ΕΣ/ΚΛ.Ε/329/2020

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα αιτείται να ακυρωθεί η υπ’ αρ. …… απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της Αναθέτουσας Αρχής περί έγκρισης των υπ’ αρ. …. και …. Πρακτικών της Επιτροπής Διαγωνισμού, τα οποία συμπεριλαμβάνονται στην προσβαλλόμενη απόφαση ως ενιαίο και αναπόσπαστο τμήμα αυτής, και ανάδειξης του πρώτου κατά σειρά μειοδοσίας οικονομικού φορέα ως προσωρινού αναδόχου της υπό ανάθεση σύμβασης με ποσοστό έκπτωσης 35,00 %, κατά το μέρος που έγιναν δεκτές οι προσφορές των πρώτου και δεύτερου κατά σειρά μειοδοσίας οικονομικών φορέων, ήτοι των οικονομικών φορέων «….. Ο.Ε.» και ……, και αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος της υπό ανάθεση σύμβασης ο πρώτος κατά σειρά μειοδοσίας οικονομικός φορέας

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας αναδείξεως αναδόχου και του σχεδίου συμβάσεως για την εκτέλεση του έργου «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΔΟΠΟΙΙΑ ΔΗΜΟΥ …»(....)Τέλος, πρέπει να προσκομισθεί βεβαίωση της αναθέτουσας αρχής ότι σε κανένα στάδιο της διεξαχθείσας διαδικασίας δεν ασκήθηκαν και δεν εκκρεμούν ενστάσεις, διοικητικές ή άλλες προδικαστικές προσφυγές, αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων ή άλλα ένδικα βοηθήματα ή μέσα και για τα τέσσερα τμήματα της αναθέσεως σε περίπτωση δε που έχουν ασκηθεί να προσκομισθούν έγγραφες διευκρινίσεις σχετικώς με το Τμήμα στο οποίο αφορούν καθώς και όλη η συναφής τεκμηρίωση (διαδικαστικά έγγραφα, δικόγραφα, αποφάσεις αρμοδίων οργάνων κλπ.).Αναβάλλει την έκδοση οριστικής πράξεως επί της νομιμότητας της διαδικασίας αναδείξεως αναδόχου και του σχεδίου συμβάσεως για την εκτέλεση του έργου «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΔΟΠΟΙΙΑ ΔΗΜΟΥ …»Διατάσσει τη συμπλήρωση του φακέλου με τα αναφερόμενα στις σκέψεις 14, 17 γ, δ, ε και στ, 18 β και γ, 19γ, 20, 21, 22, 23, 24, 25 και 26 της παρούσας πράξεως στοιχεία εντός προθεσμίας δέκα πέντε ημερών από την κοινοποίησή της στην αναθέτουσα αρχή.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την ανάθεση του έργου του Δήμου … Αττικής με τίτλο «Αποκατάσταση Σχολικών Μονάδων από τον σεισμό της 19ης Ιουλίου 2019 στο Δήμο …», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.747.160,00 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.)(....)Αναβάλλει την έκδοση οριστικής Πράξης επί της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης του έργου «Αποκατάσταση Σχολικών Μονάδων από τον σεισμό της 19ης Ιουλίου 2019 στο Δήμο …».Διατάσσει τη συμπλήρωση των στοιχείων του φακέλου με τα διαλαμβανόμενα στο σκεπτικό στοιχεία.

Η Πράξη 315/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το Τμήμα 2 του έργου «Εργασίες ειδικών δασοτεχνικών έργων» (Πρόγραμμα «Antinero III»). Το έργο, το οποίο αφορά περιοχές ευθύνης του Δασαρχείου Ιστιαίας (Π.Ε. Ευβοίας), εντάσσεται στο Ταμείο Ανάκαμψης και έχει ανατεθεί προς ωρίμανση και διενέργεια διαγωνισμού στην ΕΕΣΥΠ για λογαριασμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Μετά την απόρριψη τριών προηγούμενων προσφορών, αναδείχθηκε ο τέταρτος κατά σειρά μειοδοσίας οικονομικός φορέας (με ποσοστό έκπτωσης 38% και συμβατικό τίμημα 1.945.320,66 ευρώ χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν ασκήθηκαν προδικαστικές προσφυγές και δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας αναδείξεως αναδόχων και των σχεδίων συμβάσεως για την εκτέλεση των τμημάτων 3 και 4 του ευρύτερου έργου «ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΙΣ – ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΕΠΤΑ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ, ΕΤΟΥΣ 2020-2022»(....)Τέλος, πρέπει να προσκομισθεί βεβαίωση της αναθέτουσας αρχής ότι σε κανένα στάδιο της διεξαχθείσας διαδικασίας δεν ασκήθηκαν και δεν εκκρεμούν ενστάσεις, διοικητικές ή άλλες προδικαστικές προσφυγές, αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων ή άλλα ένδικα βοηθήματα ή μέσα και για τα τέσσερα τμήματα της αναθέσεως σε περίπτωση δε που έχουν ασκηθεί να προσκομισθούν έγγραφες διευκρινίσεις σχετικώς με το Τμήμα στο οποίο αφορούν καθώς και όλη η συναφής τεκμηρίωση (διαδικαστικά έγγραφα, δικόγραφα, αποφάσεις αρμοδίων οργάνων κλπ.).Αναβάλλει την έκδοση οριστικής πράξεως επί της νομιμότητας της διαδικασίας αναδείξεως αναδόχων και των σχεδίων συμβάσεως για την εκτέλεση των τμημάτων 3 και 4 του ευρύτερου έργου «ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΙΣ – ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΙ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΕΠΤΑ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ, ΕΤΟΥΣ 2020-2022» 

Επισκευή και συντήρηση σχολικών κτιρίων...Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι οικονομικές προσφορές του πρώτου και του δεύτερου κατά σειρά μειοδοσίας προσφερόντων, οι οποίοι προσέφεραν ποσοστό έκπτωσης 64,00% και 62,77% επί του προϋπολογισμού μελέτης, αντίστοιχα, συνιστούν, κατ’ αρχήν, ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές. Τούτο, διότι αφενός παρουσιάζουν σημαντική απόκλιση από τον προϋπολογισμό, ώστε να γεννώνται αμφιβολίες για την ορθή σύνταξη αυτού και αφετέρου υπερβαίνουν κατά πολύ τον μέσο όρο έκπτωσης των κατατεθεισών στον ελεγχόμενο διαγωνισμό παραδεκτών προσφορών, εις τρόπον ώστε να εγείρονται αμφιβολίες περί της αξιοπιστίας και της φερεγγυότητας των προσφορών αυτών και την εκτέλεση του δημοπρατηθέντος έργου με τεχνική και επιστημονική αρτιότητα. Ως εκ τούτου, η αναθέτουσα Αρχή όφειλε να παράσχει πλήρη και επαρκή αιτιολόγηση της αποδοχής εκ μέρους της των προσφορών αυτών είτε πρωτογενώς, εφόσον είχε τη σχετική δυνατότητα, είτε κατόπιν πρόσκλησης των ανωτέρω προσφερόντων να αιτιολογήσουν το ύψος της προσφερθείσας έκπτωσης. Η παράλειψη δε αυτή, αποτελεί υπέρβαση των άκρων ορίων της διακριτικής της ευχέρειας και συνιστά, εν προκειμένω, ουσιώδη νομική πλημμέλεια της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, δοθέντος ότι ο πρώτος κατά σειρά μειοδοσίας οικονομικός φορέας που προσέφερε ποσοστό έκπτωσης 64,00% αναδείχθηκε εν τέλει ανάδοχος εκτέλεσης του ελεγχόμενου έργου.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διεξαχθείσας από τον Δήμο … του Νομού … διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του οικείου σχεδίου σύμβασης με τίτλο «Υποδομές ύδρευσης για την εξασφάλιση επαρκούς ποσότητας και ποιότητας ύδατος Δήμου …», συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.903.100,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ (3.599.844,00 ευρώ με ΦΠΑ).(....)Τέλος, με το 4061/2.11.2021 έγγραφο του Δημάρχου του Δήμου βεβαιώνεται ότι δεν εκκρεμούν ενστάσεις, προσφυγές, ασφαλιστικά μέτρα και ένδικα βοηθήματα ή μέσα κατά του κύρους των πράξεων της διαγωνιστικής διαδικασίας. Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, μεταξύ του Δήμου  … του Νομού … και της εταιρείας «…», με τίτλο «Υποδομές ύδρευσης για την εξασφάλιση επαρκούς ποσότητας και ποιότητας ύδατος Δήμου …».

Η Πράξη 285/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου εκδόθηκε μετά τη συνεδρίαση στις 15 Ιουλίου 2025. Αφορούσε τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. για την εκτέλεση του έργου «Έργα Υλοποίησης Τεχνικών Ενεργειών Διεύθυνσης Δικτύου Ύδρευσης» (Εργολαβία Ε903 - Τμήμα ΙΙΙ/Ε.903.3, Περιοχές Γ΄ Τομέα Ηρακλείου) με προϋπολογισμό 3.520.822,00 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α. και δικαίωμα προαίρεσης). Ο διαγωνισμός, με κριτήριο ανάθεσης τη χαμηλότερη τιμή, οδήγησε στην απόρριψη της πρώτης προσφοράς λόγω προβλήματος με την εγγυητική επιστολή. Τελικά, αναδείχθηκε ανάδοχος ο δεύτερος κατά σειρά μειοδοσίας οικονομικός φορέας «…Α.Ε.» με συμβατικό τίμημα 3.106.578,49 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν υπήρχαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.

Ψηφιακός μετασχηματισμός του γεωργικού τομέα..ζητείται η ανάκληση της 268/2019 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου,όπως βασίμως προβάλλεται με την αίτηση ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση, η θέσπιση της υποχρέωσης των υποψηφίων αναδόχων να υποβάλουν προσφορά για το σύνολο των ζητούμενων με τη διακήρυξη ειδών και υπηρεσιών, δεν παραβιάζει το άρθρο 59 του ν. 4412/2016, αφού τέθηκε για λόγους που ανάγονται στη φύση και την πολυπλοκότητα του προς εκπόνηση «έργου», οι οποίοι δεν επιτρέπουν την υποδιαίρεσή του, άλλως θα ετίθετο σε διακινδύνευση η έντεχνη ολοκλήρωση αλλά και η ορθή λειτουργία αυτού. Εξάλλου, λόγοι περί της μη υποδιαίρεσης της σύμβασης σε τμήματα συνάγονται, όπως επίσης βασίμως προβάλλεται, από τα έγγραφα της σύμβασης και ειδικότερα από την περιγραφή του έργου στη διακήρυξη (όρος §3.1. του Παραρτήματος Ι της διακήρυξης) σε ό,τι αφορά τον απαιτούμενο εξοπλισμό (τηλεμετρικοί σταθμοί συλλογής δεδομένων) και τον τρόπο που αυτός θα εγκατασταθεί (όρος §3.2.1.3, του Παραρτήματος Ι της διακήρυξης), αλλά και τις αναφορές που γίνονται σε αυτήν και αφορούν στην ανάγκη να δημιουργηθεί μία πλατφόρμα, ως ενιαίο και αδιαίρετο στοιχείο, η οποία θα συνιστά εθνική υποδομή ευφυούς γεωργίας, η ενοποιημένη λειτουργία της οποίας θα διασφαλίζεται μέσω της ολοκλήρωσης των προβλεπόμενων στη διακήρυξη υποσυστημάτων. Σε κάθε περίπτωση, οι τηλεμετρικοί σταθμοί συλλογής δεδομένων στο σύνολό τους, ως εξοπλισμός και αφετέρου τα λογισμικά επεξεργασίας δεδομένων και παροχής υπηρεσιών ως υπηρεσίες συγκροτούν, κατά τα περιγραφόμενα στη διακήρυξη, ένα ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο. Εξάλλου, ορθώς υποστηρίζεται με την ανάκληση ότι τυχόν πληθώρα διαφορετικών τεχνολογιών στην κατασκευή των τηλεμετρικών σταθμών και ετερογενών υποσυστημάτων στα λογισμικά επεξεργασίας δεδομένων, είτε προέκυπτε από τον γεωγραφικό διαχωρισμό του έργου, είτε από τον οριζόντιο διαχωρισμό του (σε εξοπλισμό και λογισμικά) θα προκαλούσε σοβαρά ζητήματα διαλειτουργικότητας, αφού οι τεχνολογίες που θα ακολουθούσε ο κάθε ανάδοχος θα διέφεραν σημαντικά, η δε ασυμβατότητα όλων αυτών μεταξύ τους μελλοντικά θα συνεπαγόταν αύξηση του κόστους συντήρησης, υποστήριξης και επέκτασης του «έργου». Κατόπιν όλων των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι, η αναθέτουσα αρχή κινήθηκε εντός των ορίων της διακριτικής της ευχέρειας κατά την επιλογή της να μην υποδιαιρέσει την ελεγχόμενη σύμβαση σε τμήματα, επιπλέον δε η αιτιολογία της απόφασής της αυτής συνάγεται, όπως διαπιστώθηκε, από την περιγραφή του αντικειμένου της σύμβασης στη διακήρυξη ιδίως αναφορικά και με τη φύση των προς προμήθεια ειδών και υπηρεσιών που το απαρτίζουν...Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, κατά παραδοχή του πρώτου διακωλυτικού λόγου υπογραφής της σύμβασης ο οποίος συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας το Τμήμα κρίνει ότι η υπό κρίση αίτηση ανάκλησης καθώς και η ασκηθείσα υπέρ αυτής παρέμβαση πρέπει να απορριφθούν.

ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΜΕΙΖ-ΕΠΤΑΜ.ΣΥΝΘ/119/2020​

Καθαρισμός ρεμάτων...ζητείται η ανάκληση της 289/2020 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Επιπλέον, ενόψει του προηγούμενου αποτελέσματος, η ανάθεση σε περισσότερους παρόχους θα επιβάρυνε το κόστος της σύμβασης, χωρίς  η αναθέτουσα  να δύναται να εξαντλήσει τις δυνατότητες αξιοποίησης των  μέσων για την ικανοποίηση των αναγκών της. Εξάλλου, από την εξέλιξη της διαγωνιστικής διαδικασίας δεν προκύπτει ότι περιορίστηκε η συμμετοχή στον διαγωνισμό (προσφορά υπέβαλαν δέκα διαγωνιζόμενοι) εκ της μη υποδιαίρεσης σε τμήματα, ούτε υπήρξε επίπτωση στην καινοτομία (όπως εσφαλμένα υπολαμβάνει η προσβαλλόμενη), δεδομένου του εν πολλοίς τυποποιημένου αντικειμένου της εν λόγω ανάθεσης. Κατόπιν αυτών, εκτιμωμένων των ιδιαιτεροτήτων της ελεγχόμενης σύμβασης και των αναγκών, που πρόκειται να ικανοποιήσει, συντρέχουν οι, εκ των ενδεικτικά αναφερομένων, λόγοι του Προοιμίου της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ για τη μη υποδιαίρεση της σύμβασης, ήτοι το ενδεχόμενο να γίνει η εκτέλεση αυτής υπερβολικά δύσκολη από τεχνικής άποψης ή ακριβή ή η ανάγκη να συντονιστούν οι διάφοροι εργολάβοι να θέσει σε σοβαρό κίνδυνο την ορθή εκτέλεση αυτής και, ως εκ τούτου, η αναθέτουσα αρχή έδρασε εντός των ορίων της διακριτικής της ευχέρειας, ως προς την επιλογή της ενιαίας ανάθεσης της σύμβασης σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας, αιτιολόγησε δε, έστω και συνοπτικώς, επαρκώς την απόφασή της αυτή.Περαιτέρω, ναι μεν η συμμετοχή δύο υπαλλήλων που συνδέονταν με συγγενική σχέση (αδελφές) στην Επιτροπή Διαγωνισμού είναι αντίθετη στο άρθρο 14 παρ.6 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, πλην όμως, δεδομένου ότι α) κριτήριο κατακύρωσης ήταν η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά  μόνο βάσει τιμής και δεν καταλειπόταν περιθώριο εκτίμησης από τα μέλη της (όπως π.χ. σε ενδεχόμενη βαθμολόγηση των τεχνικών προσφορών των διαγωνιζομένων), β) η εισήγηση της Επιτροπής υπέρ του αποκλεισμού της εταιρείας «...» έγινε για αντικειμενικό λόγο (μη υποβολή εγγυητικής επιστολής συμμετοχής και Ευρωπαϊκού Ενιαίου Εντύπου Σύμβασης), γ) ο αποκλεισμός της εταιρείας «...» έγινε σε συμμόρφωση με την προηγηθείσα απόφαση της Α.Ε.Π.Π. και δ) το Κλιμάκιο κατά τον διενεργηθέντα έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας δεν αμφισβήτησε επί της ουσίας την εσωτερική νομιμότητα των αποφάσεων που στηρίζονται στη γνώμη της Επιτροπής Διαγωνισμού, το Τμήμα κρίνει ότι,στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ως άνω πλημμέλεια δε συνιστά  ουσιώδη πλημμέλεια που να επηρέασε το αποτέλεσμα της διαγωνιστικής διαδικασίας.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, κατά παραδοχή των προβαλλόμενων λόγων ανάκλησης, πρέπει η κρινόμενη προσφυγή και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 289/2020 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και να επιτραπεί η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας .... και της εταιρείας «...», με αντικείμενο τον «Καθαρισμό ρεμάτων Περιφερειακής Ενότητας .... ΥΔΡ20».Ανακαλεί την 289/2020 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.