ΝΣΚ/431/2002

Μη νόμιμη διαδικασία ανάθεσης δημοσίου έργου, καθόσον μη νομίμως αποκλείστηκε η πρώτη μειοδότρια Κ/Ξ εργοληπτικών επιχειρήσεων, αφού: α) η μη αναγραφή στην κατατεθείσα εγγυητική επιστολή των πατρωνύμων των κοινοπρακτούντων μερών- ατομικών εργοληπτών, δεν συνιστά πλημμέλεια, που οδηγεί σε ακυρότητα της εγγυητικής επιστολής, δεδομένου ότι δεν καταλείπεται αμφιβολία για τους διαγωνιζόμενους, για τους οποίους αυτή παρέχεται, β) η υπογραφή στην υπεύθυνη δήλωση, στην οποία αναφέρονται τα υποβαλλόμενα δικαιολογητικά του δεύτερου μέλους της Κ/Ξ μόνο στην εμπρόσθια και όχι την οπίσθια όψη αυτής, εφόσον η απαρίθμηση των δικαιολογητικών συνεχίζεται ενιαία (χωρία να διακόπτεται) στην εμπρόσθια και την οπίσθια όψη της δήλωσης, γ) η αναφορά του πρώτου και τρίτου μέλους της Κ/Ξ στις υπεύθυνες δηλώσεις περί ανεκτέλεστου μέρους των εργολαβικών συμβάσεων δεν σημαίνει ότι οι ανωτέρω έχουν ανεκτέλεστα έργα, για τα οποία έχουν υποχρέωση να προσκομίσουν περαιτέρω ασφαλιστικές ενημερότητες δεδομένου ότι δεν αποδεικνύεται το αντίθετο, δ) η μη αναγρα¬φή στο ιδιωτικό συμφωνητικό σύστασης της Κ/Ξ της επωνυμίας και της έδρας της δεν συνιστούν νόμιμο λόγο αποκλεισμού της. Με την 2015/2010 απόφασή του το VI Τμήμα του Έλεγκτικού Συνεδρίου απορρίφθηκε αίτηση ανάκλησης κατά της προμνησθείσας Πράξης του Κλιμακίου ως εκπρόθεσμη.

Ερωτάται εάν, ενόψει συγκεκριμένου πραγματικού, υποχρεούται η Διεύθυνση Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων να χορηγήσει σε τρίτο, κατόπιν αίτησής του, αντίγραφα εγγράφων που συγκροτούν τους φακέλους μεταθέσεων, αποσπάσεων, αναρρωτικών και λοιπών ειδικών αδειών, καθώς και αντίγραφα των δικαιολογητικών συνταξιοδότησης συγκεκριμένων υπαλλήλων της Αρχής.(....)α) Η ερωτώσα Διεύθυνση Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού της ΑΑΔΕ, η οποία έχει και την τελική κρίση επί του αιτήματος της ενδιαφερομένης Ι.Γ. για τη χορήγηση εγγράφων, νομιμοποιείται, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, να χορηγήσει σε αυτήν, κατά περίπτωση, είτε βεβαίωση περί της ανυπαρξίας αναφοράς στο πρόσωπό της, σχετικής με την αίτησή της, στα αιτούμενα έγγραφα, που βρίσκονται ή φυλάσσονται στους φακέλους που τηρούνται στις αρμόδιες υπηρεσίες της ΑΑΔΕ και αφορούν στις μνημονευόμενες στην αίτηση μετάθεση και απόσπαση του (πρώην) υπαλλήλου Η.Κ. και της υπαλλήλου Ε.Κ., άδειες ανατροφής τέκνου του υπαλλήλου Β.Τ. και παραίτηση των (πρώην) υπαλλήλων Η.Κ., Δ.Τ. και Σ.Γ., είτε αντίγραφα από τα αποσπάσματα των εγγράφων που τυχόν περιέχουν σχετική αναφορά, χωρίς αυτούσια χορήγηση εγγράφων. Επίσης, νομιμοποιείται να χορηγήσει βεβαίωση, στην οποία θα αναφέρονται οι άδειες κάθε είδους που έλαβε η υπάλληλος Α.Κ. κατά το χρονικό διάστημα από 11-9-2017 έως και 30-11-2017. β) Πριν από τη χορήγηση των παραπάνω βεβαιώσεων ή αποσπασμάτων των εγγράφων, θα πρέπει: α) η αιτούσα Ι.Γ. να δεσμευθεί εγγράφως ότι θα τα χρησιμοποιήσει για τους συγκεκριμένους σκοπούς που αναφέρει στην αίτηση χορήγησης εγγράφων, την οποία υπέβαλε μέσω του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών και β) η ερωτώσα Υπηρεσία να ενημερώσει εγγράφως τα πρόσωπα των οποίων πραγματικά δεδομένα θα τεθούν, με οποιονδήποτε τρόπο, σε γνώση της αιτούσας Ι.Γ. γ) Η ερωτώσα Υπηρεσία δεν νομιμοποιείται στη χορήγηση εγγράφων, ούτε οποιασδήποτε βεβαίωσης, από το φάκελο απόσπασης (και παράτασής της) του υπαλλήλου Γ.Δ. (κατά πλειοψηφία). Παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια κατόπιν της υπ' αριθμ. 137/21 γνωμοδότησης του Β΄ Τμήματος του ΝΣΚ.

Υπερωρίες:Με δεδομένα τα ανωτέρω διαπιστώνεται, καταρχάς, ότι από την αριθμητική ανάλυση του συνολικού ποσού της αποζημίωσης εκάστου εργαζόμενου, σε συνδυασμό με τον αριθμό των 360 ωρών που φέρεται ότι απασχολήθηκαν υπερωριακά, αντίστοιχα του ωρομισθίου εκάστου, όπως αυτό προσδιορίζεται με βάση την εκπαιδευτική κατηγορία και το ΜΚ στο οποίο ανήκει [βλ. σχετ. Εγκύκλιο 2/1015/ΔΕΠ/5.1.2016 «Παροχή οδηγιών για την εφαρμογή των διατάξεων του Κεφαλαίου Β΄ του ν. 4354/2015 (176 /Α΄)», ιδίως δε τους πίνακες που επισυνάπτονται στο άρθρο 20], προκύπτει ότι η εντελλόμενη αποζημίωση δεν αφορά απογευματινή υπερωριακή απασχόληση των φερόμενων ως δικαιούχων Κυριακές και εξαιρέσιμες ημέρες. Ως εκ τούτου, παρέλκει η εξέταση του λόγου διαφωνίας με τον οποίο προβάλλεται ότι η παροχή εργασίας κατά τις Κυριακές και εξαιρέσιμες ημέρες κατά το έτος 2016 είναι μη νόμιμη για το χρονικό διάστημα πριν από 21.7.2016, οπότε και αναρτήθηκε στον ιστότοπο «ΔΙΑΥΓΕΙΑ» η 50680/14.6.2016 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου «περί καθιέρωσης 24ωρης λειτουργίας καθώς και εξαίρεσης της πενθήμερης εργασίας του τμήματος αποκομιδής και ανακυκλώσιμων υλικών και του τμήμα καθαρισμού κοινοχρήστων χώρων και πρασίνου της Διεύθυνσης Καθαριότητας, Ανακύκλωσης και Πρασίνου του Δήμου ........». Περαιτέρω, κρίνεται ότι η υπερωριακή (απογευματινή) απασχόληση των φερομένων ως δικαιούχων υπαλλήλων, συνακόλουθα η καταβολή αποζημίωσης για την εργασία αυτή, δεν είναι νόμιμη, διότι στην 2946/24.10.2016 απόφαση του Δημάρχου ........ δεν διαλαμβάνεται πλήρης και ειδική αιτιολογία με την αναφορά συγκεκριμένων στοιχείων, από τα οποία να προκύπτει η συνδρομή έκτακτων, εποχικών ή όλως απρόβλεπτων υπηρεσιακών αναγκών, που να δικαιολογούν την καθιέρωση υπερωριακής απασχόλησης των εν λόγω υπαλλήλων του Δήμου, κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα, αλλά αναφέρονται γενικά οι λόγοι για τους οποίους είναι δυνατή η έγκριση της υπερωριακής απασχόλησης αυτών. Επί της ως άνω παραδοχής ουδεμία κατά το νόμο επιρροή ασκεί η έκδοση της 3888/27.12.2016 απόφασης του Δημάρχου ........, με την οποία εγκρίθηκε η συγκρότηση συνεργείου υπερωριακής απασχόλησης. Και τούτο, διότι, πέραν του ότι η απόφαση αυτή, ως μη αναρτηθείσα στον ιστότοπο «ΔΙΑΥΓΕΊΑ», δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, έχει εκδοθεί μετά την πραγματοποίηση της υπερωριακής απασχόλησης και, ομοίως, δεν εξειδικεύει κατά τρόπο αιτιολογημένο τη συνδρομή έκτακτων, εποχικών ή όλως απρόβλεπτων υπηρεσιακών αναγκών. Επιπροσθέτως, η επίμαχη δαπάνη είναι μη κανονική, καθόσον δεν τηρήθηκε η προδιαγραφόμενη διαδικασία περί δημοσιονομικής ανάληψης αυτής, σύμφωνα με όσα αναλυτικά εκτίθενται στην ΙΙΙ σκέψη της παρούσας. Συγκεκριμένα, πέραν του ότι η επισυναφθείσα στο χρηματικό ένταλμα πληρωμής απόφαση ανάληψης υποχρέωσης βαρύνει ΚΑΕ του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 2017 που προβλέπεται για την καταβολή των τακτικών αποδοχών [σχετ. Κοινή Υπουργική Απόφαση 7028/3-2-2004 «Καθορισμός του τύπου του προϋπολογισμού των δήμων και κοινοτήτων» (Β΄ 253), όπως αυτή έχει τροποποιηθεί με τις 64871/2007 (Β΄ 2253), 70560/2009 (Β΄ 2394), 50698/2011 (Β΄ 2832), 47490/2012 (Β΄ 3390), 30842/2013 (Β΄ 1896), 29530/2014 (Β΄ 2059), 26945/2015 (B΄1621) και 23976/2016 (Β΄ 2311) όμοιες και ισχύει], δεν προκύπτει ότι είχε προηγηθεί η δημοσιονομική ανάληψη της σχετικής υποχρέωσης από τον αρμόδιο διατάκτη πριν από την πραγματοποίηση της υπερωριακής απασχόλησης, η οποία ακολούθως έπρεπε να ανακληθεί με την έκδοση απόφασης ανατροπής, εφόσον δεν εκτελέστηκε εντός του οικονομικού έτους 2016. 

Ανάθεση έργου- ψηφιακός μετασχηματισμός...Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο διαπιστώνει τα ακόλουθα:Κατά παράβαση των διατάξεων που παρατέθηκαν στην προηγούμενη υπό ΙΙΙ σκέψη, η διακήρυξη του ελεγχόμενου διαγωνισμού και τα λοιπά τεύχη που τη συνοδεύουν και έτυχαν της προσήκουσας δημοσίευσης, είναι αόριστα τόσο ως προς τον προσδιορισμό του οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης όσο και ως προς τον τρόπο κατάστρωσης και αξιολόγησης της Οικονομικής Προσφοράς των δυνητικών υποψηφίων. Ειδικότερα, στη διακήρυξη δεν περιλαμβάνεται ανάλυση της εκ μέρους της Αναθέτουσας Αρχής της οικονομικής αποτίμησης των ζητούμενων προμηθειών και υπηρεσιών, με περιγραφή του αντικειμένου κάθε κατηγορίας ή υποκατηγορίας, από τις οποίες αποτελούνται, ούτε και περιλαμβάνεται αναφορά, έστω κατά προσέγγιση, μονάδας μέτρησης, ποσότητας και τιμής μονάδας αυτών. Αντ’ αυτού, στην ιστοσελίδα του Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ. αναρτήθηκε μόνο ο Προϋπολογισμός του έργου ανά κωδικό (CPV), ο οποίος είναι γενικός και, ως εκ τούτου, ελλιπής, καθώς περιλαμβάνει επτά (7) κατηγορίες δαπανών και περιορίζεται στη συνολική μόνο αποτίμηση της προϋπολογιζόμενης δαπάνης ανά κατηγορία. Από τον τελευταίο δεν προκύπτουν κατά τρόπο ειδικό και ορισμένο τα στοιχεία, από τα οποία τεκμηριώνεται το μέγεθος εκάστης δαπάνης και, συγκεκριμένα, δεν προκύπτει αναλυτικός προσδιορισμός και περιγραφή των προς προμήθεια ειδών ανά κατηγορία, ούτε αναλυτική περιγραφή των ζητούμενων υπηρεσιών με ειδικότερο προσδιορισμό του αντικειμένου τους και ανάλυση των υποκατηγοριών υπηρεσιών στις οποίες αυτές υποδιαιρούνται. Επιπλέον, παρουσιάζεται εν μέρει επικάλυψη υπηρεσιών (π.χ. προβλέπονται συναφείς υπηρεσίες τηλεματικής, υποστήριξης ή διαχείρισης στόλου οχημάτων υπό διαφορετικούς κωδικούς CPV) χωρίς επεξήγηση του περιεχομένου των εν λόγω υπηρεσιών και του τρόπου υπολογισμού της ποσότητας ανθρωπομηνών και της τιμής τους, γεγονός που δημιουργεί σύγχυση και αδυναμία αντιστοίχισης του εν λόγω Προϋπολογισμού με το Τεχνικό Αντικείμενο του έργου, το οποίο, λόγω του μεγέθους και της πολυπλοκότητάς του, περιγράφεται ιδιαιτέρως εκτενώς στο Παράρτημα Ι (σελ. 66 – 176) της διακήρυξης. Εξάλλου, το «Υπόδειγμα Οικονομικής Προσφοράς», που περιλαμβάνεται στο Παράρτημα VI της διακήρυξης και τέθηκε στη διάθεση των διαγωνιζομένων προς συμπλήρωση χωρίς να τελεί σε πλήρη αντιστοιχία προς τις κατηγορίες του δημοσιευθέντος στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ. Προϋπολογισμού, αποτελείται από περισσότερους πίνακες στους οποίους δεν γίνεται ειδικότερη μνεία στις υπό ανάθεση προμήθειες και υπηρεσίες ανά κατηγορία ή υποκατηγορία (με συγκεκριμένη αναφορά μονάδων μέτρησης, ποσοτήτων, τιμών μονάδας και επιμέρους προϋπολογιζόμενων δαπανών). Οι ανωτέρω ελλείψεις και ασάφειες στα δημοσιευθέντα και, συνεπώς, τεθέντα υπόψη όλων των τυχόν ενδιαφερομένων έγγραφα του διαγωνισμού κρίνονται ουσιώδεις, διότι καθιστούν αόριστο το οικονομικό αντικείμενο του διαγωνισμού ως προς τα επιμέρους οικονομικά μεγέθη που το απαρτίζουν και την κατανομή αυτών ανά είδος προμήθειας ή υπηρεσίας. Συνεπεία δε τούτου, αφενός οι εν δυνάμει υποψήφιοι φορείς δεν ήταν δυνατό να κατανοήσουν προσηκόντως τα οικονομικά δεδομένα του προκηρυχθέντος αντικειμένου ώστε να διαμορφώσουν αναλόγως βάσιμες και ρεαλιστικές προσφορές, αφετέρου παρέχεται στην Αναθέτουσα Αρχή ευρεία ευχέρεια στην αξιολόγηση των οικονομικών προσφορών, η οποία δεν αντισταθμίζεται από την ύπαρξη αντικειμενικών και εκ των προτέρων γνωστών στους προσφέροντες κριτηρίων. Η ανωτέρω δυσχέρεια προσδιορισμού του οικονομικού αντικειμένου επιβεβαιώθηκε, εξάλλου, στην πράξη τόσο από το γεγονός ότι οικονομικοί φορείς αιτήθηκαν εγγράφως από την Αναθέτουσα Αρχή την παράταση της καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής προσφορών λόγω της ιδιαίτερης πολυπλοκότητας και έκτασης του έργου, όσο και από το ότι τελικώς στον διαγωνισμό συμμετείχε ένα (1) μόνο σχήμα, δηλαδή η ανάδοχος ένωση εταιρειών. Τα ανωτέρω δεν διαφοροποιούνται εξαιτίας της κατάστρωσης του Πίνακα Τεκμηρίωσης του Προϋπολογισμού και της τήρησής του στο φάκελο του διαγωνισμού, καθόσον ο εν λόγω Πίνακας δεν είχε δημοσιευθεί, ούτε και προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου ότι είχε τεθεί υπόψη των ενδιαφερομένων οικονομικών φορέων ή ότι είχε, έστω, γνωστοποιηθεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο σε αυτούς η ύπαρξή του κατά το στάδιο της προκήρυξης του διαγωνισμού και προετοιμασίας των προσφορών (παρά τα αορίστως εκτιθέμενα στο 3053/23.4.2020 έγγραφο της....).

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜ/2137/2020

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/1346/2020

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις ΙΙ, ΙΙΙ και IV της παρούσας Πράξης, το Κλιμάκιο κρίνει τα εξής: Ο πρώτος λόγος διαφωνίας του Επιτρόπου είναι βάσιμος διότι, μη νομίμως, το διοικητικό συμβούλιο του ....... προέβη στην κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού στην μοναδική εναπομείνασα προσφέρουσα εταιρεία, χωρίς να ληφθούν υπόψη συγκριτικά στοιχεία τιμών, είτε προηγούμενων διαγωνισμών, είτε της αγοράς και χωρίς να ερευνηθεί, κατ΄επέκταση, το ικανοποιητικό ή μη, της μοναδικής παραδεκτής προσφοράς, όπως επιτάσσει η διάταξη του άρθρου 21 περ. η του π.δ. 118/2007. Η απλή αναφορά στην εισήγηση της επιτροπής του διαγωνισμού αλλά και στην εισήγηση του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού προς το διοικητικό συμβούλιο αυτού ότι η οικονομική προσφορά της ως άνω εταιρείας “είχε συνταχθεί σύμφωνα με τα ζητούμενα από τη διακήρυξη”, δεν πληροί την, εκ του νόμου, επιβαλλόμενη απαίτηση της ειδικής αιτιολόγησης του συμφέροντος της μοναδικής προσφοράς, η οποία απαιτείται με την παράθεση συγκεκριμένων στοιχείων. Εξάλλου, οι το πρώτον με το έγγραφο επανυποβολής προβαλλόμενοι ισχυρισμοί της αναθέτουσας αρχής ότι “η προσφορά της εταιρείας UPS OF GREECE INC. με μειωμένες τιμές από το έτος 2012, είναι συμφέρουσα για τον Οργανισμό” είναι απορριπτέοι, προεχόντως διότι η τήρηση της προεκτεθείσας υποχρέωσης ειδικής αιτιολόγησης πρέπει να προκύπτει από τα έγγραφα της διαγωνιστικής διαδικασίας, προϋπόθεση που δεν συντρέχει στην προκειμένη περίπτωση. Συνεπώς, η ως άνω ουσιώδης παράβαση της διαδικασίας δεν δύναται να θεραπευθεί με την παροχή, κατά το παρόν στάδιο, διευκρινίσεων για την επιλογή της αναθέτουσας αρχής, οι δε σχετικοί ισχυρισμοί, που περιέχονται στο έγγραφο επανυποβολής και κατατείνουν στην αιτιολόγηση του συμφέροντος της επίμαχης προσφοράς της ως άνω εταιρείας, προβάλλονται αλυσιτελώς. Εξάλλου, δεν αποτελούν νόμιμο λόγο παρέκκλισης από τα οριζόμενα στην προεκτεθείσα διάταξη οι επικαλούμενοι λόγοι κατεπείγουσας ανάγκης ανάθεσης των επίμαχων υπηρεσιών. Περαιτέρω βάσιμος είναι και ο δεύτερος λόγος διαφωνίας του Επιτρόπου, στο μέτρο που με αυτόν προβάλλεται ότι ο ελεγχόμενος τίτλος πληρωμής είναι μη νόμιμος, εκ του λόγου ότι η υπογραφή επί αυτού εκ μέρους του Ελεγκτή του Οργανισμού έχει τεθεί με διατύπωση επιφύλαξης. Και τούτο προεχόντως διότι, η υπογραφή του χρηματικού εντάλματος από το εν λόγω όργανο αποτελεί, κατά τον Οικονομικό Κανονισμό του ......., αναγκαίο τυπικό στοιχείο έκδοσης αυτού, η δε στη συγκεκριμένη περίπτωση, υπογραφή εκ μέρους του με διατύπωση επιφύλαξης, ως μη προβλεπόμενη από το νόμο δυνατή περίπτωση και έχουσα κατ΄ουσίαν την έννοια ότι το όργανο που τη διατυπώνει, δεν έχει ασκήσει ή δεν μπορούσε να ασκήσει ουσιαστικό έλεγχο επί της δαπάνης, που εντέλλεται να πληρωθεί, εξομοιώνεται με άρνηση θεώρησης του οικείου τίτλου, καθιστώντας αυτόν μη νόμιμο (πρβλ. Πράξη IV Τμ. 41/2010). Όσα επομένως αναλυτικά εκθέτει η Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια της Διεύθυνσης Έρευνας, Αγοράς και Διαφήμισης του ....... στο προμνημονευθέν έγγραφό της και εξηγούν τους λόγους, για τους οποίους προκύπτουν διαφοροποιήσεις στο βάρος κάθε αποστολής στο εξωτερικό προβάλλονται αλυσιτελώς, καθώς και αληθή υποτιθέμενα, δεν άγουν σε άρση του χαρακτηρισμού του επίμαχου τίτλου πληρωμής, ως μη νομίμως εκδοθέντος. Τέλος βάσιμος είναι και ο τρίτος λόγος διαφωνίας του Επιτρόπου, διότι όπως συνομολογεί και ο φορέας, δεν τηρήθηκε η υποχρέωση καταχώρισης της διακήρυξης του διαγωνισμού στο Μητρώο Ηλεκτρονικής Καταχώρισης Αιτημάτων, την παράλειψη δε αυτή δεν δύναται να θεραπεύσει η ανάρτηση αυτής στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ, καθώς κατά ρητή νομοθετική πρόβλεψη η εν λόγω καταχώριση είναι υποχρεωτική και συνιστά αναγκαία προϋπόθεση για την κανονικότητα κάθε δαπάνης, που εντέλλεται να πληρωθεί σε εκτέλεση σχετικών συμβάσεων.

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.4/5/2016