1238797/2026

Περί ειδικών μέτρων προστασίας των εξ Αιγύπτου Ελλήνων υπηκόων και ομογενών.

ΙΚΑ ΕΤΑΜ – Αναγνώριση ή μη χρόνου στρατιωτικής θητείας Ελλήνων ομογενών σε αλλοδαπές Ένοπλες Δυνάμεις, ως συντάξιμης με εξαγορά – Προϋποθέσεις.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Θα πρέπει να λάβει χώραν νομοθετική ρύθμιση για να αντικατασταθεί το πιστοποιητικό τύπου Α΄ από την Ελληνική Στρατολογία με αντίστοιχο πιστοποιητικό αλλοδαπής χώρας, μαζί με έγγραφο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας της Ελλάδος, από το οποίο να εμφαίνεται ότι ο χρόνος στρατιωτικής θητείας στις αλλοδαπές Ένοπλες Δυνάμεις οποιασδήποτε χώρας Ελλήνων ομογενών, που έχουν υπερβεί το 45ο έτος της ηλικίας τους, υπερβαίνει ή είναι ίσος με την θητεία στην Ελλάδα ώστε να αναγνωρισθεί ο χρόνος της στρατιωτικής θητείας ως συντάξιμη υπηρεσία κατόπιν εξαγοράς από το ΙΚΑ ΕΤΑΜ με την προβλεπόμενη διαδικασία. Η νομοθετική αυτή ρύθμιση για να επιτευχθεί, κατά τα προαναφερθέντα, μπορεί να είναι είτε αυτοτελής, είτε να χωρήσει κατόπιν τροποποιήσεως των διατάξεων του άρθρου 56 του Ν. 3421/2005, είτε στα πλαίσια διακρατικής συμφωνίας, με σύναψη διεθνούς συμβάσεως που θα κυρωθεί με νόμο, όπως έχει ήδη συμβεί σε ανάλογες παρεμφερείς περιπτώσεις.

α) Δικαίωμα ή μη χορήγησης, του κατωτάτου ορίου σύνταξης λόγω θανάτου από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ από 27-12-1984 σε συνταξιούχο, η οποία κατέστη εκ μεταβιβάσεως συνταξιούχος από το Γ.Λ.Κ. β) Εφαρμογή ή μη των διατάξεων της παρ.3 του άρθρου 13 του ν.997/1979, καθώς και της παρ.6 του άρθρου 5 του ν. 3232/2004, και στα μέλη της οικογενείας συνταξιούχων του Γ.Λ.Κ., τα οποία λαμβάνουν στρατιωτική ή πολεμική σύνταξη εκ μεταβιβάσεως.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
α) Η συνταξιούχος Μ.Μ., η οποία κατέστη εκ μεταβιβάσεως συνταξιούχος λόγω θανάτου του συζύγου της από 27-12-1984, ο οποίος λάμβανε αναπηρική και στρατιωτική σύνταξη που του χορηγήθηκε εξ’ αιτίας της υπηρεσίας του, υπηρετών ως χωροφύλακας, και όχι πολεμική σύνταξη κατά την εκτέλεση της στρατιωτικής του υπηρεσίας, δεν δικαιούται να λαμβάνει το κατώτατο όριο σύνταξης από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, διότι ο σύζυγός της και η ιδία δεν υπήγοντο στην περίπτωση της παρ.6 του άρθρου 5 του ν. 3232/2004. β) Η παρ.3 του άρθρου 13 του ν.997/1979 (όπως ίσχυε), καθώς και η παρ.6 του άρθρου 5 του ν. 3232/2004 έχουν προσωποπαγή χαρακτήρα, αφού τα δικαιώματα που προστατεύουν περιορίζονται μόνο στους έχοντες την ιδιότητα του αναπήρου ή θύματος πολέμου κατά την εκτέλεση της στρατιωτικής τους υπηρεσίας και δεν καταλαμβάνουν και τα μέλη τα οποία λαμβάνουν στρατιωτική ή πολεμική σύνταξη εκ μεταβιβάσεως, διότι η εξίσωση όλων των αναπήρων και θυμάτων πολέμου και των εξ αυτών ελκόντων δικαιώματα, που έγινε με το άρθρο 4 του ν. 3670/2008, εξαιρεί τα δικαιώματα και ευεργετήματα που έχουν θεσπιστεί με συνταξιοδοτικές διατάξεις. (ομοφ.)

Εάν εξακολουθούν να ισχύουν ή όχι και μετά την 1.1.2017, ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του άρθρου 38 του ν. 4387/2016, οι διατάξεις του άρθρου 14 του ν. 2837/2000, που αφορούν την εισοδηματική ενίσχυση των μισθωτών που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας και ασφαλίζονται για τον κλάδο σύνταξης από παροχή εξαρτημένης εργασίας στο πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και νυν e-ΕΦΚΑ, δεδομένου ότι δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη για μείωση της ασφαλιστικής εισφοράς των χαμηλόμισθων εργαζόμενων στο άρθρο αυτό, και σε καταφατική περίπτωση, εάν είναι δυνατή η σώρευση μειώσεων στις ασφαλιστικές εισφορές, δηλαδή η ταυτόχρονη μείωση εισφοράς ασφαλισμένου ή και /εργοδότη, ως εισοδηματική ενίσχυση με βάση το άρθρο 14 του ν.2837/2000.(..)
Οι διατάξεις του άρθρου 14 του ν. 2837/2000 εξακολουθούν να ισχύουν ως ειδικές, και μετά την 1.1.2017, ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του ν. 4387/2016, λόγω της μη ρητής κατάργησής τους, και επειδή πρόκειται για διατάξεις αμιγώς εισοδηματικής ενίσχυσης, που δεν θίγουν στην ουσία τους τις ασφαλιστικές εισφορές, είναι δυνατή η σώρευσή τους, όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή τους, και με τις διατάξεις των παραγράφων 1 εδάφιο β΄ και 10 του άρθρου 38 του ν. 4387/2016, ως ισχύει, οι οποίες προβλέπουν αμιγώς μείωση των ασφαλιστικών εισφορών (κατά πλειοψηφία).

«Ειδική Παροχή Προστασίας Μητρότητας Ασφάλιση και απεικόνιση στην Αναλυτική Περιοδική Δήλωση (Α.Π.Δ.) : α) των μισθωτών εργαζομένων και δικηγόρων με έμμισθη εντολή του ιδιωτικού τομέα βάσει του αρ. 228 (228Α) του Π.Δ. 80/2022 από την Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.) και β) των μισθωτών εργαζομένων, Ι.Δ.Α.Χ.-Ι.Δ.Ο.Χ., που εφαρμόζονται σε αυτούς η εργατική νομοθεσία και των απασχολούμενων με σύμβαση έμμισθης εντολής σε υπηρεσίες του Δημοσίου Τομέα του αρ. 14 του Ν. 4270/2014, βάσει της παρ. 2 του αρ. 36 του ν. 4808/2021, από τον φορέα του Δημοσίου που τους ασφαλίζει στην Α.Π.Δ. Κοινών Επιχειρήσεων.» ΑΔΑ: 970Κ46ΜΑΠΣ-ΥΣΨ
Σχετ.: 1) Οι υπ’ αριθμ. 20/2009 και 91/2011 εγκύκλιοι του τ. ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, για την ασφάλιση από Δ.ΥΠ.Α. 2) Η υπ’ αριθμ. 39686/2024 Κ.Υ.Α, (ΦΕΚ 4099 Β/12-7-2024) «Ειδική άδεια και παροχή προστασίας της μητρότητας για όλες τις μισθωτές του e-ΕΦΚΑ ή άλλου φορέα ασφάλισης ασθένειας μισθωτών», όπως ισχύει

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ-ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ: Ερωτάται : α) εάν ορθά ο e-ΕΦΚΑ, συμμορφούμενος με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 23 του ν. 4529/2018, συνεχίζει να εφαρμόζει τις διατάξεις περί συνεχιζόμενης θεραπείας που προβλέπονταν από τις καταστατικές διατάξεις των εντασσόμενων κλάδων, τομέων και λογαριασμών υγείας και συγκεκριμένα τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 31 του α.ν. 1846/1951 για το τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 7 του ν.δ. 1390/1973 για τον τ. ΟΓΑ και τις διατάξεις του εδαφ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 24 του π.δ. 554/1977, όπως προστέθηκε με το άρθρο 7 του π.δ. 276/1982 για το τ. ΤΑΥΤΕΚΩ, ή εάν οι συγκεκριμένες διατάξεις έχουν πάψει να ισχύουν από την 01-03-2019, ήτοι από την έναρξη ισχύος της διάταξης της παρ. 2 του άρθρου 23 του ν. 4529/2018, και σε περίπτωση που οι διατάξεις περί συνεχιζόμενης θεραπείας εξακολουθούν να ισχύουν, ερωτάται, β) εάν η αιτούσα είναι δικαιούχος συνεχιζόμενης θεραπείας από ίδιο δικαίωμα λόγω της ασφαλιστικής ικανότητας που της είχε χορηγηθεί από 01-03-2016 έως 28-02-2017, βάσει ημερών εργασίας που είχε η ίδια πραγματοποιήσει, όταν κατά το χρόνο που επήλθε ο ασφαλιστικός κίνδυνος, την 16-10-2017, ήταν στην πραγματικότητα έμμεσα ασφαλισμένη στο σύζυγό της (δηλ. από 03-03-2017 έως 28-02-2018), γ) εάν το τέκνο της, που πάσχει εκ γενετής από μακροχρόνια ασθένεια και φέρει ποσοστό αναπηρίας 67%, μπορεί να συνεχίζει να έλκει το δικαίωμα από το πρωτότυπο δικαίωμα της μητέρας του, δ) εάν ο e-ΕΦΚΑ είναι υποχρεωμένος κοινωνικοασφαλιστικά σε τέτοιες περιπτώσεις να αναζητεί αυτεπαγγέλτως το φυσικό πατέρα του τέκνου, με δεδομένο ότι αυτός δύναται ενδεχομένως να διαθέτει ενεργή ασφαλιστική ικανότητα και ε) εάν τέκνο με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, σύμφωνα με το εδάφιο στ΄ της παρ. 2 του άρθρου 22 του ν. 4529/2018, δύναται να θεωρηθεί μέλος οικογένειας του αδελφού άμεσα ασφαλισμένου στον e-ΕΦΚΑ όταν δεν συμβιώνει με τον αδελφό του και ο τελευταίος δεν έχει επωμιστεί το βάρος της συντήρησής του και με δεδομένο ότι οι φυσικοί γονείς ή ο πατριός είναι εν ζωή και δεν διαθέτουν ασφαλιστική ικανότητα ή έχουν εγκαταλείψει το τέκνο για διάφορους λόγους. (...) Μετά την έναρξη ισχύος του άρθρου 23 του ν. 4529/2018 έχουν πάψει να ισχύουν οι διατάξεις περί συνεχιζόμενης θεραπείας (της παραγράφου 3 του άρθρου 31 του α.ν. 1846/1951 για το τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, της παραγράφου 6 του άρθρου 7 του ν.δ. 1390/1973 για τον τ. ΟΓΑ και της παρ. 1 εδαφ. β΄ του άρθρου 24 του π.δ. 554/1977, όπως προστέθηκε με το άρθρο 7 του π.δ. 276/1982 για το τ. ΤΑΥΤΕΚΩ). Όμως σε περίπτωση που άμεσα ή έμμεσα ασφαλισμένος είχε ενταχθεί πριν την έναρξη ισχύος του άρθρου αυτού, δυνάμει των ως άνω, ειδικών διατάξεων, σε καθεστώς συνεχιζόμενης θεραπείας, αυτή δεν διακόπτεται, εφόσον με αποφάσεις – γνωματεύσεις των αρμοδίων Υγειονομικών Επιτροπών και ήδη του ΚΕ.Π.Α. εξακολουθεί να υφίσταται η ιατρική αναπηρία για την οποία χορηγήθηκε η παροχή της συνεχιζόμενης θεραπείας. Τέκνο χωρίς ασφαλιστική ικανότητα δικαιούται να ασφαλισθεί στον ασφαλιστικό φορέα του φυσικού πατέρα του, εφόσον, βεβαίως, αυτός διαθέτει ενεργή ασφαλιστική ικανότητα, όμως, απαιτείται, προς τούτο, η υποβολή στον e-ΕΦΚΑ σχετικής αίτησης του ιδίου του πατέρα του, και πάντως ο ΕΦΚΑ δεν υποχρεούται να αναζητεί αυτεπαγγέλτως τον φυσικό πατέρα του τέκνου, καθώς κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται από τις σχετικές διατάξεις. Στην περίπτωση, κατά την οποία το τέκνο με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω δεν συμβιώνει με τον αδελφό του και ο τελευταίος δεν έχει επωμιστεί το βάρος της συντήρησής του, αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μέλος της οικογένειας του άμεσα ασφαλισμένου αδελφού του και να αποκτήσει έτσι ασφαλιστική ικανότητα για υγειονομική περίθαλψη (ομόφωνα).

Με την ένδικη έφεση ο εκκαλών επιδιώκει την ακύρωση της …/27.10.2020 πράξης της Α΄ Διεύθυνσης Απονομής Συντάξεων και Εφάπαξ Δημοσίου Τομέα του e-ΕΦΚΑ, με την οποία κανονίστηκε η σύνταξη του εκκαλούντος, προς τον σκοπό του επανακανονισμού αυτής βάσει του προϊσχύσαντος του ν. 4387/2016 νομοθετικού συνταξιοδοτικού καθεστώτος, χωρίς την κράτηση για εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων και τις μειώσεις του ν. 4093/2012, οι οποίες έχουν κριθεί αντισυνταγματικές.

Με την υπό κρίση έφεση ετέθη και το ζήτημα αν στις τακτικές μηνιαίες αποδοχές των δικαστικών λειτουργών, οι οποίες λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της αναλογίας μεταξύ αποδοχών ενεργείας και συντάξιμων αποδοχών, περιλαμβάνεται και η αποζημίωση που τυχόν παρέχεται σε αυτούς λόγω της συμμετοχής τους στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο.

Η Ολομέλεια του Δικαστηρίου, κατόπιν και των διευκρινίσεων που δόθηκαν στην επαναδιάσκεψη της 8.3.2023, σεβόμενη τη δικαιοδοσία του κατά το άρθρο 88 παρ. 2 του Συντάγματος Δικαστηρίου, ως αυτή οριοθετήθηκε στη σκέψη 5, κρίνει ότι, εκ μόνου του λόγου ότι εγέρθηκε ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου το αναφερθέν στην προηγούμενη σκέψη ζήτημα, οφείλει, ως εκ της φύσης του ζητήματος και του ότι τούτο δεν έχει επιλυθεί με απόφαση του ως άνω ειδικού Δικαστηρίου, να απόσχει άνευ ετέρου και ανεξαρτήτως κάθε άλλου συναφούς ζητήματος, της εξετάσεως αυτού ώστε να παραπεμφθεί η κρινόμενη έφεση, ως προς τούτο, στο κατά το Σύνταγμα εν λόγω αρμόδιο ειδικό Δικαστήριο