ΑΕΠΠ/359/2019

Η Πράξη 31/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο «Ασφαλτοστρώσεις Δ.Κ. Μεγαλόπολης» του ομώνυμου Δήμου, με συμβατικό τίμημα 1.716.437,44 ευρώ, πλέον Φ.Π.Α.. Η απόφαση εκδόθηκε μετά τη συνεδρίαση της 16ης Ιανουαρίου 2025. Διαπιστώθηκε ότι η αρχική επιλογή του πρώτου μειοδότη ως προσωρινού αναδόχου ακυρώθηκε λόγω μη δήλωσης του ακριβούς ανεκτέλεστου υπολοίπου εργολαβικών συμβάσεων στο Ε.Ε.Ε.Σ., μια κρίση που επικυρώθηκε από το Διοικητικό Εφετείο Τρίπολης. Κατόπιν αυτού, αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος ο δεύτερος στη σειρά μειοδοσίας οικονομικός φορέας. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, επιτρέποντας την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, με την επισήμανση για την υποχρεωτική προσθήκη της ενιαίας κράτησης 0,1% υπέρ της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ.

Με την προδικαστική προσφυγή, ο προσφεύγων επιχείρηση ζητά την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής με αριθμό 117/2018, η οποία τον αποκλείει από τη διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης έργου. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΥΠΑΙΘΡΙΩΝ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΘΗΡΑΣ» με εκτιμώμενη αξία 275.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Ο προσφεύγων κατετάγη πρώτος στη φάση των οικονομικών προσφορών, αλλά αποκλείστηκε στη φάση της αξιολόγησης δικαιολογητικών συμμετοχής, επειδή δεν πληρούσε το κριτήριο της μη υπέρβασης των ανώτατων επιτρεπτών ορίων ανεκτελέστου υπολοίπου εργολαβικών συμβάσεων, όπως ορίζεται στο άρθρο 20 παρ. 4 του ν. 3669/2008.

Τροποποίηση των υπ’ αρ. α) 366884/16-5-1994 κοινής απόφασης των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Γεωργίας «Τεχνικός Κανονισμός ενδοκοινοτικής απόκτησης και εισαγωγών από τρίτες χώρες Πολλαπλασιαστικού υλικού καλλιεργούμενων φυτικών ειδών» (Β’ 409), β) 1224/37627/29-03-2016 υπουργικής απόφασης «Απόκτηση από άλλα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) πολλαπλασιαστικού υλικού καλλιεργούμενων φυτικών ειδών από φυσικά και νομικά πρόσωπα για τις ανάγκες σποράς ή φύτευσης των αγροτικών τους εκμεταλλεύσεων» (Β’ 953) και γ) 258623/19-8-2003 υπουργικής απόφασης «Προϋποθέσεις χορήγησης έγκρισης αναπαραγωγής ποικιλιών φυτών μεγάλης καλλιέργειας, κτηνοτροφικών φυτών και οσπρίων, κηπευτικών και κονδύλων πατάτας για φύτευση, μη εγγεγραμμένων στον Εθνικό Κατάλογο» (Β’ 1212).

Εκτέλεση έργου...Υπό τις περιστάσεις αυτές, και σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν ανωτέρω στη σκέψη 9, το Δικαστήριο, εκτιμώντας το σύνολο των ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών της ελεγχόμενης ανάθεσης, άγεται στην κρίση ότι το κύριο αντικείμενο αυτής είναι η υλοποίηση έργου οδοποιίας, κατά την έννοια της προπαρατεθείσης παρ. 1 περιπ. 6) και 7) του άρθρου 2 του ν. 4412/2016,και συγκεκριμένα η πλήρης αποκατάσταση των οριζοντιογραφικών χαρακτηριστικών, του οδοστρώματος και των συνοδών τεχνικών έργων των κατεστραμμένων από την προμνησθείσα θεομηνία αγροτικών δρόμων της Τ.Κ. .... του Δ.Λ.. Οι ανατιθέμενες εργασίες υπάγονται στην έννοια του δημοσίου έργου αφενός ενόψει του ότι συντελούν στην άρτια και λειτουργική ολοκλήρωση της αποκατάστασης του αγροτικού οδικού δικτύου και, αφετέρου, διότι ορίζεται ότι θα εκτελεστούν κατ΄εφαρμογή της 13/2021 μελέτης της Διεύθυνσης Υποδομών και Τεχνικών Έργων του Δ.Λ, στην οποία προβλέπεται, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως στη σκέψη 11, α) η υποχρέωση καθορισμού Μηχανικού Π.Ε ή ΤΕ ως υπευθύνου της Διεύθυνσης του έργου από πλευράς του αναδόχου, β) η υποχρέωση τήρησης από τον ανάδοχο των προβλεπόμενων στην μελέτη μεθόδων κατασκευής, γ) η υποχρέωση τήρησης από τον ανάδοχο των οριζόμενων στη μελέτη τεχνικών προδιαγραφών, οι οποίες εναρμονίζονται με τις προμνησθείσες ΕΤΕΠ και δ) η υποχρέωση χρήσης των προβλεπόμενων στη μελέτη προδιαγραφών ΕΛ.Ο.Τ. και I.S.O. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο προέχων χαρακτήρας της σύμβασης δεν είναι μεικτός, συγκείμενος από προμήθειες και εργασίες παρεχόμενες χωρίς ειδικές γνώσεις και μεθόδους, όπως αβασίμως αιτιάται η προσβαλλομένη, αλλά συνιστά ολοκληρωμένο έργο οδοποιίας που αποσκοπεί στην έντεχνη αποκατάσταση της λειτουργικότητας αγροτικών οδών στην οποία απέβλεψε προσφεύγων Δ.Λ. με την συγκεκριμένη ανάθεση. Συνεπώς, νομίμως η σχετική διαπραγμάτευση διενεργήθηκε για την ανάθεση δημοσίου έργου, και νομίμως προβλέφθηκαν τόσο στον προϋπολογισμό του έργου όσο και στο σχέδιο σύμβασης κονδύλια γενικών εξόδων, εργολαβικού οφέλους, απροβλέπτων και αναθεώρησης τιμών.

Επιλογή αναδόχου για την κατασκευή έργου...Επειδή, σε συνέχεια των εκατέρωθεν προβαλλόμενων ισχυρισμών, σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου και τις διατάξεις της διακήρυξης, προκύπτει ότι το οικείο πεδίο του ΕΕΕΣ είχε συμπληρωθεί ορθώς και πλήρως (βλ. ad hoc Aπόφαση ΕΑ ΣΕ 292/2019 σκ. 16), η απόρριψη δε από την αναθέτουσα αρχή της προσφοράς του προσφεύγοντος για το λόγο αυτό δεν παρίσταται νόμιμη και οι περί του αντιθέτου προβαλλόμενοι ισχυρισμοί της είναι απορριπτέοι, ως αβάσιμοι. Εν προκειμένω, ο προσφεύγων ρητά δήλωσε στο επίμαχο πεδίο 6 της Ενότητας Β του Μέρους IV του *****, ότι καλύπτει την απαίτηση του άρθρου 22Γ μέσω της εγγραφής στο ***** με αρ. **** και ενημερότητα πτυχίου σε ισχύ με αρ.πρωτ. ****, παρέχοντας προαποδεικτικά τα στοιχεία των εγγράφων εκείνων τα οποία θα προσκόμιζε σε περίπτωση ανάδειξης του ως προσωρινού αναδόχου, ή στην περίπτωση ενεργοποίησης της παρ. 5 του άρθρου 79 ν 4412/2016, προς απόδειξη μη συνδρομής του οικείου λόγου αποκλεισμού. Επίσης, πέραν της δήλωσης ότι καλύπτει την απαίτηση του άρθρου 22Γ στο οποίο περιλαμβάνεται η υποχρέωση περί μη υπέρβασης των ανώτατων επιτρεπτών ορίων ανεκτέλεστου υπολοίπου εργολαβικών συμβάσεων, προέβη ομοίως σε ρητή διακριτή αναφορά των ιδίων κεφαλαίων και των παγίων του, που ομοίως ζητούνται από το άρθρο 22Γ. Αβασίμως, επομένως, ισχυρίζεται η αναθέτουσα Αριθμός απόφασης: 1609/2020 24 αρχή ότι η προσφορά του κατέστη ανεπίδεκτη εκτίμησης. Ακόμη δε και εάν ήθελε υποτεθεί ότι «δεν προέκυπτε σαφώς η πλήρωση του άρθρου 22.Γ της διακήρυξης», ως αβασίμως ισχυρίζεται η αναθέτουσα αρχή με τις οικείες απόψεις της και πάλι, δοθέντος ότι απόδειξη πλήρωσης του ανεκτέλεστου, κατά τους σαφείς όρους της διακήρυξης, αποτελεί η ενημερότητα πτυχίου σε ισχύ η οποία σαφώς δηλώθηκε από τον προσφεύγοντα στο επίμαχο πεδίο, κατά τα ως άνω, η αναθέτουσα αρχή όφειλε να καλέσει τον προσφεύγοντα και μάλιστα κατά δεσμία αρμοδιότητα, βάσει του άρθρου 102 παρ. 5, να παράσχει τυχόν διευκρινήσεις. Η δε επίκληση από μέρους της αναθέτουσας αρχής της με αρ. 146/2020 Απόφασης ΑΕΠΠ, ουδόλως αφορά στα ίδια πραγματικά περιστατικά, όπου ο εκεί προσφεύγων ουδέν δήλωσε στο οικείο πεδίο παρά μόνο συμπλήρωσε τη γενική ένδειξη (α) του Μέρους IV περί πλήρωσης των Κριτηρίων Επιλογής χωρίς να παρέχεται μάλιστα από τη διακήρυξη τέτοια δυνατότητα. Συνεπώς, οι ισχυρισμοί της αναθέτουσας αρχής κρίνονται απορριπτέοι γενόμενων δεκτών των ισχυρισμών του προσφεύγοντος και η προσβαλλόμενη πάσχει ακυρότητας, εν πάσει περιπτώσει, ως προς την απόρριψη της προσφοράς του ως βασίμως ισχυρίζεται ο προσφεύγων.

Με την ένδικη προσφυγή, όπως αυτή αναπτύσσεται με το από 16.8.2024 υπόμνημα, ζητείται η ανάκληση της 6/2024 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου ΠΕ Τρικάλων, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης μεταξύ αφενός του προσφεύγοντος Δήμου και αφετέρου της εταιρείας με την επωνυμία «…..» και διακριτικό τίτλο  «….», με αντικείμενο την «Αποκατάσταση ζημιών και καταστροφών που προκλήθηκαν από την πλημμύρα “DANIEL” στον Δήμο Μετεώρων»,(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις 4, 5 που προηγήθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι ορθώς με την προσβαλλομένη αναδείχθηκε ως διακωλυτικός υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης ο λόγος ότι ο προσφεύγων Δήμος μη νομίμως τήρησε την εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση σχετικής προκήρυξης, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Πιο συγκεκριμένα, ναι μεν το ακραίο καιρικό φαινόμενο «DANIEL» που έπληξε με ισχυρές βροχές και καταιγίδες την περιοχή έχει αναμφισβήτητα απρόβλεπτο χαρακτήρα, πλην η αντιμετώπιση αναγκών, όπως η αντικατάσταση και επισκευή της στέγης δημοτικών κτιρίων (πχ στο Δημοτικό Σχολείο Τ.Κ Αγίας Παρασκευής, το οποίο δεν προσδιορίζεται αν πράγματι λειτουργούσε ως τέτοιο κατά το χρόνο του ακραίου φαινομένου, στο 1ο Παιδικό Σταθμό Καλαμπάκας, στο Κοινοτικό Γραφείο Καστρακίου, στο Αγροτικό Ιατρείο Τ.Κ Καλογριανής), οι βελτιώσεις αγροτικών δρόμων, οι αποκαταστάσεις, σύμφωνα με την οικεία μελέτη, κατασκευαστικών αστοχιών και η κατασκευή τοιχίων αντιστήριξης (ακόμα και ενδεχομένως μη προϋφιστάμενων της «DANIEL», σύμφωνα με το προσκομιζόμενο φωτογραφικό υλικό τεκμηρίωσης) δεν εμπίπτουν στην έννοια του κατεπείγοντος του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ’ του ν. 4412/2016, ήτοι της αμελητί λήψης μέτρων και εκτέλεσης εργασιών για την αποκατάσταση της λειτουργικότητας των επίμαχων Δημοτικών Ενοτήτων και την επαναφορά σε αυτές της κανονικότητας και συνακόλουθα, δεν δικαιολογούν την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης	Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη προσφυγή ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί, να μην ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη του Επιτρόπου της Υπηρεσίας Επιτρόπου στην ΠΕ Τρικάλων και να κριθεί ότι κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης.