ΝΣΚ/127/2010

Βιομηχανία. Δυνατότητα αλλαγής της χρήσης υφισταμένου βιομηχανικού συγκροτήματος σε Υπεραγορά - Εμπορικό Κέντρο.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
(Τριμελούς Επιτροπής) Είναι δυνατή η αλλαγή χρήσεως βιομηχανικού συγκροτήματος κατασκευής αυτοκινήτων σε Υπεραγορά - Εμπορικό Κέντρο κατά παρέκκλιση των διατάξεων του άρθρου 5 παρ.2 του π.δ/τος της 24.5.1985, για λόγους ανωτέρας βίας.

Η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την αίτηση αναίρεσης του εν εκκαθαρίσει ευρισκομένου αγροτικού συνεταιρισμού κατά της απόφασης του Εβδόμου Τμήματος, με την οποία είχε επικυρωθεί καταλογισμός 132.000,00 ευρώ. Ο καταλογισμός αφορούσε την ανάκτηση κοινοτικής ενίσχυσης λόγω μη τήρησης μακροχρόνιων υποχρεώσεων, όπως η διακοπή της παραγωγικής λειτουργίας και η μεταβίβαση του επιδοτηθέντος εξοπλισμού εντός της πενταετίας. Το Δικαστήριο έκρινε ότι ορθώς απορρίφθηκαν οι ισχυρισμοί περί ανωτέρας βίας, καθώς δεν υπήρξε έγκαιρη ενημέρωση των αρμόδιων αρχών. Επίσης, απέρριψε τους ισχυρισμούς περί παραβίασης του τεκμηρίου αθωότητας (ne bis in idem), τονίζοντας ότι η δημοσιονομική ευθύνη είναι αντικειμενική και αποκαταστατική (και όχι ποινική), ελλείψει ταυτότητας των παραβάσεων και των διαδίκων. Τέλος, έκρινε ότι ο καταλογισμός του συνόλου του ποσού ήταν σύμφωνος με την αρχή της αναλογικότητας, λόγω της σοβαρότητας των παρατυπιών.

Κοινοτικό Δίκαιο - Γεωργία. Παράταση ισχύος πιστοποιητικών ενισχύσεως στο πλαίσιο του Καν(ΕΟΚ) 2019/93. Ανωτέρα βία.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
(Τριμελούς Επιτροπής) Η απεργία του κλάδου των φορτηγών αυτοκινήτων δημοσίας χρήσεως συνιστά περιστατικό ανωτέρας βίας στις υπό κρίση περιπτώσεις, ως απρόβλεπτο και ανεξάρτητο της βουλήσεως του επιχειρηματία γεγονός, ενόψει και του ότι οι ενδιαφερόμενοι ευλόγως μπορούσαν να θεωρήσουν κατά την εξαγγελία της απεργίας, και χωρίς να ήταν υποχρεωμένοι να λάβουν υπόψη τους το γεγονός αυτό ανωτέρας βίας ότι το χρονικό διάστημα της απεργίας που εκάλυψε τις τελευταίες 6 ημέρες της προθεσμίας μεταφοράς, ήταν επαρκές, για την μεταφορά των υπολειπομένων στα πιστοποιητικά ενισχύσεως ποσοτήτων γεωργικών προϊόντων. Επομένως το αίτημα ακύρωσης ή παράτασης του χρόνου ισχύος των πιστοποιητικών ενισχύσεως είναι βάσιμο. Το αίτημα πρέπει να υποβάλλεται μέσα στην προθεσμία του άρθρου 36 παρ.2 του Κανονισμού 3719/88, τόσο στην περίπτωση της παράτασης του χρόνου ισχύος, όσο και στην περίπτωση της ακύρωσης των πιστοποιητικών ενισχύσεως.

Αδυναμία παράτασης των χρονικών διαστημάτων τήρησης μακροχρόνιων υποχρεώσεων Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης – Κριτήρια συνδρομής ανωτέρας βίας για τη μη τήρηση των ανωτέρω υποχρεώσεων.​(...)α) Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 30 παρ. 4 του Κανονισμού ΕΚ 1260/1999 και του άρθρου 32 παρ. 2 εδ. α', γ' και δ' και παρ. 3 της κ.υ.α. με αριθμό 393393/5188/10-9-2001, σε συνδυασμό και με τις αιτιολογικές σκέψεις 6 και 18 του Κανονισμού ΕΚ 1257/1999, τις διατάξεις του άρθρου 2 του ιδίου κανονισμού, καθώς και την αιτιολογική σκέψη 41 του Κανονισμού ΕΚ 1260/1999, το προβλεπόμενο διάστημα της πενταετίας, για τον μηχανολογικό εξοπλισμό (και της δεκαετίας για τις κτιριακές εγκαταστάσεις) ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι αποτελεί την ελάχιστη διάρκεια των υποχρεωτικών δεσμεύσεων που επιβάλλουν οι διατάξεις αυτές, χωρίς την παροχή δυνατότητας παράτασης του χρόνου έναρξης ή συνέχισής της, μετά την, κατά το άρθρο 32 της κ.υ.α. με αριθμό 393393/5188/10-9-2001, διακοπή της λειτουργίας της επιχείρησης. β) Εναπόκειται στο φορέα να αποδείξει ότι πληρούται το αντικειμενικό και υποκειμενικό κριτήριο ύπαρξης ανωτέρας βίας και στην ερωτώσα υπηρεσία, αφού λάβει υπόψη της το προεκτεθέν νομοθετικό και νομολογιακό πλαίσιο, να εξακριβώσει την βασιμότητα των προβαλλόμενων ισχυρισμών και πραγματικών περιστατικών και να εκτιμήσει αν, δεδομένων των αντικειμενικών περιστάσεων, ο φορέας επέδειξε την αναμενόμενη επιμέλεια για την τήρηση των επίμαχων υποχρεώσεων και συμμορφώθηκε προς τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 30 παρ. 2 του Κανονισμού ΕΚ 1750/1999, σε συνδυασμό με το άρθρο 32 παρ.2γ της κ.υ.α. 393393/5188/10-9-2001 (ομόφ.).

Με τα δεδομένα αυτά, η κρινόμενη προσφυγή, εφόσον ασκήθηκε μετά την πάροδο της προβλεπόμενης αποκλειστικής δεκαπενθήμερης προθεσμίας (στις 3.7.2023), η οποία άρχισε την επόμενη ημέρα της ως άνω κοινοποίησης της προσβαλλόμενης πράξης στον προσφεύγοντα Δήμο, ήτοι στις 16.6.2023 και έληξε στις 30.6.2023, ημέρα Παρασκευή, μη εξαιρετέα εκ του νόμου, είναι εκπρόθεσμη και πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Εξάλλου, οι ισχυρισμοί του προσφεύγοντος περί συνδρομής λόγων ανωτέρας βίας που τον εμπόδισαν να ασκήσει εμπροθέσμως την ένδικη προσφυγή, και συγκεκριμένα έλλειψη Νομικής Υπηρεσίας του Δήμου και πλάνη των δημοτικών υπαλλήλων εκ της αναστολής της λειτουργίας των Δικαστηρίων λόγω των βουλευτικών εκλογών 2023, πέραν του ότι αναποδείκτως προβάλλονται, είναι απορριπτέοι ως νόμω αβάσιμοι, καθόσον δεν στοιχειοθετούν λόγους ανωτέρας βίας, ήτοι απρόβλεπτα και εξαιρετικά γεγονότα, τα οποία δεν μπορούσαν να αποτραπούν με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και συνέσεως, ούτε άλλωστε ανυπέρβλητο κώλυμα που δεν οφείλετο οπωσδήποτε σε υπαιτιότητα του προσφεύγοντος και δεν μπορούσε να υπερνικηθεί απ’ αυτόν με κανένα τρόπο. Για τους λόγους αυτούς Απορρίπτει την ένδικη προσφυγή ανάκλησης.

Με τα δεδομένα αυτά, η κρινόμενη προσφυγή, εφόσον ασκήθηκε μετά την πάροδο της προβλεπόμενης αποκλειστικής δεκαπενθήμερης προθεσμίας (στις 3.7.2023), η οποία άρχισε την επόμενη ημέρα της ως άνω κοινοποίησης της προσβαλλόμενης πράξης στον προσφεύγοντα Δήμο, ήτοι στις 13.6.2023, και έληξε στις 27.6.2023, ημέρα Τρίτη, μη εξαιρετέα εκ του νόμου, είναι εκπρόθεσμη και πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Εξάλλου, οι ισχυρισμοί του προσφεύγοντος περί συνδρομής λόγων ανωτέρας βίας που τον εμπόδισαν να ασκήσει εμπροθέσμως την ένδικη προσφυγή, και συγκεκριμένα έλλειψη Νομικής Υπηρεσίας του Δήμου και πλάνη των δημοτικών υπαλλήλων εκ της αναστολής της λειτουργίας των Δικαστηρίων λόγω των βουλευτικών εκλογών 2023, πέραν του ότι αναποδείκτως προβάλλονται, είναι απορριπτέοι ως νόμω αβάσιμοι, καθόσον δεν στοιχειοθετούν λόγους ανωτέρας βίας, ήτοι απρόβλεπτα και εξαιρετικά γεγονότα, τα οποία δεν μπορούσαν να αποτραπούν με μέτρα εξαιρετικής επιμέλειας και συνέσεως, ούτε άλλωστε ανυπέρβλητο κώλυμα που δεν οφείλετο οπωσδήποτε σε υπαιτιότητα του προσφεύγοντος και δεν μπορούσε να υπερνικηθεί απ’ αυτόν με κανένα τρόπο. Για τους λόγους αυτούς.Απορρίπτει την ένδικη προσφυγή ανάκλησης.

..με την πρώτη προσβαλλόμενη πράξη αποφασίσθηκε η σφράγιση των εγκαταστάσεων συντήρησης και επισκευής μοτοσυκλετών και μοτοποδηλάτων της αιτούσας, η οποία είχε ενημερωθεί με το 8208/ 14.8.2000 έγγραφο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης … ότι υποχρεούται να υποβάλει τα απαραίτητα δικαιολογητικά για τη χορήγηση προς αυτήν της οικείας άδειας ίδρυσης, και στη συνέχεια είχε κληθεί με το 8022/ 8.8.2002 έγγραφο της ίδιας αρχής να καταθέσει τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την έκδοση άδειας λειτουργίας. Όπως, εξ άλλου, βεβαιώνεται στην πρώτη προσβαλλόμενη πράξη, η αιτούσα κατέθεσε τα απαιτούμενα για τη λειτουργία τμήματος μόνο των εγκαταστάσεών της δικαιολογητικά, και, πάντως, δεν εφοδιάσθηκε με την απαιτούμενη άδεια λειτουργίας, όπως βεβαιώνεται στη δεύτερη προσβαλλόμενη πράξη. Και χορηγήθηκε, μεν, στην αιτούσα με την 9534/ 23.12.2002 πράξη της Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης .., η οποία εκδόθηκε μετά την έκδοση της πρώτης προσβαλλόμενης πράξης, άδεια ίδρυσης συνεργείου συντήρησης και επισκευής αυτοκινήτων, μοτοσυκλετών και μοτοποδηλάτων επί της οδού ..., στο .., ανεξαρτήτως, όμως, του ζητήματος αν το συνεργείο, για το οποίο δόθηκε η άδεια αυτή, ταυτίζεται με εκείνο, το οποίο αφορούν οι προσβαλλόμενες πράξεις, στην ίδια άδεια ίδρυσης ρητώς αναφέρεται ότι το συνεργείο δεν επιτρέπεται να λειτουργήσει χωρίς άδεια λειτουργίας, η οποία δεν προκύπτει από το φάκελο και δεν προβάλλεται από την αιτούσα ότι έχει εκδοθεί. Υπό τα δεδομένα αυτά, η χορήγηση της ζητουμένης αναστολής εκτέλεσης των προσβαλλομένων πράξεων, θα είχε ως συνέπεια τη λειτουργία του συνεργείου της χωρίς την απαιτούμενη άδεια λειτουργίας και, ως εκ τούτου, θα ισοδυναμούσε με χορήγηση από την Επιτροπή Αναστολών της εν λόγω αδείας κατ' ανεπίτρεπτη υποκατάσταση του αρμόδιου διοικητικού οργάνου. (πρβλ. Ε.Α. 461/2000, 543/1999). Κατά συνέπεια, ανεξαρτήτως της βλάβης που επικαλείται η αιτούσα, και δεδομένου ότι, πάντως, η σχετική αίτηση ακυρώσεως δεν παρίσταται ως προδήλως βάσιμη, η υπό κρίση αίτηση αναστολής πρέπει να απορριφθεί.

Νέοι γεωργοί – Αθέτηση συμβατικών υποχρεώσεών τους – Εφαρμογή ή μη των σχετικών κυρώσεων (απένταξη από το πρόγραμμα και ανάκτηση καταβληθείσας ενίσχυσης).(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Σε περίπτωση κατά την οποία οι ενταχθέντες στο μέτρο της πριμοδότησης της πρώτης εγκατάστασης νέων γεωργών, δεν εκπληρώσουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις και συγκεκριμένα δεν αποκτήσουν εντός της προβλεπόμενης πενταετούς προθεσμίας την άδεια ίδρυσης και λειτουργίας της κτηνοτροφικής τους εγκατάστασης, δικαιολογητικό το οποίο, σύμφωνα με την ΚΥΑ 448/2001, αποδεικνύει την επίτευξη των ελάχιστων προϋποθέσεων σε ότι αφορά το περιβάλλον, προβλέπεται η απένταξή τους από το πρόγραμμα και η αναζήτηση της καταβληθείσας α΄ δόσης της σχετικής οικονομικής ενίσχυσης. Η Διοίκηση έχει υποχρέωση να εφαρμόσει τις προβλεπόμενες κυρώσεις κατά δεσμία αρμοδιότητα, δεδομένου ότι από τις εφαρμοστέες διατάξεις δεν προβλέπονται εξαιρέσεις, πλην περιπτώσεων ανωτέρας βίας ή περιπτώσεων στις οποίες, κατά την αιτιολογημένη κρίση της Διοίκησης, προβάλλεται και αποδεικνύεται από τον ενδιαφερόμενο ότι συντρέχει περίπτωση αντικειμενικής αδυναμίας εκπληρώσεως της ανωτέρω υποχρεώσεως. (ομοφ.)

Aπό τη διατύπωση και το σκοπό των διατάξεων του ν. 4013/2011 (βλ. άρθρο 1 και οικεία εισηγητική έκθεση), συνάγεται ότι η θέσπιση της ως άνω σύμφωνης γνώμης αποβλέπει στην ενίσχυση της διαφάνειας, με την καθιέρωση ενός εξωτερικού ουσιώδους τύπου για την - από την έναρξη ισχύος του - νόμιμη σύναψη συμβάσεων κατόπιν διαπραγμάτευσης. Κατά συνέπεια, από την έναρξη λειτουργίας της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ (6.6.2012), σε περίπτωση κατά την οποία μία αναθέτουσα αρχή κρίνει αναγκαία τη σύναψη σύμβασης με απευθείας ανάθεση, οφείλει, πριν από τη λήψη της σχετικής απόφασης, να υποβάλει τον φάκελο με όλα τα αναγκαία στοιχεία ενώπιον της ανωτέρω Αρχής, προκειμένου αυτή να ασκήσει τη γνωμοδοτική της αρμοδιότητα, εντός του προβλεπόμενου εκ του νόμου χρονικού διαστήματος των 15 ημερών. Αν ο αναθέτων φορέας προβεί στη λήψη απόφασης απευθείας ανάθεσης, χωρίς να έχει προηγηθεί της απόφασης αυτής η σύμφωνη γνώμη της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ., η απόφαση αυτή είναι παράνομη, ως εκδοθείσα κατά παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας, εξαιρουμένων ωστόσο των περιπτώσεων συνδρομής ανωτέρας βίας (πρβλ. Τμ. Μείζ. – Επταμ. Σύνθ. 4001, 4007/2013, 506/2014, VI Τμ. 1958/2014). 

ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟΙ (...) η αναιρεσείουσα υποχρεώθηκε να επιστρέψει το ποσό των 155.943,02 ευρώ, που φέρεται να έλαβε αχρεώστητα από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους κατά την εκτέλεση του υποέργου 30 «Εκσυγχρονισμός του αλιευτικού σκάφους …» της πράξης «Εκσυγχρονισμός 33 υπαρχόντων αλιευτικών σκαφών με αλιευτικό εργαλείο μηχανότρατα» του Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιεία 2000-2006, επειδή μεταβίβασε το εκσυγχρονισμένο σκάφος της πριν τη συμπλήρωση πενταετίας από την ολοκλήρωση της επένδυσης, κατά παράβαση των υποχρεώσεών της (...) Όπως ήδη αναφέρθηκε η 142932/7.8.2003 ΚΥΑ εφαρμόζεται και ρυθμίζει και την υλοποίηση των έργων που είχαν ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιεία 2000-2006 υπό την ισχύ της προϊσχύσασας και ήδη καταργηθείσας 265679/18.12.2001 ΚΥΑ, υπό το καθεστώς της οποίας εντάχθηκε στο ως άνω Πρόγραμμα και ο εκσυγχρονισμός του σκάφους της αιτούσας. Αρμόδιες δε για την έγκριση μη τήρησης των υποχρεώσεων τελικού αποδέκτη του εν λόγω Επιχειρησιακού Προγράμματος λόγω ανωτέρας βίας, και ως εκ τούτου και για την έγκριση της απαλλαγής του από την υποχρέωση διατήρησης της κυριότητας του εκσυγχρονισθέντος σκάφους για πέντε έτη μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης, είναι οι υπηρεσίες του Υπουργείου Γεωργίας και όχι η Υπηρεσία Αλιείας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, η οποία, ανεξάρτητα από τη λειτουργία επιχειρησιακών προγραμμάτων συγχρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει γενική αρμοδιότητα για την έγκριση κάθε μεταβίβασης επαγγελματικού αλιευτικού σκάφους, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 5 του π.δ. 261/1991.(...) Απορριπτέος ως αβάσιμος είναι και ο λόγος περί εσφαλμένης ερμηνείας του νόμου κατά το μέρος που έγινε δεκτό ότι τα επικαλούμενα από την αναιρεσείουσα περιστατικά δεν συνιστούν λόγο ανωτέρας βίας, καθόσον η δυσχερής οικονομική κατάσταση δεν είναι περιστατικό εξαιρετικής φύσης ή απρόβλεπτο, αφού εμπίπτει στη σφαίρα του συνήθους επιχειρηματικού κινδύνου.(...) Αβάσιμος είναι και ο λόγος περί παράβασης ουσιώδους τύπου της διαδικασίας, επειδή αναιτιολόγητα έγινε σιωπηρά δεκτό, αν και δεν προβλήθηκε σχετικός λόγος έφεσης, ότι ο Υπουργός κατά ορθή ενάσκηση της διακριτικής του ευχέρειας διέταξε την επιστροφή ολόκληρου του ποσού και όχι μέρους του, ενώ, ενόψει του ότι ο σκοπός της χρηματοδότησης έχει εκπληρωθεί και η ίδια η αναιρεσείουσα για μια διετία είχε εκπληρώσει πλήρως τις υποχρεώσεις της, έπρεπε να περιοριστεί το ποσό της επιστροφής, κατ’ εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας. Σφάλματα της εκκαλούμενης πράξης σχετικά με παράβαση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της διοίκησης και της αρχής της αναλογικότητας, τα οποία εδράζονται στην εκτίμηση πραγματικών περιστατικών της κρινόμενης υπόθεσης δεν εξετάζονται αυτεπαγγέλτως αλλά μόνον εφόσον προβληθούν με σχετικό λόγο έφεσης. Για τους λόγους αυτούς Απορρίπτει την από 24 Ιουνίου 2014 αίτηση αναίρεσης και τους από 22.4.2016 πρόσθετους λόγους αναίρεσης της Ναυτικής Εταιρείας με την επωνυμία «...» κατά της 1218/2014 απόφασης του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.