Π.Δ 182/1999
Τύπος: Προεδρικά Διατάγματα
Προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και συμβουλίου 94/47/ΕΚ της 26ης Οκτωβρίου 1994 <<Περί της Προστασίας των αγοραστών ως προς ορισμένες πλευρές των συμβάσεων που αφορούν την απόκτηση δικαιώματος χρήσης ακινήτων υπό καθεστώς χρονομεριστικής μίσθωσης>> που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθμ. L. 280 της 29.10.1994. (Καταργήθηκε με την υπ'αριθμ.Ζ1/130/2011, ΦΕΚ 295 Β/22-2-2011)
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
Ζ1-130/2011
Προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας προς την Οδηγία 2008/122/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Ιανουαρίου 2009, για την προστασία των καταναλωτών ως προς ορισμένες πτυχές των συμβάσεων χρονομεριστικής μίσθωσης, μακροπρόθεσμων προϊόντων διακοπών, μεταπώλησης και ανταλλαγής, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε. αριθμ. L33 της 3.2.2009.
Αριθμ. 29872/2633/1992
Τροποποίηση των διατάξεων της απόφασης Γ20/81567/898/1988, (Β΄403) <Έγκριση τύπου για την αποδεκτή ηχητική στάθμη και διάταξη εξάτμισης των οχημάτων με κινητήρα και συναφείς διατάξεις>, σε συμμόρφωση προς τις διατάξεις της οδηγίας 90/291/ΕΟΚ του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 17ης Ιουλίου 1988.
ΠΔ.20/2011
Προσαρμογή του κωδικοποιημένου Ν. 2190/1920 «περί Ανωνύμων Εταιρειών», όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα, προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2009/49/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2009, για την τροποποίηση των Οδηγιών του Συμβουλίου 78/660/ ΕΟΚ και 83/349/ΕΟΚ, όσον αφορά ορισμένες απαιτήσεις κοινοποίησης για τις μεσαίου μεγέθους εταιρείες και την υποχρέωση σύνταξης ενοποιημένων λογαριασμών (Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 164/42/26.6.2009).
ΔΕK/C-272/1991
Η Ιταλική Δημοκρατία, αφενός, παραλείποντας να ανακοινώσει, μέσω δημοσιεύσεως στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, αρχικώς, στις αρχές του 1990, ενδεικτική προκήρυξη, κατά ομάδες προϊόντων, του συνόλου των συμβάσεων προϋπολογιζομένου ύψους ίσου ή ανωτέρου των 750 000 ECU που το Υπουργείο Οικονομικών προετίθετο να συνάψει εντός του έτους αυτού και, στη συνέχεια, τον Νοέμβριο του 1990, πρόσκληση προς υποβολή προσφορών για την ανάθεση του συστήματος αυτοματοποιήσεως του παιχνιδιού lotto και, αφετέρου, επιφυλάσσοντας τη συμμετοχή στον σχετικό διαγωνισμό μόνο σε οργανισμούς, εταιρίες, ομίλους ή κοινοπραξίες, το κεφάλαιο των οποίων, είτε χωριστά είτε ως σύνολο, ελέγχεται κατά πλειοψηφία από το δημόσιο, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 52 και 59 της Συνθήκης ΕΟΚ και τα άρθρα 9 και 17 έως 25 της οδηγίας 77/62/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1976, περί συντονισμού των διαδικασιών συνάψεως συμβάσεων κρατικών προμηθειών, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 88/295/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1988.
ΕΣ/Τμ.6/408/2012
Προμήθεια καυσίμων.Ο προσδιορισμός της ποσότητας αποτελεί ουσιώδες στοιχείο του ελαχίστου περιεχομένου της διακηρύξεως και στοχεύει στην επίτευξη πλήρους διαφάνειας και στην προστασία του ανταγωνισμού, η δε παράλειψη προσδιορισμού του καθιστά ασαφή τη διακήρυξη και συνεπώς μη νόμιμη (Πρακτικά Ολομ.ΕΣ της 27ης Γεν.Συν. της 29.11.2000, και της 32ης Γεν.Συν. της 20.12.2000, Αποφάσεις VI Τμήματος 295/2010, 373/2010, 46/2009, 36/2009, 22/2009, Πράξεις VI Τμήματος 5/2008, 8/2004, 2/2003, ΣτΕ 375/2009, 1808/1987, ΕΑ ΣτΕ 184/1999, Γνμδ ΝΣΚ 588/2008, 338/2001, Απόφαση ΔΕΚ C-241/2009,Lammerzahl). Ωσαύτως, η αναθέτουσα αρχή υποχρεούται να δημοσιεύει περίληψη των ουσιωδών στοιχείων της διακηρύξεως του διαγωνισμού (στα οποία συγκαταλέγονται τα είδη των προς προμήθεια αγαθών και η ακριβής ποσότητα αυτών κατά κατηγορία και είδος) στον ημεδαπό τύπο και στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία δεν επιτρέπεται να περιέχει πληροφορίες διαφορετικές από τις δημοσιευόμενες στον ελληνικό τύπο (Αποφάσεις VI Τμήματος 2263/2011, 2016/2010). Η παράλειψη ή η πλημμελής τήρηση των διατυπώσεων δημοσιότητας συνιστά παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας του διαγωνισμού, η οποία πλήττει τις αρχές του ανταγωνισμού, της πρόσβασης στις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων και της διαφάνειας και καθιστά μη νόμιμη τη διενέργειά του (Αποφάσεις VI Τμήματος 2263/2011, 1780/2011, 1646/2011).(...)από την κείμενη νομοθεσία δεν αποκλείεται μεν η κατακύρωση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού στο μοναδικό υποψήφιο ούτε όμως προκύπτει υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής να κατακυρώσει την προμήθεια στον μοναδικό προσφέροντα που κρίθηκε ικανός να μετάσχει στο διαγωνισμό, στην περίπτωση που το αποτέλεσμα αυτού, με βάση τα υπάρχοντα συγκριτικά στοιχεία κρίνεται ασύμφορο ή μη ικανοποιητικό (Πρακτικό Ολομ. ΕΣ της 24ης Γεν.Συν. της 23.11.1998, Αποφάσεις VI Τμήματος 2709/2010, 2702/2010, 1285/2010, Πράξεις ΙV Τμήματος 121/2010, 76/2010, 55/2010, 153/2009, ΣτΕ 761/2010, 375/2009, ΕΑ ΣτΕ 33/2009, Γνμδ. ΝΣΚ 369/2009, ΔΕΚ C-138/2008, Hochtief AG, C-27/1998, Fracasso και Leitschutz).
ΕΣ/ΤΜ.6/3070/2011
Παροχή υπηρεσίας - διάθεση εισητηρίων..ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 259/2011 Πράξεως του Ζ΄ Κλιμακίου,...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη μείζονα σκέψη, με στοιχεία ΙΙ και ΙΙΙ, της παρούσας αποφάσεως. Α) Το Τμήμα άγεται στην κρίση ότι ο όρος, ο οποίος αφορά στην υποβολή μαζί με την τεχνική προσφορά και οποιωνδήποτε άλλων, δηλωτικών της ποιότητας παροχής υπηρεσιών στοιχείων, που μπορούν να οδηγήσουν στην αποδοχή της, αναφέρεται σε στοιχεία διευκρινιστικά ή πληροφοριακά σε σχέση με αυτά που πρέπει να καταθέσει κάθε ενδιαφερόμενος προκειμένου η τεχνική του προσφορά να κριθεί αποδεκτή και δεν καθιστά αόριστο το τεχνικό αντικείμενο του διαγωνισμού. Τούτο δε καθόσον στη διακήρυξη προσδιορίζονταν αναλυτικά οι ελάχιστες προδιαγραφές της τεχνικής προσφοράς, η δε αναθέτουσα αρχή θεώρησε ότι οιαδήποτε πρόσθετη πληροφορία θα διευκρίνιζε τις υποβληθείσες τεχνικές προσφορές, χωρίς περαιτέρω αξιολόγησή τους, καθόσον κριτήριο αναθέσεως αποτελούσε η χαμηλότερη τιμή και όχι η συμφερότερη προσφορά. Εξάλλου, από τη γραμματική διατύπωση του όρου, η αναφορά στην «ποιότητα των υπηρεσιών» του προσφέροντος παρέχει έρεισμα να θεωρηθεί ότι αυτός εξειδικεύει το περιεχόμενο της τεχνικής προσφοράς και όχι ότι αναφέρεται στο ελάχιστο περιεχόμενο που πρέπει αυτή να έχει προκειμένου να κριθεί αποδεκτή, Β) Περαιτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι η προσθήκη όρων στο κείμενο της περιλήψεως που αποστέλλεται για δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίοι δεν περιέχονται στην εγκεκριμένη διακήρυξη, δεν προσδίδει σ’ αυτούς οιοδήποτε κύρος αλλά θεωρούνται «ως μη γεγραμμένοι» και συνεπώς δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη κατά τη σχετική διαγωνιστική διαδικασία, διότι τούτο παραβιάζει ευθέως το άρθρο 33 παρ.5 εδ. β΄ του Π.Δ/τος 59/2007 και αντιτίθεται στις αρχές της ίσης μεταχειρίσεως και της διαφάνειας, καθόσον η περίληψη στοχεύει στην ευρύτερη δυνατή δημοσιοποίηση των υπαρχόντων ουσιωδών κανονιστικών όρων της διακηρύξεως και όχι στη θέσπιση νέων τοιούτων, η οποία τυχόν δημιουργεί σύγχυση στους συμμετέχοντες. (βλ. και άρθρο 10 του ίδιου Π.Δ/τος, το οποίο επιτάσσει την αντιμετώπιση όλων των οικονομικών φορέων με διαφάνεια και χωρίς διακρίσεις καθώς και το άρθρο 17 παρ.2 περ. ε΄ του Κανονισμού Προμηθειών της ..., το οποίο ορίζει ότι η περίληψη της διακηρύξεως στον ημεδαπό τύπο δεν πρέπει να περιέχει πληροφορίες διάφορες από αυτές που δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων). Απορρίπτει την από 27.9.2011 αίτηση ανακλήσεως της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «....» και το διακριτικό τίτλο «.....».
ΕΣ/ΤΜ.6/935/2013
Προμήθεια καυσίμων θέρμανσης...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη μείζονα σκέψη της παρούσας απόφασης, το Τμήμα κρίνει τα ακόλουθα : Α) Μη νομίμως δεν περιελήφθησαν στη δημοσιευθείσα στην επίσημη εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκήρυξη οι ποσότητες των υπό προμήθεια ειδών. Η πλημμέλεια δε του μη επακριβούς προσδιορισμού της ποσότητας των προς προμήθεια ειδών ανά κατηγορία και είδος καυσίμων δεν υφίσταται μόνον στην περίληψη της διακήρυξης, αποτελούσα ουσιώδες στοιχείο του περιεχομένου της, αλλά και στη διακήρυξη, αφού για τα καύσιμα, τα οποία εξειδικεύονται σε περισσότερα είδη (βενζίνη super, βενζίνη αμόλυβδη πετρέλαιο θέρμανσης και πετρέλαιο κίνησης), δεν υπάρχουν επακριβώς προσδιοριζόμενες ποσότητες αυτών που προορίζονται για τις Ενιαίες Σχολικές Επιτροπές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αντίστοιχα του Δήμου, παρά μόνο ο συνολικός ενδεικτικός προϋπολογισμός, για όλα τα είδη καυσίμων. Τούτο δε, εξεταζόμενο αυτεπαγγέλτως υπό του Τμήματος, καθόσον άγεται ενώπιόν του λόγος περί του προσδιορισμού της ποσότητας των προς προμήθεια ειδών, καθιστά πλημμελή την όλη διαδικασία του διαγωνισμού αναφορικά με την προμήθεια καυσίμων διότι πλήττει τη νομιμότητα των γενομένων δημοσιεύσεων και στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ και στον ημεδαπό τύπο. Συνεπώς ούτε εμμέσως θα μπορούσαν να συναχθούν οι ποσότητες από τη διαίρεση της προϋπολογισθείσας δαπάνης κατά κατηγορία καυσίμων προς τη μέση τιμή πώλησης αυτών, όπως αβάσιμα ισχυρίζεται ο αιτών Δήμος, αφενός διότι δεν υπήρχε στη διακήρυξη προϋπολογισμός ανά είδος καυσίμου για τα λοιπά, πλην του Δήμου, νομικά πρόσωπα, αφετέρου διότι ουδόλως δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε. η προϋπολογιζόμενη δαπάνη του διαγωνισμού. Ο ισχυρισμός δε του αιτούντος Δήμου ότι η ως άνω πλημμέλεια είναι μη ουσιώδης καθόσον πάντως, υπήρξε δημοσίευση της περίληψης της διακήρυξης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού για την τήρηση του ως άνω τύπου δημοσιότητας δεν αρκεί, απλά, η αποστολή του σχετικού εντύπου προς τη σχετική Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά πρέπει αυτό να περιλαμβάνει όλες τις πληροφορίες, που ρητά αναφέρονται στο προαναφερθέν Παράρτημα της Οδηγίας και όχι να διαπιστώνεται σωρεία παραλείψεων, όπως στην προκειμένη περίπτωση που, στο πεδίο II.1.1) δεν αναφέρεται η ορθή ονομασία του υπό προκήρυξη διαγωνισμού, στο πεδίο II.1.5) δεν είναι ακριβής η περιγραφή της σύμβασης, στο πεδίο II.1.8) αναφέρεται εσφαλμένα ότι η σύμβαση δεν υποδιαιρείται σε τμήματα, στο πεδίο II.3. δεν αναφέρεται η διάρκεια της σύμβασης, στο πεδίο III.1.1) δεν αναφέρονται οι απαιτούμενες εγγυήσεις, στο πεδίο III.1.4) αναφέρεται εσφαλμένα ότι δεν προβλέπονται ειδικοί όροι, ενώ θα έπρεπε να αναγράφεται ότι η προσφορά για τα καύσιμα συνίσταται σε ποσοστό έκπτωσης επί της λιανικής τιμής αυτών, ενώ δεν έχουν συμπληρωθεί καθόλου τα πεδία IV.3.1) για τον αριθμό αναφοράς της σύμβασης, IV.3.7) για την ελάχιστη διάρκεια ισχύος της προσφοράς, IV.3.8) για τους όρους για το άνοιγμα των προσφορών, VI.4.1) για τον φορέα, που είναι αρμόδιος για τις προσφυγές και VI.4.3) για την υπηρεσία από την οποία παρέχονται πληροφορίες. Τέλος, οι επικαλούμενες 295/2010 απόφαση του VI Τμήματος και 99/2011 πράξη του Κλιμακίου του Δικαστηρίου τούτου δεν είναι δυνατόν να δικαιολογήσουν, και πάλι, «εύλογη εντύπωση» σχετικά με τη νομιμότητα των ως άνω πλημμελειών, αφού οι ως άνω πλημμέλειες διαπιστώθηκαν και στην προηγούμενη διαδικασία προμήθειας καυσίμων, που διενήργησε η Περιφέρεια .... και διατυπώθηκαν τόσο στην 120/2011 πράξη του Κλιμακίου όσο και στην 408/2012 απόφαση το Τμήματος τούτου, την οποία μάλιστα επικαλείται και ο αιτών Δήμος. Για το λόγο αυτό δε, είναι ομοίως απορριπτέος και ο ισχυρισμός του αιτούντος ότι τα όργανά του ενήργησαν συγγνωστώς και χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων. ..Κατ΄ ακολουθίαν των ανωτέρω και ενόψει της συνδρομής των αναφερομένων ως άνω πλημμελειών στην όλη διαγωνιστική διαδικασία, πρέπει να απορριφθεί και η αίτηση του Δήμου ... για την ανάκληση της 184/2012 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Δεν ανακαλεί την 184/2012 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΕΣ/ΤΜ.6/1225/2016
Εκπόνηση μελετών:..ζητείται η ανάκληση 12/2016 πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου Με την 12/2016 πράξη του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό ...... κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων προς έλεγχο σχεδίων συμβάσεων με την αιτιολογία ότι: α) Δεν προσκομίσθηκε η καταχώρηση και εν συνεχεία έγκριση πρωτογενούς αιτήματος στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΣ), σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 4013/2011 και του άρθρου 8 της ΚΥΑ Π1/2380/18.12.2012. Κατά τα βασίμως όμως προβαλλόμενα με τις υπό κρίση αιτήσεις, σύμφωνα και με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙΑ της παρούσας, ήδη από 9.8.2015, ήτοι από την έναρξη ισχύος των διατάξεων του άρθρου 139 του ν. 4281/2014 (άρθρα 199 παρ. 2α και 201 παρ. 4 του ν. 4281/2014, καθώς και άρθρα 96 και 97 του π.δ. 28/2015) η μη καταχώριση στο ΚΗΜΔΗΣ του πρωτογενούς αιτήματος συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα για το όργανο που εξέδωσε την πράξη ή για τον υπάλληλο που έχει την ευθύνη για την καταχώριση, ενώ στοιχείο της κανονικότητας της δαπάνης, κατά την έννοια της παραγράφου 2 του άρθρου 26 του ν. 2362/1995, αποτελεί μόνο η καταχώριση σε αυτό των οικείων δημοσίων συμβάσεων στο ΚΗΜΔΗΣ. β) Δεν προσκομίσθηκε η απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας Πελοποννήσου με την οποία εγκρίθηκαν οι όροι της διακήρυξης. Ήδη ωστόσο με τις υπό κρίση αιτήσεις προσκομίζεται η 1739/2014 (ΑΔΑ: 66437Λ1- ΞΔ2) απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής Περιφέρειας Πελοποννήσου με την οποία εγκρίθηκε η εφαρμογή της διαδικασίας του άρθρου 6 του ν. 3316/05 για την προκήρυξη ανάθεσης της επίμαχης μελέτης και τα οικεία τεύχη δημοπράτησής, καθώς και η 2023/2014 (ΑΔΑ: 760Ε7Λ1-Α7Φ) όμοια απόφαση με την οποία τροποποιήθηκε η προαναφερόμενη. γ) κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 12 του ν. 3316/2005, 1 και 3γ του ν. 3548/2007 και των υπουργικών αποφάσεων 14815/204 (ΦΕΚ Β' 2207/12/08/2014) και 12179/2.7.2014 (ΦΕΚ Β΄ 1893/11.7.2014) για τον καθορισμό των ημερησίων και εβδομαδιαίων νομαρχιακών και τοπικών εφημερίδων που έχουν τη δυνατότητα καταχώρησης δημοσιεύσεων των φορέων του Δημοσίου, δεν προσκομίσθηκαν αντίγραφα των εφημερίδων ΘΡΙΑΣΙΟ και ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΜΕΓΑΡΩΝ & ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ, και, περαιτέρω, κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 13 του ν. 3316/2005, δεν προσκομίσθηκε η δημοσίευση της διακήρυξης στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και δεν τηρήθηκε η τιθέμενη προθεσμία των πενήντα δύο (52) ημερών. Σύμφωνα δε με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙΒ της παρούσας, η μη τήρηση των προβλεπόμενων από τις προαναφερόμενες διατάξεις διατυπώσεων δημοσιότητας της επίμαχης διακήρυξης που αφορά στην εκπόνηση μελετών στα όρια περισσοτέρων δήμων και/ή μη τήρηση του ελάχιστου χρονικού διαστήματος μεταξύ της αποστολής της σχετικής περίληψης προς δημοσίευση και της διενέργειας του διαγωνισμού πλήττει τις αρχές του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού, της πρόσβασης στις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων παροχής υπηρεσιών και της διαφάνειας, συνιστά δε παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας, που καθιστά μη νόμιμη τη διαδικασία διενέργειας του διαγωνισμού. Ήδη δε με τις υπό κρίση αιτήσεις προβάλλεται ότι η ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία έχει ως αντικείμενο την επιλογή αρχικά τριών αναδόχων για την εκπόνηση προκαταρκτικών μελετών και εν συνεχεία την επιλογή, ανάμεσά τους, του τελικού αναδόχου για την εκπόνηση της κύριας μελέτης, περιλαμβάνει, δηλαδή, κατ’ ουσίαν δύο ξεχωριστούς διαγωνισμούς, όπου στον προϋπολογισμό της κύριας μελέτης δεν συνυπολογίζεται το κατ’ αποκοπή τίμημα των τριών προκαταρκτικών μελετών, με αποτέλεσμα η σχετική διαγωνιστική διαδικασία να μην υπάγεται, λόγω ποσού, στο πεδίο εφαρμογής του π.δ. 60/2007 και να μην απαιτείται η δημοσίευση της προκήρυξής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο ισχυρισμός όμως αυτός είναι αβάσιμος και απορριπτέος, καθόσον η επιλογή των αναδόχων για την εκπόνηση των ως άνω τριών προκαταρκτικών μελετών δε συνιστά ξεχωριστή διαγωνιστική διαδικασία, αλλά στάδιο της ενιαίας διαγωνιστικής διαδικασίας, η οποία αποβλέπει το μεν, στο πρώτο στάδιο, στην επιλογή τριών αναδόχων για την εκπόνηση των αντίστοιχων προκαταρκτικών μελετών, το δε, στο δεύτερο στάδιο, στην επιλογή μεταξύ των προεπιλεγέντων, ενός, που θα συντάξει την τελική μελέτη του έργου, ώστε εμπίπτει λόγω ποσού στο πεδίο εφαρμογής του π.δ. 60/2007 και απαιτείται να γίνει δημοσίευση της διακήρυξης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, εν προκειμένω, τόσο η πλημμέλεια της μη δημοσίευσης της διακήρυξης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και της μη δημοσίευσης της περίληψής της σε ημερήσια ή εβδομαδιαία τοπική εφημερίδα του Δήμου Μάνδρας, δεν έπληξαν, τελικά, όπως βασίμως προβάλλεται από τους αιτούντες, ουσιωδώς τις αρχές της διαφάνειας και της ανάπτυξης ευρύτερου ανταγωνισμού, καθόσον, το μεν, η διακήρυξη δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (τ. 678/2014), καθώς και στις εφημερίδες ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΩΝ, ΗΧΩ ΤΩΝ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΩΝ, ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΗΜΕΡΑ, ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ και, ως εκ τούτου, έλαβε ευρεία δημοσιότητα, το δε, οι στόχοι των ελλειπουσών δημοσιεύσεων, ήτοι η επίτευξη διαφάνειας και του μέγιστου δυνατού ανταγωνισμού στο πλαίσιο του διαγωνισμού, επιτεύχθηκαν σε ικανοποιητικό βαθμό, δεδομένου ότι προσήλθαν και κατέθεσαν προσφορές συνολικά επτά (7) υποψήφιοι. δ) Η διακήρυξη βάσει της οποίας διεξήχθη η ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία είναι πλημμελής καθόσον οι διατάξεις του άρθρου 19.3 αυτής, κατ’ εφαρμογή των οποίων δεν είναι επιτρεπτή η υποβολή προσφοράς από σύμπραξη, ο αριθμός συμπραττόντων στην ίδια κατηγορία της οποίας υπερέβαινε τους τρεις (3), αντίκεινται σε θεμελιώδεις αρχές του ενωσιακού δικαίου. Σύμφωνα, όμως, με όσα προηγουμένως έγιναν δεκτά, οι διατάξεις αυτές δεν έρχονται σε αντίθεση με τις επιταγές του ενωσιακού δικαίου, καθόσον δεν εμποδίζουν την ανάπτυξη ανταγωνισμού και την ίση μεταχείριση των οικονομικών φορέων ούτε περιορίζουν την αρχή της διαφάνειας (βλ. Τμ. Μείζ. Σύνθ. Ελ.Συν. 409/2012, 3032, 3033//2011).(...)Ανακαλεί την 12/2016 πράξη του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό
ΕλΣυν/Τμ.6/2159/2011
Από τις ως άνω διατάξεις (π.δ.59/2007) συνάγεται ότι όταν ένα έργο, η ύπαρξη του οποίου εκτιμάται με βάση την οικονομική και τεχνική λειτουργία του αποτελέσματος των οικείων εργασιών, μπορεί να διαιρεθεί σε περισσότερα τμήματα και το άθροισμα της προϋπολογισθείσας αξίας των επιμέρους τμημάτων εγγίζει ή υπερβαίνει το όριο των 4.845.000 ευρώ που είναι το κατώτατο, ισχύον όριο εφαρμογής του π.δ/τος 59/2007, οι διατάξεις αυτού εφαρμόζονται σε όλα τα τμήματα (υποέργα). Προκειμένου δε, να διαπιστωθεί εάν ένα ή περισσότερα υποέργα συνέχονται σε ένα ενιαίο, ολοκληρωμένο από κάθε άποψη και έτοιμο να χρησιμοποιηθεί για το σκοπό που είχε προβλεφθεί από την αναθέτουσα αρχή έργο, εφαρμόζονται λειτουργικά κριτήρια και δη: η χωροθέτηση του έργου, η ενότητα του γεωγραφικού πλαισίου, το είδος των απαιτουμένων για την κατασκευή καθενός από τα υποέργα αυτά εργασιών, η ταυτόχρονη ανάθεση της κατασκευής των μερικότερων έργων, η ταυτόχρονη έναρξη της διαδικασίας των περισσοτέρων συμβάσεων, η ομοιότητα των μελετών και η χρονική διάρκεια της κατασκευής τους. Η διαπίστωση της τεχνητής, μη επιτρεπτής κατάτμησης ενός ενιαίου έργου σε τμήματα, παρά τη συνδρομή των ως άνω κριτηρίων, παραβιάζει τους κανόνες του κοινοτικού δικαίου, που επιβάλλουν τη διενέργεια διαγωνισμού για την ανάθεση αυτού και τη δημοσίευση της οικείας προκήρυξης στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ακολούθως, η μη εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου ως προς το σύνολο των υποέργων του ενιαίου έργου, ιδίως με την αποστολή της προκήρυξης αυτών προς δημοσίευση, συνιστά πλημμέλεια, η οποία καθιστά μη νόμιμη την περαιτέρω διαδικασία του διαγωνισμού, διότι η παράλειψη των διατυπώσεων δημοσιότητας οδηγεί σε αποκλεισμό των δραστηριοποιουμένων στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εργοληπτικών επιχειρήσεων και ως εκ τούτου πλήττονται οι αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού, της πρόσβασης στις διαδικασίες ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων και της διαφάνειας (βλ. Απόφαση ΔΕΚ της 5.10.2000 στη C-16/1998, Επιτροπή κατά Γαλλίας, σελ. Ι-8315, Αποφάσεις VI Τμήματος 2507, 3741, 3740/2009, 264/2011, Πράξεις VI Τμήματος 49/2006, 33/2006, Πράξεις Ε΄ Κλιμακίου 565/2009, 562/2009, 555/2009, 148/2006, 42/2004, 41/2004, 4/2004, 365/2003, 363/2003, 359/2003). (...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω τόσο το ελεγχόμενο έργο όσο και οι λοιπές σχετιζόμενες με αυτό εργολαβίες, αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου έργου, καθόσον όλα εκτελούνται στην ίδια γεωγραφική ενότητα (τομέας Ηρακλείου), χωρίς να ασκεί ουσιώδη επιρροή το γεγονός, ότι ο ανωτέρω τομέας περιλαμβάνει περισσότερους δήμους, και αποσκοπούν στη συντήρηση και επέκταση του δικτύου ύδρευσης της ΕΥΔΑΠ Α.Ε., δηλαδή κατατείνουν στην ίδια οικονομική και τεχνική λειτουργία. Περαιτέρω, οι εργασίες που απαιτούνται για την εκτέλεσή τους (εργασίες επαναφοράς ασφαλτικού οδοστρώματος, αντικατάστασης, επισκευής, τοποθέτησης φρεατίου παροχής, σύνδεσης παροχής με την εσωτερική εγκατάσταση του υδρευόμενου, εξυγίανσης υφιστάμενων παροχών, εκσκαφής τάφρων, τοποθέτησης αγωγών διανομής ύδατος, αποκατάστασης διαρροών κ.λπ.) είναι παρόμοιες, οι δε μεταξύ τους διαφοροποιήσεις του τεχνικού τους αντικειμένου είναι επουσιώδεις και δεν αναιρούν τον «ενιαίο» χαρακτήρα του έργου, συγχρόνως δε, η έγκριση δημοπράτησης και των πέντε επίμαχων εργολαβιών έγινε εντός του ιδίου έτους 2010. Εξάλλου, το γεγονός ότι για κάποιες από τις επίμαχες εργασίες καταβάλλεται οικονομικό αντάλλαγμα από τους καταναλωτές δεν ασκεί επιρροή εν προκειμένω, καθόσον όλα τα προαναφερόμενα έργα κατατείνουν στην συντήρηση και επέκταση του δικτύου ύδρευσης της Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε.. Κατά συνέπεια και οι πέντε εργολαβίες αποτελούν ένα «ενιαίο» έργο, η τεχνητή κατάτμηση του οποίου είναι ανεπίτρεπτη καθόσον για τις επιμέρους συμβάσεις δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις του κοινοτικού δικαίου, ιδίως δε η αποστολή της προκήρυξης του ελεγχόμενου έργου στην Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, απορριπτομένου περαιτέρω, ως αβάσιμου του ισχυρισμού περί συνδρομής λόγων υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, οι οποίοι δικαιολογούν τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης, καθόσον το δημόσιο συμφέρον εξυπηρετείται προεχόντως με την τήρηση της νομιμότητας στις διαδικασίες ανάθεσης εκτέλεσης έργων και όχι, όπως στη προκειμένη περίπτωση, με την παραβίαση αυτής (βλ. Απόφ.1251, 1640/2011VI Τμ.).
ΕλΣυν/Τμ.6/2159/2011
«Επαναφορές οδοστρωμάτων και πεζοδρομίων σε εργασίες που έχουν εκτελεσθεί από συνεργεία της Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε., αντικαταστάσεις – επισκευές φρεατίων παροχών κ.ά., σε περιοχές ευθύνης τομέα Ηρακλείου, Εργολαβία Ε- 841», (...)Από τις ως άνω διατάξεις συνάγεται ότι όταν ένα έργο, η ύπαρξη του οποίου εκτιμάται με βάση την οικονομική και τεχνική λειτουργία του αποτελέσματος των οικείων εργασιών, μπορεί να διαιρεθεί σε περισσότερα τμήματα και το άθροισμα της προϋπολογισθείσας αξίας των επιμέρους τμημάτων εγγίζει ή υπερβαίνει το όριο των 4.845.000 ευρώ που είναι το κατώτατο, ισχύον όριο εφαρμογής του π.δ/τος 59/2007, οι διατάξεις αυτού εφαρμόζονται σε όλα τα τμήματα (υποέργα). Προκειμένου δε, να διαπιστωθεί εάν ένα ή περισσότερα υποέργα συνέχονται σε ένα ενιαίο, ολοκληρωμένο από κάθε άποψη και έτοιμο να χρησιμοποιηθεί για το σκοπό που είχε προβλεφθεί από την αναθέτουσα αρχή έργο, εφαρμόζονται λειτουργικά κριτήρια και δη: η χωροθέτηση του έργου, η ενότητα του γεωγραφικού πλαισίου, το είδος των απαιτουμένων για την κατασκευή καθενός από τα υποέργα αυτά εργασιών, η ταυτόχρονη ανάθεση της κατασκευής των μερικότερων έργων, η ταυτόχρονη έναρξη της διαδικασίας των περισσοτέρων συμβάσεων, η ομοιότητα των μελετών και η χρονική διάρκεια της κατασκευής τους. Η διαπίστωση της τεχνητής, μη επιτρεπτής κατάτμησης ενός ενιαίου έργου σε τμήματα, παρά τη συνδρομή των ως άνω κριτηρίων, παραβιάζει τους κανόνες του κοινοτικού δικαίου, που επιβάλλουν τη διενέργεια διαγωνισμού για την ανάθεση αυτού και τη δημοσίευση της οικείας προκήρυξης στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ακολούθως, η μη εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου ως προς το σύνολο των υποέργων του ενιαίου έργου, ιδίως με την αποστολή της προκήρυξης αυτών προς δημοσίευση, συνιστά πλημμέλεια, η οποία καθιστά μη νόμιμη την περαιτέρω διαδικασία του διαγωνισμού, διότι η παράλειψη των διατυπώσεων δημοσιότητας οδηγεί σε αποκλεισμό των δραστηριοποιουμένων στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εργοληπτικών επιχειρήσεων και ως εκ τούτου πλήττονται οι αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού, της πρόσβασης στις διαδικασίες ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων και της διαφάνειας (βλ. Απόφαση ΔΕΚ της 5.10.2000 στη C-16/1998, Επιτροπή κατά Γαλλίας, σελ. Ι-8315, Αποφάσεις VI Τμήματος 2507, 3741, 3740/2009, 264/2011, Πράξεις VI Τμήματος 49/2006, 33/2006, Πράξεις Ε΄ Κλιμακίου 565/2009, 562/2009, 555/2009, 148/2006, 42/2004, 41/2004, 4/2004, 365/2003, 363/2003, 359/2003). (...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω τόσο το ελεγχόμενο έργο όσο και οι λοιπές σχετιζόμενες με αυτό εργολαβίες, αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου έργου, καθόσον όλα εκτελούνται στην ίδια γεωγραφική ενότητα (τομέας Ηρακλείου), χωρίς να ασκεί ουσιώδη επιρροή το γεγονός, ότι ο ανωτέρω τομέας περιλαμβάνει περισσότερους δήμους, και αποσκοπούν στη συντήρηση και επέκταση του δικτύου ύδρευσης της ΕΥΔΑΠ Α.Ε., δηλαδή κατατείνουν στην ίδια οικονομική και τεχνική λειτουργία. Περαιτέρω, οι εργασίες που απαιτούνται για την εκτέλεσή τους (εργασίες επαναφοράς ασφαλτικού οδοστρώματος, αντικατάστασης, επισκευής, τοποθέτησης φρεατίου παροχής, σύνδεσης παροχής με την εσωτερική εγκατάσταση του υδρευόμενου, εξυγίανσης υφιστάμενων παροχών, εκσκαφής τάφρων, τοποθέτησης αγωγών διανομής ύδατος, αποκατάστασης διαρροών κ.λπ.) είναι παρόμοιες, οι δε μεταξύ τους διαφοροποιήσεις του τεχνικού τους αντικειμένου είναι επουσιώδεις και δεν αναιρούν τον «ενιαίο» χαρακτήρα του έργου, συγχρόνως δε, η έγκριση δημοπράτησης και των πέντε επίμαχων εργολαβιών έγινε εντός του ιδίου έτους 2010. Εξάλλου, το γεγονός ότι για κάποιες από τις επίμαχες εργασίες καταβάλλεται οικονομικό αντάλλαγμα από τους καταναλωτές δεν ασκεί επιρροή εν προκειμένω, καθόσον όλα τα προαναφερόμενα έργα κατατείνουν στην συντήρηση και επέκταση του δικτύου ύδρευσης της Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε.. Κατά συνέπεια και οι πέντε εργολαβίες αποτελούν ένα «ενιαίο» έργο, η τεχνητή κατάτμηση του οποίου είναι ανεπίτρεπτη καθόσον για τις επιμέρους συμβάσεις δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις του κοινοτικού δικαίου, ιδίως δε η αποστολή της προκήρυξης του ελεγχόμενου έργου στην Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, απορριπτομένου περαιτέρω, ως αβάσιμου του ισχυρισμού περί συνδρομής λόγων υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, οι οποίοι δικαιολογούν τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης, καθόσον το δημόσιο συμφέρον εξυπηρετείται προεχόντως με την τήρηση της νομιμότητας στις διαδικασίες ανάθεσης εκτέλεσης έργων και όχι, όπως στη προκειμένη περίπτωση, με την παραβίαση αυτής (βλ. Απόφ.1251, 1640/2011VI Τμ.).