ΝΣΚ/427/2011
Τύπος: ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ Ν.Σ.Κ.
Απαλλοτρίωση ακινήτου εντός της Επιτηρούμενης Ζώνης (Ε.Ζ.) του Ναυτικού Οχυρού (Ν.Ο.) Σούδας.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή
Ένα ακίνητο μπορεί να κηρυχθεί ως απαλλοτριωτέο μόνο για «δημόσια ωφέλεια». Κάθε «Ναυτικό Οχυρό» περιβάλλεται πρώτα από την «Απαγορευμένη Ζώνη» (Α.Ζ.) και στη συνέχεια, από την «Επιτηρούμενη Ζώνη». Με τη διάταξη της παρ.2 εδ.β’ του άρθρου 11 του ΑΝ 376/1936 παρέχεται η δυνατότητα σύστασης «στρατιωτικών δουλειών» ή αναγκαστικής απαλλοτρίωσης των κάθε είδους ιδιοκτησιών που βρίσκονται εντός της Επιτηρούμενης Ζώνης ενός Ναυτικού Οχυρού. Η εν λόγω διάταξη ενέχει αφ’ εαυτής και το λόγο δημόσιας ωφέλειας, η οποία κατά το Σύνταγμα και το νόμο απαιτείται για την κήρυξη μιας αναγκαστικής απαλλοτρίωσης. (ομοφ.)
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
Π.Δ.44/2018
Τροποποίηση του π.δ. 165/2002 (Α΄150), κατά το μέρος που αφορά στον καθορισμό νέων ορίων Απαγορευμένης Ζώνης (A.Z.) της περιοχής των πρώην φυλακών Καλαμίου Σούδας του Ναυτικού Οχυρού (Ν.Ο.) Σούδας της νήσου Κρήτης.
ΝΣΚ/374/2003
Αυτοδίκαιη ανάκληση αναγκαστικής απαλλοτρίωσης που επεβλήθη λόγω δημιουργίας ζώνης παραλίας.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή
Αναγκαστικές απαλλοτριώσεις ακινήτων που είχαν κηρυχθεί λόγω δημιουργίας ζώνης παραλίας υπό το καθεστώς του ΑΝ 2344/40 και είχαν αυτοδικαίως ανακληθεί, κατά την έναρξη ισχύος του Ν 2971/01, δεν καταλαμβάνονται από τη ρύθμιση της παρ.3 του άρθρου 7 αυτού και, συνεπώς, τα σχετικά εμπράγματα δικαιώματα επί των ακινήτων αυτών δεν υπόκεινται στις νομικές δεσμεύσεις που ισχύουν για τις απαλλοτριώσεις λόγω ρυμοτομίας. (πλειοψ.)
ΝΣΚ/306/2005
Ερωτήματα σχετικά με ακίνητο κείμενο εντός της Ζώνης Α΄ Προστασίας κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή
α) Η μόνη δυνατότητα αποδέσμευσης ακινήτων από τη Ζώνη Α΄ Προστασίας νοείται μόνο υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 13 του Ν 3028/2002, προϋποθέσεις, όμως, που δεν συντρέχουν εν προκειμένω. Σε κάθε περίπτωση, το αίτημα του ενδιαφερομένου για αποδέσμευση του ακινήτου από την Ζώνη Α΄ Προστασίας, κατά το άρθρο 51 του προϊσχύσαντος ΚΝ 5351/1932 είναι αβάσιμο, διότι, ανεξαρτήτως του ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο αυτό ευχέρεια του ιδιοκτήτη έχει κριθεί αντισυνταγματική και ουδέποτε συνέτρεξαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των διατάξεών του, το εν λόγω άρθρο δεν εφαρμόζεται όταν ισχύει Ζώνη Α΄ Προστασίας και για τα ακίνητα που βρίσκονται εντός αυτής δεν έχει απαγορευθεί η κατά προορισμό χρήση. β) Ο ενδιαφερόμενος ιδιώτης ουδεμιάς αποζημιώσεως δικαιούται για το μέχρι το έτος 1995 χρονικό διάστημα, διότι ουδέποτε υπέβαλε αίτημα εκμετάλλευσης για το ακίνητό του μέχρι το έτος αυτό, που ο χώρος ήταν απλώς χαρακτηρισμένος ως αρχαιολογικός. Επίσης, ουδεμιάς αποζημιώσεως δικαιούται ο ανωτέρω και για το από το έτος 1995 (ημερομηνία θεσμοθετήσεως της Α΄ Ζώνης Προστασίας) και εντεύθεν χρονικό διάστημα, διότι εκ του χαρακτηρισμού τούτου δεν επέρχεται ουσιώδης προσωρινή ή οριστική στέρηση ή προσωρινός ή οριστικός περιορισμός της κατά προορισμό χρήσεως του ακινήτου. γ) Δεν επιτρέπεται αλλαγή της χρήσεως των υφισταμένων εντός του εν λόγω ακινήτου δύο σταύλων σε επαγγελματική στέγη (κατάστημα), διότι, σύμφωνα με την απόφαση θεσμοθετήσεως της Ζώνης Α΄ Προστασίας, εντός αυτής επιτρέπεται μόνο η γεωργική και κτηνοτροφική εκμετάλλευση.
ΝΣΚ/54/2010
Αρμοδιότητα Στρατιωτικής Αρχής για την έκδοση γνωμοδότησης ή άδειας επί αιτήσεως ανωνύμου εταιρείας για την ίδρυση εγκατάστασης αποθήκευσης και διακίνησης υγρών καυσίμων εγγύς στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Αξιολόγηση ζητημάτων αμυντικής οργάνωσης της χώρας.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή
Το αρμόδιο όργανο, ο Διοικητής Ναύσταθμου Κρήτης, εντός του πλαισίου της αρμοδιότητάς του, δεν δεσμεύεται από τις αναφερόμενες αιτιολογίες των υπ’ αριθμ. 2980/2009 και 2981/2009 αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας και γνωμοδοτεί θετικά ή αρνητικά ή παρέχει ή μη την άδεια, με ουσιαστική και αιτιολογημένη κρίση, αναφορικά με το εάν η εγκατάσταση της εν λόγω εταιρείας και των ατόμων, που θα κινούνται εντός της Επιτηρουμένης Ζώνης εξ αφορμής της εγκατάστασης και λειτουργίας αυτής στην πρώτη περίπτωση, αλλά και η ανέγερση των απαιτουμένων οικοδομημάτων και η σύνδεση αυτών με τις τυχόν υπάρχουσες οδούς κλπ. στην δεύτερη περίπτωση, θα επηρεάσουν ή μη με οποιονδήποτε τρόπο το απόρρητο και την ασφάλεια των έργων του Ναυτικού Οχυρού, μέσα στο πλαίσιο της εν γένει αμυντικής οργάνωσης και Εθνικής Άμυνας της χώρας, τηρώντας τις γενικές παραδεδεγμένες αρχές της αναλογικότητας, της ίσης μεταχείρισης ομοειδών καταστάσεων κ.λπ.
8210/01/12/2012
Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΘΕΜΑ:«Οδηγίες προς τους νέους φορείς διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένων (Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία) σχετικά με: Α)Tην περιοχή δικαιοδοσίας και την περιοχή αρμοδιότητας τους αναφορικά με τη χρήση και εκμετάλλευση της Ζώνης Λιμένα, μέσω της παραχώρησης του ιδιαίτερου δικαιώματος χρήσης των χώρων αυτής, στα πλαίσια των διατάξεων του άρθρου 28 του Ν. 2738/1999 (Α΄- 180) και της κείμενης νομοθεσίας που διέπει την Ζώνη Λιμένα Β)Την ακολουθούμενη διαδικασία αδειοδότησης έργων εντός της Ζώνης Λιμένα, στα πλαίσια της κείμενης νομοθεσίας και Γ) Τη λιμενική Πολιτική - κατάρτιση και αποστολή των Στρατηγικών – επιχειρησιακών σχεδίων 2012-2015
ΝΣΚ/328/2007
Εκμίσθωση χωρίς διαγωνισμό στο ΤΑΧΔΙΚ κτιρίων που ανεγείρονται στη χερσαία ζώνη λιμένα Θεσσαλονίκης, εκ μέρους της ΟΛΘ Α.Ε. για εγκατάσταση δικαστηρίων.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή
Με βάση το άρθρο 13 του Ν 3554/2007 το ΤΑΧΔΙΚ έχει δυνατότητα να μισθώσει απευθείας τα κτίρια που ανεγείρονται εκ μέρους της εταιρείας «Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης Α.Ε.» (ΟΛΘ ΑΕ), εντός της χερσαίας λιμενικής ζώνης του λιμένα Θεσσαλονίκης για την εγκατάσταση δικαστηρίων.
ΝΣΚ/212/2004
Δήμοι-Κοινότητες. Δυνατότητα ανέγερσης σχολικών κτιρίων και επίσπευσης αναγκαστικών απαλλοτριώσεων, για τον ίδιο σκοπό, μετά την ισχύ του άρθρου 6 παρ.24 του Ν 2240/1994, με το οποίο παρασχέθηκε η σχετική αρμοδιότητα στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή
Οι πρωτοβάθμιοι ΟΤΑ και μετά την ισχύ του άρθρου 6 παρ.24 του Ν 2240/1994, εξακολουθούν να έχουν συντρέχουσα, με την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, αρμοδιότητα, προς ανέγερση σχολικών κτιρίων και επίσπευση της διαδικασίας αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για τον σκοπό αυτό. Η ανωτέρω συντρέχουσα αρμοδιότητα ασκείται προς κάλυψη των σχετικών αναγκών των κατοίκων εντός των διοικητικών τους ορίων. (πλειοψ.)
ΣτΕ/ΤΜ.Ε/1584/2024
Η απόφαση ΣτΕ 1584/2024 αφορά αίτηση αναίρεσης ανώνυμης εταιρείας κατά της απόφασης 9349/2020 του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικύρωσε την αυτοδίκαιη άρση αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ακινήτου της αιτούσας, η οποία είχε κηρυχθεί για την ανέγερση διδακτηρίου, λόγω μη συντέλεσης εντός ενάμισι έτους από τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημίωσης. Η αιτούσα εταιρεία υποστήριξε ότι η διαπιστωτική πράξη άρσης εκδόθηκε παράνομα, καθώς μόνο ο θιγόμενος ιδιοκτήτης (και όχι η απαλλοτριούσα αρχή) μπορεί να επικαλεστεί την αυτοδίκαιη άρση, ενώ η ίδια είχε εκφράσει τη βούλησή της για διατήρηση της απαλλοτρίωσης. Το Ε΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας διαπίστωσε ότι, παρόλο που η έκδοση της διαπιστωτικής πράξης ανήκει στην αυτεπάγγελτη αρμοδιότητα της Διοίκησης, υπάρχει αντίθεση νομολογίας μεταξύ του ΣτΕ και της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου (ΟλΑΠ 12/2018) ως προς την ερμηνεία των διατάξεων του άρθρου 11 παρ. 3 και 4 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων. Συνεπώς, το Τμήμα παραπέμπει την υπόθεση στην Ολομέλεια του ΣτΕ για οριστική επίλυση του κρίσιμου νομικού ζητήματος.
ΝΣΚ/3/2025
Στην περίπτωση καταβολής από το Δημόσιο, στο πλαίσιο αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, ποσών αποζημίωσης προς ιδιώτες, για εκτάσεις οι οποίες δεν εμπίπουν εντός των ορίων της απαλλοτρίωσης, λόγω απόκλισης μεταξύ του κτηματολογικού διαγράμματος της απόφασης κήρυξης και της έκθεσης κτηματογράφισης, που συντάχθηκε εν όψει της αναγνώρισης δικαιούχων της απαλλοτρίωσης, τίθενται τα ζητήματα: 1. Αν επιτρέπεται η εκ μέρους του Δημοσίου αμφισβήτηση του εμβαδού των απαλλοτριωθέντων τμημάτων των ακινήτων, όπως προκύπτουν στην δικαστική απόφαση αναγνώρισης δικαιούχων της αποζημίωσης, η οποία έκρινε με βάση την οικεία έκθεση κτηματογράφισης, βάσει της οποίας καταβλήθηκαν στους δικαιούχους ...(..)Κατάσταση : Αποδεκτή
α) Δεν επιτρέπεται η εκ μέρους του Δημοσίου αμφισβήτηση του εμβαδού απαλλοτριωμένων ακινήτων, για τα οποία καταβλήθηκαν αποζημιώσεις, στην περίπτωση ύπαρξης αμετάκλητης απόφασης αναγνώρισης των δικαιούχων της αποζημίωσης, η οποία ρητώς παραπέμπει στην έκθεση κτηματογράφισης και στα εμβαδά των απαλλοτριωμένων ιδιοκτησιών που αναφέρονται στην έκθεση αυτή και παράγει δεδικασμένο ως προς τα εμβαδά των απαλλοτριωθέντων ακινήτων (πλειοψ.). β) Ανεξαρτήτως του χαρακτήρα της πράξης της έκθεσης κτηματογράφισης ως διοικητικής πράξης ή μη και άρα της δυνατότητας της Διοίκησης να την ανακαλέσει, δεν τίθεται στην περίπτωση του ερωτήματος ζήτημα ανάκλησής της, διότι η πράξη αυτή χρησιμοποιήθηκε ως αποδεικτικό στοιχείο ή / και διαδικαστική πράξη στη δίκη της αναγνώρισης δικαιούχων και ενσωματώθηκε στην κρίση της αμετάκλητης δικαστικής απόφασης, οπότε δεν υφίσταται αυτοτελώς και δεν ανακαλείται (ομόφωνα.). γ) Η καταβολή της αποζημίωσης στους καθών η απαλλοτρίωση με βάση την αμετάκλητη δικαστική απόφαση αναγνώρισής τους ως δικαιούχων, σύμφωνα με τα εμβαδά που αναφέρονται στην απόφαση, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «αχρεώστητη», διότι η απόφαση αναγνώρισης των δικαιούχων της αποζημίωσης συνιστά τη νόμιμη αιτία της καταβολής των αποζημιώσεων. Επομένως, δεν τίθεται ζήτημα γέννησης αξίωσης του Δημοσίου για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού, ούτε θέμα παραγραφής της αξίωσης (κατά πλειοψηφία.). δ) Για την εξασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος, λαμβανομένου υπόψη ότι με την δημοσιευθείσα στο ΦΕΚ Δ΄1310/06-12-1994 ειδοποίηση παρακατάθεσης της αποζημίωσης στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων επήλθε η συντέλεση της απαλλοτρίωσης, κατά τις διατάξεις του άρθρου 9 του ν.δ. 797/1971, και επομένως περιήλθαν στην κυριότητα του Δημοσίου τα τμήματα των ακινήτων για τα οποία καταβλήθηκε η ορισθείσα αποζημίωση, η ερωτώσα υπηρεσία οφείλει να μεριμνήσει, κατά το λόγο της αρμοδιότητάς της, για την καταγραφή των ακινήτων στην ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου, προκειμένου να καταστεί νομικώς δυνατή η διαχείριση και προστασία της με βάση τις κοινές διατάξεις περί δημοσίων κτημάτων (ομόφωνα.).
ΕΣ/Τμ.7(ΚΠΕ)262/2013
Χρηματικό ένταλμα πληρωμής του ανωτέρω πρωτοβάθμιου οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης. 2. Το επίμαχο χρηματικό ένταλμα, ποσού 221.653,20 ευρώ, αφορά στη δαπάνη πληρωμής αποζημίωσης από την κήρυξη, υπέρ του Δήμου, αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ακινήτου (...)Υπό τα ανωτέρω δεδομένα και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, πρέπει να γίνουν δεκτά τα ακόλουθα: α) Η εντελλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι, όπως βασίμως προβάλλεται από τη διαφωνούσα Επίτροπο, μη κανονική, καθόσον δεν υφίσταται νόμιμα γεννημένη υποχρέωση του Δήμου. Τούτο διότι της έκδοσης της 178/14.6.2010 απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου ...... (νομική δέσμευση), με την οποία κηρύχθηκε η αναγκαστική απαλλοτρίωση του ακινήτου, στην οποία αφορά η εντελλόμενη αποζημίωση, δεν είχε προηγηθεί, κατόπιν σχετικής πρότασης του Δημάρχου περί ανάληψης υποχρέωσης, η δέσμευση, από την Οικονομική Επιτροπή του Δήμου, της αναγκαίας πίστωσης ύψους 221.653,20 ευρώ, από τις εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό του Δήμου, οικονομικού έτους 2010, πιστώσεις του Κ.Α. 30/7111.03 "Απαλλοτριώσεις - Αποζημιώσεις Σχ. Πόλης ...... " (δημοσιονομική δέσμευση). Εν συνεχεία, αφού η ως άνω δημοσιονομική δέσμευση δεν εκτελέστηκε εντός του οικονομικού έτους 2010, θα έπρεπε σε κάθε επόμενο οικονομικό έτος (2011, 2012) αυτή να ανατραπεί με σχετική ανακλητική απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής και με την έναρξη κάθε οικονομικού έτους να εκδοθεί νέα απόφαση δέσμευσης ισόποσης, εγγεγραμμένης στον οικείο προϋπολογισμό, πίστωσης. Εξάλλου, αβασίμως προβάλλεται από το Δήμο ότι δεν τηρήθηκε η ως άνω διαδικασία επειδή εκκρεμούσε η έκδοση της δικαστικής απόφασης περί αναγνώρισης των δικαιούχων της εντελλόμενης αποζημίωσης. Τούτο διότι, σύμφωνα με το άρθρο 5 του κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν.2882/2001 (ΦΕΚ 17 Α΄) "Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων", ο οποίος, κατ' άρθρο 212 παρ. 12 του "Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων" εφαρμόζεται και στις απαλλοτριώσεις υπέρ δήμων, «η αναγκαστική απαλλοτρίωση αφορά στο πράγμα, ανεξάρτητα από το πρόσωπο που έχει κυριότητα ... σε αυτό. Η εσφαλμένη αναγραφή ή και η πλήρης παράλειψη του ονοματεπωνύμου του προσώπου τούτου στην απόφαση κήρυξης ... δεν επηρεάζει το κύρος της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης.», ενώ, σύμφωνα με το 8 παρ. 2 του ίδιου πιο πάνω Κώδικα περί αναγκαστικών απαλλοτριώσεων, «το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων αποδίδει στο δικαιούχο το ποσό που κατατέθηκε αφού προσκομισθεί σε αυτό τελεσίδικη αναγνωριστική απόφαση». β) Περαιτέρω, η εντελλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι, όπως βασίμως προβάλλεται από τη διαφωνούσα Επίτροπο, μη νόμιμη διότι, ως οφειλή παρελθόντων οικονομικών ετών, έπρεπε να βαρύνει τις πιστώσεις του Κωδικού Αριθμού 81 της κατηγορίας εξόδων "Πληρωμές Υποχρεώσεων (Π.Ο.Ε.)" του προϋπολογισμού του Δήμου κι όχι τις πιστώσεις του Κωδικού Αριθμού 7111 "Απαλλοτριώσεις οικοπέδων και εδαφικών εκτάσεων". 11. Σύμφωνα με όσα πιο πάνω εκτέθηκαν, η εντελλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι μη νόμιμη και μη κανονική και, ως εκ τούτου, το χρηματικό αυτό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.7/3/2014