ΝΣΚ/150/2014

ΘΕΜΑ: «Αρμοδιότητες θεμάτων πράξεων εφαρμογής του άρθρου 12 του ν.1337/83 και πράξεων αναλογισμού αποζημίωσης λόγω ρυμοτομίας, τακτοποίησης, προσκύρωσης κλπ. μετά την ισχύ του Ν. 3979/2011( ΦΕΚ 138 Α716-6-2011) για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και λοιπές διατάξεις.»

Ερωτάται εάν ο Ο.Δ.Α.Π. είναι υπόχρεος στην καταβολή δαπάνης αποζημίωσης που πηγάζει από ρυμοτομική απαλλοτρίωση, και ειδικότερα από πράξη αναλογισμού αποζημίωσης λόγω ρυμοτομίας, για τη δημιουργία κοινόχρηστου χώρου, και αν η δαπάνη αυτή εμπίπτει στις νόμιμες δαπάνες του Ο.Δ.Α.Π. με βάση τις καταστατικές του διατάξεις (άρθρο 2 και 16 του ν. 4761/2020), δεδομένου ότι από τις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 16 περ δ΄ του ν. 4761/2020 και του άρθρου 18 του ν. 4858/2021, προκύπτει ότι ο Ο.Δ.Α.Π. προβαίνει σε δαπάνες για την καταβολή αποζημιώσεων για απαλλοτριώσεις ή απευθείας εξαγορές ...(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή Οι δαπάνες που αφορούν αποζημιώσεις που προέρχονται από ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις, από τις οποίες ωφελούνται ιδιοκτησίες του Ελληνικού Δημοσίου (Υπουργείου Πολιτισμού), λόγω γειτνίασης με κοινόχρηστο χώρο, δεν εμπίπτουν στις νόμιμες δαπάνες του Ο.Δ.Α.Π., με βάση τις διατάξεις του άρθρου 16 σε συνδυασμό με το άρθρο 2 παρ. 1 και 2 του ν. 4761/2020, και ο Ο.Δ.Α.Π. δεν είναι εκ του νόμου υπόχρεος στην καταβολή τέτοιας δαπάνης, που πηγάζει από πράξη αναλογισμού αποζημίωσης ιδιοκτησιών λόγω ρυμοτομίας, για τη δημιουργία κοινοχρήστου χώρου, με την οποία ορίστηκε το Ελληνικό Δημόσιο (Υπουργείο Πολιτισμού) υπόχρεο για την καταβολή της, ως ωφελούμενος παρόδιος ιδιοκτήτης, καθώς κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 290 του Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας (Κ.Β.Π.Ν), η υποχρέωση των παρόδιων ιδιοκτητών, που ωφελούνται από την διάνοιξη ή διεύρυνση οδών, πλατειών ή εν γένει κοινόχρηστων χώρων, να αποζημιώσουν τους ιδιοκτήτες των ρυμοτομούμενων ακινήτων πηγάζει ευθέως από το νόμο.

Αγορά ακινήτων από Δήμο(....)η άμεση απόκτηση των ανωτέρω ακινήτων, πέραν της υφιστάμενης υποχρέωσης του Δήμου … για αποζημίωση, είναι ιδιαίτερης σημασίας για την άμεση εφαρμογή του εγκεκριμένου διατάγματος ρυμοτομίας και τη θέση σε κοινή χρήση των εκτάσεων. Τούτο διότι τα υπό εξαγορά ακίνητα παρεμβάλλονται μεταξύ ήδη αποζημιωμένων ιδιοκτησιών και, συνεπώς, με αυτά θα δοθεί άμεση πρόσβαση τόσο προς την ήδη διανοιγμένη οδό Πόντου και τον υπό κατασκευή εκεί σταθμό του Μετρό, όσο και προς τις παρακείμενες κάθετες διανοιγμένες οδούς της επέκτασης, ενώ η αγορά είναι και οικονομικά επωφελής για τον Δήμο, διότι αποκτάται άμεσα η πλήρης κυριότητά των ακινήτων με μακρόχρονη και άτοκη αποπληρωμή τους. Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι προκύπτει τόσο η ωφέλεια του Δήμου … από την αγορά των ανωτέρω ακινήτων, όσο και η μοναδικότητά τους για την εκπλήρωση του επιδιωκόμενου δημοτικού σκοπού (εφαρμογή πράξης αναλογισμού για τη ρυμοτόμηση οδού), που δικαιολογεί την χωρίς δημοπρασία απευθείας αγορά των ακινήτων.Δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης για την αγορά δύο ακινήτων από τον Δήμο ….

Με τα δεδομένα αυτά, η επίμαχη δαπάνη είναι νόμιμη. Ειδικότερα,            με την 1-8/12.5.2016 απόφαση της επιτροπής συμβιβαστικής επίλυσης φορολογικών διαφορών του Δήμου και την 6-314/30.5.2017 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου διαγράφηκε το τέλος κατάληψης κοινόχρηστου χώρου και το σχετικό πρόστιμο που είχε επιβληθεί με την 22181/21.4.2015 απόφαση του Αντιδημάρχου Οικονομικών. Τούτο δε διαφοροποιείται λόγω του ότι στο μεν προοίμιο της τελευταίας απόφασης αναγράφεται πως αυτή εκδόθηκε έχοντας υπόψη τη 1020/5481/6-β διαπιστωτική πράξη κατάληψης κοινόχρηστου χώρου της Ελληνικής Αστυνομίας, ενώ στην 1-8/12.5.2016 απόφαση της επιτροπής συμβιβαστικής επίλυσης φορολογικών διαφορών του Δήμου και στην 6-314/30.5.2017 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου γίνεται λόγος περί διαγραφής του τέλους κατάληψης κοινόχρηστου χώρου και του σχετικού προστίμου που επιβλήθηκαν με βάση τη 1020/5481/6-γ διαπιστωτική πράξη κατάληψης κοινόχρηστου χώρου της Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς από το περιεχόμενο των ως άνω διαπιστωτικών πράξεων προκύπτει ότι αμφότερες αφορούν στην ίδια παράβαση, δηλαδή σε αυτήν για την οποία επιβλήθηκαν τέλος χρήσης κοινόχρηστου χώρου και σχετικό πρόστιμο με την 22181/ 21.4.2015 απόφαση του Αντιδημάρχου Οικονομικών. Άλλωστε, η δικαστική προσφυγή, στο δικόγραφο της οποίας σωρεύτηκε αίτημα συμβιβαστικής επίλυσης της διαφοράς, που κατέληξε στην έκδοση της 1-8/12.5.2016 απόφασης της επιτροπής συμβιβαστικής επίλυσης φορολογικών διαφορών του Δήμου και της 6-314/30.5.2017 απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου, στρέφεται κατά της 22181/21.4.2015 απόφασης του Αντιδημάρχου Οικονομικών. Εξάλλου, νόμιμα, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, η επιτροπή συμβιβαστικής επίλυσης φορολογικών διαφορών του Δήμου έλαβε υπόψη προσκομισθέν από την εταιρεία τοπογραφικό, δέχτηκε ότι τα τετραγωνικά μέτρα κοινόχρηστων χώρων που αυτή είχε καταλάβει αυθαίρετα ήταν τελικά λιγότερα από αυτά με βάση τα οποία είχε υπολογιστεί αρχικά το πρόστιμο και μείωσε    το ποσό αυτού.

Εφαρμογή ή μη της παρ. 6 του άρθρου 8 του ν. 2882/2001, (που προστέθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 126 του ν. 4070/2012), στην παρακατάθεση αποζημίωσης από ιδιώτη, στα πλαίσια εφαρμογής πράξης προσκύρωσης και αναλογισμού αποζημίωσης ρυμοτομούμενης ιδιοκτησίας.(...)Η πράξη προσκύρωσης και αναλογισμού αποζημίωσης ρυμοτομούμενων ιδιοκτησιών αποτελεί μορφή αναγκαστικής απαλλοτρίωσης και εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις των απαλλοτριώσεων. Η γενική αρχή της μη ανακλητέας παρακατάθεσης της αποζημίωσης από απαλλοτρίωση, παρακάμπτεται μόνο για λόγους δημοσίου συμφέροντος, στην περίπτωση που ορίζεται στο ν. 4070/2012 και την κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 126 παρ. 2 αυτού εκδοθείσα κανονιστική Υ.Α., δηλαδή στην περίπτωση φορέα του Δημοσίου ή της Γενικής Κυβέρνησης, επιχορηγούμενου από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων που εκτελεί απαλλοτριώσεις. Συνεπώς, ως εξαιρετικού δικαίου ρύθμιση και ειδική διάταξη παρεκκλίνουσα από την ως άνω γενική αρχή, δεν εφαρμόζεται σε άλλες περιπτώσεις που δεν προβλέπονται ειδικά στο νόμο, όπως στις περιπτώσεις αποζημίωσης μεταξύ ιδιωτών κατά τις διατάξεις του από 17.7.1923 Ν.Δ/τος (κατά πλειοψηφία).

Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η κατακύρωση του αποτελέσματος της διεξαχθείσας δημοπρασίας στην ως άνω ιδιοκτήτρια είναι νομικώς πλημμελής και εμποδίζει την υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης. Και τούτο, διότι το προσφερθέν ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή που χαρακτηρίζεται από το ισχύον Γ.Π.Σ. του Δήμου ..... ως «χώρος κοινόχρηστου πρασίνου», στον οποίο δεν επιτρέπεται, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, η εγκατάσταση Μεγάλου Πράσινου Σημείου, όπως συνομολογεί και ο Δήμος ..... με το 30887/19.7.2019 έγγραφο των απόψεων του σχετικά με το πολεοδομικό καθεστώς του εν λόγω ακινήτου της Διευθύντριας των Τεχνικών του Υπηρεσιών, που προσκομίστηκε σε εκτέλεση της 270/2019 αναβλητικής πράξης του Κλιμακίου. Η επικαλούμενη δε, με το ως άνω έγγραφο απόψεων, επικείμενη αναθεώρηση του Γ.Π.Σ. του Δήμου – η οποία βρίσκεται στο στάδιο της οριστικής έγκρισης της σχετικής επικαιροποιημένης μελέτης αναθεώρησης – ώστε να περιοριστεί ο χώρος κοινόχρηστου πρασίνου, όπου βρίσκεται το εν λόγω ακίνητο, περιμετρικά του νεκροταφείου ..... από τα 250 μέτρα στα 50 μέτρα (κατ’ επίκληση του άρθρου 148 του ν. 4495/2017) και ο, κατ’ αποτέλεσμα του περιορισμού αυτού, χαρακτηρισμός της περιοχής του εν λόγω ακινήτου ως χώρου «αστικών υποδομών κοινής ωφέλειας» κατ’ εφαρμογή του άρθρου 12 του π.δ. 59/2018, στις επιτρεπόμενες χρήσεις γης του οποίου περιλαμβάνεται η δημιουργία πράσινων σημείων, δεν δύναται να άρει την πλημμέλεια της κατακυρωτικής απόφασης, δεδομένου ότι πρόκειται για μία διαδικασία η οποία δεν έχει επί του παρόντος ολοκληρωθεί, χωρίς, μάλιστα, να αρκεί το γεγονός ότι κατά το στάδιο της κατακύρωσης του διαγωνισμού υφίσταται σχετική δυνατότητα αναθεώρησης του Γ.Π.Σ. (πρβλ. VI Τμ. 735/2019). Και τούτο, διότι, στην προκειμένη περίπτωση, η προς οριστική έγκριση μελέτη αναθεώρησης του Γ.Π.Σ. συναρτάται με τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Κ.Υ.Α. 107017/28.8.2006 – Β΄ 1225) – η οποία την συνοδεύει – ως προαπαιτούμενο για την τροποποίηση του συγκεκριμένου Γ.Π.Σ., λόγω της θέσης σε εφαρμογή μέσω αυτής του Τοπικού Σχεδίου Αποκεντρωμένης Διαχείρισης Αποβλήτων του Δήμου και των χώρων που προβλέπονται για την υλοποίησή του, ώστε να κριθεί τελικά κατά την έγκριση της αναθεώρησης του Γ.Π.Σ. η πλήρης εναρμόνισή της με την απόφαση έγκρισης της εν λόγω Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, ήτοι να τεκμηριώνεται, μεταξύ άλλων, ότι ο προτεινόμενος εν προκειμένω αποχαρακτηρισμός του επίμαχου γηπέδου και η αλλαγή της χρήσης γης που θα επέλθει για την εξυπηρέτηση οχλούσας δραστηριότητας (πράσινο σημείο) δεν θα επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στο οικιστικό περιβάλλον. Επομένως, το γεγονός ότι το εν λόγω ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή που χαρακτηρίζεται από το ισχύον Γ.Π.Σ. ως χώρος κοινόχρηστου πρασίνου, στον οποίο δεν επιτρέπεται η δημιουργία Μεγάλου Πράσινου Σημείου συνιστά κώλυμα, που επιβάλλει την απόρριψη αυτού από την επιτροπή δημοπρασιών, ως ακατάλληλου για τον σκοπό για τον οποίο επιχειρήθηκε η δημοπράτηση της επίμαχης αγοράς. ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/1759/2019

 

 

Αγορά ακινήτου από Δήμο(....)Εξάλλου, στην ως άνω ... απόφαση αναφέρεται ότι  η διατήρηση του χαρακτηρισμού της έκτασης ως χώρου για την ανέγερση σχολείου είναι απαραίτητη όχι μόνο για τους μαθητές της πολεοδομικής ενότητας στην οποία ανήκει ο χώρος (Π.Ε.13), αλλά και στους μαθητές άλλων ελλειμματικών γειτονικών πολεοδομικών ενοτήτων, ενώ βεβαιώνεται ότι το ακίνητο είναι  το μόνο κατάλληλο για τη χρήση που προορίζεται.(....)Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι προκύπτει τόσο η ωφέλεια του Δήμου … από την αγορά του ως άνω ακινήτου, όσο και η μοναδικότητα αυτού για την εκπλήρωση του επιδιωκόμενου δημοτικού σκοπού (ανέγερση σχολείου), που δικαιολογεί την χωρίς δημοπρασία απευθείας αγορά του ακινήτου.Δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου σύμβασης

Με την κρινόμενη προδικαστική προσφυγή η προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της υπ’ αριθ. 217/2021 απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου …, η οποία περιλαμβάνεται στο πρακτικό της υπ’ αριθ. 21/2021 συνεδρίασης της Οικονομικής Επιτροπής και με την οποία εγκρίθηκε το από 25-5-2021 πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού για την ανάθεση του έργου «Διαμόρφωση κοινόχρηστου χώρου – πλατείας … επί της Λεωφόρου … της ΔΕ …» στην παρεμβαίνουσα.

"Τροποποιήσεις σχεδίου και σύνταξη πράξεων τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημιώσεως προκειμένου να αξιοποιηθούν εγκεκριμένοι κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι της πόλεως" (...)η ανάθεση, από δήμο, της σύνταξης μίας μελέτης σε ιδιώτες μελετητές και ιδιωτικά γραφεία μελετών επιτρέπεται, κατ' αρχάς, μόνο στην περίπτωση που στον οικείο δήμο δεν υπάρχει τεχνική υπηρεσία ή η υπάρχουσα αδυνατεί να συντάξει την υπό ανάθεση μελέτη. Οι ανωτέρω δε διατάξεις, ως εισάγουσες παρέκκλιση από τον, σύμφωνο και με την αρχή της οικονομικότητας, η οποία διέπει τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών και επιβάλλει την εκπλήρωση των σκοπών των δήμων με την κατά το δυνατόν ελάχιστη επιβάρυνση του προϋπολογισμού τους (βλ. και άρθρο 1 του ν.3871/2010 Δημοσιονομική Διαχείριση και Ευθύνη, ΦΕΚ 141 Α΄), κανόνα της σύνταξης της μελέτης από τους υπηρετούντες, στην αρμόδια υπηρεσία του δήμου, υπαλλήλους, πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικά, ο δε δήμος, που προτίθεται να κάνει χρήση της πιο πάνω δυνατότητας φέρει το βάρος απόδειξης ότι συντρέχει πράγματι περίπτωση που δικαιολογεί την προσφυγή στην ως άνω ανάθεση (βλ. Ελ.Συν., Τμ. VII πράξεις 106, 79, 55/2012, 137/2011, 437/2010, 294/2007, βλ. 29/2013, 55, 18/2012 πράξεις του Κλιμακίου τούτου).  (Ανακλήθηκε λόγω συγγνωστής πλάνης- Πράξη Ελ. Συν. 47/2013)

Το Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου σύμβασης για την απευθείας αγορά ακινήτου από τον Δήμο Παλαιού Φαλήρου στην οδό Αφροδίτης 130, με σκοπό την ανέγερση σχολικού κτιρίου και τίμημα 1.890.000 ευρώ. Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι ο φάκελος της υπόθεσης ήταν ελλιπής, καθώς δεν είχαν προσκομιστεί κρίσιμα έγγραφα όπως η έκθεση ελέγχου τίτλων, το πρακτικό της Επιτροπής Καταλληλότητας και έγγραφα σχετικά με τον χαρακτηρισμό του χώρου. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο εξέδωσε αναβλητική πράξη, διατάσσοντας τον Δήμο να συμπληρώσει τον φάκελο με τα απαραίτητα στοιχεία πριν την έκδοση οριστικής απόφασης.