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η έτερη εντοπισθείσα από το Κλιμάκιο πλημμέλεια περί μη νόμιμης επιβάρυνσης του συνόλου της σύμβασης, ήτοι και του τμήματος της προμήθειας, με γενικά έξοδα – εργολαβικό όφελος, απρόβλεπτα και αναθεώρηση, ερείδεται επί εσφαλμένης προϋπόθεσης, καθώς τα κονδύλια αυτά αφορούν μόνο στο πρώτο τμήμα του προϋπολογισμού της σύμβασης περί τεχνικών εργασιών, όπως, άλλωστε, αναφέρεται σχετικά και στη σκέψη 17 της ίδιας της προσβαλλόμενης πράξης. 	Για τους λόγους αυτούς.Συνεκδικάζει τις από 28.4.2025 (Α.Β.Δ. 749/2025 και 750/2025) προσφυγές ανάκλησης της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Δίκτυο Πόλεων ΔΕΠΑΝ» και της ανώνυμης εταιρείας «….ΙΚΕ».Δέχεται αυτές.Ανακαλεί την 123/2025 πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου