ΕλΣυν/ΤμVI/3558/2009

Κατά την έννοια των διατάξεων αυτών(π.δ.60/2007) και ειδικότερα του άρθρου 24 παρ. 1 περ. α΄ εδάφιο β και παρ. 2, είναι δυνατή η κατ’ εξαίρεση χωρίς δημοσίευση προκηρύξεως διαγωνισμού προσφυγή σε διαπραγματεύσεις όταν η αναθέτουσα αρχή προσκαλέσει όσους στην προηγηθείσα ανοικτή ή κλειστή διαδικασία υπέβαλαν παραδεκτές προσφορές, οπότε, με δεδομένο το παραδεκτό των προσφορών αυτών, ακολουθεί το στάδιο των διαπραγματεύσεων, κατά το οποίο οι προσφέροντες μπορούν να προσαρμόσουν τις προσφορές τους, οικονομικές και τεχνικές, στους όρους της προκήρυξης του διαγωνισμού, της συγγραφής υποχρεώσεων κ.λ.π. Συνεπώς, κατά νόμο, κατά την εφαρμογή του συστήματος αυτού, ούτε κρίση περί παραδεκτού των δικαιολογητικών, ούτε κρίση περί του παραδεκτού των -προσαρμόσιμων, άλλωστε, κατά την διαδικασία των διαπραγματεύσεων- τεχνικών προσφορών γίνεται, αφού έχει ήδη γίνει και, μάλιστα, προϋποτίθεται.

Γίνεται δεκτό από το ΔΕΚ ότι η διάταξη του άρθρου 6 της Οδηγίας 92/50, που αντιστοιχεί στη διάταξη του άρθρου 18 της Οδηγίας 2004/18, (ήδη άρθρο 15 του Π.Δ. 60/2007) αποτελεί έκφραση της ελευθερίας που διαθέτουν οι δημόσιες αρχές των κρατών-μελών της EE για την οργάνωση της δομής τους, ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες των πολιτών. Η σύσταση νομικού προσώπου για την καλύτερη οργάνωση της παροχής των υπηρεσιών αυτών και η σύναψη συμβάσεων με το νομικό αυτό πρόσωπο δεν συνιστά σύναψη δημόσιας σύμβασης, εφόσον ο αναθέτων ελέγχει πλήρως (σαν να πρόκειται για δικές του υπηρεσίες όπως χαρακτηριστικά λέγεται) το ανάδοχο νομικό πρόσωπο, το οποίο πρέπει να διαθέτει αποκλειστικό δικαίωμα να αναλαμβάνει αυτού του είδους τις υπηρεσίες. Το κοινοτικό δίκαιο απαλλάσσει από την υποχρέωση εφαρμογής της οδηγίας όχι μόνο τις περιπτώσεις διοικητικής οργάνωσης και άλλες παρόμοιες ή συγκρίσιμες, αλλά ακόμη και τις γνήσιες δημόσιες συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ δύο αναθετουσών αρχών, θεωρώντας τες ως εν ευρεία εννοία άσκηση του δικαιώματος της δημόσιας αρχής για οργάνωσή της (βλ. υπόθεση C-360/96).Περαιτέρω, σχετικά με τη ζήτημα της αποτελεσματικότητας του ελέγχου που πρέπει να ασκεί η μία αναθέτουσα αρχή (που αναθέτει τη σύμβαση) επί της άλλης, κρίθηκε (βλ. υπόθεση C-107/98 ( Teckal ) και C -84/03 (Επιτροπή κατά Ισπανίας) ότι ο έλεγχος πρέπει να είναι ανάλογος με εκείνον που ασκεί στις δικές της υπηρεσίες (συμβάσεις « in house », βλ. σκέψεις 49 και 50 υπόθεσης Teckal ), ενώ επιπλέον, η αρχή που αναλαμβάνει την εκτέλεση της σύμβασης πρέπει να πραγματοποιεί, αν όχι ολόκληρο, τουλάχιστον ουσιώδες μέρος της δραστηριότητάς της, με τον ή τους οργανισμούς που τον ελέγχουν (άρα η έννοια της αποκλειστικότητας επιδέχεται ερμηνεία διασταλτική) (βλ. Χρ. Μητκίδη ο.ά σελ....50). Η θέση αυτή αναλύθηκε περαιτέρω από το ΔΕΚ [υπόθεση C -26/2003 ( Stadt Halle ) και υπόθεση C-410/2004] με τις σκέψεις ότι η σχέση μεταξύ μιας δημόσιας αναθέτουσας αρχής και των υπηρεσιών της διέπεται από σκέψεις και επιταγές που προσιδιάζουν στην επιδίωξη σκοπών δημοσίου συμφέροντος.

Υπηρεσίες - εργασίες καθαρισμού:Μη νόμιμη η καταβολή αμοιβής από νοσοκομείο σε εταιρεία για παροχή υπηρεσιών καθαριότητας καθόσον: α) Δεν συνέτρεχαν για την κατόπιν διαπραγμάτευσης επίμαχη ανάθεση οι προϋποθέσεις του αρθ.25 παρ.1 του π.δ. 60/2007, στο πεδίο εφαρμογής των οποίων εμπίπτει η παρούσα σύμβαση ενόψει της, αναγομένης σε ετήσια βάση, αξίας των υπηρεσιών, διότι η καθυστέρηση ολοκλήρωσης του ενιαίου διαγωνισμού από τον φορέα υλοποίησης δεν μπορεί να υπαχθεί στην έννοια της απρόβλεπτης περίστασης, δηλαδή του έκτακτου και ασυνήθιστου γεγονότος, μη δυναμένου αντικειμενικά να προβλεφθεί με τους κανόνες της ανθρώπινης εμπειρίας και λογικής και β) μη νόμιμα προσέφυγε το νοσοκομείο στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, μολονότι είχε ήδη εκδοθεί απόφαση της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ που είχε απορρίψει το αίτημα του για τη παροχή σύμφωνης γνώμης για την ανάθεση των υπηρεσιών καθαριότητας για ένα έτος, με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης και συνεπώς, το νοσοκομείο όφειλε να μην προβεί στη σύναψη της επίμαχης σύμβασης (π.δ.60/2007 αρ.25).(συγγνωστή πλάνη)

ΕΚΠΑ – Διενέργεια ανοικτού διεθνούς μειοδοτικού διαγωνισμού για την φύλαξη των κτιρίων του – Λήξη της ισχύος των προσφορών των διαγωνιζομένων εταιρειών – Διαδικασία – Ενέργειες της Διοικήσεως. 1) Ανοικτός διαγωνισμός ανάδειξης αναδόχου για την φύλαξη των κτιρίων του ΕΚΠΑ, του οποίου έληξαν οι προσφορές πρέπει υποχρεωτικά να ματαιωθεί, και 2) Το ΕΚΠΑ, για την ικανοποίηση των άνω αναγκών του μπορεί κατ’ επιλογή του: α) να προκηρύξει νέον επαναληπτικό ανοικτό διεθνή διαγωνισμό, ή β) να προσφύγει στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, είτε με τις διατάξεις των άρθρων 21 και 22 του Π.Δ. 118/2007, εφόσον συντρέχουν και κατεπείγοντες λόγοι δημοσίου συμφέροντος, μη οφειλόμενοι σε υπαιτιότητά του, είτε με τις διατάξεις του άρθρου 24 του Π.Δ. 60/2007, με δημοσίευση ή μη προκήρυξης, κατά τα προεκτεθέντα. (ομοφ.)

Προμήθεια τροφιμων-Κατάτμηση.(..)Με δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι μη νομίμως το Νοσοκομείο ανέθεσε τις ανωτέρω προμήθειες με την ως άνω  διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισμού, μετά από κατ’ επανάληψη κατάτμηση της συνολικής ετήσιας δαπάνης ομοειδών αγαθών και  κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 25 του π.δ. 60/2007, στο πεδίο εφαρμογής των οποίων εμπίπτουν οι επίμαχες αναθέσεις, εφόσον η ετήσια επιβάρυνση του προϋπολογισμού (..)  Ως εκ τούτου, τα όργανα του Νοσοκομείου δεν δύνανται να επικαλεσθούν τις ενέργειες ή παραλείψεις τρίτων δημοσίων φορέων, προκειμένου να δικαιολογήσουν την προσφυγή στη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισμού...(..) Εξάλλου, οι ελεγχόμενες δαπάνες δεν μπορούν να νομιμοποιηθούν δυνάμει του άρθρου 17 παρ. 2 του ν. 4332/2015, προεχόντως διότι, ενώ η διάταξη αυτή θέτει, μεταξύ άλλων, ως προϋπόθεση τα σχετικά είδη να μην έχουν παραδοθεί σε εκτέλεση σχετικώς συναφθείσας σύμβασης, εν προκειμένω έχουν υπογραφεί οι προαναφερόμενες συμβάσεις, σε εκτέλεση των οποίων το Νοσοκομείο προμηθεύθηκε τα επίμαχα είδη διατροφής(..) Κατόπιν τούτων, οι εντελλόμενες με τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα ( ...) δαπάνες δεν είναι νόμιμες και τα χρηματικά αυτά εντάλματα δεν πρέπει να θεωρηθούν.

Λειτουργία εγκαταστάσεων συστήματος διαχείρισης απορριμάτων..ζητείται, παραδεκτώς, η ανάκληση της 57/2011 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Με τα δεδομένα αυτά ορθώς το Κλιμάκιο έκρινε με την προσβαλλόμενη πράξη του ότι οι προαναφερόμενοι όροι των άρθρων 2 και 4 του σχεδίου σύμβασης περί δυνατότητας χρονικής επέκτασης της σύμβασης για δύο επιπλέον έτη, η οποία επιχειρείται να προσδιοριστεί με παραπομπή στα άρθρα 2 και 4 της ΕΣΥ και κατ’ επέκταση στο άρθρο 25 παρ. 4 εδ. α΄ και β΄ του π.δ/τος 60/2007 δεν είναι νόμιμοι. Τούτο, διότι, αφενός μεν με την παραπομπή αυτή γίνεται εξομοίωση του δικαιώματος μονομερούς χρονικής επέκτασης της σύμβασης εκ μέρους της Αναθέτουσας Αρχής (δικαίωμα προαίρεσης), με την παρεχόμενη εκ του νόμου δυνατότητα σύναψης είτε νέων συμπληρωματικών συμβάσεων (βλ. α. 25 παρ. 4 α΄ π.δ/τος 60/2007) είτε συμβάσεων που συνίστανται σε παροχή παρόμοιων υπηρεσιών (βλ. α. 25 παρ. 4 β΄ π.δ/τος 60/2007) και αφετέρου οι ανωτέρω όροι της υποβληθείσας σύμβασης πάσχουν αοριστίας, γιατί δεν εξειδικεύουν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα ασκηθεί το δικαίωμα χρονικής επέκτασης του συμβατικού αντικειμένου και δεν το προσδιορίζουν ποιοτικά.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί και να διαταχθεί η κατάπτωση του κατατεθέντος για την άσκησή της παραβόλου.

Επειδή, με την προδικαστική προσφυγή η αιτούσα είχε ισχυρισθεί και με την υπό κρίση αίτηση επαναλαμβάνει, ότι η αναθέτουσα αρχή παρέβη την υποχρέωση που υπείχε από τη διάταξη του άρθρου 3 του π.δ. 60/2007 να αντιμετωπίζει ισότιμα, χωρίς διακρίσεις και με διαφάνεια τους διαγωνιζομένους, διότι διενήργησε διαπραγματεύσεις με την αιτούσα και την παρεμβαίνουσα μόνο για τη τιμή του τομογράφου 16 τομών και στη συνέχεια διαπραγματεύθηκε μόνο με την παρεμβαίνουσα την τιμή των 40 τομών που τελικώς επελέγη προς προμήθεια. Με τον τρόπο αυτό, η αιτούσα ισχυρίζεται ότι αυτή στερήθηκε της δυνατότητας να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις για το εν τέλει αντικείμενο της προμήθειας. Ο λόγος αυτός πιθανολογείται σοβαρώς ως βάσιμος, δεδομένου ότι, αφού αποφασίσθηκε η αναβάθμιση του προς προμήθεια μηχανήματος και η συνέχιση με τον τρόπο αυτό του διαγωνισμού, θα έπρεπε, ενόψει της αρχής της ισότιμης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων (αρθ.3 και 24 παρ. 3 π.δ.60/2007), να κληθούν ξανά και οι δύο συμμετασχούσες στο διαγωνισμό εταιρείες προκειμένου να συνεχίσουν τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης και για το αναβαθμισμένο μηχάνημα.

Παροχή υπηρεσιών- εναπόθεση απορριμάτων:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ανωτέρω ερμηνευτικώς δεκτά (σκέψη III), το Τμήμα κρίνει ότι τόσο από την απόφαση του αρμοδίου οργάνου της αναθέτουσας αρχής για τη σύναψη της σύμβασης με τη συγκεκριμένη διαδικασία, όσο και από τα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη για την έκδοση της απόφασης αυτής, αποδεικνύεται αναμφισβήτητα η μοναδικότητα της «...Α.Ε. Ο.Τ.Α.» στον επίμαχο ΠΕΣΔΑ ως προς την παροχή των ανωτέρω υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, από τα προσκομισθέντα ενώπιον του Τμήματος στοιχεία προκύπτει ότι, σύμφωνα με τον εγκεκριμένο, από τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας …, Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) Περιφέρειας …, ο Νομός.. εξυπηρετείται μόνο από τον υπό επέκταση ΧΥΤΑ ..., ο οποίος είναι και ο μοναδικός χώρος υγειονομικής ταφής απορριμμάτων στον ως άνω Νομό που πληροί τις προϋποθέσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Δοθέντος δε ότι ο Δήμος ..., ο οποίος είναι υπεύθυνος για τις εργασίες συλλογής και μεταφοράς των στερεών αποβλήτων, υποχρεούται να διαθέτει τα συλλεγόμενα στερεά απόβλητα στις εγκαταστάσεις της οικείας διαχειριστικής ενότητας που ορίζεται από τον ΠΕΣΔΑ., ήτοι εν προκειμένω στον ΧΥΤΑ ..., η «...Α.Ε. Ο.Τ.Α.»., η οποία διαχειρίζεται αποκλειστικά τον εν λόγω ΧΥΤΑ, είναι η μοναδική εταιρεία η οποία μπορεί να παρέχει τις ως άνω υπηρεσίες. Ενόψει αυτών, το Τμήμα άγεται στην κρίση ότι με επάρκεια αιτιολογείται στη συγκεκριμένη περίπτωση η συνδρομή των προβλεπόμενων στο άρθρο 25 παρ. 1 περ. β΄ του π.δ/τος 60/2007 προϋποθέσεων προσφυγής στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη προκήρυξη διαγωνισμού. Περαιτέρω, βασίμως οι αιτούντες ισχυρίζονται ότι η ελεγχόμενη σύμβαση ανατέθηκε στην ανάδοχο εταιρεία κατ’ εφαρμογή του άρθρου 25 παρ. 1 περ. β΄ του π.δ/τος 60/2007 και όχι λόγω της ιδιότητάς της ως ανώνυμης εταιρείας Ο.Τ.Α. κατ’ επίκληση του άρθρου 268 του Δ.Κ.Κ.. Και τούτο διότι, δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός της σχετικής υπηρεσίας εμπίπτει στα όρια εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, στην προκειμένη περίπτωση τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις του άρθρου 25 του π.δ/τος 60/2007.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ- ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ.Διαδικασία ανάθεσης-Όργανα :Μη νόμιμη η καταβολή ποσού 43.945,76 ευρώ από Πανεπιστήμιο σε εταιρεία, ως αμοιβή της για τη συντήρηση και λειτουργία κτιριακών και Η/Μ εγκαταστάσεων του Πανεπιστημίου  κατά τον μήνα Απρίλιο 2015, σε εφαρμογή συναφθείσας σύμβασης διαπραγμάτευσης. Μη νομίμως προσέφυγε το Πανεπιστήμιο στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης για την ανάθεση της επίμαχης υπηρεσίας, η οποία συναθροιζομένου του ποσού προγενέστερης σύμβασης παροχής υπηρεσιών υπάγεται στο πεδίο εφαρμογής του π.δ. 60/2007 (άρθρα 6 παρ. 1 εδ. α΄ και 8 παρ. 7 εδ. β΄),  δεδομένου ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις των διατάξεων του άρθρου 25 παρ. 1 εδ. γ΄ του π.δ. 60/2007, περί συνδρομής απρόβλεπτων περιστάσεων. Συγκεκριμένα, με την άσκηση προδικαστικής προσφυγής στο πλαίσιο του διενεργηθέντος ανοικτού διαγωνισμού δεν στοιχειοθετείται η έννοια της απρόβλεπτης περίστασης, δοθέντος ότι ανάλογες καθυστερήσεις συνιστούν σύνηθες φαινόμενο στις διαγωνιστικές διαδικασίες. Επιπλέον, με δεδομένο ότι ήταν γνωστό στην αναθέτουσα αρχή τόσο το γεγονός της λήξης της τρέχουσας σύμβασης στις 31.3.2015, όσο και ότι ως εκ της προϋπολογιζόμενης δαπάνης της σχετικής διακήρυξης, η σχετική διαδικασία καθώς και το σχέδιο σύμβασης αυτής θα έπρεπε να υπαχθεί στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, προκύπτει ότι η αναθέτουσα αρχή καθυστέρησε την προκήρυξη του ανοικτού διαγωνισμού.(συγγνωστή πλάνη)

Χρηματοδοτική μίσθωση:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω το Τμήμα κρίνει ότι: α) ο προβλεπόμενος στο άρθρο 3 της προκήρυξης όρος σύμφωνα με τον οποίο στον επίμαχο διαγωνισμό επιτρέπεται μεν η συμμετοχή ανωνύμων εταιρειών χρηματοδοτικής μίσθωσης, που μπορούν να επικαλεστούν τις τεχνικές ικανότητες κατασκευαστών ή προμηθευτών για την υποβολή της προσφοράς τους, αλλά απαγορεύεται η συμμετοχή κατασκευαστών ή προμηθευτών, που δεν μπορούν οι ίδιοι εξ αυτού του λόγου να υποβάλουν προσφορά επικαλούμενοι τις οικονομικές και χρηματοδοτικές ικανότητες εταιρειών χρηματοδοτικής μίσθωσης, εισάγει άνιση μεταχείριση εις βάρος των τελευταίων, περιορίζοντας ούτως τον ανταγωνισμό και αντίκειται στις διατάξεις των άρθρων 45 και 46 του πδ/τος 60/2007, β) το προβλεπόμενο στο άρθρο 4 της προκήρυξης κριτήριο της ύπαρξης συνεργείου επισκευών μη νομίμως ελήφθη υπόψη για την αξιολόγηση της τεχνικής προσφοράς των υποψηφίων, καθόσον αυτό δεν περιλαμβάνεται στα περιοριστικά αναφερόμενα στο άρθρο 46 του π.δ/τος 60/2007 κριτήρια αξιολόγησης της τεχνικής ικανότητας των υποψηφίων και γ) νομίμως κατατέθηκε η ως άνω προσφορά στο πρωτόκολλο της υπηρεσίας του Δήμου, δυνατότητα που προβλεπόταν άλλωστε στη διακήρυξη και δεν συνέτρεχε εν προκειμένω λόγος ματαίωσης και επαναπροκήρυξης του διαγωνισμού, πλην όμως παρανόμως ανέλαβε τη συνέχιση της διαγωνιστικής διαδικασίας η συγκροτηθείσα με την 429/30.12.2008 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Επιτροπή, δεδομένου ότι αυτή ήταν αρμόδια να διεξάγει διαγωνισμούς προμηθειών έτους 2009 και όχι 2008, όπως ο συγκεκριμένος.