Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΣτΕ/421/2009

Διαγωνισμός μελετών και ειδικότερα αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά του αποκλεισμού της προσφοράς της αιτούσας. «Επειδή, από τα στοιχεία του φακέλλου προκύπτει ότι με την από 23.1.2006 αίτηση εκδηλώσεως ενδιαφέροντος της αιτούσης συμπράξεως ορίσθηκε ως «κοινός εκπρόσωπος της σύμπραξης» ο … αγρονόμος τοπογράφος μηχανικός, και ως «συντονιστής της μελέτης» ο …, αρχιτέκτων μηχανικός. Εν όψει των προεκτεθέντων, ο …, ως κοινός εκπρόσωπος της αιτούσης συμπράξεως ήταν, ευθέως εκ του νόμου, και συντονιστής των μελών της, νομίμως δε, σύμφωνα με το άρθρο 20 της Διακηρύξεως, ορίσθηκε διαφορετικό πρόσωπο, ο …, ως συντονιστής της μελέτης (και όχι ως συντονιστής της σύμπραξης). Πιθανολογείται, συνεπώς, σοβαρά η βασιμότητα του προβαλλομένου λόγου, κατά τον οποίο, μη νομίμως, με την 205/29.5.2006 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ....αποκλείσθηκε η αιτούσα σύμπραξη από τον διαγωνισμό με την αιτιολογία ότι δεν συμπίπτουν τα πρόσωπα του κοινού εκπροσώπου της σύμπραξης και του συντονιστή αυτής. Πρέπει, επομένως, η κρινόμενη αίτηση και να απορριφθεί η παρέμβαση.»

ΜΕΛΕΤΕΣ:Με τα δεδομένα αυτά, και λαμβάνοντας υπόψη το ALX 57814/26.4.2016 (αριθ. πρωτ. Ε.Σ. 33129/26.4.2016) έγγραφο του Αντιπροέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της …., με το οποίο βεβαιώνεται ότι δεν εκκρεμεί καμία ένσταση, προσφυγή ή αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά του κύρους του διαγωνισμού, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν εμφιλοχώρησαν ουσιώδεις πλημμέλειες στην ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία και ότι, συνεπώς, δεν συντρέχει λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος με το ως άνω έγγραφο σχεδίου συμφωνίας-πλαισίου, αντίγραφο του οποίου τηρείται σε ηλεκτρονική μορφή στη Γραμματεία αυτού.Δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος με το ALX 57814/26.4.2016 (αριθ. πρωτ. Ε.Σ. 33129/26.4.2016) έγγραφο του Αντιπροέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της …. σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο μεταξύ της εταιρείας …. και της σύμπραξης μελετητικών γραφείων - μελετητών «….», για την εκπόνηση «Γεωλογικών και γεωτεχνικών ερευνών και μελετών για την επέκταση προς Εύοσμο και συμπλήρωση γεωλογικών και γεωτεχνικών ερευνών και μελετών για την επέκταση προς … και για το αμαξοστάσιο … του Μετρό … (RFP-243/13)»

Διαγωνισμός για την ανάθεση εκπόνησης μελέτης. Αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά της απόρριψης της προσφοράς της αιτούσας σύμπραξης διότι εταιρεία-μέλος της δεν διέθετε εταιρικό πτυχίο της καλούμενης τάξης για κατηγορία μελέτης. 10. Επειδή, η Επιτροπή, εκτιμώντας τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς και λαμβάνοντας υπ' όψη ότι, πρώτον, κατά τη Διακήρυξη, η οποία δεν προκύπτει ότι είχε αμφισβητηθεί από τα αιτούντα Γραφεία Μελετών, οι διαγωνιζόμενοι προσκομίζουν πτυχίο κατάταξης στις καλούμενες κατηγορίες και τάξεις και ότι η εγγραφή τους στα μητρώα πρέπει να είναι σε ισχύ κατά την ημερομηνία λήξης της παραλαβής των φακέλων συμμετοχής στο διαγωνισμό και δεύτερον, κατά το άρθρο 6 παρ. 2 του Π.Δ. 799/1978, η προθεσμία εντός της οποίας υποχρεούται η Διοίκηση να διενεργεί τις μεταβολές της κατάστασης των μελετητών και γραφείων μελετών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η προαγωγή πτυχίου είναι εξηκονθήμερη από την υποβολή της σχετικής αίτησης και όχι τριακονθήμερη (δεδομένου ότι η προθεσμία των 30 ημερών αφορά ανανέωση πτυχίου ή αναθεώρηση πτυχίου λόγω αποχωρήσεως ή θανάτου ή αντικαταστάσεως μέλους Γραφείου Μελετών), κρίνει ότι η βασιμότητα των προβαλλομένων αιτιάσεων κατά του αποκλεισμού της σύμπραξης των αιτούντων Γραφείων δεν πιθανολογείται σοβαρά Και τούτο διότι, ανεξαρτήτως του ότι η συμπράττουσα εταιρεία «..... .............» δεν προσκόμισε, με τον φάκελλο των δικαιολογητικών, πτυχίο της καλούμενης τάξης στην κατηγορία μελέτης 27, όπως ρητώς απαιτεί η Διακήρυξη, πάντως, κατά την ημερομηνία λήξης της παραλαβής των φακέλων συμμετοχής στο διαγωνισμό (20.12.2007), δεν είχε παρέλθει η ανωτέρω 60ήμερη προθεσμία από την υποβολή της αίτησής της στη Διοίκηση (9.11.2007) για την προαγωγή του πτυχίου από την Β΄ στη Γ΄ τάξη. Επίσης, σύμφωνα με τη Διακήρυξη, σε περίπτωση της μη προσκόμισης από διαγωνιζόμενο του απαιτούμενου πτυχίου, η Αναθέτουσα Αρχή οφείλει να προχωρήσει στον αποκλεισμό του από το διαγωνισμό και συνεπώς τα περί υπέρβασης των άκρων της διακριτικής ευχέρειας, κατά τον αποκλεισμό της σύμπραξης των αιτούντων Γραφείων, δεν φαίνεται να ευσταθούν. 11. Επειδή, κατόπιν αυτών πρέπει να απορριφθεί η αίτηση και να γίνει δεκτή η παρέμβαση. Διά ταύτα Απορρίπτει την αίτηση.»

Διαγωνισμός για την ανάθεση εκπονήσεως της μελέτης διευθέτησης της κοίτης ποταμού. Αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά της διακήρυξης, η οποία απέκλειε λόγω προϋπολογισμού την συμμετοχή μελετητικών γραφείων με πτυχίο Δ΄ τάξεως. Το αιτούν δεν προέβαλε συγκεκριμένα σφάλματα της διακηρύξεως και των συνοδευόντων αυτήν τευχών ως προς τον τρόπο υπολογισμού της προεκτιμώμενης αμοιβής της τοπογραφικής μελέτης, αλλά προέβη εξ υπαρχής στον υπολογισμό της αμοιβής αυτής, εκκινώντας από διαφορετικά δεδομένα ως προς την έκταση του φυσικού αντικειμένου του έργου. Απορρίπτει την αίτηση. Ομοια η 176/2008 ΣτΕ (Ασφ).

Δημόσια έργα. Πότε ακυρώνεται το αποτέλεσμα των δημοπρασιών. Ο σχετικά μικρός και περιορισμένος αριθμός των διαγωνιζομένων δεν ισοδυναμεί άνευ ετέρου με ανεπαρκή συναγωνισμό. Ποσοστό έκπτωσης που κρίνεται ως μικρό δεν αρκεί από μόνο του για να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι υπάρχουν ενδείξεις προσυνεννόησης των συναγωνιζομένων. Ανεπαρκώς αιτιολογείται η κρίση της Διοίκησης ότι το ποσοστό έκπτωσης κρίνεται οικονομικά μή ικανοποιητικό για τα συμφέροντα του Δημοσίου. Δεκτή η αίτηση ακύρωσης.

ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ-ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΩΝ:«Από τον έλεγχο των οκτώ (8) αυτών ψηφοδελτίων προκύπτει ότι φέρουν σταυρούς προτίμησης που έχουν τεθεί σε θέση που η οριζόντια γραμμή αυτών πλησιάζει ή εγγίζει ή συναντάται με την κάθετη γραμμή του αρχικού γράμματος (Κ) του επωνύμου του εν λόγω υποψηφίου, εκτός του 221 ψηφοδελτίου, στο οποίο ο σταυρός προτίμησης έχει τεθεί δεξιά του ονόματος τούτου και εγγίζει το τελευταίο γράμμα του πατρωνύμου. Όμως, ο προαναφερόμενος τρόπος σχηματισμού των σταυρών αυτών δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι, κατά τρόπο προφανή, έγινε για τη διάκριση των αντίστοιχων εκλογέων, αλλά είναι τυχαίος, οφειλόμενος είτε στη πεποίθηση του εκλογέα ότι ο προαναφερόμενος τρόπος γραφής δεν είναι πλημμελής είτε σε αδεξιότητα ή ανεπαρκή όρασή του». Η κρίση αυτή του δικάσαντος δικαστηρίου, είναι νομίμως και επαρκώς αιτιολογημένη και στηρίζεται στους κανόνες της λογικής και στα διδάγματα της κοινής πείρας. Εξάλλου, το δικαστήριο της ουσίας δεν υιοθετεί, όπως ισχυρίζεται ο αναιρεσείων, δύο αντιφατικές μεταξύ τους εκδοχές, αλλά, προς αιτιολόγηση της σχετικής κρίσης του αναφέρει δυο πιθανά ενδεχόμενα που δικαιολογούν τον εν λόγω σχηματισμό των σταυρών.(...)Απορρίπτει την αίτηση.

ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ:Επειδή, προβάλλεται ότι η βαθμολόγηση της παρεμβαίνουσας σύμπραξης είναι μη νόμιμη διότι, κατά παράβαση του άρθρου 7 παρ. 6β του Ν. 3316/2005, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο δημοσίευσης της διακήρυξης, της οποίας κατισχύει, τα μέλη της εν λόγω σύμπραξης αναγράφουν στους πίνακες ανειλημμένων υποχρεώσεων μόνον τις εκπονούμενες μελέτες της κατηγορίας ή των κατηγοριών στις οποίες μετέχουν στο διαγωνισμό και όχι όλες τις εκπονούμενες μελέτες και παρεχόμενες υπηρεσίες που συνιστούν το συνολικό μελετητικό φόρτο. Η αιτίαση όμως αυτή δεν πιθανολογείται σοβαρά ως βάσιμη, δεδομένου ότι στο υπόδειγμα 3 (του προσαρτήματος ΙΙΙ), σύμφωνα με το οποίο, κατά το άρθρο 23.2.4 της διακήρυξης, καταρτίζεται ο Πίνακας Ανειλημμένων Υποχρεώσεων, ρητώς προβλέπεται ότι ο κατάλογος (εκπονούμενων μελετών ή υπηρεσιών) συμπληρώνεται με όλες τις εκπονούμενες μελέτες «στην κατηγορία στην οποία συμμετέχει ο υποψήφιος». Απαραδέκτως εξ άλλου η αιτούσα σύμπραξη αμφισβητεί παρεμπιπτόντως τη νομιμότητα του εν λόγω ειδικού όρου της διακήρυξης με την υπό κρίση αίτηση, η οποία στρέφεται κατά της αξιολόγησης των τεχνικών προσφορών. Εν όψει δε αυτού, αβασίμως η αιτούσα είχε προβάλει με την προδικαστική προσφυγή της και επαναλαμβάνει με την υπό κρίση αίτηση, ότι όφειλε η Επιτροπή Διαγωνισμού να καλέσει τον συντονιστή της παρεμβαίνουσας σύμπραξης «να προσκομίσει συμπληρωματικό υποτεύχος ανειλημμένων υποχρεώσεων όλων των μελών της σύμπραξης, πέραν των κατηγοριών μελετών στις οποίες μετέχουν τα μέλη με τα πτυχία τους στο σχήμα». Επίσης, δεν πιθανολογείται σοβαρά ως βάσιμη, η αιτίαση που είχε προβληθεί με την προσφυγή και επαναλαμβάνεται με την υπό κρίση αίτηση, σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή διαγωνισμού, όφειλε, εν όψει του ότι χαρακτηρίζει στο Πρακτικό ΙΙ μέτριες τις ανειλημμένες υποχρεώσεις της παρεμβαίνουσας σύμπραξης και περιορισμένης έκτασης της αιτούσης σύμπραξης, «να προβεί σε προσεγγιστικότερη εκτίμηση της διαφοροποίησης αυτής βάσει των στοιχείων των φακέλλων, ώστε να υπάρξει συσχετισμός των ανειλημμένων υποχρεώσεων των δύο ομάδων, αποτιμώμενες σε αμοιβές ανεκτέλεστων τμημάτων ανειλημμένων μελετών ή υπηρεσιών συμβούλου». Και τούτο διότι η αιτούσα είχε αορίστως υποστηρίξει με την προσφυγή της ότι, μετά από σχετική σύγκριση, διεπίστωσε ότι «η ομάδα μελέτης οδού της σύμπραξης 2 [της παρεμβαίνουσας] έχει πολλαπλάσιες ανειλημμένες υποχρεώσεις από τις αντίστοιχες στο στάδιο 7 [της αιτούσης]», χωρίς δηλαδή να παραθέτει συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία θα υποχρέωναν την αναθέτουσα αρχή σε αιτιολογημένη απόρριψη της κρινόμενης αιτίασης. Τέλος, ο ισχυρισμός ότι η ισοβαθμία των τεχνικών προσφορών των δύο συμπράξεων είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα έχει ως συνέπεια οι σταθμισμένες βαθμολογίες των δύο συμπράξεων να είναι ίδιες μετά το άνοιγμα των οικονομικών προσφορών, με αποτέλεσμα, εφόσον ισοβαθμήσουν στην πρώτη θέση, το αδιέξοδο και την αναγκαστική ακύρωση του διαγωνισμού, απαραδέκτως προβάλλεται το πρώτον με την υπό κρίση αίτηση, αν ήθελε θεωρηθεί ότι συνιστά συγκεκριμένη αιτίαση κατά της προσβαλλόμενης πράξης.Επειδή, κατόπιν αυτών πρέπει να απορριφθεί η αίτηση και να γίνει δεκτή η παρέμβαση

Υπογραφή σχεδίου σύμβασης με αντικείμενο την εκπόνηση μελέτης:..Με βάση τα προεκτεθέντα το παρόν Τμήμα κρίνει ότι από την 6/2014 απόφαση ασφαλιστικών μέτρων του Διοικητικού Εφετείου ..., με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων της με α/α 2 σύμπραξης «...» και κρίθηκε ότι δε χρειάζεται να εξεταστεί η σχετική ένστασή της λόγω της διαγνωσθείσας αλυσιτέλειάς της, παράγεται δεσμευτικό δεδικασμένο (πρβλ. Ελ.Συν. Ολ. Πρακτ. 16/19.12.2012, αποφ. Μειζ. Επταμ. Συνθ. 31, 32/2013, 1540/2014, VI Tμ. 28, 1004, 5003/2013, 1989, 1720/2012, 2157/2011). Αντίθετη ερμηνευτική εκδοχή θα έπληττε κατά καίριο τρόπο την ασφάλεια δικαίου και την πρακτική αποτελεσματικότητα του Δικαίου της Ένωσης, όπως αυτή εκφράζεται από τις ρυθμίσεις των ως άνω κοινοτικών οδηγιών περί παροχής προσωρινής προστασίας. Εξάλλου, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν ανωτέρω, η πρακτική αποτελεσματικότητα του Δικαίου της Ένωσης σε συνδυασμό με την ανάγκη ταχείας εκκαθάρισης των διαφορών του προσυμβατικού σταδίου, επιτάσσει τη δέσμευση του Ελεγκτικού Συνεδρίου από την ως άνω κρίση του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά (πρβλ. Ελ.Συν. VI Τμ. 1720/2012). Περαιτέρω, από τα κριθέντα με την ως άνω απόφαση ασφαλιστικών μέτρων του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά, ως προς την αλυσιτέλεια της ένστασης της 4ης κατά σειρά κατάταξης συμμετέχουσας σύμπραξης, ευλόγως δημιουργήθηκε στην αναθέτουσα αρχή η πεποίθηση ότι και η ένσταση της 6ης κατά σειρά κατάταξης συμμετέχουσας εταιρείας δε χρειαζόταν να εξεταστεί λόγω αλυσιτέλειας, πρωτίστως για λόγους ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων και εξασφάλισης της κατά το δυνατόν επί ίσοις όροις συμμετοχής τους στην ως άνω διαδικασία. Η πεποίθηση δε αυτή, ότι δηλαδή η αιτούσα δε χρειαζόταν να προβεί σε εκ νέου εξέταση της ένστασης της με α/α 1 εταιρείας, που είχε καταταχθεί στην 6η θέση κατά το άνοιγμα των τεχνικών προσφορών, ακόμη κι αν εσφαλμένα έκρινε ότι αυτή ήταν εκπρόθεσμη, δημιουργήθηκε δικαιολογημένα ως αντανακλαστικό επακόλουθο των κριθέντων με την ως άνω απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, δοθέντος ότι, όπως η οριστική έννομη προστασία, και η προσωρινή έννομη προστασία του ν. 3886/2010 αποβλέπει στην εφαρμογή των αρχών της νομιμότητας και της χρηστής διοίκησης στους δημόσιους διαγωνισμούς (πρβλ. ΣτΕ Ολ. 2176/2004, ΣτΕ 2681, 4643/2011, 459/2001, 3944/1995, 370/1997,  ΔΕφΑθ 767/2013, 483/2012, ΕΑ 167/2013, 861/2006, 294/2004, 598/2002, Πρωτοδικείο αποφ. της 10.7.1997 T-227/95, AssiDomän Kraft Products κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκ. 44-45). Στην προκείμενη δε περίπτωση δεν πρόκειται περί διαστολής της δεσμευτικότητας της ως άνω απόφασης ασφαλιστικών μέτρων, αλλά κατ’ ουσία για εν τοις πράγμασι εναρμόνιση της Διοίκησης προς την εξενεχθείσα δικαστική κρίση, που έκρινε επί παρόμοιου περιεχομένου ένστασης, προς αποκατάσταση της αρχής του επί ίσοις όροις ανταγωνισμού των διαγωνιζομένων. (...)Κατ’ ακολουθία αυτών, που προηγουμένως έγιναν δεκτά, η ένδικη αίτηση αναθεώρησης και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση πρέπει να γίνουν δεκτές, να αναθεωρηθεί η 6230/2015 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου και να υπογραφεί το οικείο σχέδιο σύμβασης.

Διαγωνισμός για την ανάθεση εκπόνησης μελέτης. Αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά της αποδοχής της προσφοράς άλλων διαγωνιζομένων. «Επειδή, από τις ανωτέρω διατάξεις της διακηρύξεως, στις οποίες απαριθμούνται τα δικαιολογητικά και αποδεικτικά που πρέπει να περιληφθούν στον φάκελλο των «Δικαιολογητικών συμμετοχής», προκύπτει, κατά την κρίση της Επιτροπής, ότι δεν απαιτείτο να συμπεριληφθούν στον εν λόγω φάκελλο οι κατά το άρθρο 18.3 δηλώσεις συνεργασίας, αλλά τα σχετικά δικαιολογητικά μπορούσαν να περιληφθούν στον φάκελο της τεχνικής προσφοράς ως αποδεικτικά της τεχνικής ικανότητας του διαγωνιζομένου σχήματος. Συνεπώς, ορθώς, αν και με άλλη αιτιολογία, έγιναν δεκτές στην επόμενη φάση του διαγωνισμού οι συμπράξεις …… και ………… και δεν πιθανολογείται η βασιμότητα του προβαλλομένου από την αιτούσα λόγου ότι οι ως άνω συμπράξεις έπρεπε να αποκλεισθούν λόγω μη υποβολής των δικαιολογητικών του άρθρου 18.3 της διακηρύξεως. Ο κοινός εκπρόσωπος της συμπράξεως έχει, ευθέως εκ του νόμου, και την ιδιότητα του συντονιστή των μελών αυτής. Νόμιμος ο ορισμός διαφορετικού προσώπου ως συντονιστή της ομάδας μελέτης και ως συντονιστή των μελών της σύμπραξης. Απορρίπτει την αίτηση.»

Διαγωνισμός για την ανάθεση της εκπονήσεως μελέτης. Αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατά της αποδοχής της προσφοράς της παρεμβαίνουσας. Με το περιεχόμενο αυτό η προσφορά της παρεμβαίνουσας δεν φαίνεται να παραβιάζει τις σχετικές με τη σύνταξη των οικονομικών προσφορών των διαγωνιζομένων διατάξεις του κανονιστικού πλαισίου του διαγωνισμού, ανερχομένη δε, για την επίδικη κατηγορία μελέτης 1 ή 2, σε 369.477,69 ευρώ (και όχι σε 5834 ευρώ, όπως εσφαλμένως υπολαμβάνει η αιτούσα), δεν παραβιάζει τα οριζόμενα, με το άρθρο 4 της αποφάσεως ΔΜΕΟ/α/οικ/1161/15.7.2005 του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Eργων (ΦΕΚ Β 1064), όρια (κατώτατο και ανώτατο) παραδεκτού των οικονομικών προσφορών. Δεν πιθανολογούνται, συνεπώς, σοβαρώς ως βάσιμοι οι περί του αντιθέτου ισχυρισμοί της αιτούσης εταιρείας, οι οποίοι πρέπει να απορριφθούν, όπως και η αίτηση στο σύνολό της, και να γίνει δεκτή η ασκηθείσα παρέμβαση. Κατά την άποψη, όμως, της Προέδρου, η αίτηση, εισαγομένη ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, είναι απορριπτέα προεχόντως λόγω της ιδιωτικής φύσεως της συμβάσεως στην οποία κατατείνει ο διαγωνισμός. Τούτο δε, εν όψει και της υπ' αριθ. 12/2007 αποφάσεως του Α.Ε.Δ. εκδοθείσης επί αποφατικής συγκρούσεως δικαιοδοσίας, διότι η συμβατική παροχή πάσης φύσεως μελετητικών υπηρεσιών τεχνικού εμπειρογνώμονος στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού της χωροταξίας και της οικιστικής αναπτύξεως, όταν μάλιστα δεν διέπεται από τις διατάξεις περί μελετών του ν. 1418/1984 ή άλλου νόμου εξασφαλίζοντος εξαιρετικό καθεστώς υπέρ του αντισυμβαλλομένου Δημοσίου, είναι συμβατική σχέση του κοινού αστικού δικαίου και απόκειται κατά πάντα, δηλαδή τόσο ως προς την εκτέλεση της συμβάσεως όσο και ως προς την προσυμβατική διαδικασία, στα πολιτικά δικαστήρια. Διά ταύτα Απορρίπτει την υπό κρίση αίτηση.»