ΕΣ/ΚΛ.ΤΜ.7/64/2016

Τύπος: Νομολογία Ελεγκ. Συνεδρίου

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΑΤΑΞΕΙΣ:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:Με τα ανωτέρω δεδομένα και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η προαναφερόμενη  σύμβαση,  σε εκτέλεση της οποίας εκδόθηκε το επίμαχο χρηματικό ένταλμα, δεν αποτελεί, κατ’ ορθό νομικό χαρακτηρισμό αυτής, προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, αλλά συνιστά, κατ’ ουσίαν, απευθείας ανάθεση εκπόνησης μελέτης του άρθρου 2 παρ. 2 του ν. 3316/2005  από  το  Δήμο  ...... στο Γ.Π.Α., όπως βασίμως προβάλλει η Επίτροπος. Και τούτο διότι, όπως προκύπτει από το προεκτεθέν περιεχόμενο της σύμβασης, τα συμβαλλόμενα μέρη δεν εκκινούν από κοινή αφετηρία, συμπράττοντας ισόρροπα για την από κοινού εξυπηρέτηση ενός δημόσιου σκοπού, αλλά επιδιώκουν την ικανοποίηση όλως διακριτών και αντίθετων συμφερόντων, ήτοι ο μεν Δήμος ......, ο οποίος στην οικεία συγγραφή υποχρεώσεων αναφέρεται ως «εντολέας», αποσκοπεί στην υλοποίηση του συμβατικού αντικειμένου και την παραλαβή του προβλεπόμενου παραδοτέου, το δε Γ.Π.Α., που στην ως άνω συγγραφή αναφέρεται ως «εντολοδόχος», αποβλέπει στην απόληψη του καθορισμένου συμβατικού ανταλλάγματος για την εκπόνηση της μελέτης. Ειδικότερα, η συμβολή του Δήμου περιορίζεται, κατά κύριο λόγο, στην καταβολή της δαπάνης για την εκτέλεση του συμβατικού αντικειμένου, ενώ όλως αορίστως αναφέρεται η υποχρέωσή του για «παροχή τεχνικής υποστήριξης, όπου ζητηθεί», η οποία, άλλωστε, είναι δυνατό να μην ενεργοποιηθεί (εφόσον δεν ζητηθεί). Ο δε τρίτος συμβαλλόμενος Αγροτικός Μελισσοκομικός Συνεταιρισμός ...... έχει υποτυπώδη συμμετοχή στη σύμβαση, αναλογικά με το συνολικό αντικείμενό της, καθώς η υποχρέωσή του προς υπόδειξη των χώρων που θεωρεί κατάλληλους  για  μελισσοκομικά  πάρκα και  των  μελισσοκομικών  φυτών,  η οποία προβλέπεται ότι θα εκπληρωθεί σε συνεργασία με το Γ.Π.Α. και  το  Δήμο, αποτελεί ουσιαστικά αντικείμενο της μελέτης, η εκπόνηση της οποίας έχει - κατά τα ανωτέρω - ανατεθεί στο Γ.Π.Α., ενώ η μόνη αυτοτελής υποχρέωση του Συνεταιρισμού συνίσταται στη επιλογή  των  μελισσοκόμων  που θα επιμορφωθούν από το Γ.Π.Α.. Επιπλέον, ο Δήμος ...... είναι  ο  μόνος  εκ των τριών συμβαλλομένων που βαρύνεται με το  οικονομικό  αντικείμενο  της σύμβασης, ενώ η προβλεφθείσα στο άρθρο 3 της σύμβασης μονομερής περιουσιακή μετακίνηση από το Δήμο προς το Γ.Π.Α. δεν περιορίζεται στην κάλυψη λειτουργικών εξόδων, αλλά χαρακτηρίζεται ρητώς ως «αμοιβή», που  θα καταβληθεί σταδιακά, ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών, ενώ προβλέπεται ότι η συνολική αμοιβή θα καταβληθεί, σε κάθε  περίπτωση,  με  την αποδοχή της μελέτης. Εξάλλου, το ίδιο το Γ.Π.Α., στο υπ’ αριθμ. πρωτ. 21469/7.10.2015 έγγραφό του, αναφέρει ρητώς ότι, «από τη στιγμή που το Γ.Π.Α. θα εκτελέσει την επίμαχη μελέτη, είναι προφανές  ότι  ο  Δήμος  θα  είναι αυτός που καταβάλλει το οφειλόμενο τίμημα για την εκπόνησή της».  Υπέρ  της ερμηνευτικής  αυτής εκδοχής συνηγορεί και ο  συνυπολογισμός  στο συμβατικό τίμημα του αναλογούντος Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, ο οποίος προβλέπεται μόνον στις εξ επαχθούς αιτίας συμβάσεις  παροχής  υπηρεσιών  (βλ. Πράξεις VII Τμ. 51, 29/2015). Κατόπιν αυτών και δοθέντος ότι η επίμαχη σύμβαση δεν αποτελεί γνήσια προγραμματική σύμβαση, αλυσιτελώς προβάλλει η Επίτροπος την έλλειψη αναλυτικού χρονοδιαγράμματος, το οποίο περιλαμβάνεται στο ελάχιστο περιεχόμενο των προγραμματικών συμβάσεων και το οποίο, σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να εξαντλείται στην απλή πρόβλεψη της διάρκειας της σύμβασης, ούτε αναπληρώνεται από την απλή παράθεση - έστω και σε χρονολογική σειρά - των επί μέρους συμβατικών δράσεων. Περαιτέρω, όπως προαναφέρθηκε και σύμφωνα με το τεχνικό αντικείμενό της, η σύμβαση αφορά την εκπόνηση μελέτης του ν. 3316/2005 - όπως συνομολογεί και το ίδιο το Γ.Π.Α., με το υπ’ αριθμ. πρωτ. 21469/7.10.2015 έγγραφό του -  και δη μελέτης φυτοτεχνικής διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου και έργων πρασίνου, ενώ και στην προαναφερόμενη 185/17.3.2015 εγκριτική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου γίνεται λόγος για εκπόνηση μελέτης. Ο δε ισχυρισμός του Γ.Π.Α. ότι, κατ’ άρθρον 100 παρ. 1α του ν. 3852/2010, είναι δυνατή η σύναψη προγραμματικής σύμβασης για τη μελέτη προγραμμάτων ανάπτυξης μιας περιοχής, είναι απορριπτέος, προεχόντως, ως αλυσιτελής, δοθέντος ότι - κατά τα ανωτέρω αναφερόμενα - δεν συντρέχουν εν προκειμένω τα κρίσιμα εννοιολογικά στοιχεία της έννοιας της προγραμματικής σύμβασης. Κατά συνέπεια, για την ανάθεση της ως άνω μελέτης έπρεπε να  τύχουν  εφαρμογής  οι διατάξεις του ν. 3316/2005, οι οποίες καθιερώνουν ως κανόνα τη διενέργεια ανοικτού διαγωνισμού, στον οποίο η δυνατότητα συμμετοχής του ως άνω εκπαιδευτικού ιδρύματος δεν θα μπορούσε να αποκλεισθεί (βλ. Πράξη VII Τμ. 23/2015). Προσφυγή  στην  εξαιρετική  διαδικασία  της  απευθείας  ανάθεσης  θα μπορούσε να είναι νόμιμη μόνον εφόσον συνέτρεχε μία τουλάχιστον από τις εξαιρετικές περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 10 του ως άνω νόμου, κάτι που δεν προκύπτει ούτε από το έγγραφο επανυποβολής του εντάλματος και τα συνημμένα σε αυτό έγγραφα, ούτε και από τα λοιπά στοιχεία του φακέλου. Ομοίως, δεν προκύπτει η συνδρομή των προϋποθέσεων εφαρμογής του άρθρου 209 παρ. 3 του Κ.Δ.Κ., σχετικά με το οποίο, τόσο ο Δήμος, όσο και το Γ.Π.Α., ρητώς αναφέρουν, στα ως  άνω  συνημμένα  έγγραφα,  ότι  δεν  εφαρμόσθηκε  εν προκειμένω. Επιπλέον, αλυσιτελώς προβάλλει το Γ.Π.Α. ότι οι επίμαχες εργασίες εκπονούνται από το Εργαστήριο Σηροτροφίας και  Μελισσοκομίας  του Πανεπιστημίου και πραγματοποιούνται για πρώτη φορά με αυτόν τον τρόπο στην Ελλάδα, καθώς το αποτέλεσμα των εργασιών αυτών συνίσταται σε ένα  ήδη γνωστό τεχνικό αντικείμενο (τη μελέτη χωροθέτησης και οργάνωσης Μελισσοκομικού Πάρκου) και, ως εκ τούτου, ανεξαρτήτως εάν για την παραγωγή του θα χρησιμοποιηθούν ή όχι νέες μέθοδοι και ανεξαρτήτως της σημασίας του για τον οικείο επιστημονικό κύκλο, στερείται πρωτοτυπίας και  δεν ήταν δυνατή η απευθείας ανάθεση της σύμβασης ως «ερευνητικού έργου». Τέλος, δεν αποδεικνύεται ότι το υπηρετούν στο Δήμο ...... προσωπικό αδυνατεί να εκπονήσει την επίμαχη μελέτη, δοθέντος ότι, κατά τα άρθρα 12 (βλ.,  ιδίως, περ. α΄ στ. 2 και 8) και 19 του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας του Δήμου (βλ. την 77914/2639/2014 απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, ΦΕΚ Β΄ 42/14.1.2014), η εκπόνησή της εμπίπτει στις αρμοδιότητες του Τμήματος Αγροτικής Παραγωγής και Μαστίχας της Διεύθυνσης Τοπικής Οικονομικής Ανάπτυξης, σε συνεργασία με την Τεχνική Υπηρεσία, ενώ, σύμφωνα με το άρθρο 33 του Οργανισμού, προβλέπονται, μεταξύ άλλων, οι εξής οργανικές θέσεις, με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου:  1 Κλάδου Π.Ε.9 Ειδικότητας Γεωπονίας και 2 Π.Ε.9 Γεωπόνων, 1 Τ.Ε.9 Γεωπόνων (Αρχιτεκτονικής Τοπίου), 1 Τ.Ε.9 Γεωπόνων (Φυτικής Παραγωγής) και 2 Τ.Ε. Τεχνολόγων Γεωπονίας (Ζωική

Για να δεις τo αρχείο πρέπει να συνδεθείς: Είσοδος

Σχετικά Έγγραφα

ΕΣ.ΚΠΕ.ΤΜ.7/111/2019

Εκπόνηση τοπογραφικής μελέτης: Με δεδομένα τα ανωτέρω κρίνεται ότι η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη κανονική, διότι μετά την πρώτη Α-562 απόφαση ανάληψης υποχρέωσης, κατά  το οικονομικό έτος 2012, της πίστωσης για την εκπόνηση της ως άνω μελέτης,   η εκτέλεση της οποίας αποφασίστηκε από την Οικονομική Επιτροπή του  Δήμου ....., και μέχρι τις 6.2.2018, οπότε εκδόθηκε η Α-250 απόφαση ανάληψης υποχρέωσης που συνοδεύει το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα, δεν εκδόθηκαν, κατά τα οικονομικά έτη που μεσολάβησαν, αποφάσεις ανατροπής της δεσμευμένης πίστωσης και αντίστοιχες αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσό στο οποίο αφορά η συνολική αμοιβή της μελέτης είχε αρχικώς αναληφθεί, περιλαμβανόταν στον προϋπολογισμό των οικονομικών ετών που μεσολάβησαν καθώς και στα τεχνικά προγράμματα των ετών αυτών, κρίνεται ότι τα αρμόδια όργανα του Δήμου ..... συγγνωστώς, χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων, υπέλαβαν ότι μπορούσαν να εκδώσουν την απαιτούμενη απόφαση ανάληψης υποχρέωσης όταν θα έπρεπε, σύμφωνα με το νόμο, να καταβληθεί μέρος της αμοιβής του αναδόχου. Ο λόγος δε διαφωνίας σχετικά με τη μεγάλη καθυστέρηση για την περαίωση της μελέτης, η οποία ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί, αν και ο χρόνος παράδοσης προβλεπόταν σε τέσσερις (4) μήνες από τον ορισμό του επιβλέποντα μηχανικού, προβάλλεται αορίστως, καθόσον δεν προσδιορίζεται πως η παράταση του χρόνου εκπόνησης της μελέτης υπαγόμενη στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα δικαίου συνεπάγεται μη νομιμότητα της ελεγχόμενης δαπάνης.


ΕλΣυν.Τμ.7(ΚΠΕ)/49/2017

ΜΕΛΕΤΕΣ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, η εντελλόμενη με το χρηματικό αυτό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι ο Δήμος …δεν απέδειξε ότι η Τεχνική Υπηρεσία του αδυνατούσε να συντάξει τη μελέτη. Ειδικότερα, η εκπόνηση της μελέτης ανήκει στην αρμοδιότητα του Τμήματος Τεχνικών Έργων της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών, ο δε ισχυρισμός ότι «ο μοναδικός πτυχιούχος τοπογράφος μηχανικός είναι ο Διευθυντής Τεχνικών Υπηρεσιών, ο οποίος εκ των πραγμάτων λόγω θέσης, αρμοδιοτήτων και φόρτου εργασίας αδυνατεί να εκτελέσει την εν λόγω μελέτη» είναι απορριπτέος ως αόριστος και αναπόδεικτος. Εξάλλου, με δεδομένο ότι ο αναγκαίος για τη σύνταξη της μελέτης εξοπλισμός θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την εκπόνηση και άλλων παρόμοιων μελετών (βλ. και την προεκτεθείσα άποψη του μειοψηφίσαντος Δημοτικού Συμβούλου), αλυσιτελώς προβάλλεται ότι το κόστος του εξοπλισμού αυτού υπερβαίνει τις 30.000,00 ευρώ και είναι ετησίως αυξανόμενο λόγω της απαιτούμενης αναβάθμισης του λογισμικού και των οικείων ηλεκτρονικών συστημάτων. Τέλος, αλυσιτελώς προβάλλεται επίσης ότι «ο Δήμος δε διαθέτει τις υπόλοιπες ειδικότητες για την τεχνική υποστήριξη της υλοποίησης της μελέτης» (στοχοφόρους, αναλυτές σημείων και σχεδιαστές), καθώς σε κάθε περίπτωση ο Δήμος θα μπορούσε να εξοικονομήσει τουλάχιστον τη δαπάνη για την αμοιβή του τοπογράφου μηχανικού, προσλαμβάνοντας μόνο το αναγκαίο υποστηρικτικό προσωπικό που θα τον πλαισίωνε.


ΕΣ/Τμ.7(ΚΠΕ)224/2014

ΜΕΛΕΤΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ: Μη νόμιμη δαπάνη που αφορούσε καταβολή συνολικού ποσού 24.990 ευρώ στο φερόμενο ως δικαιούχο ……, και αφορά τον 1ο λογαριασμό της μελέτης(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι :  Α) Κατ’ αποδοχή του πρώτου λόγου διαφωνίας, στην από 31.8.2010 βεβαίωση της Διευθύντριας Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου ….. δεν αιτιολογείται, ειδικώς, η αδυναμία σύνταξης της μελέτης από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου, καθόσον αφενός μεν, με το δεδομένο ότι για τα σχολικά κτίρια υπάρχουν οι προδιαγραφές του Οργανισμού Σχολικών Κτιρίων και οι αντίστοιχες τυποποιημένες μελέτες του Ο.Σ.Κ.  είναι απορριπτέος ο ισχυρισμός του Δήμου ότι για την εκπόνηση της εν λόγω μελέτης απαιτούνταν εξειδικευμένες γνώσεις, τις οποίες δεν διέθεταν οι υπάλληλοι της τεχνικής του υπηρεσίας, αφετέρου η επικαλούμενη έλλειψη των κατάλληλων μέσων (τοπογραφικών οργάνων), πέραν του ότι προβάλλεται αορίστως, δεν αιτιολογεί γιατί ο Δήμος δεν είχε μεριμνήσει για την προμήθεια του εξοπλισμού και του λογισμικού σχεδιασμού που απαιτείται για την αποτελεσματική άσκηση  των αρμοδιοτήτων του. Τέλος, ως προς τον ισχυρισμό του Δήμου ότι από τον Απρίλιο του έτους 2010 ήταν απαραίτητη η σύνταξη μελέτης ενεργειακής απόδοσης, σύμφωνα με τον Κανονισμό Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (Κ.ΕΝ.Α.Κ.), κατά το χρόνο δε ανάθεσης της μελέτης (Οκτώβριος 2010) η τεχνική υπηρεσία δε διέθετε την τεχνική κατάρτιση για την εκπόνηση της μελέτης ενεργειακής απόδοσης, αφενός μεν ο ειδικότερος αυτός λόγος δεν περιέχεται στην αιτιολογία της, από 31.8.2010 βεβαίωσης, περί αδυναμίας σύνταξης της μελέτης της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου, αλλά προβάλλεται οψίμως  με το έγγραφο επανυποβολής του χρηματικού εντάλματος, αφετέρου ήδη πριν την έκδοση του ΚΕΝΑΚ ίσχυε ο ν. 3661/2008 (ΦΕΚ Α 89/19.5.2008), με τις διατάξεις του οποίου εναρμονίστηκε η ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2002/91/ΕΚ       «Για την ενεργειακή απόδοση των κτι­ρίων» και ο οποίος προέβλεπε τη λήψη μέτρων για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων με την έκδοση κανονισμού ενεργειακής απόδοσης κτιρίων εντός σύντομης προθεσμίας έξι μηνών, καθιστούσε δε σαφείς τις υποχρεώσεις που έπρεπε να τηρούνται αναφορικά      με τις νέες προδιαγραφές της ενεργειακής αποδόσεως των κτιρίων που θα κατασκευάζονταν. Β) Η αιτιολογία που περιέχεται στο εισηγητικό προς το Περιφερειακό Συμβούλιο Δημοσίων Έργων έγγραφο του Δημάρχου …… και στην 697/6.10.2010 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου δεν μπορεί να στοιχειοθετήσει την κατά το νόμο έννοια του επείγοντος που δικαιολογεί την απευθείας ανάθεση της μελέτης, δηλαδή της άμεσης ανάγκης αντιμετωπίσεως μίας αιφνίδιας καταστάσεως, η δημιουργία της οποίας, μάλιστα, δεν ανάγεται στην σφαίρα επιρροής της αναθέτουσας αρχής καθόσον, στην προκειμένη περίπτωση, η μη επάρκεια των υφιστάμενων σχολικών υποδομών στο ανατολικό τμήμα της πόλης, δεν συνιστά αιφνίδιο γεγονός, αλλά αντιθέτως αποτελεί χρόνια κατάσταση, η αντιμετώπιση των συνεπειών της οποίας έπρεπε να λάβει χώρα εγκαίρως, στο πλαίσιο της ορθής και αποτελεσματικής λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης. Γ) Ο λόγος διαφωνίας του Επιτρόπου ότι δεν προηγήθηκε δέκα τουλάχιστον ημέρες πριν την υπογραφή της σύμβασης αναγγελία για δημοσίευση με τα κρίσιμα στοιχεία της στην ιστοσελίδα του Τ.Ε.Ε. είναι αβάσιμος, καθόσον η σχετική αναγγελία δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Τ.Ε.Ε. στις 12.12.2010. Δ) Βάσιμος είναι ο λόγος διαφωνίας του Επιτρόπου, σύμφωνα με τον οποίο δεν προκύπτει ότι το συνολικό ύψος των συμβάσεων που ανατέθηκαν με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης δεν υπερβαίνει το 10% των συνολικών ετήσιων πιστώσεων για την εκπόνηση μελετών και υπηρεσιών και τούτο διότι τόσο στο 62865/31.8.2010 έγγραφο του Δημάρχου προς το Περιφερειακό Συμβούλιο Δημοσίων Έργων όσο και στην 697/6.10.2010 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου αναφέρεται μεν ότι το συνολικό ύψος των συμβάσεων που ανατέθηκαν με τη διαδικασία αυτή δεν υπερβαίνει το 10% των συνολικών ετήσιων πιστώσεων για την εκπόνηση μελετών, χωρίς, όμως, συγχρόνως να αναγράφεται, σύμφωνα με τη διατύπωση του νόμου, ότι δεν υπερβαίνει και το 10% των συνολικών ετήσιων πιστώσεων για την εκπόνηση υπηρεσιών, ενώ ούτε από κάποιο άλλο στοιχείο του φακέλου προκύπτει ότι συντρέχει η προϋπόθεση αυτή, ότι δηλαδή δεν υπάρχει υπέρβαση του 10% των συνολικών ετήσιων πιστώσεων για την εκπόνηση όχι μόνο μελετών, αλλά και υπηρεσιών. Ε) Και ο λόγος διαφωνίας ότι δεν κλήθηκαν για διαπραγμάτευση τρεις τουλάχιστον υποψήφιοι μελετητές, εφόσον υπάρχει επαρκής αριθμός υποψηφίων με τα νόμιμα προσόντα, παρίσταται βάσιμος, καθόσον στα κατά τον κρίσιμο χρόνο ανάθεσης της μελέτης έγγραφα δεν αναφέρεται ότι τηρήθηκε η προϋπόθεση αυτή του νόμου, ενώ δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη και δεν ασκούν επιρροή, καθόσον συντάχθηκαν τέσσερα έτη μετά τον κρίσιμο χρόνο της ανάθεσης, οι από 16.5.2014 υπεύθυνες δηλώσεις των αρχιτεκτόνων μηχανικών, μελετητών Δημοσίων Έργων, ….και……, σύμφωνα με τις οποίες προσκλήθηκαν στις 27.5.2010 από τον τότε Δήμαρχο με σκοπό τη διαπραγμάτευση για την ανάθεση της εν λόγω μελέτης, έλαβαν γνώση των όρων και του αντικειμένου της σύμβασης και δήλωσαν           ότι δεν ενδιαφέρονται να εκπονήσουν τη συγκεκριμένη μελέτη. ΣΤ) Ο λόγος διαφωνίας ότι το τιμολόγιο παροχής των σχετικών υπηρεσιών φέρει ημερομηνία μεταγενέστερη της διαχειριστικής περιόδου που ολοκληρώθηκε      η μελέτη δεν ασκεί επιρροή στην κανονικότητα της ελεγχόμενης δαπάνης και τούτο διότι η έκδοση του τιμολογίου σε χρόνο μεταγενέστερο της οικείας διαχειριστικής περιόδου δύναται μεν να επισύρει την επιβολή φορολογικών κυρώσεων από μέρους των οργάνων της αρμόδιας Δ.Ο.Υ., πλην όμως δεν συνεπάγεται δημοσιονομικές συνέπειες και ως εκ τούτου δεν θίγεται το κύρος του συγκεκριμένου δικαιολογητικού (βλ. σχετ. Πράξεις IV Τμήματος 50/1999, 153/2006, 23/2008, VII Τμ. 74, 103, 104/2011, Κλ.VII Tμ. 36/2012, 287/2013). Ζ) Ως προς το λόγο διαφωνίας του Επιτρόπου ότι δεν υπάρχει απόφαση ανάληψης υποχρέωσης εντός του οικονομικού έτους 2013 που εγκρίθηκε η παράταση της προθεσμίας της μελέτης, ούτε και απόφαση ανατροπής αυτής, το Κλιμάκιο κρίνει ότι ήδη από το χρόνο (6.10.2010) έγκρισης ανάθεσης της μελέτης (πρώτη ενέργεια για την εκτέλεση της δαπάνης) έπρεπε να εκδοθεί απόφαση ανάληψης υποχρέωσης σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 11 και 13 του β.δ. 17.5/15.6.1959, σχετική δε απόφαση ανάληψης υποχρέωσης και απόφαση ανατροπής αυτής έπρεπε να εκδοθεί και στα επόμενα οικονομικά έτη, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο π.δ.113/2010.


ΕλΣυν.Τμ.7(ΚΠΕ)13/2015

ΜΕΛΕΤΕΣ:Μη νόμιμη η πληρωμή  που αφορά στην καταβολή ποσού 16.150,00 ευρώ στο φερόμενο ως δικαιούχο ιδιώτη    μελετητή ….. …ως αμοιβή για την εκπόνηση της μελέτης «Οριζοντιογραφική και υψομετρική αποτύπωση στους οικισμούς … …. …. ….. …… ….. ….. …  ».(..)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, ο Δήμος …… μη νομίμως ανέθεσε στο φερόμενο ως δικαιούχο του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος τοπογράφο μηχανικό την εκπόνηση της προαναφερθείσας μελέτης, καθόσον αυτή ως εκ τηςφύσεως και του αντικειμένου της, εμπίπτει στα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες, όπως αυτές περιγράφονται στον Ο.Ε.Υ., του υπηρετούντος στο Γραφείο Τεχνικών Έργων και Μελετών τοπογράφου μηχανικού, ο οποίος άλλωστε ορίστηκε ως επιβλέπων την ως άνω μελέτη. Σε κάθε περίπτωση ο Δήμος …, ο οποίος έχει το βάρος της απόδειξης, δεν αποδεικνύει,ούτε εξάλλου επικαλείται, ότι το υπηρετούν προσωπικό στερείται των αναγκαίων ειδικών γνώσεων για την εκπόνηση της επίμαχης μελέτης, μολονότι διαθέτει την ίδια επιστημονική ειδικότητα. Εξάλλου, ο επικαλούμενος με  το έγγραφο επανυποβολής φόρτος εργασίας του ως άνω υπηρετούντος τοπογράφου μηχανικού προβάλλεται όλως αορίστως ως λόγος αδυναμίας εκπόνησης της επίμαχης μελέτης, χωρίς να προσδιορίζονται - ώστε να μπορεί να ελεγχθεί ο έγκαιρος και ορθός προγραμματισμός των υπηρεσιακών αναγκών του Δήμου, στο πλαίσιο της αρχής της αποτελεσματικότητας που πρέπει να διέπει τη δράση των οργάνων του - με επίκληση συγκεκριμένων στοιχείων, ήτοι ποιές ακριβώς, με εξειδίκευση του αριθμού τους, του αντικειμένου τους και του χρόνου χρέωσης και περαίωσής τους, εργασίες είχαν ανατεθεί  για διεκπεραίωση σε αυτόν όσο και στους λοιπούς υπαλλήλους του ως  άνω Γραφείου. Εξάλλου, ο ισχυρισμός του Δήμου περί φόρτου εργασίας δεν αποδεικνύεται ούτε από το προαναφερθέν 28471/18.11.2014 έγγραφο της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου, δοθέντος ότι αυτό περιλαμβάνει παντελώς γενική και αόριστη αιτιολογία, αναφέροντας μόνον συμπερασματικά ότι η υπηρεσία αδυνατεί να εκπονήσει την ως άνω μελέτη λόγω υπερβολικού φόρτου εργασίας. Περαιτέρω, η έλλειψη του αναγκαίου τεχνολογικού εξοπλισμούγια την εκπόνηση της μελέτης, επίκληση της οποίας γίνεται τόσο στην 136/18.11.2014 απόφασή της απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής, η   οποία είναι κατά τούτο αντιφατική σε σχέση με το προαναφερθέν έγγραφοτης Τεχνικής Υπηρεσίας, όσο και στο έγγραφο επανυποβολής, πέραν του ότι προβάλλεται αορίστως, αφού δεν προσδιορίζεται ο τυχόν υπάρχων   καθώς και ο απαιτούμενος για την εκπόνηση της συγκεκριμένης μελέτης εξοπλισμός, ανάγεται σε κάθε περίπτωση σε πλημμελή εκπλήρωση της υποχρέωσης του Δήμου να μεριμνά για την αποτελεσματική λειτουργίατων τεχνικών υπηρεσιών του (βλ. πράξ. Κλιμ. Προλ. Ελέγχου Δαπ. στο VII     Τμ. 285, 317/2013), ο οποίος εξάλλου ομολογεί με το έγγραφο επανυποβολής ότι εκ των υστέρων προέβη στην έγκριση προμήθειας τοπογραφικού εξοπλισμού. Τέλος, ο ισχυρισμός του Δήμου …, σύμφωνα με τον οποίο η σύνταξη της συγκεκριμένης μελέτης ανατέθηκε σε ιδιώτη τοπογράφο μηχανικό διότι ήταν επείγουσα λόγω της λήξης της προθεσμίας υποβολής πρότασης στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης προκειμένου να ενταχθεί στο ΕΣΠΑ το έργο "Ανάπλαση οικισμών …..", δοθέντος ότι τα τοπογραφικά διαγράμματα ήταν απαραίτητα ώστε ο αρμόδιος πολιτικός μηχανικός να προβεί στην ολοκλήρωση της μελέτης του ως άνω έργου,  είναι  αβάσιμος. Και τούτοδιότι η 98/2014 μελέτη του ως άνω έργου, η οποία συντάχθηκε από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου, εγκρίθηκε πριν την υπογραφή της 31579/15.12.2014 σύμβασης, με την 360/27.11.2014 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου …., στην οποία αναφέρεται ως καταληκτική προθεσμία υποβολής σχετικής πρότασης για την ένταξη του ως άνω έργου στο πρόγραμμα "Αγροτική Ανάπτυξη Ελλάδας 2007 - 2013" η 1.12.2014, το δε έργο εντάχθηκε στον Άξονα Προτεραιότητας 3 στο Μέτρο 322 του ως άνω προγράμματος με την 25971/26.1.2015 απόφαση του αρμοδίου οργάνου (βλ. την 52/20.4.2015 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου ….), ήτοι πριν την προβλεφθείσα συμβατική, διάρκειας 3 μηνών, εκπόνηση της ανατεθείσας μελέτης. Κατ’ ακολουθίαν, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί.


ΕΣ/Τμ.7(ΚΠΕ)67/2014

ΜΕΛΕΤΕΣ: Μη νόμιμη ανάθεση ανάθεση εργασίας σε ιδώτη μελετητή για την εκπόνηση μελέτης με τίτλο, ενώ ανάγεται στα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες του υπηρετούντος στο τμήμα υδραυλικών και εγγειοβελτιωτικών έργων του Δήμου, προσωπικού. Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο τούτο κρίνει ότι η ανατεθείσα μελέτη αντιστοιχεί στην κατηγορία 13 που προβλέπεται στο άρθρο 2 παρ.2 του ν. 3316/2005 στην οποία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, και οι μελέτες διαχείρισης υδατικών πόρων και δεν αποτελεί μελέτη έργου για την οποία αρμόδιο το Τμήμα υδραυλικών και εγγειοβελτιωτικών έργων, ως εκ τούτου, νομίμως, ο Δήμος ……………… ανέθεσε στο φερόμενο ως δικαιούχο ιδιώτη μελετητή την εκπόνηση της συγκεκριμένης μελέτης η οποία δεν υπάγεται εκ του λόγου τούτου στα συνήθη καθήκοντα της ως άνω υπηρεσίας (τμήμα υδραυλικών και εγγειοβελτιωτικών έργων) του Δήμου, ανεξαρτήτως του ότι σε κάθε περίπτωση δεν υπηρετεί στο τμήμα αυτό υπάλληλος με την επιστημονική  ειδικότητα του αναδόχου (Αγρονόμος Τοπογράφος). Συνεπώς, ο προβαλλόμενος από την Επίτροπο λόγος διαφωνίας ότι η υπό κρίση μελέτη ανατέθηκε, μη νόμιμα, διότι ανήκει στα συνήθη καθήκοντα του προσωπικού του τμήματος υδραυλικών και εγγειοβελτιωτικών έργων, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Κατόπιν τούτων, το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής θα  μπορούσε να θεωρηθεί αν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος 2013 σε βάρος των πιστώσεων του οποίου εντέλλεται η δαπάνη.


ΕΣ/Τμ.7(ΚΠΕ)224/2014

ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ: Μη νόμιμο χρηματικό ένταλμα πληρωμής του Δήμο, με το οποίο εντέλλεται η καταβολή συνολικού ποσού 24.990 ευρώ στο φερόμενο ως δικαιούχο και αφορά τον 1ο λογαριασμό μελέτης. Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι :  Α) Κατ’ αποδοχή του πρώτου λόγου διαφωνίας, στην από 31.8.2010 βεβαίωση της Διευθύντριας Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου δεν αιτιολογείται, ειδικώς, η αδυναμία σύνταξης της μελέτης από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου, καθόσον αφενός μεν, με το δεδομένο ότι για τα σχολικά κτίρια υπάρχουν οι προδιαγραφές του Οργανισμού Σχολικών Κτιρίων και οι αντίστοιχες τυποποιημένες μελέτες του Ο.Σ.Κ.  είναι απορριπτέος ο ισχυρισμός του Δήμου ότι για την εκπόνηση της εν λόγω μελέτης απαιτούνταν εξειδικευμένες γνώσεις, τις οποίες δεν διέθεταν οι υπάλληλοι της τεχνικής του υπηρεσίας, αφετέρου η επικαλούμενη έλλειψη των κατάλληλων μέσων (τοπογραφικών οργάνων), πέραν του ότι προβάλλεται αορίστως, δεν αιτιολογεί γιατί ο Δήμος δεν είχε μεριμνήσει για την προμήθεια του εξοπλισμού και του λογισμικού σχεδιασμού που απαιτείται για την αποτελεσματική άσκηση  των αρμοδιοτήτων του. ) Η αιτιολογία που περιέχεται στο εισηγητικό προς το Περιφερειακό Συμβούλιο Δημοσίων Έργων έγγραφο του Δημάρχου και στην 697/6.10.2010 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου δεν μπορεί να στοιχειοθετήσει την κατά το νόμο έννοια του επείγοντος που δικαιολογεί την απευθείας ανάθεση της μελέτης, δηλαδή της άμεσης ανάγκης αντιμετωπίσεως μίας αιφνίδιας καταστάσεως, η δημιουργία της οποίας, μάλιστα, δεν ανάγεται στην σφαίρα επιρροής της αναθέτουσας αρχής καθόσον, στην προκειμένη περίπτωση, η μη επάρκεια των υφιστάμενων σχολικών υποδομών στο ανατολικό τμήμα της πόλης, δεν συνιστά αιφνίδιο γεγονός, αλλά αντιθέτως αποτελεί χρόνια κατάσταση, η αντιμετώπιση των συνεπειών της οποίας έπρεπε να λάβει χώρα εγκαίρως, στο πλαίσιο της ορθής και αποτελεσματικής λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης. Γ) Ο λόγος διαφωνίας του Επιτρόπου ότι δεν προηγήθηκε δέκα τουλάχιστον ημέρες πριν την υπογραφή της σύμβασης αναγγελία για δημοσίευση με τα κρίσιμα στοιχεία της στην ιστοσελίδα του Τ.Ε.Ε. είναι αβάσιμος.Δ) Βάσιμος είναι ο λόγος διαφωνίας του Επιτρόπου, σύμφωνα με τον οποίο δεν προκύπτει ότι το συνολικό ύψος των συμβάσεων που ανατέθηκαν με τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης δεν υπερβαίνει το 10% των συνολικών ετήσιων πιστώσεων για την εκπόνηση μελετών και υπηρεσιών.(...)Ε) Και ο λόγος διαφωνίας ότι δεν κλήθηκαν για διαπραγμάτευση τρεις τουλάχιστον υποψήφιοι μελετητές, εφόσον υπάρχει επαρκής αριθμός υποψηφίων με τα νόμιμα προσόντα, παρίσταται βάσιμος.(...)ΣΤ) Ο λόγος διαφωνίας ότι το τιμολόγιο παροχής των σχετικών υπηρεσιών φέρει ημερομηνία μεταγενέστερη της διαχειριστικής περιόδου που ολοκληρώθηκε      η μελέτη δεν ασκεί επιρροή στην κανονικότητα της ελεγχόμενης δαπάνης και τούτο διότι η έκδοση του τιμολογίου σε χρόνο μεταγενέστερο της οικείας διαχειριστικής περιόδου δύναται μεν να επισύρει την επιβολή φορολογικών κυρώσεων από μέρους των οργάνων της αρμόδιας Δ.Ο.Υ., πλην όμως δεν συνεπάγεται δημοσιονομικές συνέπειες και ως εκ τούτου δεν θίγεται το κύρος του συγκεκριμένου δικαιολογητικού. Ζ) Ως προς το λόγο διαφωνίας του Επιτρόπου ότι δεν υπάρχει απόφαση ανάληψης υποχρέωσης εντός του οικονομικού έτους 2013 που εγκρίθηκε η παράταση της προθεσμίας της μελέτης, ούτε και απόφαση ανατροπής αυτής


ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.7/153/2019

Αμοιβή για  εκπόνηση  διαχειριστικής μελέτης:Με τα δεδομένα αυτά, η ελεγχόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη, δεδομένου ότι στο Δήμο ...... υπηρετούν μία (1) ΠΕ Δασολόγος και ένας    (1) ΠΕ Γεωπόνος, καλύπτοντας τις αντίστοιχες μοναδικές οργανικές θέσεις, και, ως εκ τούτου, ο Δήμος ...... διαθέτει τις ειδικότητες οι οποίες απαιτούνται από την αναφερόμενη στη σκέψη 2.Γ. υπουργική απόφαση για τη σύνταξη της ανατεθείσας σε ιδιώτη διαχειριστικής μελέτης, η δε αρμοδιότητα εκπόνησης    της μελέτης αυτής περιλαμβάνεται στις αρμοδιότητες της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Πρασίνου και, ειδικότερα, του Τμήματος Περιβάλλοντος και Πολιτικής Προστασίας, καθόσον αυτές καταγράφονται στον Ο.Ε.Υ. ως έννοιες γένους, οι οποίες μπορούν να εξειδικευθούν σε πλείστες δυνατές αρμοδιότητες. Ο φόρτος εργασίας των υπαλλήλων αυτών προβάλλεται αορίστως, διότι η καταγραφή των αρμοδιοτήτων των Τμημάτων στα οποία οι δύο αυτοί υπάλληλοι υπηρετούν, όπως αυτές προβλέπονται στον Ο.Ε.Υ. του Δήμου ......, καθώς και η συμμετοχή τους σε Επιτροπές διαγωνισμών, δε δημιουργεί αμάχητο τεκμήριο του όγκου των εργασιών που αυτοί επιτελούν καθημερινώς και απόλυτης αδυναμίας σύνταξης της μελέτης. Επίσης, η έλλειψη εξειδικευμένου εξοπλισμού και λογισμικού προβάλλεται αλυσιτελώς, καθόσον και αληθής υποτιθέμενη, δε συνεπάγεται άνευ άλλου τινός την ανάθεση εκπόνησης της διαχειριστικής μελέτης σε ιδιώτη, χωρίς προηγουμένως, στο πλαίσιο της αρχής της οικονομικότητας, να έχει ερευνηθεί τυχόν δυνατότητα μίσθωσης αυτού, καθώς και το κόστος αυτής συγκριτικά με το κόστος της ως άνω ανάθεσης. Επιπλέον, η σύνταξη της διαχειριστικής μελέτης και ό,τι πρέπει να γίνει  για    την πραγματοποίησή της, δεν μπορεί να αποτελεί εξειδικευμένο αντικείμενο σε σχέση με τις ειδικότητες του Δασολόγου και Γεωπόνου, αποφοίτων ανωτάτων σχολών, όταν ο ίδιος ο νομοθέτης όρισε αυτές ως τις πλέον κατάλληλες για τη σύνταξη των διαχειριστικών μελετών. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ότι στον Ο.Ε.Υ. του Δήμου ...... δεν αναφέρεται ρητώς η αρμοδιότητα εκπόνησης μελετών στις υπαγόμενες στη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου αρμοδιότητες, αλλά ούτε και σε αυτές που υπάγονται στο Γραφείο Αγροτικής Παραγωγής και Αλιείας, στο οποίο υπηρετεί ο γεωπόνος, τα αρμόδια όργανα  του Δήμου συγγνωστώς, χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των ισχυουσών διατάξεων, υπέλαβαν ότι η σχετική αρμοδιότητα δεν περιλαμβάνεται μεταξύ  των αρμοδιοτήτων της δασολόγου ή του γεωπόνου που διαθέτει ο Δήμος και ότι  αυτή είναι ειδική σε σχέση με τα καθήκοντα των υπαλλήλων αυτών.


ΕΣ/ΚΠΕ.ΤΜ.7/220/2019

Επισκευή και συντήρηση σχολικών κτιρίων:..Με δεδομένα αυτά η ελεγχόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη, διότι τα προβαλλόμενα ως απρόβλεπτα γεγονότα, ήτοι η αποσάρθρωση - ενανθράκωση της επικάλυψης του οπλισμού, δεν προέκυψαν αιφνιδίως αλλά υπήρχαν κατά το χρόνο κατάρτισης της αρχικής μελέτης και ο Δήμος … δεν απέδειξε   ότι δεν μπορούσαν να προβλεφθούν αντικειμενικά σύμφωνα με τους κανόνες  της ανθρώπινης εμπειρίας και λογικής. Ειδικότερα δεν αποδεικνύεται ότι έγιναν οι αναγκαίες μετρήσεις κατά την αρχική μελέτη για τη διάγνωση του προβλήματος σε όλη την έκτασή του, ούτε γίνεται επίκληση ύπαρξης τεχνικών - κατασκευαστικών ιδιαιτεροτήτων που θα δικαιολογούσαν αφανείς φθορές στον οπλισμό  του κτιρίου. Αντιθέτως η πρόβλεψη στην αρχική μελέτη επισκευής   του οπλισμού σε βάθος μόνο έως 2,5 εκ και η ιδιαίτερα μεγάλη αύξηση των ποσοτήτων εργασιών που προέκυψε για την αντιμετώπιση του προβλήματος,  από 154 m2 στην αρχική μελέτη σε 1042,29 με τον 1ο Α.Π.Ε., καταδεικνύουν ότι υπήρξε αστοχία αυτής.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη δεν είναι νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.


ΕλΣυν/Κλιμ.7/191/2015

Μελέτες.(....) Κατόπιν αυτών και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει τα ακόλουθα : Α) Ο λόγος διαφωνίας ότι, κατά παράβαση του άρθρου 209 παρ. 4 του ν. 3463/2006,  δεν αιτιολογείται η αδυναμία εκτέλεσης της μελέτης από την τεχνική υπηρεσία του Δήμου, είναι απορριπτέος ως ερειδόμενος επί εσφαλμένης προϋπόθεσης. Και τούτο διότι, η επίμαχη ανάθεση έγινε, κατ΄ επίκληση του άρθρου 268 παρ. 1 του ν. 3463/2006, το οποίο δεν προβλέπει ως πρόσθετη προϋπόθεση     για την εφαρμογή του την αδυναμία εκτέλεσης των σχετικών υπηρεσιών ή μελετών από την τεχνική υπηρεσία του Δήμου. Β) Ο λόγος διαφωνίας ότι δεν προκύπτει η προεκτιμώμενη αμοιβή κάθε επιμέρους μελέτης που περιλαμβάνεται στο αντικείμενο της υπό έλεγχο ανάθεσης, σύμφωνα με τα αντίστοιχα πινάκια αμοιβής του ν. 3316/2005, είναι βάσιμος, καθόσον, όπως έγινε δεκτό στη σκέψη ΙΙ της παρούσας, ακόμα και όταν η ανάθεση γίνεται κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 268 παρ. 1 του ν. 3463/2006, πρέπει να λάβει χώρα προεκτίμηση της αμοιβής σύμφωνα με τα αντίστοιχα πινάκια αμοιβής του ν. 3316/2005, προκειμένου να καθίσταται εφικτός ο έλεγχος του τρόπου υπολογισμού της προϋπολογιζόμενης δαπάνης, και κατ’ επέκταση της νόμιμης διάθεσης του δημοσίου χρήματος, στην προκειμένη δε περίπτωση, όπως προεκτέθηκε, ο Δήμος δεν προέβη σε προεκτίμηση της αμοιβής των ανωτέρω μελετών, αλλά όρισε συνολική κατ΄ αποκοπή αμοιβή για το αντικείμενο της ανάθεσης, ύψους 40.950 ευρώ. Γ) Ο λόγος διαφωνίας ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί η καταχώριση της σύμβασης στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 11 παρ. 1 του  ν. 4013/2011, είναι αβάσιμος. Και τούτο διότι στο άρθρο 8 της Π1/2380/2012 κοινής υπουργικής απόφασης ορίζεται ότι η υποχρέωση καταχώρισης των συμβάσεων που συνάπτουν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης αρχίζει στις 2.5.2013, ως εκ τούτου κατά το χρόνο σύναψης της ελεγχόμενης σύμβασης στις 17.1.2013 ο Δήμος ....... δεν είχε τέτοια υποχρέωση για καταχώριση της σύμβασης στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων. Δ) Τέλος, ως προς το λόγο διαφωνίας ότι η δέσμευση της σχετικής πίστωσης δεν πραγματοποιήθηκε σε χρόνο προγενέστερο της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου, με την οποία ανατέθηκε η εκπόνηση της μελέτης, (…) Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι κατά το οικονομικό έτος 2013 δεν έλαβε χώρα δέσμευση της σχετικής πίστωσης και συνακόλουθα ανατροπή αυτής κατά το οικονομικό έτος 2014, κατά παράβαση όσων ορίζονται στο άρθρο 4 του π.δ. 113/2010. Ως εκ τούτου, σύμφωνα και με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη IV της παρούσας, είναι βάσιμος ο σχετικός λόγος διαφωνίας.


ΕΣ.ΤΜ.ΜΕΙΖ-ΕΠΤΑΜ.ΣΥΝΘ/763/2019

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΕΡΓΟΥ:..ζητείται η αναθεώρηση της 123/2019 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Με αυτά τα δεδομένα και σύμφωνα με τις ως άνω νομικές παραδοχές, ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση ότι η διαδικασία που προηγήθηκε της ανάθεσης του επίμαχου έργου είναι νομικώς πλημμελής. Ειδικότερα: Α. το φυσικό – τεχνικό αντικείμενο του έργου δεν προσδιορίζεται με σαφήνεια και πληρότητα, όπως απαιτεί ο νόμος, αλλά περιγράφεται σε γενικό πλαίσιο με απλή αναφορά των ρεμάτων, στα οποία θα λάβουν χώρα οι εργασίες, δίχως να καθορίζεται το είδος καθώς και η ακριβής προμέτρηση της ποσότητας των εργασιών που πρόκειται να εκτελεσθούν. Συγκεκριμένα, όπως ορθώς δέχθηκε το VI Τμήμα, i. η υδρολογική – υδραυλική μελέτη που προβλέπεται  στην από 10.1.2018 Τεχνική Έκθεση, που συνοδεύει το έργο, αλλά και στην από 15.5.2017 Τεχνική Έκθεση που υποβλήθηκε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση, προκειμένου να δοθεί απαλλαγή για την περιβαλλοντική αδειοδότηση, αποτελεί βασικό στοιχείο προσδιορισμού του τεχνικού αντικειμένου του έργου, ως εκ του ότι αυτό συνάπτεται αρρήκτως  με τον έλεγχο της παροχετευτικότητας των ρεμάτων σε σχέση με τις πλημμυρικές παροχές, για το λόγο δε αυτό η εν λόγω μελέτη έπρεπε να είχε προηγηθεί της δημοπράτησης του επίμαχου έργου. Αντιθέτως όμως, η μελλοντική εκπόνηση αυτής από τον ανάδοχο κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου, τίθεται ως προϋπόθεση υλοποίησης των εργασιών. ii. Συναφώς, η πρόβλεψη  υποχρέωσης του αναδόχου να εκπονήσει τοπογραφικές μελέτες και να διενεργήσει αποτυπώσεις του φυσικού εδάφους, από τις οποίες θα προκύπτουν τα υψόμετρα των υποχρεωτικών σημείων της μηκοτομής του πυθμένα των ρεμάτων (γέφυρες, τεχνικά προς αρδευτικές και στραγγιστικές διώρυγες κ.λπ.) καθώς και επαρκή ενδιάμεσα στοιχεία, για να προσδιορίζονται τα απαιτούμενα οριστικά επίπεδα του πυθμένα τους με την αφαίρεση των φερτών υλικών (απορρίμματα, μπάζα, προσχώσεις, αυτοφυής βλάστηση), αποδεικνύει ότι το τεχνικό αντικείμενο του υπό εκτέλεση έργου δεν έχει προσδιοριστεί εκ των προτέρων με ακρίβεια. iii. Η ασάφεια και η αοριστία του αντικειμένου του έργου ενισχύεται και από το ότι στις ως άνω Τεχνικές Εκθέσεις ορίζεται ότι α) κατά την εκτέλεση του έργου θα εκτελεσθούν όσες εργασίες κριθούν απαραίτητες και σε θέσεις, που θα υποδειχθούν από την Υπηρεσία, β) οι εργασίες που δεν είναι δυνατόν να κοστολογηθούν συμβατικά, θα αντιμετωπισθούν απολογιστικά και γ) οι εργασίες, που είναι δύσκολο να προβλεφθούν από την αρχή, θα επιβαρύνουν το κονδύλι των απροβλέπτων. Την ασάφεια περαιτέρω επιτείνει η αναντιστοιχία μεταξύ της Τεχνικής Έκθεσης του έργου και της Ε.Σ.Υ., καθώς στην τελευταία (άρθρο 9 της Ε.Σ.Υ.) προβλέπεται ρητώς, ότι ο ανάδοχος υποχρεούται να συντάξει, μεταξύ άλλων, και μελέτες σχεδιασμού και εγκατάστασης αρδευτικού δικτύου φυτοτεχνικών εργασιών, οι οποίες ουδεμία σχέση έχουν με το αντικείμενο της διαγωνιστικής διαδικασίας. Β. Η συμπερίληψη της εκπόνησης της ως άνω υδρολογικής – υδραυλικής μελέτης στο αντικείμενο του δημοπρατηθέντος έργου δεν είναι νόμιμη, διότι i. ως στοιχείο της ωριμότητας του έργου έπρεπε να προϋπάρχει στο φάκελο το διαγωνισμού, ii. δεν συντρέχει η εξαιρετική περίπτωση ούτε οι προϋποθέσεις του άρθρου 50 του                  ν. 4412/2016, ώστε να είναι επιτρεπτή η ανάθεση  της μελέτης από κοινού με την κατασκευή του έργου, iii. το σύστημα υποβολής προσφορών που επελέγη, ήτοι επιμέρους ποσοστά έκπτωσης κατά ομάδες ομοειδών εργασιών, δεν είναι συμβατό με το σύστημα που προβλέπεται από τις διατάξεις του ν. 4412/2016 (αλλά και του προϊσχύσαντος ν. 3316/2005) για τις συμβάσεις μελετών, όπου ο ανάδοχος επιλέγεται με κριτήριο την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά και όχι τη χαμηλότερη τιμή, ώστε να εξασφαλίζεται το ποιοτικό αποτέλεσμα της μελέτης σε συνδυασμό με την καλύτερη δυνατή τιμή. Οι προβαλλόμενοι με την αίτηση λόγοι περί αναγκαιότητας σύνταξης των άνω μελετών, ως εκ του ότι εξυπηρετούν περιβαλλοντικούς σκοπούς προστασίας των ρεμάτων και επιβάλλονται από την περιβαλλοντική νομοθεσία, πρέπει να απορριφθούν, διότι δεν αμφισβητείται η αναγκαιότητα εκπόνησης των μελετών αυτών, αλλά η νομιμότητα ανάθεσής τους στον ανάδοχο του υπό εκτέλεση έργου. Ομοίως, πρέπει να απορριφθεί ο ισχυρισμός ότι οι αναδειχθείσες πλημμέλειες δεν είναι ουσιώδεις, διότι η δημοπράτηση έργου, του οποίου το φυσικό – τεχνικό αντικείμενο δεν προσδιορίζεται με επάρκεια και ακρίβεια, με παράλληλη ανάθεση εκπόνησης της προσδιοριστικής του αντικειμένου αυτού μελέτης στον εργολήπτη που αναλαμβάνει την κατασκευή του, χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου, συνιστά  ουσιώδη πλημμέλεια, αφού η κατασκευή του βέλτιστου δυνατού έργου απαιτεί την προηγούμενη ανάθεση της προσδιοριστικής του αντικειμένου του μελέτης υπό συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού και με κριτήρια που εξασφαλίζουν την ποιότητα αυτής. Εξάλλου, αλυσιτελώς προβάλλεται ότι η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν νόμιμη ως εκ του ότι ουδεμία ένσταση υποβλήθηκε από τους υποψηφίους αναδόχους, διότι η συμπεριφορά των διαγωνιζομένων δεν ασκεί επιρροή στον προσυμβατικό έλεγχο από το Ε.Σ., που είναι πλήρης, αυτεπάγγελτος και καθολικός, εκτείνεται δε σε όλη τη διαδικασία σύναψης μιας σύμβασης. Απορριπτέος και ο ισχυρισμός περί του ότι επιτακτικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος επιβάλλουν την υπογραφή της κρινόμενης σύμβασης, διότι το δημόσιο συμφέρον, που προφανώς εξυπηρετείται με την ολοκλήρωση των εν λόγω εργασιών, δεν αναιρεί την υποχρέωση των αναθετουσών αρχών για τήρηση των διαδικασιών ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, οι οποίες έχουν επίσης θεσπιστεί για λόγους δημοσίου συμφέροντος (Τμ. Μείζ. – Επταμ. Συνθ. 682/2017, 2490/2015). Τέλος, ενόψει της σαφήνειας των εφαρμοστέων διατάξεων, αλλά και του προαναφερθέντος ουσιώδους χαρακτήρα των νομικών πλημμελειών που έλαβαν χώρα κατά τη διαγωνιστική διαδικασία, πρέπει να απορριφθεί ο ισχυρισμός περί συγγνωστής πλάνης των οργάνων της Αναθέτουσας Αρχής.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση αναθεώρησης πρέπει να απορριφθεί.