Αριθμός Πρωτοκόλλου: N.4937/2022

Δημιουργία της ηλεκτρονικής υπηρεσίας των άρθρων 155 και 156 του ν. 4620/2019 (Α΄ 96) για την πραγματοποίηση επιδόσεων εγγράφων της ποινικής διαδικασίας με ηλεκτρονικά μέσα. 

Επιτάχυνση διαδικασιών στελέχωσης και λειτουργίας Δικαστικής Αστυνομίας - Τροποποιήσεις ν. 4963/2022 - Άλλες ρυθμίσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης και λοιπές επείγουσες διατάξεις

Κοινοποίηση των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 27 και του άρθρου 29 του ν. 5049/2023 «Επιτάχυνση διαδικασιών στελέχωσης και λειτουργίας Δικαστικής Αστυνομίας - Τροποποιήσεις ν. 4963/2022 - Άλλες ρυθμίσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης και λοιπές επείγουσες διατάξεις» (Α΄152).

Προμήθεια οχημάτων...ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 192/2021 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, ο προβαλλόμενος λόγος της προσφυγής ανάκλησης πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος. Τούτο, διότι, κατά τα κοινώς γνωστά, η χώρα πλήττεται από την πανδημία του κορωνοϊού  COVID-19, που συνιστά σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία και έχει καταστήσει αναγκαία τη λήψη μέτρων σε εθνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο για την αντιμετώπισή της. Η πρωτοφανούς μεγέθους υγειονομική αυτή κρίση δημιούργησε και στην Ελληνική Αστυνομία την επιτακτική ανάγκη της προμήθειας οχημάτων μεταγωγής κρατουμένων ειδικής κατασκευής, για την αντιμετώπιση των συνεπειών της νόσου και την αποτροπή περαιτέρω διάδοσής της. Η ανωτέρω πανδημία και ιδίως η μη προβλέψιμη εξέλιξή της συνιστούν γεγονότα απρόβλεπτα για κάθε αναθέτουσα αρχή και, στο πλαίσιο αυτό, οι ιδιαίτερες ανάγκες της Ελληνικής Αστυνομίας για τα προμηθευόμενα με την ελεγχόμενη σύμβαση οχήματα δεν θα μπορούσαν να έχουν προβλεφθεί και προγραμματιστεί εκ των προτέρων. Ο κατεπείγων δε χαρακτήρας της δημιουργηθείσας κατάστασης, καθόσον αναμφισβήτητα η ως άνω ανάγκη σε οχήματα πρέπει να καλυφθεί το ταχύτερο δυνατόν, ενόψει του επικαλούμενου με τα προσκομιζόμενα στοιχεία απαιτούμενου συνήθους μεγάλου χρονικού διαστήματος για την ολοκλήρωση των αντίστοιχων προμηθειών, καθώς και της λήξης ισχύος στις 30.6.2021 των εξαιρετικών διατάξεων του άρθρου 116 του ν. 4674/2020 που εξαιρούν τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης από τις υφιστάμενες εθνικές διαδικαστικές διατάξεις (π.χ. σύμφωνη γνώμη της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.), καθιστά αδύνατη τη τήρηση των προθεσμιών προσφυγής στη διενέργεια ανοικτών διαγωνιστικών διαδικασιών και τη συμμόρφωση σε όλες τις λοιπές σχετικές διατάξεις. Εξάλλου, δεν είναι ενδεικτικό της έλλειψης κατεπείγοντος το εύλογο χρονικό διάστημα των δέκα (10) μηνών, που ορίστηκε για την παράδοση των υπό προμήθεια οχημάτων, που αιτιολογείται, κατά τα υποστηριζόμενα στην κρινόμενη προσφυγή, λόγω του ότι, εκ της ειδικής κατασκευής τους και των επιπτώσεων της πανδημίας στα επίπεδα διαθεσιμότητας των αυτοκινητοβιομηχανιών, τα οχήματα αυτά δεν είναι ετοιμοπαράδοτα, καθόσον το χρονικό αυτό διάστημα θα ίσχυε και στην περίπτωση που είχε ακολουθηθεί η τακτική διαγωνιστική διαδικασία, προστιθέμενο, όμως, στον μακράς διάρκειας χρόνο ολοκλήρωσής της, στερώντας έτι περαιτέρω από την Ελληνική Αστυνομία τα μέσα για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας. Επίσης, όπως υποστηρίζεται στην κρινόμενη προσφυγή και προκύπτει από την αλληλουχία των σχετικών ενεργειών της προσφεύγουσας Α.Α., η όποια καθυστέρηση που παρατηρήθηκε για την εξασφάλιση των απαιτούμενων πιστώσεων, γεγονός που διαμόρφωσε κατ’ ουσίαν τον χρόνο έναρξης της διαδικασίας ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης, δεν δύναται να αποδοθεί σε υπαιτιότητά της, η ανάθεση δε της ελεγχόμενης σύμβασης, μετά την εξασφάλιση των απαιτούμενων πιστώσεων (10.4.2021) έγινε χωρίς την παραμικρή καθυστέρηση (23.4.2021). Τέλος, δεν μπορεί ευλόγως να αμφισβητηθεί η αιτιώδης συνάφεια των επικαλούμενων απρόβλεπτων γεγονότων της πρωτοφανούς μεγέθους πανδημίας του κορωνοϊού  COVID-19 και της όλως απρόβλεπτης εξέλιξής της με την επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη της προμήθειας οχημάτων μεταγωγής κρατουμένων ειδικής κατασκευής, για την αντιμετώπιση των συνεπειών της νόσου και την αποτροπή περαιτέρω διάδοσής της. Επιχειρείται δε με την ελεγχόμενη σύμβαση άμεσα η προσωρινή κάλυψη των ως άνω κατεπειγουσών αναγκών της Ελληνικής Αστυνομίας, προκειμένου να μπορεί να εκπληρώνει την αποστολή της, υπό τις συνεχιζόμενες πρωτοφανείς, δυσμενείς υγειονομικές συνθήκες που επέφερε η πανδημία του κορωνοϊού  COVID-19. Ενόψει των ανωτέρω και λαμβανομένου υπόψη ότι καταβλήθηκε σαφής προσπάθεια να αναπτυχθεί ανταγωνισμός, όπως καταδεικνύεται από το γεγονός ότι έλαβαν γνώση της προμήθειας και κλήθηκαν να συμμετάσχουν στη διαδικασία υποβάλλοντας προσφορά, όσο το δυνατό περισσότεροι οικονομικοί φορείς (συνολικά δεκατέσσερις), οι οποίοι ωστόσο, πλην ενός, για λόγους που δεν ανάγονται στη σφαίρα επιρροής της προσφεύγουσας Α.Α., δεν εκδήλωσαν ενδιαφέρον και ότι κατά τις διαπραγματεύσεις βελτιώθηκε η αρχικώς υποβληθείσα προσφορά και επιτεύχθηκε χαμηλότερο τίμημα, προκύπτει, στην προκειμένη περίπτωση, ότι η προσφεύγουσα Α.Α., κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την κρινόμενη προσφυγή, δεν έσφαλε ως προς την εφαρμογή των κρίσιμων διατάξεων του άρθρου  32 παρ. 2 περ. γ΄, καθόσον τα πραγματικά περιστατικά που επικαλείται πληρούν το πραγματικό της και δικαιολογούν την εφαρμογής της. Επομένως, το Κλιμάκιο με την προσβαλλόμενη Πράξη του κρίνοντας τα αντίθετα, πλημμελώς εφάρμοσε τον νόμο και, ως εκ τούτου, η προσβαλλόμενη Πράξη είναι ανακλητέα.Ανακαλεί την 192/2021 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

 Καθαριότητα κτιρίων Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη νομική σκέψη, εφόσον πρόκειται για ομοειδείς υπηρεσίες (καθαρισμός εσωτερικών χώρων κτιρίων) και η συνολική αξία αυτών υπερβαίνει, σε ετήσια βάση, το ποσό των 500.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), ανερχόμενη συγκεκριμένα στο ύψος των 832.370 ευρώ (μη συνυπολογιζομένου του ΦΠΑ) μη νομίμως διενεργήθηκαν εννέα (9) χωριστοί (πρόχειροι και ανοικτοί) διαγωνισμοί, κατόπιν επιμερισμού της συνολικής ποσότητας σε περισσότερες μικρότερες ποσότητες, εφόσον έτσι παρακάμθηκε η προβλεπόμενη νόμιμη διαδικασία της διενέργειας προσυμβατικού ελέγχου από τον αρμόδιο Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ο ισχυρισμός που προβάλλεται στο έγγραφο επανυποβολής ότι οι επιμέρους Διευθύνσεις της Γ.Α.Δ.Α. είναι διοικητικά και διαχειριστικά ανεξάρτητες και ασχολούνται με διαφορετικά αντικείμενα δεν μπορεί να έχει επιρροή, δεδομένου ότι η όποια διοικητική και διαχειριστική ανεξαρτησία, πέραν του ότι δεν συνεπάγεται και οικονομική ανεξαρτησία (οι εν λόγω Διευθύνσεις δεν έχουν δικό τους προϋπολογισμό, η σχετική υποχρέωση  είχε αναληφθεί από τη Διεύθυνση Οικονομικού της Ελληνικής Αστυνομίας), δεν αναιρεί την υποχρέωση διενέργειας ενιαίου τακτικού διαγωνισμού για τον καθαρισμό των εγκαταστάσεων των ως άνω Διευθύνσεων και Υπηρεσιών, δεδομένου ότι μόνον η διαδικασία αυτή εξασφαλίζει, με τον ανταγωνισμό που αναπτύσσεται, κατά τον καλύτερο τρόπο το δημόσιο συμφέρον, πόσω μάλλον όταν πρόκειται περί υπηρεσιών (καθαρισμός εγκαταστάσεων) που από τη φύση τους δεν είναι δυνατόν να διαφοροποιούνται ανάλογα με τις αρμοδιότητες της κάθε Διεύθυνσης και τη γεωγραφική της τοποθέτηση. Ομοίως απορριπτέος τυγχάνει και ο ισχυρισμός ότι οι προϊστάμενοι των Διευθύνσεων που υπάγονται στη Γ.Α.Δ.Α. έχουν αρμοδιότητα εκδόσεως πράξεων επί διαγωνιστικών διαδικασιών που αφορούν τις Διευθύνσεις τους, διότι η αρμοδιότητα αυτή δεν καταργεί τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την εφαρμογή των νόμων, σε κάθε περίπτωση δε αφορά διαγωνισμούς που νόμιμα διενεργούνται από τις Διευθύνσεις αυτές. Τέλος, οι δυσκολίες που ενδεχομένως κληθούν να αντιμετωπίσουν οι υποψήφιοι ανάδοχοι σε περίπτωση συμμετοχής σε έναν ανοικτό δημόσιο διαγωνισμό με μεγάλο οικονομικό αντικείμενο (π.χ. δέσμευση κεφαλαίων λόγω της ανάγκης κατάθεσης εγγυητικών επιστολών μεγάλου ύψους) δεν αφορά την αναθέτουσα αρχή και σε καμία περίπτωση δεν αναιρεί την υποχρέωση διενέργειας δημόσιων ανοικτών διαγωνισμών και την υποβολή της διαδικασίας και του σχεδίου σύμβασης στο Ελεγκτικό Συνέδριο για τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου. Κατ΄ ακολουθίαν αυτών πρόκειται για μη νόμιμη κατάτμηση δαπάνης ομοειδών υπηρεσιών, όπως βάσιμα προβάλλει ο Επίτροπος, και συνεπώς οι ενταλθείσες δαπάνες δεν είναι νόμιμες. Ενόψει όμως της ως άνω εκτεθείσας διοικητικής αυτοτέλειας των επιμέρους Διευθύνσεων της Γ.Α.Δ.Α., η οποία εκτείνεται και σε θέματα διαγωνισμών (βλ. σχετ. ΥΑ7003/63/2014, ΦΕΚ Β΄ 1404), της επιτακτικής ανάγκης για άμεση κάλυψη των αναγκών των Διευθύνσεων για καθαρισμό των χώρων των υπηρεσιών και των επιμέρους αστυνομικών τμημάτων, αρκετά από τα οποία δέχονται σημαντική επιβάρυνση στον τομέα της καθαριότητας λόγω μεγάλου αριθμού κρατουμένων, το Κλιμάκιο κρίνει ότι τα αρμόδια όργανα των ως άνω Διευθύνσεων της Γ.Α.Δ.Α. ενήργησαν συγγνωστώς και όχι με πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων. Ενόψει των ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι εντελλόμενες δαπάνες δεν είναι μεν νόμιμες, όμως τα ως άνω 5794, 5999, 7755, 7762, 8562, 9432, 10678, 13113 και 13212, οικονομικού έτους 2015, χρηματικά εντάλματα πληρωμής της Υπηρεσίας Δημοσιονομικού Ελέγχου στο Υπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης πρέπει να θεωρηθούν λόγω συγγνωστής πλάνης.