ΕΣ/ΚΛ.Ε/342/2019

Τροποποίηση της υπ’ αριθμ. οικ. 9529/645/10.5.2006 (ΦΕΚ 649/Β/24.5.2006) Απόφασης του Υφυπουργού Ανάπτυξης«Έλεγχος τεχνικών χαρακτηριστικών χα­λύβων οπλισμού σκυροδέματος.

Καταργήθηκε με την υπ'αρ.οικ.17116/1116/2007, ΦΕΚ 1577/Β/17.8.2007.

Τροποποίηση της υπ’ αριθμ. οικ. 9529/645/10.5.2006 (ΦΕΚ 649/Β΄/24.5.2006) απόφασης του Υφυπουργού Ανά­πτυξης «Έλεγχος τεχνικών χαρακτηριστικών χαλύβων οπλισμού σκυροδέματος».

Καταργήθηκε με την υπ’ αριθμ. οικ.17116/1116/2007, ΦΕΚ-1577/Β/17.8.2007

Συντήρηση στηθαίων ασφαλείας -συμπληρωματική σύμβαση:...Με δεδομένα τα ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στη σκέψη 2, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η σύναψη της ελεγχόμενης 1ης συμπληρωματικής σύμβασης στερείται νομίμου ερείσματος, διότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των διατάξεων των άρθρων 132 παρ. 1 περ. γ και 156 παρ. 1 του ν.4412/2016. Και τούτο, διότι, όπως προκύπτει από την τεχνική περιγραφή του αρχικού έργου, αυτό αφορούσε στην αποξήλωση και αντικατάσταση των υφιστάμενων μεταλλικών στηθαίων ασφαλείας με στηθαίο σκυροδέματος (New Jersey) σε δύο τμήματα της Νέας Εθνικής Οδού … (Τμήμα …, μήκους 4 χιλιομέτρων, και Τμήμα …., μήκους 600 μέτρων), στην τοποθέτηση νέων μεταλλικών Σ.Α.Ο. στην κεντρική νησίδα της Λ. …, στην πραγματοποίηση εργασιών οδοφωτισμού στο τμήμα του … και της Λεωφόρου … και, τέλος, στην πραγματοποίηση επιμέρους εργασιών συντήρησης – επισκευής κατεστραμμένων στηθαίων ασφαλείας, που δεν προσδιορίζονται ειδικότερα. Ωστόσο, στο ελεγχόμενο σχέδιο συμπληρωματικής σύμβασης περιλαμβάνονται εργασίες τοποθέτησης νέων Σ.Α.Ο., σε μήκος περίπου 15 χλμ., στο παράπλευρο οδικό δίκτυο στον άξονα του Π.Α.Θ.Ε., οι οποίες, όπως αναφέρεται στην ως άνω αιτιολογική έκθεση του 3ου ΑΠΕ, ανέκυψαν κατά την εκτέλεση άλλου έργου, που αφορούσε στην επέκταση και συμπλήρωση του δικτύου ηλεκτροφωτισμού στο παράπλευρο οδικό δίκτυο του άξονα Π.Α.Θ.Ε., εντός των διοικητικών ορίων της Περιφέρειας ... Ως εκ τούτου, εφόσον δεν προκύπτει οποιαδήποτε λειτουργική διασύνδεση των εργασιών της συμπληρωματικής σύμβασης με το αντικείμενο του έργου «ΣΟ – 04/14: Συντήρηση στηθαίων ασφαλείας σε περιοχές αρμοδιότητας ΔΚΕΣΟ», ούτε είναι αναγκαίες οι εργασίες αυτές για την έντεχνη ολοκλήρωση και τελειοποίησή του, μπορούν δε ευχερώς να διαχωριστούν τεχνικά και οικονομικά από αυτό, συντρέχει περίπτωση ανεπίτρεπτης επέκτασης του τεχνικού και φυσικού αντικειμένου του αρχικού έργου και μη νόμιμης ανάθεσης των εν λόγω εργασιών με συμπληρωματική σύμβαση.

Καταβολή μέρους της αμοιβής της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας «...» για την εκτέλεση της σύμβασης «Διερεύνηση τρόπων αξιοποίησης και αναβάθμισης του Ξενία Ναυπάκτου για αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος της περιοχής και ένταξη στις υπάρχουσες δομές του Δήμου», (...) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 2, ενόψει δε του ότι α) δεν  προκύπτει η αξία κάθε επιμέρους ομάδας εργασιών, β) καθεμία από τις δύο φάσεις του έργου περιλαμβάνει εργασίες ίσης περίπου αξίας, αφού το συνολικό συμβατικό τίμημα ανέρχεται σε 24.600 ευρώ και η αξία του παραδοτέου της πρώτης φάσης σε 12.400 ευρώ, γ) ως μελέτη θα μπορούσε να θεωρηθεί μόνο η ομάδα εργασιών που αφορά στις προτάσεις αρχιτεκτονικής (ειδική αρχιτεκτονική μελέτη διατήρησης παραδοσιακού κτηρίου), στατικής (στατική μελέτη φέρουσας κατασκευής κτηρίου) και ενεργειακής (ενεργειακή μελέτη) αναβάθμισης του κτηρίου του Ξενία, η οποία αποτελεί μέρος της δεύτερης φάσης, δ) όλες οι λοιπές ομάδες εργασιών της δεύτερης φάσης, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής μελέτης (παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών) που αφορά στην ανάλυση κόστους υλοποίησης παρεμβάσεων για την τρίτη από τις εναλλακτικές προτάσεις αξιοποίησης του κτηρίου του Ξενία, καθώς και το σύνολο των εργασιών της πρώτης φάσης αποτελούν λοιπές γενικές υπηρεσίες του άρθρου 2 παρ. 1 περ. 9 του ν. 4412/2016  και ε) το μέρος του παραδοτέου της β΄ φάσης που σχετίζεται με την ως άνω ομάδα εργασιών εξαντλείται στην αντιγραφή του αντίστοιχου μέρους του παραδοτέου του ανατεθέντος απευθείας στην εταιρεία «….», με την 430/12.8.2016 απόφαση του Δημάρχου.., έργου «Σύνταξη Σχεδίου Δράσης Ενεργειακής Απόδοσης Δημοτικών Κτηρίων του Δήμου Ναυπακτίας», το Κλιμάκιο κρίνει πως, ακόμα και υπό την εκδοχή ότι η ομάδα εργασιών που αφορά ειδικά στις προτάσεις αρχιτεκτονικής, στατικής και ενεργειακής αναβάθμισης του κτηρίου του Ξενία αποτελεί μελέτη, ο προέχων χαρακτήρας της σύμβασης είναι αυτός της παροχής λοιπών γενικών (πλην μελετών) υπηρεσιών. 

Τροποποίηση σύμβασης του έργου «ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ, ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΘΛΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ … ΠΕ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΚΡΗΤΗΣ»(...)Ο έλεγχος των προϋποθέσεων για τη νόμιμη σύναψη της επίμαχης συμπληρωματικής σύμβασης πρέπει να διενεργηθεί βάσει του άρθρου 156 του ν. 4412/2016, όπως όμως το τελευταίο ισχύει μετά από την από 1.9.2021 αντικατάσταση της παρ. 1 αυτού με το άρθρο 75 του ν. 4782/2021 (...) Εξάλλου, στο 6937/5.12.2023 έγγραφο της αναπληρώτριας Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών της προσφεύγουσας Α.Α. βεβαιώνεται ότι «το πρόβλημα προέκυψε μετά την δημοπράτηση του έργου και κατά την εκτέλεση των κατασκευαστικών εργασιών (…)» και ότι «δεδομένων των χαρακτηριστικών του έργου, για το οποίο δεν απαιτούνται βαθιές εκσκαφές και θεμελιώσεις, παρά μόνο η κατασκευή τοιχίου αντιστήριξης με επιφανειακή θεμελίωση, δεν απαιτούνταν η εκπόνηση εξειδικευμένων γεωλογικών μελετών, καθώς δεν αναμενόταν η εκδήλωση έντονων γεωλογικών φαινομένων/προβλημάτων, ούτε υπήρχε ένδειξη ανάλογων προβλημάτων ώστε να ληφθεί τέτοια ειδική πρόνοια προ της προκήρυξης του αρχικού έργου». Επίσης, ούτε στην από Ιούλιο 2022 έρευνα του γεωλόγου – γεωφυσικού μηχανικού … γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένες προγενέστερες έρευνες, από τις οποίες ο κίνδυνος κατολισθητικών φαινομένων στην επίμαχη περιοχή θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί, κατά τη σύνταξη της αρχικής μελέτης. Για τους λόγους αυτούς Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης. 

Ολοκλήρωση κτιρίου δικαστικού μεγάρου...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ανωτέρω ερμηνευτικώς δεκτά (βλ. σκ. 2) το Δικαστήριο άγεται στην κρίση ότι δεν συντρέχουν εν προκειμένω, σωρευτικά, οι προϋποθέσεις για τη νόμιμη σύναψη της ελεγχόμενης 1ης Σ.Σ.. Και τούτου διότι οι εργασίες αποκάλυψης και αποκατάστασης των διαβρωμένων οπλισμών του φέροντος οργανισμού σκυροδέματος – η εκτέλεση των οποίων κρίθηκε αναγκαία μετά τις εργασίες καθαίρεσης των επιχρισμάτων, που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της αρχικής σύμβασης, - δεν κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων. Ήτοι, μεταγενέστερων του χρόνου κατάρτισης της αρχικής σύμβασης αιφνίδιων, κατά την έννοια του νόμου, πραγματικών γεγονότων, που δεν ήταν δηλαδή αντικειμενικά δυνατόν να προβλεφθούν κατά την κατάρτιση της αρχικής μελέτης του υποέργου. Αντιθέτως, οφείλονται σε σφάλματα και παραλείψεις της αρχικής μελέτης, καθόσον, από τα στοιχεία του φακέλου, δεν προκύπτει ότι η παρεμβαίνουσα αναθέτουσα αρχή προέβη στη διενέργεια δειγματοληπτικών ελέγχων στον φέροντα οργανισμό του κτιρίου, ώστε να καταστεί δυνατό να διαπιστωθεί, κατά το στάδιο εκπόνησης της μελέτης του υποέργου, η ακριβής κατάσταση του οπλισμού, το μέγεθος και η τυχόν έκταση των διαβρώσεων, που είχαν προκληθεί στα στοιχεία του φέροντος οργανισμού και να επισημανθούν οι απαραίτητες ενέργειες ενίσχυσης του. Συναφώς, επισημαίνεται ότι ουδόλως, αν και ζητήθηκαν, παρασχέθηκαν στο Δικαστήριο στοιχεία και διευκρινίσεις σχετικά με τη διενέργεια κατά το στάδιο εκπόνησης της αρχικής μελέτης τυχόν δειγματοληπτικών ελέγχων. Σε κάθε δε περίπτωση, κατά το στάδιο εκπόνησης της αρχικής μελέτης έπρεπε να αποτελέσει αντικείμενο έρευνας η ακριβής κατάσταση του φέροντος οργανισμού του κτιρίου, προκειμένου να διαπιστωθούν τα σοβαρά προβλήματα των διαβρωμένων οπλισμών του, τα οποία, κατά την κοινή πείρα και αντίληψη, είναι συνήθη κατά την αποκατάσταση παλαιών κτιρίων ενόψει μάλιστα και της γειτνίασής του με τη θάλασσα (πρβ. ΕλΣ VI Τμ. 1347, 666/2017, 3209/2013, 3101/2012). Ο δε προβαλλόμενος ισχυρισμός από την προσφεύγουσα και την παρεμβαίνουσα ότι ουδείς αποχρών λόγος υφίστατο, που να επιβάλει τον έλεγχο του σιδηρού οπλισμού και του φέροντος οργανισμού σκυροδέματος του κτιρίου με τη διενέργεια δειγματοληπτικών ελέγχων, δεδομένου ότι στην εξωτερική πλευρά των επιφανειών του κτιρίου δεν υπήρχαν ενδείξεις αποσάθρωσης, τυγχάνει πρωτίστως απορριπτέος ως αβάσιμος ενόψει κυρίως της γνωστής, εκ των προτέρων, παλαιότητάς του κτιρίου και της θέσεως αυτού πλησίον της θάλασσας. Περαιτέρω, ο εν λόγω ισχυρισμός προβάλλεται αλυσιτελώς, καθόσον δεν αφορά το σύνολο των συμπληρωματικών αυτών εργασιών, δεδομένου ότι αντικείμενο της σύμβασης αυτής δεν είναι μόνο οι εν λόγω εργασίες αποκάλυψης και αποκατάστασης των διαβρωμένων οπλισμών του φέροντος οργανισμού του κτιρίου αλλά και αυτές που αφορούν την εκ νέου αρχιτεκτονική - ηλεκτρομηχανολογική αποκατάσταση των χώρων του. Οι τελευταίες δε ουδόλως προκύπτει ότι συνδέονται με τα προβλήματα του οπλισμού του φέροντος οργανισμού του κτιρίου, που διαπιστώθηκαν μετά την καθαίρεση των επιχρισμάτων, αλλά μόνο με μεταβολές που έγιναν στο σχεδιασμό του αντικειμένου του αρχικού υποέργου για τη βελτίωση της ποιότητας και της λειτουργικότητάς του, ως εκ τούτου, αυτές μη νόμιμα συμπεριλήφθηκαν στο ελεγχόμενο σχέδιο της 1ης Σ.Σ.. Περαιτέρω, και τα προβαλλόμενα περί αναγκαιότητας των ως άνω συμπληρωματικών εργασιών για την αρτιότητα και τη λειτουργικότητα του υποέργου καθώς και ότι δεν μπορούν οι εργασίες αυτές τεχνικά ή οικονομικά να διαχωριστούν από την κύρια σύμβαση, χωρίς να δημιουργήσουν μείζονα προβλήματα, αλυσιτελώς προβάλλονται καθώς, και αληθή υποτιθέμενα, δεν δύνανται να οδηγήσουν στην ένταξη αυτών στην ελεγχόμενη 1η Σ.Σ., διότι η ως άνω προϋπόθεση δεν εξετάζεται αυτοτελώς, αλλά σωρευτικά με τις λοιπές προϋποθέσεις. Τέλος, ενόψει της σταθερότητας του νομικού πλαισίου και της πάγιας νομολογίας ως προς τις προϋποθέσεις κατάρτισης συμπληρωματικών συμβάσεων (βλ. σκ. 2) το αίτημα αναγνώρισης συγγνωστής πλάνης υπέρ της παρεμβαίνουσας τυγχάνει απορριπτέο.

Επίλυση διαφωνίας αναφορικα με τη νομιμότητα πληρωμής του 1ου Λογαριασμού της μελέτης ελέγχου στατικής επάρκειας και, αποκατάστασης γέφυρας

Ο προβαλλόμενος δε με την αίτηση ανάκλησης λόγος, με τον οποίο υποστηρίζεται ότι υπήρχε διαφορετική αποτύπωση του τρόπου μονώσεως του κτιρίου στην τεχνική περιγραφή (5cm) και στα σχέδια οπλισμού τοιχωμάτων της στατικής μελέτης (1cm), γεγονός που, κατά τους ισχυρισμούς της αιτούσας, παραβιάζει τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων, αφού επηρεάζει τις οικονομικές προφορές αυτών λόγω της ύπαρξης πρόσθετων εργασιών και διαφορετικής μεθοδολογίας στην κατασκευή, αποβαίνει απορριπτέος ως αλυσιτελώς προβαλλόμενος, δοθέντος ότι με βάση την, κατά τη διακήρυξη, έβδομη σε σειρά ισχύος, Τεχνική Περιγραφή του έργου, στην οποία ορίζεται ρητώς πάχος μονώσεως 5cm, η αναδειχθείσα προσωρινή ανάδοχος του ελεγχόμενου έργου, υποχρεούται σε κάθε περίπτωση να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της διακήρυξης και Τεχνικής Περιγραφής και να εκτελέσει το έργο με πάχος μονώσεως 5cm, ακόμη και αν στο Σχέδιο Σ6 της εγκεκριμένης στατικής μελέτης αποτυπώνεται πάχος μονώσεως 1cm, αφού σε περίπτωση ασυμφωνίας των περιεχομένων στα ως άνω συμβατικά τεύχη όρων, υπερισχύουν τα αναφερόμενα στην Tεχνική Περιγραφή. Τούτο δε, ανεξαρτήτως της ουσιαστικής βασιμότητας ή μη του ανωτέρω λόγου, καθώς από τα προσκομιζόμενα από την αιτούσα ενώπιον του Τμήματος στοιχεία, αλλά και από τα στοιχεία του φακέλου δεν αποδεικνύεται ότι η ως άνω επικαλούμενη πλημμέλεια επηρέασε την οικονομική προσφορά της αιτούσας, υπό την έννοια ότι υποχρεώθηκε να τροποποιήσει αυτήν, ώστε να την προσαρμόσει στα διαφορετικά τεχνικά δεδομένα της στατικής μελέτης.

Επισκευή και συμπλήρωση των οικοδομικών εγκαταστάσεων των πανεπιστημιακών κτηρίων:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα προς όσα εκτέθηκαν στη σκέψη II, το Τμήμα κρίνει ότι όσον αφορά τις επίμαχες συμπληρωματικές εργασίες, αυτές κατέστησαν αναγκαίες όχι συνεπεία παραλείψεων ή σφαλμάτων της μελέτης του αρχικού έργου, αλλά, όπως βασίμως προβάλλει το αιτούν, λόγω του γεγονότος της πτώσης τμημάτων σκυροδέματος στην αίθουσα συνεδριάσεων Γ2 και στο γραφείο Γ1, διαπιστώθηκαν τυχαία οι ενανθρακώσεις του σκυροδέματος οι οποίες συνιστούν αφενός εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο και αφετέρου ήταν αδύνατο κατά τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης να διαγνωσθούν με την αρχική μελέτη διότι η υπερκείμενη πλάκα ήταν διπλή τύπου «sandwich και ως εκ τούτου δεν ήταν εμφανές και διαγνώσιμο το σχετικό πρόβλημα, παρόλο που έγιναν όλοι οι απαραίτητοι έλεγχοι και αυτοψίες(βλ. την από 11.5.2018 σχετική αιτιολογική έκθεση).Επομένως, συντρέχουν, κατά την κρίση του Τμήματος, απρόβλεπτες περιστάσεις που επιτρέπουν την κατάρτιση συμπληρωματικής σύμβασης για την εκτέλεση των εργασιών αυτών, οι οποίες είναι συναφείς με το αρχικό έργο και αναγκαίες για την ολοκλήρωσή του. (..)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η 7/2018 Πράξη της Επιτρόπου της Υπηρεσίας Επιτρόπου στο Πανεπιστήμιο … και ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Επισκευή και συμπλήρωση των οικοδομικών εγκαταστάσεων των πανεπιστημιακών κτηρίων στην …» μεταξύ του αιτούντος και της αναδόχου εταιρείας «…» αντίγραφο του οποίου φυλάσσεται στη Γραμματεία του Δικαστηρίου τούτου.

Επισκευή και συντήρηση σχολικών κτιρίων:..Με δεδομένα αυτά η ελεγχόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη, διότι τα προβαλλόμενα ως απρόβλεπτα γεγονότα, ήτοι η αποσάρθρωση - ενανθράκωση της επικάλυψης του οπλισμού, δεν προέκυψαν αιφνιδίως αλλά υπήρχαν κατά το χρόνο κατάρτισης της αρχικής μελέτης και ο Δήμος … δεν απέδειξε   ότι δεν μπορούσαν να προβλεφθούν αντικειμενικά σύμφωνα με τους κανόνες  της ανθρώπινης εμπειρίας και λογικής. Ειδικότερα δεν αποδεικνύεται ότι έγιναν οι αναγκαίες μετρήσεις κατά την αρχική μελέτη για τη διάγνωση του προβλήματος σε όλη την έκτασή του, ούτε γίνεται επίκληση ύπαρξης τεχνικών - κατασκευαστικών ιδιαιτεροτήτων που θα δικαιολογούσαν αφανείς φθορές στον οπλισμό  του κτιρίου. Αντιθέτως η πρόβλεψη στην αρχική μελέτη επισκευής   του οπλισμού σε βάθος μόνο έως 2,5 εκ και η ιδιαίτερα μεγάλη αύξηση των ποσοτήτων εργασιών που προέκυψε για την αντιμετώπιση του προβλήματος,  από 154 m2 στην αρχική μελέτη σε 1042,29 με τον 1ο Α.Π.Ε., καταδεικνύουν ότι υπήρξε αστοχία αυτής.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.