ΣτΕ/1552/2022

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:«Μελέτη, προμήθεια, εγκατάσταση, δοκιμές και θέση σε λειτουργία με το κλειδί στο χέρι (EPC/turn-key project) Μονάδας Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (...) με μηχανές εσωτερικής καύσης (ΜΕΚ) φυσικού αερίου, παραγόμενης ωφέλιμης θερμικής ισχύος > 65 Mwth στις εγκαταστάσεις του ΑΗΣ ...»(....)Εξ άλλου, ο ισχυρισμός της αιτούσης ότι το περιεχόμενο της συνεργασίας μεταξύ αυτής και της εταιρείας «... ... ...» και η δέσμευση της τελευταίας για την εκτέλεση των εργασιών μακροχρόνιας συντήρησης προέκυπταν από την από 4.2.2022 επιστολή προθέσεως συνεργασίας που υπεγράφη μεταξύ των δύο εταιρειών, είναι απορριπτέος προεχόντως διότι προβάλλεται απαραδέκτως τον πρώτον ενώπιον του Δικαστηρίου, χωρίς να έχει περιληφθεί σχετικός ισχυρισμός στην παρέμβαση της αιτούσης ενώπιον της ΕΑΔΗΣΥ και να έχει εξετασθεί αυτός από την Αρχή. Τούτο δε ανεξαρτήτως του ότι, κατά τους ισχυρισμούς της αιτούσης, η ως άνω επιστολή προθέσεως συνεργασίας δεν είχε υποβληθεί με τον φάκελο της προσφοράς της ενώπιον του αναθέτοντος φορέα. Κατ’ ακολουθίαν, ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλομένη απόφαση ότι δεν κατελείπετο περιθώριο εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 310 του ν. 4412/2016 και 7.2.2. του Τεύχους 2 της Διακήρυξης, απορριπτομένων όλων των περί του αντιθέτου προβαλλομένων από την αιτούσα.Απορρίπτει την υπό κρίση αίτηση.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:ανοικτός ηλεκτρονικός διαγωνισμός για την ανάδειξη αναδόχων σε τριάντα επτά (37) Εργολαβίες (Έργα) κατασκευής και συντήρησης δικτύων Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας στο σύνολο των διοικητικών περιοχών του ΔΕΔΔΗΕ και τους ΤΚΣΔ/ΔΠΑ και ΤΤΕΔ/ΔΠΝ αυτού, συνολικής προϋπολογισθείσας αξίας 2.400.000.000,00€, πλέον Φ.Π.Α.(....)Δηλαδή, η δήλωση στο ΕΕΕΣ περί στήριξης στην τεχνική και επαγγελματική ικανότητα τρίτου φορέα, η οποία έχει, κατά τη διακήρυξη, συγκεκριμένες έννομες συνέπειες, που συνίστανται στην υποχρέωση εκτέλεσης των εργασιών από τον τρίτο, στην επαγγελματική και τεχνική ικανότητα του οποίου στηρίζονται οι υποψήφιοι, σε συνδυασμό με τη φύση του ΕΕΕΣ, δεν επιτρέπουν να αποδοθεί η επίμαχη δήλωση περί στήριξης στις ικανότητες τρίτου φορέα σε ασάφεια, δυνάμενη να διευκρινισθεί με τη διαδικασία του άρθρου 310 του ν. 4412/2016(....)Επειδή, ενόψει των ανωτέρω, ο ανωτέρω λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί, εφόσον η άρση της φερομένης ασάφειας του ΕΕΕΣ δεν είναι δυνατή με την απλή εναρμόνιση ή αντιπαραβολή δικαιολογητικών ή των ήδη υποβληθέντων ΕΕΕΣ, αλλά προϋποθέτει την αντικατάσταση του υποβληθέντος από την αιτούσα ΕΕΕΣ του τρίτου οικονομικού φορέα «...-... ΑΕ», κατά το μέρος που περιλαμβάνει δήλωση περί συμμετοχής του ως τρίτου προς στήριξη της τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας της αιτούσας (και) για το επίμαχο Τμήμα 12 «ΔΙΚΤΥΑ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ... ΚΑΙ ...».Απορρίπτει την αίτηση.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:...η αναθέτουσα αρχή προκήρυξε ανοικτή διαδικασία κάτω των ορίων για την επιλογή αναδόχου υλοποίησης του υποέργου «Πιλοτικές Δράσεις για την Προώθηση των Ευπαθών Ομάδων και των Νέων στην Απασχόληση στο Δήμο ..., στο πλαίσιο της ΒΑΑ/ΟΧΕ της ...(Διαδημοτικό Κοινωνικό Δίκτυο "...")», με κριτήριο κατακύρωσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει βέλτιστης σχέσης ποιότητας - τιμής.(....)Περαιτέρω, ο ισχυρισμός φέρεται αορίστως και συνεπώς απαραδέκτως διότι αφ΄ ενός μεν η προσφεύγουσα δεν επικαλείται διάταξη του νόμου ή τη διακήρυξης από την οποία να προκύπτει ότι η αναθέτουσα αρχή οφείλει να υπογράφει τα έγγραφά της με προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή, άλλως απαλλάσσεται και ο προσφέρων από την υποχρέωση να θέτει ο ίδιος προηγμένη ψηφιακή υπογραφή επί των εγγράφων του, και διότι αφ΄ ετέρου δε η προσφεύγουσα δεν συσχετίζει το επιχείρημα αυτό με ισχυρισμό ακύρωσης της προσβαλλόμενης απόφασης. Για τους λόγους αυτούς πρέπει να απορριφθεί η προσφυγή και να γίνει δεκτή η παρέμβαση, διότι ορθά και σύννομα η προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε την προσφορά της προσφεύγουσας με την αιτιολογία ότι το επίμαχο ΤΕΥΔ του μέλους της προσφεύγουσας ένωσης δεν φέρει προηγμένη ψηφιακή ηλεκτρονική υπογραφή ως απαιτείται επί ποινή αποκλεισμού της προσφοράς από τον διαγωνισμό.

Προμήθεια μονάδας αφαλάτωσης...Επειδή, από τα ανωτέρω δεδομένα, ιδίως δε από i) το είδος της επιχειρηματικής δραστηριότητας της αιτούσης, ii) το ότι η εταιρεία αυτή εγνώριζε, όπως αναφέρει και στην κρινόμενη αίτησή της, ότι ο Δήμος … είχε χρηματοδοτηθεί για την προμήθεια μονάδος αφαλάτωσης, iii) μάλιστα δε σε βάρος των πιστώσεων του έτους 2007 του σχετικού προγράμματος εκτέλεσης εργασιών από τον ΟΤΑ Περιφερείας … και iv) από το εύλογο ενδιαφέρον της αιτούσης για την υλοποίηση του προγράμματος αυτού, τεκμαίρεται ότι η αιτούσα εταιρεία εγνώριζε το περιεχόμενο των πράξεων, κατά των οποίων εστράφη η από 1.9.2008 προσφυγή της, σε χρόνο προγενέστερο του πενθημέρου, που προηγήθηκε της ασκήσεώς της. Επομένως, η προσφυγή αυτή ήταν εκπρόθεσμη και, κατ’ ακολουθίαν, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη και να γίνει δεκτή η ασκηθείσα παρέμβαση.

Παροχή υπηρεσιών «Ψηφιοποίηση – Αποτύπωση – Καταχώρηση Γεωγραφικών και Περιγραφικών Δεδομένων του Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας(...) Επιδιώκεται η αναθεώρηση της 1056/2021 απόφασης του Εβδόμου Tμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου


Το Τμήμα, με την προσβαλλόμενη 1056/2021 απόφασή του, δεχόμενο ότι δεν υφίστανται οι διακωλυτικοί λόγοι υπογραφής των συμβάσεων, που αναφέρονται στην προηγούμενη σκέψη υπό στοιχεία i και ii, απέρριψε τελικά τις προσφυγές, κρίνοντας ότι υφίσταται ο τελευταίος ως άνω διακωλυτικός λόγος που διαπίστωσε το Κλιμάκιο.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Με την αίτηση αυτή η αιτούσα εταιρεία επιδιώκει να ακυρωθεί η υπ' αριθμ. 1332/2020 απόφαση του 7ου Κλιμακίου της Αρχής Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών.(....)Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω κριθέντων, και δεδομένου ότι εν προκειμένω η αιτούσα εταιρεία καλυπτόταν κατά το χρόνο της δηλώσεως στο ΕΕΕΣ από πιστοποιητικό φορολογικής ενημερότητας μηνιαίας διάρκειας, παρίσταται μη νομίμως αιτιολογημένη, όπως βασίμως προβάλλεται, η κρίση της ΑΕΠΠ, σύμφωνα με την οποία η αρνητική απάντηση της αιτούσας στο βασικό ερώτημα του ΕΕΕΣ ήταν «αντικειμενικά» ανακριβής με αποτέλεσμα να συντρέχει ο λόγος απόρριψης της προσφοράς της, κατ’ εφαρμογήν της διάταξης του άρθρου 4. 2. δ (i) της διακήρυξης.(....)Συνεπώς, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις 20, 21 και 24, δεν επιτρέπεται να αποδοθεί στην αιτούσα, ενώ αυτή δηλώνει νομίμως στο ΕΕΕΣ ότι δεν βρίσκεται σε κατάσταση αθέτησης της εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεών της, παράβαση της προαναφερθείσας υποχρέωσης ενημέρωσης της αναθέτουσας αρχής, εκδηλούμενη ειδικώς μέσω της παράλειψης δηλώσεως στο ΕΕΕΣ του γεγονότος της υπαγωγής της σε ρύθμιση/διακανονισμό φορολογικής οφειλής, η οποία, όμως, δεν προβλέπεται από το κανονιστικό πλαίσιο του διαγωνισμού ως αυτοτελής λόγος αποκλεισμού οικονομικού φορέα, όπως αντιθέτως και με μη νόμιμη αιτιολογία έκρινε η ΑΕΠΠ, σύμφωνα και με όσα βασίμως προβάλλονται.Δέχεται την αίτηση.

Καθαριότητα επιβατικών σταθμών...Εξάλλου, η επίκληση στοιχείων που περιλαμβάνονται σε άλλα έγγραφα της οικονομικής προσφοράς και όχι στους πίνακες αυτής και ειδικότερα τα στοιχεία που προκύπτουν από την υπεύθυνη δήλωση που υπέβαλε η αιτούσα με την προσφορά της, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 68 του ν. 3863/2010 και στην παράγραφο Α..2.3.1.2 της διακήρυξης, δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη για τη συναγωγή αριθμητικών συμπερασμάτων ως προς τη σύνθεση της προσφοράς της αιτούσας, πρωτίστως για τον λόγο ότι τα ποσά αυτά, αναλυόμενα κατά τρόπο διαφορετικό από τους πίνακες της οικονομικής προσφοράς, είχαν ανάγκη πρόσθετων υπολογισμών και αριθμητικών πράξεων. Και τούτο ανεξαρτήτως αν θα ήταν νόμιμη, κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 310 του ν. 4412/2016, η συμπλήρωση ή διευκρίνιση της οικονομικής προσφοράς διά παραπομπής σε στοιχεία που περιλαμβάνονται στη δήλωση αυτή, η υποχρεωτική υποβολή της οποίας σε διαγωνιστικές διαδικασίες, κατά την αιτιολογική έκθεση των διατάξεων του άρθρου 68 του ν.3863/2010, έχει τεθεί προς εξυπηρέτηση διαφορετικού σκοπού που συνδέεται με την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Επειδή, ενόψει των ανωτέρω, η υπό κρίση αίτηση πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της. Επειδή, κατόπιν της απορρίψεως της κρινόμενης αιτήσεως επιβάλλεται εις βάρος της αιτούσης εταιρίας η καταβολή του υπολειπομένου ενός τρίτου του παραβόλου, ύψους 3.224 ευρώ, προς είσπραξη του οποίου διατάσσεται η διαβίβαση αντιγράφου της παρούσης αποφάσεως στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, ώστε να επιμεληθεί της διαδικασίας για την εν λόγω είσπραξη το αρμόδιο, κατ’ άρθρο 5 παρ. 5 του π.δ. 238/2003 (Α΄ 214), Τμήμα Εκκαθάρισης Δικαστικών Δαπανών (βλ. ΕΑ 41/2017).

Ανάθεση υπηρεσιών φύλαξης...Συνεπώς, κατά τους ισχυρισμούς της αιτούσης, εφ’όσον η εταιρεία «…» δεν είχε υποβάλει με την τεχνική προφορά της τα ανωτέρω δικαιολογητικά, έπρεπε να αποκλεισθεί από την περαιτέρω διαδικασία του διαγωνισμού. Οι ως άνω ισχυρισμοί της αιτούσης, όμως, δεν πιθανολογούνται σοβαρά ως βάσιμοι. Τούτο διότι, η διακήρυξη δεν αξίωνε ρητώς την προσκομιδή των εν λόγω ειδικών αδειών και εγκρίσεων με τον φάκελο των τεχνικών προσφορών των διαγωνιζομένων, Εν όψει δε των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχειρίσεως των διαγωνιζομένων που διέπουν τους δημόσιους διαγωνισμούς, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι στοιχειοθετείται λόγος αποκλεισμού υποψηφίου, σε περίπτωση μη υποβολής δικαιολογητικών, για τα οποία δεν προβλέπεται ρητώς ή δεν συνάγεται σαφώς από την διακήρυξη ότι πρέπει να κατατεθούν υποχρεωτικώς με τον φάκελο της προσφοράς. Συνεπώς, τα περί του αντιθέτου προβαλλόμενα από την αιτούσα πρέπει να απορριφθούν.

«8. Επειδή, κατά τον χρόνο υποβολής της προσφοράς της αιτούσης είχε λήξει η ισχύς τόσο του εταιρικού της πτυχίου όσο και πτυχίων των στελεχών της. Στον φάκελο των δικαιολογητικών της περιέλαβε υπεύθυνη δήλωση του εκπροσώπου της, στην οποία ανέφερε ότι είχε ζητηθεί η ανανέωση των παραπάνω πτυχίων, ανέγραφε δε τις ημερομηνίες και τους αριθμούς πρωτοκόλλου των αιτήσεων. Με την προαναφερθείσα απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου η αιτούσα αποκλείσθηκε από τα περαιτέρω στάδια του διαγωνισμού με την αιτιολογία ότι δεν είχε συμπεριλάβει στον φάκελο των δικαιολογητικών της «βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας (Δ15) περί της ημερομηνίας υποβολής του αιτήματος για ανανέωση και της πληρότητας του φακέλου ... από την οποία θα προκύπτει ότι ο διαγωνιζόμενος υπέβαλε αίτηση τηρώντας την απαιτούμενη προθεσμία ...». Στην απόφαση αυτή γίνεται, για την στήριξή της, επίκληση, μεταξύ άλλων, και σχετικής εγκυκλίου του Υπουργείου ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. (10/Δ17γ/05/φν439/30.5.2008), η οποία αναφέρεται σε βεβαίωση με το παραπάνω περιεχόμενο. 9. Επειδή, η παραπάνω αιτιολογία πιθανολογείται σοβαρά ότι δεν είναι νόμιμη. Διότι η Διακήρυξη δεν περιλαμβάνει στα δικαιολογητικά, των οποίων η υποβολή με τον φάκελο της προσφοράς αξιώνεται επί ποινή αποκλεισμού, βεβαίωση με το αναφερόμενο στην προσβαλλόμενη πράξη περιεχόμενο. Επομένως, η αιτούσα εταιρεία δεν όφειλε να υποβάλει τέτοια βεβαίωση και συνακόλουθα δεν μπορούσε να αποκλεισθεί λόγω της μη υποβολής της επίμαχης βεβαιώσεως. Η μνεία δε της προαναφερθείσης εγκυκλίου δεν αρκεί για την στήριξη της εν λόγω πράξεως, δεδομένου ότι η εγκύκλιος αυτή δεν αναφερόταν στην Διακήρυξη, εφ’ όσον εκδόθηκε μετά την δημοσίευση της Διακηρύξεως. Η αναθέτουσα αρχή είχε την δυνατότητα άλλωστε να εφαρμόσει την πρόβλεψη του άρθρου 4 παρ. 6 της Διακηρύξεως και να ζητήσει την συμπλήρωση της υπεύθυνης δηλώσεως του εκπροσώπου της αιτούσης με βεβαίωση με το περιεχόμενο, το οποίο προσδιορίζει η παραπάνω εγκύκλιος ή με οποιοδήποτε άλλο κατάλληλο αποδεικτικό έγγραφο. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, οι σχετικοί ισχυρισμοί που προβάλλονται με την κρινόμενη αίτηση είναι βάσιμοι.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ- Αποκλεισμός από διαγωνισμό:Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, η αιτούσα ανώνυμη εταιρεία αποκλείσθηκε από τον επίδικο διαγωνισμό με την αιτιολογία ότι υπέβαλε με την προσφορά της την από 12-5-2009 υπεύθυνη δήλωση του Αντιπροέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της …, στην οποία ο τελευταίος δηλώνει ότι (α) δεν έχει διαπράξει σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα συναφές με το αντικείμενο του διαγωνισμού ή σε σχέση με την επαγγελματική του ιδιότητα και (β) δεν είναι ένοχος σοβαρών ψευδών δηλώσεων κατά την παροχή των απαιτουμένων κατά τη διακήρυξη πληροφοριών, ενώ περιήλθε εις γνώση της Επιτροπής του Διαγωνισμού ότι ο εν λόγω καταδικάσθηκε αμετακλήτως, με την 381/2009 απόφαση του Αρείου Πάγου, σε ποινή φυλάκισης 10 μηνών με τριετή αναστολή για το αδίκημα της συκοφαντικής δυσφήμισης, το οποίο διέπραξε στα πλαίσια ετέρου δημοσίου διαγωνισμού.., ως Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της συμμετασχούσης στον εν λόγω διαγωνισμό εταιρείας «….», με σκοπό τον αποκλεισμό συνυποψηφίου του, διέπραξε, δηλαδή, σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα συναφές με το αντικείμενο του επίδικου διαγωνισμού και σε άμεση σχέση με την επαγγελματική του ιδιότητα, το οποίο, μάλιστα, απέκρυψε στην δήλωσή του, και, επομένως, επηρεάζεται εξ όλων αυτών η φερεγγυότητα και επαγγελματική αξιοπιστία τής αιτούσης εταιρείας, της οποίας είναι Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος..(..) Η ανωτέρω κρίση της αναθέτουσας αρχής φαίνεται νομίμως και επαρκώς αιτιολογημένη, δεν κλονίζεται δε από τις ως άνω προβληθείσες αιτιάσεις, διότι η αναθέτουσα αρχή ευλόγως θεώρησε ότι η φερεγγυότητα και αξιοπιστία του υποψηφίου αναδόχου κρίνεται και ενόψει της συμμετοχής του σε διαγωνιστικές διαδικασίες, που αποτελεί μέρος της επαγγελματικής του δραστηριότητας .., καθώς και ότι, ενόψει του τριμήνου, που μεσολάβησε από τη δημοσίευση της ανωτέρω αποφάσεως του Αρείου Πάγου μέχρι τη σύνταξη της ανωτέρω υπευθύνου δηλώσεως, ο Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της αιτούσης εταιρείας ώφειλε, εν πάση περιπτώσει, επιδεικνύοντας την απαιτούμενη επιμέλεια, να ενημερωθεί, προτού συντάξει και υπογράψει την εν λόγω δήλωση, για την έκβαση της εν λόγω δίκης.Επειδή, με τα δεδομένα αυτά, δεν πιθανολογείται σοβαρά ότι μη νομίμως αποκλείσθηκε η αιτούσα εταιρεία για τους προαναφερθέντες λόγους. Πρέπει, επομένως, να απορριφθεί η υπό κρίσιν αίτηση και να γίνει δεκτή η παρέμβαση.