ΕλΣυνΤμ.6/1335/2018

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την επιλογή αναδόχου κατασκευής έργου(....)Όσον αφορά δε τον ισχυρισμό ότι η αιτιολόγηση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης για το υπό ανάθεση έργο είναι ταυτόσημη με εκείνη του έργου «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΣΤΡΩΜΑΤΟΣ ΟΔΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ … ΠΟΥ ΕΠΛΗΓΗ ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ 6ης – 7ης ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2020», επισημαίνεται ότι η εν λόγω διαπίστωση όχι μόνον δεν συνιστά πλημμέλεια της προσβαλλόμενης πρόσκλησης αλλά εν προκειμένω αποτελεί λογική αναγκαιότητα δοθέντος ότι η εκτέλεση των επίμαχων έργων ανέκυψε λόγω των ίδιων πραγματικών συνθηκών, ήτοι των έντονων καιρικών φαινομένων που έλαβαν χώρα στις 6-7 Νοεμβρίου 2020 στο Δήμο …, τα δε δυο έργα παρουσιάζουν τεχνική συνάφεια και ενότητα και άρα οι διαγωνιστικές διαδικασίες για την ανάθεσή τους πρέπει να είναι ταυτόσημες. Συνεπώς, εν προκειμένω, η αναθέτουσα αρχή εξέδωσε την προσβαλλόμενη πρόσκληση αφενός μεν ορθώς και νομίμως καθώς συντρέχουν όλες οι προυποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 γ΄, αφετέρου με πλήρη και επαρκή αιτιολογία, δοθέντος ότι η αιτιολογία της προσβαλλόμενης δύναται να προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου.Απορρίπτει την προσφυγή

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ.(..) Υπό τις περιστάσεις αυτές, και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω στη σκέψη ΙΙ, εφόσον, σύμφωνα με όσα βεβαιώνει η Επίτροπος και δεν αμφισβητούνται από το ...., οι δεσμεύσεις στον ΚΑΕ 1261 από την αρχή του έτους 2017 για την προμήθεια ομοειδών υλικών γραφικής ύλης ανέρχονται στις 27.210,00 ευρώ για το .... και 576,66 ευρώ για τον Ψυχιατρικό τομέα, δεν επιτρεπόταν η λόγω ποσού και άνευ ειδικών λόγων προσφυγή του Νοσοκομείου στην εξαιρετική διαδικασία της απευθείας ανάθεσης....Σε κάθε περίπτωση, τόσο η ανάγκη προμήθειας χαρτικού υλικού, που ήταν κατά την κοινή πείρα γνωστή, όσο και η επαναπροκήρυξη του διαγωνισμού μετά από 11 μήνες, δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του απροβλέπτου και επείγοντος για την προσφυγή σε απευθείας ανάθεση..(..)Τέλος, βασίμως υποστηρίζεται από τον Επίτροπο η αοριστία του ισχυρισμού του Νοσοκομείου περί νομιμοποίησης της δαπάνης με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 86 του ν. 4478/2017, δεδομένου ότι με τις τελευταίες επεκτείνεται χρονικά έως τις 31.5.2017 η ισχύς των προβλεπομένων στην παρ. 2 του άρθρου έκτου του ν. 4432/2016 (Α΄ 212), η οποία περιλαμβάνει τρεις διαφορετικές νομιμοποιητικές διατάξεις. Αλλά και υπό την εκδοχή ότι το Νοσοκομείο αναφέρεται στην περ. δ της παρ. 2 του άρθρου έκτου του ν. 4332/2015,...η εντελλόμενη δαπάνη δεν μπορεί να νομιμιμοποιηθεί, προεχόντως διότι εν προκειμένω δεν συντρέχει η προϋπόθεση της μη υπογραφής συμβάσεως...Εν όψει των προεκτεθέντων, η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη, και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί

Παροχή υπηρεσιών φύλαξης χώρων :Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει ότι: α) Κατά τα γενόμενα δεκτά στη σκ. ΙΙ, μη νομίμως παραλείφθηκε, κατά τη διενέργεια του επίμαχου συνοπτικού διαγωνισμού, η έναρξη της διαδικασίας του οποίου έλαβε χώρα μετά τις 6.12.2016, η χρήση του Τυποποιημένου Εντύπου Υπεύθυνης Δηλώσεως (ΤΕΥΔ), που προβλέπεται στην 158/2016 απόφαση της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ., ενώ, αντ’ αυτού χρησιμοποιήθηκε η υπεύθυνη δήλωση του 8 παρ. 4 του ν. 1599/1986 (ΦΕΚ Α΄ 75). Εντούτοις, όμως, η συγκεκριμένη παράλειψη δεν κρίνεται ουσιώδης, καθώς δεν προβάλλεται με τον σχετικό λόγο διαφωνίας ότι η αναδειχθείσα ως ανάδοχος εταιρεία δεν πληρούσε κάποια από τις προϋποθέσεις νόμιμης συμμετοχής της στον διενεργηθέντα διαγωνισμό, όπως άλλωστε προκύπτει και από τα προσκομισθέντα δικαιολογητικά κατακύρωσης, τα οποία περιλαμβάνονται μεταξύ των στοιχείων του φακέλου (πρβλ. Ε.Σ. ΚΠΕΔ 104/2018) και β) Κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από τον Επίτροπο, η επίμαχη δαπάνη είναι μη κανονική, διότι η παραπάνω από 13.8.2018 σύμβαση δεν καταχωρήθηκε στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων αμέσως μετά την υπογραφή της ή τουλάχιστον μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, αλλά μόλις στις 15.1.2019, ήτοι μετά την πάροδο σχεδόν 6 μηνών. Ωστόσο, το Κλιμάκιο λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η υπογραφείσα σύμβαση εν τέλει αναρτήθηκε κατά την ως άνω ημερομηνία στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων, κρίνει ότι, στην προκειμένη περίπτωση, τα αρμόδια όργανα του Νοσοκομείου ενήργησαν συγγνωστώς και χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων.

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΕΖΟΓΕΦΥΡΑΣ.(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (βλ. σκέψεις 4-7), το Δικαστήριο κρίνει ότι η αναθέτουσα Αρχή νομίμως έκανε αποδεκτή την προσφορά που υπέβαλε η εταιρεία «Α.Ε.», καθόσον ο εν λόγω οικονομικός φορέας δια της συμμετοχής του στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης αποδέχθηκε πλήρως του όρους και τις προδιαγραφές της διακήρυξης του προηγηθέντος ανοικτού διαγωνισμού βάσει της οποίας διενεργήθηκε και η ελεγχόμενη διαπραγμάτευση (βλ. και σχετική πρόβλεψη στο άρθρο 26.3. της διακήρυξης) και κατέθεσε παραδεκτή και κατάλληλη προσφορά αίροντας τη επιφύλαξη που είχε διατυπώσει προηγουμένως. Περαιτέρω, αβάσιμος παρίσταται και ο δεύτερος διακωλυτικός της υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης λόγος. Τούτο, διότι, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην σκέψη 5, στη συγκεκριμένη περίπτωση η διαδικασία την οποία ο Δήμος ... ακολούθησε μετά από δύο άγονες ανοικτές διαγωνιστικές διαδικασίες, για τις οποίες τηρήθηκαν όλες οι διατυπώσεις δημοσιότητας, είναι προσήκουσα και σύμφωνη με τους όρους και τις προϋποθέσεις που θέτουν οι διατάξεις των άρθρων 32 παρ. 2 α΄ και 120 παρ. 2 του ν. 4412/2016, όπως βάσιμα υποστηρίζει ο προσφεύγων, δοθέντος ότι εξάντλησε όλα τα νόμιμα περιθώρια εξεύρεσης κατάλληλου αναδόχου της σύμβασης διενεργώντας δύο ανοικτούς διαγωνισμούς χωρίς, όμως, αποτέλεσμα, αφού ο μεν πρώτος κηρύχθηκε άγονος ελλείψει συμμετοχών, ο δε δεύτερος ματαιώθηκε λόγω υποβολής μίας μοναδικής μη κατάλληλης προσφοράς.Κατ’ ακολουθία των προεκτεθέντων, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη προσφυγή ανάκλησης, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 4/2023 Πράξη του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου 

Ανάδειξη αναδόχου:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη νομική σκέψη που προηγήθηκε, το Κλιμάκιο κρίνει ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν συντρέχουν σωρευτικώς οι προϋποθέσεις της διάταξης του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς δημοσίευση προκήρυξης.Τούτο διότι η αναθέτουσα αρχή δεν δύναται, επικαλούμενη ως απρόβλεπτο γεγονός την ακραία κακοκαιρία και την καταστροφική πλημμύρα της 15/11/2017, να καταφεύγει στην εξαιρετική και παρεκκλίνουσα από τις αρχές της διαφάνειας διαδικασία του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ για να υλοποιεί έργα που ήδη είχαν δρομολογηθεί προτού καν συμβεί το γεγονός αυτό. Όσον αφορά το Τμήμα Α του έργου, σημειώνεται ότι οι μελέτες του έργου (18070/01-02-2017 Απόφαση του Τμήματος Οδοποιίας και Μηχανημάτων Έργων της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων με την οποία εγκρίθηκε η οριστική μελέτη οδοποιίας καθώς και η αντίστοιχη μελέτη αποστράγγισης Χ.Θ. 0+000 – 9+854,05 και η 180870/01-02-2017 Απόφαση ΔΤΕΠΑ με την οποία εγκρίνεται η επικαιροποίηση της μελέτης του έργου «Βελτίωση χάραξης και διαπλάτυνση της Π.Ε.Ο. ... στο τμήμα ... Από Χ.Θ. 0+000 έως Χ.Θ. 17+727,09) είχαν εκπονηθεί σε προηγούμενο χρόνο. Επομένως, η χάραξη και διαπλάτυνση της Π.Ε.Ο. ... στο τμήμα ... είναι ένα έργο που σχεδιαζόταν σε προηγούμενο χρόνο του ως άνω απρόβλεπτου γεγονότος και δεν αποτελεί έργο απότοκο της ακραίας κακοκαιρίας της 15/11/2017, όπως ενδεχομένως θα χαρακτηρίζονταν τα αντιπλημμυρικά έργα στην πληγείσα από πλημμύρες περιοχή, όπως τα έργα διευθέτησης υδατορευμάτων, ευθυγράμμισης της ροής στα υδατορεύματα, κατασκευής αντιπλημμυρικών κατασκευών στα πεδινά κάθε λεκάνης απορροής κ.τ.λ. Επομένως, στην υπό κρίση περίπτωση, η βελτίωση της χάραξης και η διαπλάτυνση της Π.Ε.Ο. ... δεν αποκαθιστά τις καταστροφές που προκάλεσε η κακοκαιρία της 15.11.2017, αλλά αποτελεί ένα έργο οδοποιίας, το οποίο είχε προγραμματιστεί να δημοπρατηθεί, πριν από αυτήν. Πέραν τούτου, όσον αφορά στο Τμήμα Β του έργου σχετικού με την επισκευή των βλαβών που υπέστη η υφιστάμενη ... από τα ακραία πλημμυρικά φαινόμενα της 15-11-2017, στην προεκτεθείσα 858/3.4.2018 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής δεν αιτιολογείται επαρκώς ότι υφίσταται κατεπείγουσα ανάγκη εκτέλεσης των εργασιών του ελεγχόμενου έργου. Τούτο διότι, όπως μνημονεύεται στην ως άνω απόφαση, δεν έχει διακοπεί η κυκλοφορία σε συγκεκριμένο τμήμα του οδικού δικτύου της Παλαιάς Εθνικής Οδού .., αλλά η κυκλοφορία των οχημάτων γίνεται εκ περιτροπής ανά λωρίδα κυκλοφορίας, η δε εκ περιτροπής κυκλοφορία καθυστερεί μεν τη ροή κυκλοφορίας, αλλά διασφαλίζει την ασφαλή διέλευση των οχημάτων. Επιπλέον, δεν προκύπτει ότι για το τμήμα Β του έργου έχουν τηρηθεί οι διατάξεις του άρθρου 5 με τίτλο «Διαδικασία οριοθέτησης και ρυθμίσεις θεμάτων για τα υδατορέματα» του ν. 3010/2002, αφού ενέσκηψε η ως άνω καταστροφική πλημμύρα, ιδίως επειδή, σύμφωνα με το ανωτέρω Τεύχος καταγραφής βλαβών και μελέτης αποκατάστασης της ΠΕΟ ..., στο τμήμα από ... έως ..., αφενός δεν υπάρχει μελέτη που να διευθετεί συνολικά το ρέμα Σούρες, ενώ κρίνεται επιβεβλημένο να επιλεγεί τεχνική λύση, που να «οχλεί» όσο το δυνατόν λιγότερο το ρέμα, όπως αυτό διαμορφώθηκε μετά την πλημμύρα, οδού, αφετέρου το οδικό αυτό τμήμα έχει μήκος 5,5 χλμ., έχει κατασκευαστεί χωρίς μελέτη και έχει βασιστεί «σε παμπάλαιες χαράξεις».

Πλοηγική Υπηρεσία – Καταβολή ή μη των επιδομάτων του άρθρου 2 του ΒΔ 198/1966 – Περικοπή.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
α) Ενόψει του ότι τα ανωτέρω επιδόματα έχουν πάγιο χαρακτήρα και υπάγονται στις τακτικές μηνιαίες αποδοχές η Πλοηγική Υπηρεσία υποχρεούται να καταβάλει αυτά στο ακέραιο, εφόσον η απαλλαγή από την άσκηση των καθηκόντων γίνεται κατόπιν γνωματεύσεων Υγειονομικών Επιτροπών. β) Περικοπή των ίδιων επιδομάτων γίνεται στην περίπτωση μη εκτέλεσης των κυρίων καθηκόντων, οφειλομένης σε υπαιτιότητα του προσωπικού των Πλοηγικών Σταθμών.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου «τροποποιητικής σύμβασης» με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου …, ποσού 320.279,60 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.(....)Με δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι το υποβληθέν σχέδιο σύμβασης δεν επιφέρει τροποποίηση της κύριας σύμβασης, αλλά αφορά, κατ’ ορθό νομικό του χαρακτηρισμό, σε νέα αυτοτελή απευθείας ανάθεση με αντικείμενο την εξακολούθηση, μετά τη λήξη της αρχικής σύμβασης, παροχής των ίδιων υπηρεσιών, λόγω καθυστέρησης ολοκλήρωσης της διαδικασίας για την επιλογή νέου αναδόχου εκτέλεσής τους. Επομένως, εφόσον η δαπάνη της ανωτέρω ανάθεσης υπολείπεται του ποσού του 1.000.000,00 ευρώ, αλλά και του ορίου των 300.000,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. ..., το εν λόγω σχέδιο σύμβασης εκφεύγει του προσυμβατικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Κατά συνέπεια, απαραδέκτως εισάγεται για έλεγχο το ως άνω σχέδιο  σύμβασης.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:«Λειτουργία Χώρου Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) Νάξου», συμβατικής αξίας 153.000,00 ευρώ, πλέον Φ.Π.Α.(...)η ελεγχόμενη σύμβαση δεν συνιστά τροποποίηση της ... (αρχικής) σύμβασης παροχής των επίμαχων υπηρεσιών λειτουργίας του ΧΥΤΑ Νάξου, αλλά, ενόψει της μη ολοκλήρωσης της νέας διαδικασίας ανάθεσης για την επιλογή νέου αναδόχου των επίμαχων υπηρεσιών, αφορά, κατ` ορθό νομικό της χαρακτηρισμό, σε νέα αυτοτελή απευθείας ανάθεση με αντικείμενο την εξακολούθηση παροχής των ίδιων υπηρεσιών, μετά τη λήξη της αρχικής σύμβασης -και της ‘παράτασης’ αυτής- και την ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού τους αντικειμένου, οπότε πλέον δεν καταλείπεται κανένα περιθώριο τροποποίησης ή συμπλήρωσής τους.Απαραδέκτως εισάγεται για έλεγχο ενώπιον του παρόντος Κλιμακίου, δεδομένου ότι το οικονομικό αντικείμενό του δεν υπερβαίνει το όριο υπαγωγής στον προσυμβατικό έλεγχο 

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:να ελέγξει τη νομιμότητα του σχεδίου «τροποποιητικού συμφωνητικού» για την υπηρεσία καθαρισμού των σταθμών του συστήματος των γραμμών 2 και 3 της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «… Α.Ε.» (… ΑΕ), συμβατικού τιμήματος 940.986,10 ευρώ(....)Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει πως το ελεγχόμενο σχέδιο σύμβασης δεν επιφέρει τροποποίηση της αρχικής σύμβασης παροχής των επίμαχων υπηρεσιών, αλλά, ενόψει της ακύρωσης της διαγωνιστικής διαδικασίας για την επιλογή νέου αναδόχου των υπηρεσιών, αφορά, κατ` ορθό νομικό του χαρακτηρισμό, σε νέα αυτοτελή απευθείας ανάθεση με αντικείμενο την εξακολούθηση παροχής των ίδιων υπηρεσιών, μετά τη λήξη της αρχικής σύμβασης. Επομένως, εφόσον η προϋπολογιζόμενη δαπάνη της ως άνω ανάθεσης  υπολείπεται του ποσού των 1.000.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, το εν λόγω σχέδιο σύμβασης εκφεύγει του προσυμβατικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Απαραδέκτως εισάγεται για έλεγχο ενώπιον του Κλιμακίου το υποβληθέν σχέδιο «τροποποιητικού συμφωνητικού».

Εκτέλεση έργου...Υπό τις περιστάσεις αυτές, και σύμφωνα με όσα αναπτύχθηκαν ανωτέρω στη σκέψη 9, το Δικαστήριο, εκτιμώντας το σύνολο των ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών της ελεγχόμενης ανάθεσης, άγεται στην κρίση ότι το κύριο αντικείμενο αυτής είναι η υλοποίηση έργου οδοποιίας, κατά την έννοια της προπαρατεθείσης παρ. 1 περιπ. 6) και 7) του άρθρου 2 του ν. 4412/2016,και συγκεκριμένα η πλήρης αποκατάσταση των οριζοντιογραφικών χαρακτηριστικών, του οδοστρώματος και των συνοδών τεχνικών έργων των κατεστραμμένων από την προμνησθείσα θεομηνία αγροτικών δρόμων της Τ.Κ. .... του Δ.Λ.. Οι ανατιθέμενες εργασίες υπάγονται στην έννοια του δημοσίου έργου αφενός ενόψει του ότι συντελούν στην άρτια και λειτουργική ολοκλήρωση της αποκατάστασης του αγροτικού οδικού δικτύου και, αφετέρου, διότι ορίζεται ότι θα εκτελεστούν κατ΄εφαρμογή της 13/2021 μελέτης της Διεύθυνσης Υποδομών και Τεχνικών Έργων του Δ.Λ, στην οποία προβλέπεται, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως στη σκέψη 11, α) η υποχρέωση καθορισμού Μηχανικού Π.Ε ή ΤΕ ως υπευθύνου της Διεύθυνσης του έργου από πλευράς του αναδόχου, β) η υποχρέωση τήρησης από τον ανάδοχο των προβλεπόμενων στην μελέτη μεθόδων κατασκευής, γ) η υποχρέωση τήρησης από τον ανάδοχο των οριζόμενων στη μελέτη τεχνικών προδιαγραφών, οι οποίες εναρμονίζονται με τις προμνησθείσες ΕΤΕΠ και δ) η υποχρέωση χρήσης των προβλεπόμενων στη μελέτη προδιαγραφών ΕΛ.Ο.Τ. και I.S.O. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο προέχων χαρακτήρας της σύμβασης δεν είναι μεικτός, συγκείμενος από προμήθειες και εργασίες παρεχόμενες χωρίς ειδικές γνώσεις και μεθόδους, όπως αβασίμως αιτιάται η προσβαλλομένη, αλλά συνιστά ολοκληρωμένο έργο οδοποιίας που αποσκοπεί στην έντεχνη αποκατάσταση της λειτουργικότητας αγροτικών οδών στην οποία απέβλεψε προσφεύγων Δ.Λ. με την συγκεκριμένη ανάθεση. Συνεπώς, νομίμως η σχετική διαπραγμάτευση διενεργήθηκε για την ανάθεση δημοσίου έργου, και νομίμως προβλέφθηκαν τόσο στον προϋπολογισμό του έργου όσο και στο σχέδιο σύμβασης κονδύλια γενικών εξόδων, εργολαβικού οφέλους, απροβλέπτων και αναθεώρησης τιμών.