ΕΣ/ΚΛ.Ζ/378/2019

Αναπροσαρμογή του συμβατικού τιμήματος Σύμβασης παροχής υπηρεσιών φύλαξης κτηρίων του Πανεπιστημίου Πειραιώς, κατά το άρθρο 132 του.4412/2016 , λόγω αύξησης του κατώτατου μισθού και ημερομισθίου, με την Απόφαση του Υπουργού Εργασίας, με αριθμό 38866/21-04-2022 (Β΄ 2030).(...)Το ερώτημα για την αναπροσαρμογή του συμβατικού τιμήματος της Σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών φύλαξης των κτηρίων του Πανεπιστημίου, κατά το άρθρο 132 του ν.4412/2016, λόγω αύξησης του κατώτατου μισθού και ημερομισθίου, με τη με αριθμό 38866/21-04-2022 Απόφαση του Υπουργού Εργασίας, εγείρει ζήτημα με γενικότερη σημασία, δυνάμενο να επιφέρει και ευρύτερες δημοσιονομικές επιπτώσεις και, ως εκ τούτου, μπορεί να υποβληθεί προς το Ν.Σ.Κ. μόνο από τον αρμόδιο Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων (ομόφωνα).

Διευκρινήσεις ως προς τις συνέπειες της αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού και του κατώτατου ημερομισθίου σε εν εξελίξει διαδικασίες ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων παροχής υπηρεσιών καθαριότητας ή/και φύλαξης.(ΑΔΑ:99ΖΥΟΞΤΒ-Δ5Μ)

Παροχής υπηρεσιών καθαριότητας (...)Ανεξαρτήτως δε των ανωτέρω, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι η έκδοση της οικ.4241/127/19 απόφασης της Υπουργού Εργασίας, Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, η οποία ισχύει από 1.2.2019, είχε ως αποτέλεσμα την ουσιώδη μεταβολή του οικονομικού θεμελίου της προς ανάθεση σύμβασης, δοθέντος ότι το ημερομίσθιο -βάσει του οποίου υπολογίζεται το μηνιαίο κόστος κατ’ άτομο και, κατ’ επέκταση, το εργατικό κόστος της οικονομικής προσφοράς- έχει αυξηθεί από 26,18 ευρώ σε 29,04 ευρώ. Συνεπώς εν προκειμένω, κατά κακή ενάσκηση της διακριτικής του ευχέρειας το Νοσοκομείο προχώρησε στην κατακύρωση του διαγωνισμού, διότι δεν νοείται υπογραφή σύμβασης, η οποία κατά περιεχόμενο δεν μπορεί να υλοποιηθεί από τον ανάδοχο, όταν είναι γνωστό, ήδη κατά τη σύναψή της, ότι συντρέχουν γεγονότα -όπως, εν προκειμένω η σημαντική αύξηση του νόμιμου κατώτατου ημερομισθίου-, τα οποία καθιστούν ανέφικτη την εκτέλεσή της (πρβλ. Ελ.Συν. Τμ. Μειζ. Επτ. Συνθ. 1630/2018).

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/979/2019

Ανάδειξη αναδόχου για την παροχή υπηρεσιών φύλαξης...Σε κάθε περίπτωση, η κατακύρωση του διαγωνισμού, κατά το μέρος που αφορά τα ως άνω επιπλέον 36 σημεία του δικαιώματος προαίρεσης, είναι μη νόμιμη και για το λόγο ότι βασίστηκε σε προσφερθείσα από την ανάδοχο ενιαία για όλα τα σημεία μηνιαία τιμή -ήτοι το ποσό των 1.031,83 ευρώ που αντιστοιχεί στη μέση μηνιαία τιμή των 98 σημείων της Περίπτωσης Α΄ του διαγωνισμού- και όχι σε εξατομικευμένη και αναλυτική οικονομική προσφορά, ήτοι με λήψη υπόψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και διαφορετικών αναγκών εκάστου σημείου, όπως τούτο επιτάσσεται από το άρθρο 2.4.4. της διακήρυξης ερμηνευόμενο υπό το φως των αρχών της διαφάνειας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Σημειωτέον ότι και για την συμπληρωματική αυτή προσφορά των 36 νέων σημείων ισχύουν τα προαναφερόμενα στη σκέψη 19.Α. της παρούσας.Κατ’ ακολουθίαν, διαπιστώνονται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στην ελεγχόμενη διαδικασία που κωλύουν την υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης.

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ  ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/2646/2020

 

 

α) η διενέργεια του επίμαχου διαγωνισμού σε συντετμημένη προθεσμία 36 ημερών δεν καθιστά στην προκειμένη περίπτωση νομικώς πλημμελή τη σχετική διαγωνιστική διαδικασία, δοθέντος ότι ο διαγωνισμός αυτός, προϋπολογισθείσας δαπάνης 1.095.500 ευρώ με ΦΠΑ, ήταν επαναληπτικός και τα στοιχεία που απαιτούνταν για την πληρότητα της ενημέρωσης των ενδιαφερομένων είχαν ήδη δημοσιευθεί στο σύνολό τους με την συνταχθείσα σύμφωνα με το παράρτημα VIIΑ προκήρυξη του αρχικού διαγωνισμού, η οποία εξάλλου κάλυπτε και τις περαιτέρω προϋποθέσεις της παρ. 4 του άρθρου 38 της Οδηγίας, από πλευράς του χρόνου δημοσίευσής της, β) περαιτέρω δεν συνιστά νομική πλημμέλεια η έκδοση απόδειξης είσπραξης του ποσού της προκαταβολής και όχι τιμολογίου αφού η εντελλόμενη δαπάνη αφορά σε προκαταβολή μέρους του συμβατικού τιμήματος και όχι σε παράδοση προϊόντων σε εκτέλεση της σύμβασης και γ) όμως η εντελλόμενη δαπάνη πάσχει διότι για να είναι νόμιμη η χορήγηση προκαταβολής έπρεπε ρητώς να ορίζεται αυτό και να προσδιορίζεται το ποσοστό της καθώς και οι ειδικότερες λεπτομέρειες του τρόπου πληρωμής στην οικεία διακήρυξη.

Δαπάνες ασφάλισης και φύλαξης δημοτικών κτιρίων...Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στη σκέψη 6, το Δικαστήριο κρίνει ότι ορθώς έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη πράξη ότι η 36/2020 απόφαση έγκρισης πολυετούς ανάληψης υποχρέωσης είναι μη νόμιμη, εφόσον σε αυτή δεν είχε συμπεριληφθεί και το προβλεφθέν δικαίωμα προαίρεσης, ώστε να εξασφαλιστεί η συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη των 491.040,00 ευρώ με Φ.Π.Α, όπως επιβάλλεται από τις προπαρατεθείσες και μη προβλέπουσες εξαίρεση ως προς το δικαίωμα προαίρεσης, διατάξεις του άρθρου 53 παρ. 2ζ του ν. 4412/2016 και του άρθρου 67 του ν. 4270/2014. Ωστόσο, εκτιμώντας ότι προσκομίστηκε από τον προσφεύγοντα Δ.Κ η 36/20 διορθωμένη απόφαση έγκρισης πολυετούς υποχρέωσης για τα έτη 2021 και 2022, ποσού 207.181,76 ευρώ και 283.858,24 ευρώ, αντίστοιχα, ήτοι συνολικού ποσού 491.040,00 ευρώ με Φ.Π.Α., καθώς και νέο σχέδιο σύμβασης, στα «Έχοντας λάβει υπόψη» του οποίου προστέθηκε συναφώς το στοιχείο 25 και συμπληρώθηκαν σχετικώς τα στοιχεία 34 και 55 αυτού με αναφορά της 36/20 διορθωμένης απόφασης έγκρισης πολυετούς υποχρέωσης, το Δικαστήριο κρίνει, χάριν οικονομίας της διαδικασίας, ότι αφού συμπληρώθηκαν οι ελλείπουσες κατά τον χρόνο διενέργειας του διαγωνισμού προϋποθέσεις της νομιμότητάς της η διαπιστωθείσα κατά τα ανωτέρω πλημμέλεια καθίσταται μη ουσιώδης. Συνεπώς, και εφόσον δεν διαπιστώθηκε άλλη ουσιώδης πλημμέλεια που να κωλύει την υπογραφή της σύμβασης, οι συνεκδικαζόμενες προσφυγές πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 10/2021 Πράξη του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου OTA ΙV στον Δήμο ... και να υπογραφεί το διορθωμένο κατά τα ανωτέρω σχέδιο σύμβασης.

Διαδικασία πληρωμής του συμφωνηθέντος τιμήματος της από 31-12-1999 συμβάσεως μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και της Γερμανικής εταιρείας DORNIER GmbH, μετά την υιοθέτηση του ευρώ.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Η νόμιμη διαδικασία πληρωμής του συμφωνηθέντος τιμήματος της από 31-12-1999 συμβάσεως μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και της Γερμανικής εταιρείας DORNIER GmbH, μετά την υιοθέτηση του ευρώ ως κοινού νομίσματος των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, είναι να μετατρέπεται το 75% του τιμήματος σε μάρκα Γερμανίας με την καθορισθείσα ισοτιμία (1 μάρκο= 167,9055 δρχ.) και ακολούθως να μετατρέπεται το ποσό αυτό σε ευρώ με την ισοτιμία 1 ευρώ= 1,95583 μάρκα.

Παροχή  υπηρεσιών καθαριότητας:Με τα δεδομένα αυτά και ενόψει όσων προβάλλονται με την εξεταζόμενη αίτηση επάγονται τα ακόλουθα:α. Με την υπό κρίση αίτηση προσκομίζεται ενώπιον του Τμήματος απόσπασμα πρακτικών της Συγκλήτου της συνεδρίας της στις 27.11.2014, από το οποίο προκύπτει ότι στον προϋπολογισμό οικονομικού έτους 2015 υφίσταται έλλειμμα 4.048.700,00 ευρώ. Συνεπώς, η από 6.2.2015 απόφαση της Συγκλήτου για τη διερεύνηση δυνατότητας υποβολής βελτιωμένης προσφοράς από την ήδη ανάδοχο εταιρεία παρίσταται επαρκώς αιτιολογημένη. β.1 Η από 7.11.2014 βελτιωμένη προσφορά της «….», στο πλαίσιο της από 15.10.2014 διενεργηθείσας διαπραγμάτευσης, βάσει της οποίας κατακυρώθηκαν στην εταιρεία αυτή, με την από 27.11.2014 απόφαση της Συγκλήτου, οι υπηρεσίες καθαριότητας των κτηρίων του ... για τρεις (3) μήνες, έναντι τιμήματος 542.100,00 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), όπως προεκτέθηκε, κρίθηκε και αξιολογήθηκε από την Επιτροπή Αξιολόγησης Ενστάσεων και δη ως προς το παραδεκτό του εργατικού κόστους αυτής, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 68 του ν. 3863/2010 .Ακολούθως, η Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την 2/2015 πράξη της, δέχτηκε, κρίση, η οποία, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό καθεστώς, δεν μπορεί να ανατραπεί, ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις προσφυγής στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης ότι νομίμως ανατέθηκε η παροχή των εν λόγω υπηρεσιών καθαριότητας στην ανωτέρω εταιρεία και ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της συμβάσεως κατόπιν της ως άνω διαδικασίας διαπραγμάτευσης. Πλην όμως, ενόψει του ότι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, η από 6.2.2015 νέα βελτιωμένη προσφορά της «….» για την παροχή των επίμαχων υπηρεσιών καθαριότητας έναντι τιμήματος ύψους 416.711,70 ευρώ (με Φ.Π.Α.), η οποία υποβλήθηκε κατόπιν σχετικού αιτήματος της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου, ταυτίζεται, κατά τη ρητή δήλωση της εταιρείας (βλ. το 1415009759/6.2.2015 έγγραφό της), με την προσφορά που υπέβαλε στο πλαίσιο του διενεργηθέντος ανοιχτού δημόσιου διαγωνισμού (υπ’ αρ.1/2014 διακήρυξη), η οποία αξιολογήθηκε και εν τέλει απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, και λόγω πλημμελειών αναφορικά με το ελάχιστο ετήσιο εργατικό κόστος, όπως αυτό προσδιορίζεται από τη διακήρυξη και τις σχετικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας (βλ. σχετικά το από 29.1.2015 πρακτικό της Επιτροπής Αξιολόγησης ενστάσεων), το Τμήμα κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι πρέπει να αναβληθεί η οριστική του κρίση προκειμένου να προσκομισθεί από το ... απόφαση της Συγκλήτου αυτού, από την οποία να προκύπτει ο δικαιολογητικός λόγος της αποδοχής της υποβληθείσας κατά την διαπραγμάτευση από την ανάδοχο από 6.2.2015 προσφοράς της (βλ. την από 11.2.2015 απόφασή της) έναντι της απόρριψης της υποβληθείσας κατά την διενέργεια του ανοικτού διαγωνισμού από 21.7.2014 προσφοράς της ίδιας εταιρείας (βλ. την από 6.2.2015 όμοια), καθόσον είναι ταυτόσημες ως προς τον υπολογισμό του ελάχιστου ετήσιου εργατικού κόστους, η τήρηση του εύλογου ποσοστού του οποίου διασφαλίζει ότι η σύναψη της επίμαχης σύμβασης εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, ενώ παρέπεται ότι και για την πρώτη ως άνω προσφορά απαιτείται η εκ νέου αξιολόγησή της από την αρμόδια προς τούτο Επιτροπή Διαπραγμάτευσης, η οποία, όμως, δεν περιλαμβάνεται μεταξύ των υποβληθέντων στοιχείων της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας και πρέπει αυτή να προσκομιστεί προκειμένου το Τμήμα να διαμορφώσει ασφαλή δικανική κρίση.(...)Κατ΄ ακολουθία των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι πρέπει να αναβληθεί η οριστική κρίση του, προκειμένου να υποβληθούν από το αιτούν Πανεπιστήμιο ... στη Γραμματεία του Τμήματος εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης η προαναφερόμενη στη σκέψη V (β) απόφαση της Συγκλήτου καθώς και η σχετική γνωμοδότηση της αρμόδιας προς τούτο Επιτροπής Διαπραγμάτευσης και, τέλος, με επιμέλεια της Γραμματέως, αφού ορισθεί νέα δικάσιμος για τη συζήτηση της υπόθεσης, να εγγραφεί αυτή στο σχετικό πινάκιο και να γίνει νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση όλων των διαδίκων.

Παροχή υπηρεσιών καθαριότητας κτιρίων: Με δεδομένα αυτά, αβασίμως προβάλλεται ότι οι επίμαχες υπηρεσίες δεν έπρεπε να ανατεθούν σε τρίτο ιδιώτη, δοθέντος ότι το Διοικητικό Συμβούλιο του ΠΑΚΠΠΟ, με την 18/9.3.2018 απόφασή του, τεκμηριώνει επαρκώς την αδυναμία του υπηρετούντος προσωπικού να ανταποκριθεί στις περιγραφόμενες στην ανωτέρω απόφαση ανάγκες παροχής υπηρεσιών καθαριότητας. Ωστόσο, η υπό κρίση δαπάνη δεν είναι νόμιμη, καθόσον, η μεταξύ του ΠΑΚΠΠΟ και του αναδόχου σύμβαση δεν αναγράφει αναλυτικά κανένα από τα προβλεπόμενα στις περιπτ. γ΄ και στ΄ της πρώτης παραγράφου του άρθρου 68 του ν. 3863/2010 (όπως ισχύει μετά την τροποποίησή της με το άρθρο 22 του ν. 4144/2013) στοιχεία, ήτοι τη συλλογική σύμβαση εργασίας στην οποία τυχόν υπάγονται           οι εργαζόμενοι και τα τετραγωνικά μέτρα καθαρισμού ανά άτομο, παράλειψη που επάγεται την ακυρότητα της σύμβασης και την απόρριψη της σχετικής δαπάνης. Πέραν τούτου, στη σύμβαση δεν έχει περιληφθεί ειδικός όρος για την εφαρμογή της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας και της νομοθεσίας περί υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων και πρόληψης του επαγγελματικού κινδύνου, όπως ρητώς απαιτείται από το άρθρο 22 παρ. 3 του ν. 4144/2013. Εξάλλου, η αναφορά στο άρθρο 3 της σύμβασης των προβλεπόμενων στις     περ. δ΄ και ε΄ του ανωτέρω άρθρου (προϋπολογισμός αποδοχών εργαζομένων και ύψος ασφαλιστικών εισφορών τους) στοιχείων παρίσταται αντιφατική σε σχέση με την προσκομισθείσα άνευ ημερομηνίας, ανάλυση του «Προϋπολογισμού εργασιών βάσει του άρθ. 22 Ν. 4144/2013» που φέρει την υπογραφή και τη σφραγίδα του αναδόχου, σύμφωνα με την οποία οι μεν ημέρες εργασίας του προσωπικού του αναδόχου ανέρχονται σε 176 (έναντι 200 στο συμβατικό κείμενο), οι δε ώρες σε 2.816 (έναντι 1.200 στο συμβατικό κείμενο), ενώ οι ασφαλιστικές εισφορές σε ποσοστό 27,21%, χωρίς ρητή αναφορά σε ύψος αυτών (έναντι ύψους 2.413,00 ευρώ στο άρθρο 3 της σύμβασης).

Μη νόμιμη η καταβολή μέρους συμβατικού τιμήματος από Νοσοκομείο σε ιδιωτική εταιρεία για την παροχή υπηρεσιών φύλαξης Νοσοκομείου  και Κέντρων Υγείας, καθόσον: α) κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 68 παρ.1 του ν. 3863/2010, το Νοσοκομείο αποδέχθηκε την οικονομική προσφορά της ανωτέρω εταιρείας, η οποία ως προς το διοικητικό κόστος, το εργολαβικό όφελος και τα λοιπά έξοδα εμφανιζόταν εξ αντικειμένου ως υπερβολικά χαμηλή και β) η εταιρεία διαμόρφωσε την προσφορά της με βάση τα κατώτατα όρια αποδοχών για τους εργαζόμενους κάτω των 25 ετών, εντούτοις χρησιμοποίησε τελικά εργαζόμενους άνω των 25 ετών, με συνέπεια την παραβίαση, κατά την εκτέλεση της σύμβασης, ουσιώδους στοιχείου της προσφοράς της