ΔΕΔ/Αθ/295/2025

Αν οφείλονται αναδρομικές αποδοχές σε μέλη ΔΕΠ που διορίζονται αναδρομικά μετά από ακύρωση του αρχικού διορισμού τους και σε καταφατική περίπτωση αν επιτρέπεται συμψηφισμός της ωφέλειας που τυχόν αποκόμισαν κατά το χρονικό διάστημα από τον αναδρομικό διορισμό τους μέχρι την ανάληψη πραγματικής υπηρεσίας.(...)Τα μέλη ΔΕΠ των ΑΕΙ που διορίζονται αναδρομικά, κατόπιν επανάληψης της σύνθετης διοικητικής διαδικασίας εκλογής τους, μετά από ανάκληση των αρχικών πράξεων διορισμού τους, με απόφαση του αρμόδιου υπουργού στα πλαίσια ελέγχου νομιμότητας δικαιούνται αποζημίωση που περιλαμβάνει τους μισθούς που θα ελάμβαναν αν διορίζονταν εξυπαρχής. Από την αποζημίωση αυτή, η υπηρεσία δύναται να αφαιρέσει τα ποσά που τυχόν εισπράχθηκαν από απασχόληση για την ίδια αιτία.

Η υπ' αριθμ. 216/10.02.2025 απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών απορρίπτει την ενδικοφανή προσφυγή ενός φορολογούμενου κατά πράξης διοικητικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος φορολογικού έτους 2021. Ο προσφεύγων είχε υποβάλει 3η τροποποιητική δήλωση, καταχωρώντας €4.264,96 στον κωδικό 351 του εντύπου Ε1 ως ασφαλιστικές εισφορές για εξαγορά χρόνου στρατιωτικής θητείας, με σκοπό τη μείωση του φορολογητέου εισοδήματός του. Η φορολογική αρχή είχε διαγράψει το ποσό αυτό. Η ΔΕΔ έκρινε ότι το ποσό των €4.264,96 είχε ήδη παρακρατηθεί από τις αναδρομικές αποδοχές σύνταξης του προσφεύγοντος από τον ΕΦΚΑ και είχε αφαιρεθεί από τις φορολογητέες αποδοχές του, όπως αποτυπώθηκε στη βεβαίωση αποδοχών φορολογικού έτους 2022. Ως εκ τούτου, η αναγνώριση του ποσού στον κωδικό 351 θα οδηγούσε σε διπλή μείωση των φορολογητέων αποδοχών, και ο ισχυρισμός του κρίνεται αβάσιμος.

Η Απόφαση 1341/2025 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών αφορά την αποδοχή ενδικοφανούς προσφυγής και την ακύρωση πράξης επιβολής προστίμου 100,00 € από την Δ.Ο.Υ. Γρεβενών. Το πρόστιμο επιβλήθηκε στην προσφεύγουσα, ως νόμιμη κληρονόμο, λόγω εκπρόθεσμης υποβολής τροποποιητικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2022, η οποία αφορούσε αναδρομικές συνταξιοδοτικές αποδοχές του θανόντος συζύγου της. Αν και η προσφεύγουσα είχε υποβάλει τα απαιτούμενα στοιχεία (έντυπο Ε1, βεβαίωση αποδοχών, πρακτικό δημοσίευσης διαθήκης) πριν τη λήξη της προθεσμίας (31/12/2024), η Δ.Ο.Υ. ζήτησε επιπλέον πιστοποιητικό δημοσίευσης διαθήκης, η έκδοση του οποίου καθυστέρησε από το Πρωτοδικείο (έως 24/03/2025). Η Δ.Ε.Δ., εφαρμόζοντας την αρχή της χρηστής διοίκησης, έκρινε ότι η καθυστέρηση δεν οφειλόταν σε υπαιτιότητα της προσφεύγουσας και ακύρωσε το πρόστιμο.

Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση απορρίφθηκε έφεση του ήδη αναιρεσείοντος κατά της Φ.861/187/280546/Σ.546/30.1.2014 απόφασης του Διευθυντή Κλάδου Ε/Διεύθυνσης Ε3 του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού (ΓΕΝ), δυνάμει της οποίας αυτός καταλογίσθηκε, υπό την ιδιότητά του ως μηχανικού – αρχιτέκτονα του ΓΕΝ με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, με το ποσό των 29.850,50 ευρώ, το οποίο φέρεται ότι εισέπραξε αχρεωστήτως ως αποδοχές.(...)Ειδικότερα, όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκ. 3 της παρούσας), ο αναιρεσείων, σύμφωνα με την από 5.4.2013 υπηρεσιακή βεβαίωση, παρείχε τις υπηρεσίες του ως μηχανικός έως τις 28.3.2013 (ημερομηνία κοινοποίησης σε αυτόν της από 4.2.2013 διαπιστωτικής της αυτοδίκαιης απόλυσής του πράξης), δεδομένου δε ότι συνέχισε να εργάζεται μετά την ισχύ του ν. 4024/2011, η υπηρεσία, αποδεχόμενη τις υπηρεσίες του και επωφελούμενη αυτών, προέβη στην αξιολόγησή του κατά την χρονική περίοδο από 1.1.2012 έως 31.12.2012, βαθμολογώντας τον μάλιστα με άριστα, ειδικώς δε ο β΄ αξιολογητής σημείωσε στις παρατηρήσεις του ότι «τυχόν απόλυσή του, θα είναι απώλεια», έλαβε δε ό,τι θα ελάμβανε εργαζόμενος αντίστοιχων προσόντων και προϋπηρεσίας, ενω δεν έχει τη δυνατότητα να διεκδικήσει με άλλον τρόπο τις απολαβές αυτής της περιόδου, για την οποία το Δημόσιο, ως εκ της παροχής σε αυτό των αντίστοιχων υπηρεσιών, ουδεμία πραγματική ζημία τελικώς υπέστη. Περαιτέρω, ως προς το δικαίωμα εργασίας του αναιρεσείοντος, αυτό επλήγη με την πλήρη απαξίωση των υπηρεσιών που προσέφερε κατά το επίμαχο διάστημα, η δε επιστροφή των αποδοχών που φέρεται να εισέπραξε αχρεωστήτως παρά την παροχή από μέρους του εργασίας αντίστοιχης αξίας, και μάλιστα ποιοτικού περιεχομένου, προς αποκατάσταση της τρωθείσας νομιμότητας ως εκ της λύσης της υπηρεσιακής του σχέσης, με αντίστοιχη μείωση της περιουσίας που αυτός αποκόμισε εργαζόμενος, τον καταλείπει χωρίς αποζημίωση για παρασχεθείσα ήδη εργασία, πλήττοντας χωρίς να είναι αναγκαίο την περιουσία του, περαιτέρω δε (πλήττοντας) και τον σεβασμό της αξίας του ανθρώπου, όπως ενσωματώνεται στην αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου και ο οποίος θέτει εμπόδιο στη λήψη μέτρων αποκατάστασης της νομιμότητας που οδηγούν, όταν αυτά δεν είναι αναγκαία, σε υπερβολική επιβάρυνση λόγω της αυστηρότητάς τους αυτού που τα υφίσταται. Υπό τις ως άνω ειδικές περιστάσεις, ο σε βάρος του αναιρεσείοντος καταλογισμός δεν επιτυγχάνει μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ του εξυπηρετούμενου σκοπού δημοσίου συμφέροντος (αποκατάσταση της δημοσιονομικής νομιμότητας) και της επέμβασης στο πληττόμενο περιουσιακό δικαίωμα διατήρησης αποδοχών που εισπράχθηκαν, κατόπιν παροχής υπηρεσιών, καλόπιστα και με δικαιολογημένη εμπιστοσύνη ότι εξακολουθούσε να υφίσταται νομίμως συνεστημένη υπηρεσιακή σχέση, καθόσον αφενός μετατρέπει την λύση της υπηρεσιακής σχέσης σε κύρωση και αφετέρου άγει σε πλουτισμό του Δημοσίου σε βάρος της περιουσίας του. Ως εκ τούτου, έσφαλε το Τμήμα κρίνοντας νόμιμο τον επίμαχο, κατ’ εφαρμογή μεν των διατάξεων του άρθρου 33 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 2362/1995 αλλά κατά παράβαση της κατ’ άρθρο 25 παρ. 1 εδ. δ΄ του Συντάγματος αρχής της αναλογικότητας -η οποία διατρέχει το σύνολο της έννομης τάξης και οφείλει να λαμβάνεται υπόψη για την ερμηνεία και εφαρμογή οποιουδήποτε κανόνα δικαίου- και άρα μη νομίμως διενεργηθέντα σε βάρος του αναιρεσείοντος καταλογισμό, για το λόγο δε αυτό πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατ’ αποδοχή του, κατά την προσήκουσα εκτίμηση του περιεχομένου του δικογράφου, οικείου λόγου αναίρεσης, επί τω τέλει ακυρώσεως του καταλογισμού καθ’ ολοκληρίαν. 	Κατόπιν τούτων, πρέπει να γίνει δεκτή η ένδικη αίτηση και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Μετά δε την αναίρεση της πληττόμενης απόφασης, να διακρατηθεί η υπόθεση από την Ολομέλεια, καθόσον το πραγματικό της μέρος δεν χρήζει διερεύνησης και να δικαστεί στην ουσία, λαμβανομένων δε υπόψη των διαλαμβανομένων αναλυτικά στις σκ. 11 και 12 της παρούσας, να γίνει δεκτή η έφεση και να ακυρωθεί ο ένδικος καταλογισμός στο σύνολό του, να επιστραφεί περαιτέρω στον αναιρεσείοντα το σύνολο των κατατεθέντων από αυτόν παραβόλων, εκτιμωμένων δε των περιστάσεων, να απαλλαγεί το Δημόσιο από τη δαπάνη της κατ’ έφεση και κατ’ αναίρεση δίκης.Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την από 29.7.2021 αίτηση αναίρεσης