ΝΣΚ/474/2003

Στο δε άρθρο 5 παρ. 8 του ν. 1418/1984 «Δημόσια έργα και ρυθμίσεις συναφών θεμάτων» (ΦΕΚ Α΄ 23) προβλέπεται ότι: «… ο υπεργολάβος θεωρείται ΄΄εγκεκριμένος΄΄ με τις συνέπειες του νόμου αυτού, μετά από έγκριση του κυρίου του έργου ή του φορέα κατασκευής, όταν συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις: α. Ο υπεργολάβος έχει τα αντίστοιχα προσόντα για την εκτέλεση του έργου που αναλαμβάνει και ανήκει σε τάξη και κατηγορία έργου, αντίστοιχη με το ποσό της σύμβασης υπεργολαβίας, …». Από το συνδυασμό των ως άνω διατάξεων συνάγεται ότι εφόσον η οικεία διακήρυξη απαιτεί για την παραδεκτή συμμετοχή εργοληπτικής επιχείρησης στο διαγωνισμό την υποβολή πιστοποιητικού εγγραφής στο Μ.Ε.ΕΠ., αυτό θα πρέπει να ισχύει κατά την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας παραλαβής των προσφορών. Το πτυχίο δε εξακολουθεί να ισχύει και μετά την ημερομηνία λήξης του για χρονικό διάστημα 60 ημερών, προθεσμία εντός της οποίας μπορεί να υποβληθεί αίτηση για τακτική αναθεώρησή του από την ενδιαφερόμενη επιχείρηση στην Υπηρεσία τήρησης του Μ.Ε.ΕΠ.. Μόνο δε μετά την άπρακτη πάροδο των 60 ημερών τεκμαίρεται, σύμφωνα με το άρθρο 16 παρ. 9 του ν. 1418/1984, ότι ελλείπουν οι προϋποθέσεις παραμονής της εργοληπτικής επιχείρησης στις κατηγορίες και τάξεις που έχει καταταχθεί και διαγράφεται από το Μ.Ε.ΕΠ..

Ανάκληση διαγραφής από τα οικεία μητρώα γραφείου εκπονήσεως μελετών δημόσιων έργων.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Είναι δυνατή η ανάκληση της διαγραφής η οποία έγινε με αίτησή της μιας προσωπικής εταιρείας που είναι γραμμένη στα οικεία μητρώα μελετητών δημόσιων έργων, εφόσον: α) από τη διαγραφή της δεν πέρασε σημαντικό χρονικό διάστημα και δεν δημιουργήθηκαν δικαιώματα τρίτων τα οποία βλάπτονται και β) η ανάκληση δεν προσκρούει σε απαγορευτική διάταξη νόμου και ζητείται για την εκπλήρωση νομίμου και αιτιολογημένου σκοπού, ο οποίος συνδέεται με το δημόσιο συμφέρον το οποίο συνίσταται στην ομαλή ανάληψη και εκτέλεση ανατεθείσας μελέτης δημόσιου έργου, για το οποίο είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον πριν τη διαγραφή της και των λοιπών υποχρεώσεων που η εταιρεία μόνη της ή σε σύμπραξη με άλλα γραφεία είχε αναλάβει.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Μη νόμιμη δαπάνη που αφορούσε την εξόφληση του 1ου και τελικού λογαριασμού εκτέλεσης του μικρού δημοτικού έργου «Συντήρηση νεκροταφείων Δήμου …..»(....)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη μείζονα σκέψη της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι ο προβαλλόμενος       λόγος διαφωνίας, ότι δηλαδή το επίμαχο έργο ενόψει του προϋπολογισμού μπορούσε να ανατεθεί νομίμως αποκλειστικά σε επιχειρήσεις των τάξεων        Α1, Α2 καθώς και της πρώτης τάξης του Μ.Ε.ΕΠ. και ότι, συνεπώς, είναι μη νόμιμη η ανάθεση στη φερόμενη ως δικαιούχο επιχείρηση, η οποία είναι εγγεγραμμένη στο Μ.Ε.ΕΠ., μεταξύ άλλων, στη 2η τάξη των οικοδομικών έργων (βλ. την 152-28.2.2014 βεβαίωση εγγραφής στα Μητρώα Εργοληπτικών Επιχειρήσεων της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων), με συνέπεια να δικαιούται να αναλαμβάνει έργα προϋπολογισμού με ανώτατο όριο τα 1.500.000 ευρώ και κατώτατο τις 175.000 ευρώ, είναι νόμω αβάσιμος. Τούτο διότι οι διατάξεις      του ν. 3669/2008 που προβλέπουν την υποχρεωτική εγγραφή εργοληπτικών επιχειρήσεων σε τάξεις του Μ.Ε.ΕΠ. και εμποδίζουν την πρόσβαση επιχειρήσεων στις αγορές των συμβάσεων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά αντίκεινται στην προστατευόμενη από το Σύνταγμα οικονομική ελευθερία και στην αρχή της ισότητας με την ειδικότερη μορφή της εξασφάλισης ίσων       όρων ανταγωνισμού. Ειδικώς δε, για τις δημόσιες συμβάσεις οι οποίες εμπίπτουν στις κοινοτικές οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις ή παρουσιάζουν διασυνοριακό ενδιαφέρον, έστω και εάν η αξία τους είναι μικρότερη από          τα κατώτατα όρια εφαρμογής των κοινοτικών οδηγιών, παραβιάζουν όπως προεκτέθηκε το μεν τις κοινοτικές οδηγίες, το δε τις θεμελιώδεις αρχές            για ίση μεταχείριση και απαγόρευση των διακρίσεων στις οποίες ερείδονται       οι κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις δημόσιες συμβάσεις. Επομένως,      το εν λόγω μικρό δημοτικό έργο νομίμως, ανατέθηκε στη φερόμενη ως δικαιούχο εργοληπτική επιχείρηση, η οποία είναι εγγεγραμμένη στο Μ.Ε.ΕΠ. στην κατηγορία των οικοδομικών έργων και, ως εκ τούτου, έχει την τεχνική επάρκεια για την κατασκευή του έργου αυτού.(...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, και εφόσον δεν προβάλλεται άλλος λόγος διαφωνίας, η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα θα μπορούσε να θεωρηθεί, εάν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.

Συγχώνευση με απορρόφηση κατασκευαστικού κλάδου επιχείρησης. Εγγραφή της νέας επιχείρησης στο Μητρώο Εργοληπτικών Επιχειρήσεων (Μ.Ε.ΕΠ.) της Γ.Γ.Δ.Ε. του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
α) Σε περίπτωση συγχώνευσης (με απορρόφηση) εργοληπτικού κλάδου που αποσχίσθηκε από εταιρεία, με επιχείρηση μη εγγεγραμμένη στο Μ.Ε.ΕΠ., η μη εκπλήρωση εκ μέρους του αποσχισθέντος κλάδου, των κατωτάτων νομίμων ορίων στελέχωσης, κεφαλαίου κλπ, που απαιτούνται για την κατάταξη και διατήρηση στις τάξεις και κατηγορίες του Μ.Ε.ΕΠ., δεν αποτελεί κώλυμα για τη συγχώνευση. Εφόσον οι ελλείψεις αυτές διαπιστωθούν πριν την μεταβίβαση του πτυχίου στην απορροφώσα εταιρεία (η οποία ολοκληρώνεται με την έγκριση της συγχώνευσης από την αρμόδια υπηρεσία), μπορεί να κινηθεί εναντίον της επιχείρησης εκ της οποίας προέρχεται ο κλάδος, η προβλεπόμενη στο νόμο διαδικασία έκτακτης αναθεώρησης του πτυχίου. β) Αν η διαδικασία έκτακτης αναθεώρησης δεν κινηθεί πριν την απόσχιση του κλάδου, μπορεί να κινηθεί κατά την εγγραφή (αλλά και μετά απ’ αυτήν) της επιχείρησης που προέρχεται από τη συγχώνευση, στο Μητρώο Εργοληπτικών Επιχειρήσεων. Στην περίπτωση αυτή λαμβάνεται υπόψη, για την εγγραφή ή την έκτακτη αναθεώρηση που διεξάγεται μετά απ’ αυτή, το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων της νέας εταιρείας και όχι μόνο τα περιουσιακά στοιχεία που περιλαμβάνονται στον ισολογισμό του αποσχισθέντος και απορροφηθέντος κλάδου.

Ανάθεση μελέτης.Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Τμήμα κρίνει ότι ο Δήμος ... προέβη στην απευθείας ανάθεση εργασιών που είναι μελετητικές διότι αφορούν, το μεν, στην καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης του δημοτικού σχολείου ... και του περιβάλλοντος χώρου αυτού καθώς και στην αποτύπωσή τους σε χάρτη, το δε, στην σχεδίαση του υπάρχοντος σχολείου με νέες λειτουργίες με σκοπό αυτά να χρησιμοποιηθούν σε μια νέα κατασκευή ή για την αποκατάσταση των ζημιών αυτού. Ακολούθως, ο φερομένος ως δικαιούχος πολιτικός μηχανικός ο οποίος διατηρεί ατομική επιχείρηση που είναι γραμμένη στο μητρώο Εργοληπτικών Επιχειρήσεων με την ……δεν είχε δικαίωμα εγγραφής στο Μητρώο Μελετητών κατά την ανάληψη εκπόνησης της υπό κρίση μελέτης, προϋπόθεση που είναι αναγκαία για το νόμιμο της ανάθεσης αυτής. Συνεπώς, είναι μη νόμιμη εκ του λόγου τούτου η εντελλόμενη δαπάνη και το υπό κρίση χρηματικό δεν πρέπει να θεωρηθεί.

Ανάθεση μελέτης σε αναπτυξιακή εταιρεία.  (....) Η νομιμότητα, συνεπώς, της ανάθεσης εκπόνησης μελέτης       από Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού σε δημοτική επιχείρηση, κατά τις διατάξεις του  άρθρου 268 του Κ.Δ.Κ., δεν τελεί υπό την προϋπόθεση της εγγραφής της επιχείρησης στα Μητρώα Εταιρειών Μελετών και την κατοχή σχετικού πτυχίου ούτε της δέσμευσης του πτυχίου του προσωπικού ή των συνεργατών της και, ως εκ τούτου, είναι νόμιμη η ανάθεση αυτή σε δημοτική επιχείρηση, εφόσον έχει, σύμφωνα με το καταστατικό της, σχετική αρμοδιότητα και είναι ειδικώς στελεχωμένη.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη και συνεπώς, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής θα έπρεπε να θεωρηθεί, αν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.

Δυνατότητα ή μη ανάκλησης Ενημερότητας Πτυχίου εγγεγραμμένης στο Μ.Ε.ΕΠ. εργοληπτικής επιχείρησης, για την έκδοση της οποίας χρησιμοποιήθηκε μη έγκυρη βεβαίωση φορολογικής ενημερότητας, αναδρομικά από το χρόνο έκδοσής της μέχρι την ημερομηνία λήξης, της μη έγκυρης φορολογικής ενημερότητας.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Ενημερότητα Πτυχίου εγγεγραμμένης στο Μ.Ε.ΕΠ. εργοληπτικής επιχείρησης, για την έκδοση της οποίας χρησιμοποιήθηκε μη έγκυρο αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας, ανακαλείται υποχρεωτικά κατ’ εφαρμογή της διάταξης της παραγράφου 7 του άρθρου 3 της Δ15/οικ/15658/06-09-2013 (ΦΕΚ Β' 2300) κανονιστικής απόφασης του Υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων και των γενικών αρχών για την ανάκληση των παράνομων ευμενών ατομικών διοικητικών πράξεων, αναδρομικά από τότε που εκδόθηκε και για τον χρόνο ισχύος της και δεν μπορεί να ανακληθεί αναδρομικά μόνο μέχρι την ημερομηνία λήξης της μη έγκυρης φορολογικής ενημερότητας. Ομοίως ανακλητέα είναι και η νέα Ενημερότητα Πτυχίου, η οποία εκδόθηκε τροποποιημένη μόνο ως προς τη στελέχωση της εργοληπτικής επιχείρησης, εφόσον έχει ίδια διάρκεια ισχύος με την αρχική και ερείδεται επί της αυτής μη έγκυρης φορολογικής ενημερότητας. (ομοφ.) ΑΠΟΔΕΚΤΗ

Κατασκευή έργων διέλευσης...Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι μη νομίμως αποκλείστηκε ο πρώτος κατά σειρά μειοδοσίας οικονομικός φορέας. Και τούτο, διότι, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙΙ της παρούσας, η διακήρυξη περιέχει, στο άρθρο 23.9.(β) αυτής, ειδική ρύθμιση, κατά την οποία ως μόνο δικαιολογητικό για την απόδειξη των απαιτούμενων από τη διακήρυξη προσόντων απαιτείται, προκειμένου περί εργοληπτικών επιχειρήσεων εγγεγραμμένων στο Μ.Ε.ΕΠ., η ενημερότητα πτυχίου, υπό την έννοια ότι η υποβολή της ενημερότητας πτυχίου απαλλάσσει τον συμμετέχοντα από την υποχρέωση προσκόμισης αυτοτελώς δικαιολογητικών που απαιτούνται για την απόδειξη προϋποθέσεων η συνδρομή των οποίων αποδεικνύεται επαρκώς με την ενημερότητα πτυχίου (βλ. ad hoc E.Σ. Ε΄ Κλ. 454/2010, πρβ. 337, 301/2014, 493/2010). Ως εκ τούτου, εφόσον η πρώτη κατά σειρά μειοδοσίας εταιρεία «...» προσκόμισε τη Δ24/10427/17.9.2018 Ενημερότητα Πτυχίου (με ισχύ από 17.9.2018 έως 7.8.2019), στην οποία μάλιστα αναφέρεται ότι «προσκομίστηκαν τα απαραίτητα κατά το νόμο αποδεικτικά καταλληλότητας από τα οποία προκύπτει ότι η επιχείρηση: 1. (…) 2. (…) 3. Δεν έχει αποφασιστεί η λύση και η θέση της σε εκκαθάριση», εκ του περισσού προσκόμισε και το 766933.1103363/ 25.2.2019 γενικό πιστοποιητικό του Γ.Ε.Μ.Η., το οποίο έχει πράγματι εκδοθεί σε ημερομηνία που εκτείνεται σε βάθος μεγαλύτερο των τριών μηνών από την υποβολή του. Επομένως, τυχόν πλημμέλεια του ως άνω δικαιολογητικού δεν δύναται να ασκήσει επιρροή στη νομιμότητα συμμετοχής της ανωτέρω εταιρείας στον ελεγχόμενο διαγωνισμό. Περαιτέρω, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω στη σκέψη IV της παρούσας, νομίμως η ως άνω εταιρεία προσκόμισε αρχικά τη Δ24/3911/26.3.2019 βεβαίωση του Μ.Ε.ΕΠ. με ημερομηνία λήξης ισχύος την 28.5.2019 και συμπληρωματικά τη Δ24/3969/9.4.2019 βεβαίωση του Μ.Ε.ΕΠ., που έφερε την εξής επισημείωση «σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρο 107 του ν.4530/2018 (ΦΕΚ Α΄ 59) και μετά την αίτηση τακτικής αναθεώρησης με αριθμ. πρωτ. Δ24/3969/22.5.2019 παρατείνεται η ισχύς της παρούσας βεβαίωσης Μ.Ε.ΕΠ. μέχρι τις 31.5.2019». Και τούτο, διότι, αν και είχε λήξει η ισχύς του εν λόγω εργοληπτικού πτυχίου και δεν είχε ακόμη εκδοθεί νέα βεβαίωση, η ισχύς αυτού, όπως και όλων των πτυχίων Μ.Ε.ΕΠ. που λήγουν χωρίς να έχει ταυτοχρόνως ή προηγουμένως εκδοθεί απόφαση χορήγησης νέου πτυχίου, παρατείνεται επί ενενήντα ακόμη ημέρες από τη λήξη της ισχύος του, εφόσον έχει υποβληθεί αίτηση τακτικής αναθεώρησης (βλ. Υ.Α. Δ15/οικ./4036/27.2.2014, καθώς και άρθρο 97 παρ. 1 του ν.3669/2008). Πέραν, όμως, τούτου η βεβαίωση αυτή εξακολουθούσε να ισχύει μέχρι το πέρας της προθεσμίας 60 ημερών από τη λήξη της, οπότε και μπορούσε να υποβληθεί αίτηση τακτικής αναθεώρησης (βλ. άρθρο 97 παρ. 2 του ν.3669/2008 σε συνδυασμό με την Υ.Α. Δ15/οικ./4036/27.2.2014, ad hoc ΣτΕ 932/2011). Συνεπώς, το προσκομισθέν από την ως άνω εταιρεία πιστοποιητικό εγγραφής της στο Μ.Ε.ΕΠ., δεδομένου ότι όπως προκύπτει από το σώμα αυτού είχε υποβληθεί η Δ24/3969/22.5.2019 αίτηση τακτικής αναθεώρησης, ήταν σε ισχύ κατά την κρίσιμη ημερομηνία υποβολής των δικαιολογητικών κατακύρωσης (βλ. Ε.Σ. VI Tμ. 2439/2009, 86/2008, ΣτΕ 932/2011, 131, 311/2012). (..)Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι συντρέχουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που κωλύουν την υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης.

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/1244/2020

Πρατήρια υγρών καυσίμων – Πρόστιμα – Έννοια υποτροπής σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 17 του ν. 3054/2002 – Αναστολή εκτέλεσης απόφασης επιβολής προστίμου.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
α) Η επιχείρηση, στην οποία έχει επιβληθεί πρόστιμο σύμφωνα με το άρθρο 17 του ν. 3054/2002, υποπέσει σε νέα παράβαση της ίδιας διάταξης, εντός τριετίας από την έκδοση της απόφασης, με την οποία επιβάλλεται σε αυτήν πρόστιμο ή άλλη κύρωση, μπορεί να θεωρηθεί υπότροπος και να της επιβληθούν οι νόμιμες κυρώσεις, ανεξάρτητα αν η επιχείρηση αυτή έχει ασκήσει προσφυγή κατά της πρώτης απόφασης επιβολής προστίμου και εφόσον δεν έχει εκδοθεί δικαστική απόφαση, και β) η έκδοση απόφασης, με την οποία αναστέλλεται, εν όλω ή εν μέρει, η εκτέλεση απόφασης επιβολής προστίμου, δεν συνεπάγεται και την αναστολή των λοιπών συνεπειών της απόφασης αυτής. (ομοφ.)

Η απόφαση 1280/2025 του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχθηκε προσφυγή ανάκλησης εταιρείας κατά της πράξης 297/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου. Η προσφυγή στρεφόταν κατά της κρίσης του Κλιμακίου ότι σχέδιο σύμβασης για υπηρεσίες φύλαξης της ΣΤΑΣΥ, αξίας 304.252,82 ευρώ, έπρεπε να παραπεμφθεί στον αρμόδιο Επίτροπο για προσυμβατικό έλεγχο ως νέα απευθείας ανάθεση. Το Τμήμα έκρινε ότι, εφόσον η ΣΤΑΣΥ είναι δημόσια επιχείρηση, οι συμβάσεις υπηρεσιών κάτω των 1.700.000 ευρώ (όπως προβλέπεται στο άρθρο 324 παρ. 1 του ν. 4700/2020) δεν υπάγονται σε προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ως εκ τούτου, η προσβαλλόμενη πράξη ανακλήθηκε και κρίθηκε ότι το Δικαστήριο στερείται αρμοδιότητας.