ΕΣ/ΚΛΙΜ.Ζ/164/2025

Το Γ΄ Κλιμάκιο (Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα της διακήρυξης ΠΕ084/2024 του Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Γ. Παπανικολάου» για την παροχή υπηρεσιών καθαρισμού κτιρίων, συντήρησης πρασίνου και απεντόμωσης-μυοκτονίας, ύψους 9.180.660,00 ευρώ. Κατά τον προσυμβατικό έλεγχο, το Κλιμάκιο διαπίστωσε ελλείψεις στον υποβληθέντα φάκελο, κυρίως ως προς την αιτιολόγηση της ενιαίας δημοπράτησης των διαφορετικών υπηρεσιών, τον τρόπο αναλυτικής σύνταξης της οικονομικής προσφοράς σύμφωνα με το άρθρο 68 του ν. 3863/2010, καθώς και τον τρόπο αξιολόγησης βάσει των κριτηρίων ανάθεσης (Κ1 και Κ3), τα οποία ενδέχεται να μην συνδέονται επαρκώς με το αντικείμενο της σύμβασης ή να αποτελούν κριτήρια καταλληλότητας. Ως εκ τούτου, το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής κρίσης και διέταξε τη συμπλήρωση του φακέλου με συγκεκριμένα έγγραφα και διευκρινίσεις από την αναθέτουσα αρχή.

Παροχή υπηρεσιών: α) καθαριότητας, ετήσιας β) συντήρησης πρασίνου, ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΑΘΕΣΗΣ (...)Κατόπιν των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα αναπτύσσονται στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν (υπό στοιχ. 4 - 5), το Τμήμα διαπιστώνει ότι το κριτήριο ανάθεσης Κ1, κατά τον τρόπο που τίθεται και αναλύεται στην οικεία διακήρυξη, δεν σχετίζεται με την αξιολόγηση των υπηρεσιών που οι προσφέροντες πρόκειται να παρέχουν στο πλαίσιο της υπό ανάθεση σύμβασης, δεδομένου ότι με αυτό δεν ζητείται από τους υποψήφιους αναδόχους να αναπτύξουν συγκεκριμένα τεχνικά στοιχεία και ποιοτικά χαρακτηριστικά των προσφορών τους, ούτε αναδεικνύονται προς αξιολόγηση πτυχές του ουσιαστικού περιεχομένου και της ποιότητας εκάστης προσφοράς προς κάλυψη των αναγκών της υπό ανάθεση σύμβασης. Ουδόλως δε προκύπτει ότι οι προς ανάθεση υπηρεσίες είναι ιδιαίτερης φύσης ή ότι συντρέχουν εν προκειμένω οι επικαλούμενες με την κρινόμενη προσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση ιδιαιτερότητες (βλ. Ελ. Συν. VI Tμ. 979/2019, Έβδ. Τμ. 2439/2020, 1307/2021, 1392/2022, 1191/2023, 476/2024). Κατά συνέπεια, ορθά έκρινε το Κλιμάκιο με την προσβαλλόμενη Πράξη ότι μη νομίμως τέθηκε το ανωτέρω κριτήριο ανάθεσης (Κ1) στη διακήρυξη της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας, οι δε περί του αντιθέτου ισχυρισμοί είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι. Περαιτέρω, η πλημμέλεια αυτή, που ανάγεται στη νομιμότητα της διακήρυξης, στο μέτρο που απέτρεψε ενδεχομένως οικονομικούς φορείς να συμμετέχουν στον διαγωνισμό, έβλαψε την αντικειμενική ακεραιότητα της ελεγχόμενης διαδικασίας ανάθεσης και, συνεπώς, συνιστά, όπως ορθά κρίθηκε με την προσβαλλόμενη Πράξη, ουσιώδη νομική πλημμέλεια της εν λόγω διαδικασίας, παρά τα όσα περί του αντιθέτου αβάσιμα προβάλλονται (βλ. Ελ. Συν. Ολομ. 505/2021, VI Τμ. 299/2019, Εβδ. Τμ. 2112/2022, 1172/2023, 476/2024). 	Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι πρέπει η ένδικη προσφυγή και η ασκηθείσα υπέρ αυτής παρέμβαση να απορριφθούν και να μην ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη του Κλιμακίου.	Δεν ανακαλεί την 220/2024 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1343/2024

Η Πράξη 110/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας 24 σχεδίων σύμβασης για την προμήθεια αναλώσιμου αναισθησιολογικού υλικού στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ, συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.640.278,52 ευρώ (μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης με τον οικονομικό φορέα ".." για το είδος με Α/Α 53, διότι ο φορέας δεν προσκόμισε απόσπασμα ποινικού μητρώου (ή ισοδύναμο έγγραφο) για ένα μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του, μη αποδεικνύοντας τη μη συνδρομή λόγων αποκλεισμού, γεγονός που συνιστά ουσιώδη νομική πλημμέλεια. Αντιθέτως, δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων σύμβασης με τους λοιπούς 23 οικονομικούς φορείς για τα κατακυρωθέντα είδη, υπό τον όρο τροποποίησης της συμβατικής διάρκειας και συμπερίληψης όρου αναπροσαρμογής τιμής.

Η απόφαση του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Πράξη 295/2024) ελέγχει τη νομιμότητα διαδικασίας ανάθεσης εννέα συμβάσεων προμήθειας υλικών σπονδυλοδεσίας από το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ, συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.317.522,20 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο διαπιστώνει ουσιώδεις πλημμέλειες: έλλειψη τεκμηρίωσης αναγκαιότητας και ποσοτήτων βάσει στατιστικών δεδομένων και αποθεμάτων, μη επαρκή τεκμηρίωση τιμών μονάδας από έρευνα αγοράς με αποκλίσεις (υπέρβαση μέγιστων ή ταύτιση με ελάχιστες τιμές), παράβαση κριτηρίου κατακύρωσης για είδη α/α 4 και 5 (κατακύρωση μη μειοδότριας προσφοράς), και μη νόμιμη τροποποίηση οικονομικής προσφοράς μετά την προθεσμία για είδη α/α 9, 12, 20, 25 και 38. Συνεπώς, κωλύεται η υπογραφή όλων των σχεδίων συμβάσεων, καθιστώντας τη διαδικασία μη νόμιμη στο σύνολό της λόγω παραβίασης αρχών χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, διαφάνειας και ίσης μεταχείρισης.

Προμήθεια συσκευών και οργάνων έγχυσης.(...) Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να αναβληθεί η έκδοση οριστικής απόφασης και να διαταχθεί η προσκόμιση από το προσφεύγον ΠΓΝ ΑΧΕΠΑ, εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, των προαναφερθέντων στοιχείων. Μετά δε την προσκόμιση των στοιχείων αυτών ή την πάροδο άπρακτης της ανωτέρω προθεσμίας, με μέριμνα της Γραμματείας του παρόντος Δικαστηρίου πρέπει να ορισθεί αρμοδίως νέα δικάσιμος για τη συζήτηση της προσφυγής, να εγγραφεί η υπόθεση στο οικείο πινάκιο και να γίνει νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση όλων των ενδιαφερομένων.Για τους λόγους αυτούςΑναβάλλει την έκδοση οριστικής απόφασης.Διατάσσει τη συμπλήρωση των στοιχείων του προσφεύγοντος Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία «Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ», το οποίο πρέπει να υποβάλει τα αναφερόμενα στο σκεπτικό στοιχεία (σκέψη 19) στη Γραμματεία του Δικαστηρίου εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίηση σε αυτό της παρούσας απόφασης.

Η απόφαση του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Πράξη 250/2024) ελέγχει τη νομιμότητα διαδικασίας ηλεκτρονικού ανοιχτού διαγωνισμού προμήθειας καθετήρων με και χωρίς συνοδό εξοπλισμό για το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «ΑΧΕΠΑ», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.709.136,29 ευρώ. Εγκρίνει τα σχέδια συμβάσεων με έξι οικονομικούς φορείς για διάφορα είδη, συνολικής αξίας περί 435.411,48 ευρώ, αλλά κωλύει την υπογραφή σύμβασης με την εταιρεία «… ΑΕΕ» για 11 είδη (αξίας 520.763 ευρώ) λόγω υποβολής απαγορευμένων εναλλακτικών προσφορών, που παραβιάζουν τους όρους της διακήρυξης, νοθεύουν τον ανταγωνισμό και θέτουν την εταιρεία σε πλεονεκτική θέση, επηρεάζοντας την αρχή της διαφάνειας και ίσης μεταχείρισης.

Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) συνεδρίασε στις 8 Οκτωβρίου 2025 για να εξετάσει αίτημα του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΠΓΝΘ) ΑΧΕΠΑ για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης. Το αίτημα αφορούσε την ανάθεση σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας-απολύμανσης, συντήρησης πρασίνου και απεντόμωσης-μυοκτονίας. Η κατεπείγουσα ανάγκη προέκυψε επειδή το Ελεγκτικό Συνέδριο (με την Πράξη 164/09.05.2025 του Ζ’ Κλιμακίου) έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της σχετικής σύμβασης από τον ανοικτό διαγωνισμό, λόγω ουσιώδους πλημμέλειας στη διακήρυξη. Η Επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα να παράσχει σύμφωνη γνώμη για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης, αλλά μόνο για χρονική διάρκεια έξι (6) μηνών (αντί για τους αιτούμενους 12), ως «απολύτως απαραίτητο μέτρο». Ο προϋπολογισμός μειώθηκε αναλογικά σε 1.061.553,755€ (πλέον ΦΠΑ).

Η Πράξη 220/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο της νομιμότητας της διαγωνιστικής διαδικασίας και του σχεδίου σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας, συντήρησης πρασίνου και απεντόμωσης-μυοκτονίας, συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 6.142.504,32 ευρώ, από το Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι υφίσταται ουσιώδης νομική πλημμέλεια, καθώς το κριτήριο ανάθεσης Κ1 (Εμπειρία του διαγωνιζόμενου) με συντελεστή βαρύτητας 40%, αποτελούσε στην πραγματικότητα κριτήριο ποιοτικής επιλογής (απόδειξη τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας) και όχι κριτήριο ανάθεσης βάσει της βέλτιστης σχέσης ποιότητας-τιμής. Δεδομένου ότι το κριτήριο αυτό δεν σχετιζόταν επαρκώς με την αξιολόγηση της συγκεκριμένης προσφοράς, η διαδικασία κρίθηκε πλημμελής, με αποτέλεσμα να κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1343/2024

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημόσιων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αρνήθηκε να εκδώσει σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή του Δήμου Φυλής στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν. 4412/2016. Ο Δήμος Φυλής είχε προηγουμένως προβεί σε ανοικτό διαγωνισμό για προμήθεια υλικών βελτίωσης οδοστρώματος, όμως δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά για το τμήμα ασφαλτικού σκυροδέματος (Τμήμα 1), προϋπολογισμού 336.000,00 € πλέον ΦΠΑ. Η Αρχή θεώρησε ότι οι όροι της αρχικής διακήρυξης ήταν ασαφείς και αόριστοι, παραβαίνοντας τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και διαφάνειας, γεγονός που ενδέχεται να απέτρεψε την υποβολή προσφορών. Επίσης, διαπίστωσε πλημμέλειες στη διαδικασία δημοσιότητας. Κατά συνέπεια, κρίθηκε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για τη χρήση της εξαιρετικής διαδικασίας της διαπραγμάτευσης.

Εργασία Αντικατάστασης Φωτιστικών Σωμάτων - Λαμπτήρων (...)Σύμφωνα με όσα ήδη έγιναν δεκτά στη σκέψη 9, ορθώς έγινε δεκτό με την προσβαλλόμενη Πράξη ότι το 1ο Πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού δεν έχει αιτιολογηθεί νομίμως. Τούτο, καθόσον στο Πρακτικό αυτό δεν γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της βαθμολογηθείσας τεχνικής προσφοράς ως προς τα κριτήρια Κ1 – Κ4, αλλά περιλαμβάνεται περιγραφή των εν λόγω κριτηρίων, όπως αυτά παρατίθενται στην οικεία διακήρυξη, καθώς και γενικόλογη αναφορά ότι «όλα τα στοιχεία που κατ’ ελάχιστον ζητούνται από τη μελέτη και τη διακήρυξη καλύπτονται πλήρως» (πρβλ. ΕλΣυν Εβδ. Τμ. 2064/2021 και 711/2022). Ωστόσο στην προκειμένη περίπτωση ενόψει του ότι υπάρχει στο ως άνω Πρακτικό μια στοιχειώδης λεκτική αποτύπωση και στη διαδικασία έλαβε μέρος ένας μόνο υποψήφιος οπότε δεν καταλείπεται πεδίο σύγκρισης της προσφοράς του με τις προσφορές άλλων διαγωνιζόμενων, η πλημμέλεια αυτή κρίνεται μη ουσιώδης, καθόσον δεν έπληξε την αντικειμενική ακεραιότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, παρελκούσης της εξέτασης των λοιπών λόγων της υπό κρίση προσφυγής περί συγγνωστής πλάνης της αναθέτουσας αρχής και συνδρομής λόγων δημοσίου συμφέροντος για την υπογραφή της ελεγχόμενης σύμβασης, πρέπει η προσφυγή αυτή να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη 32/2022 πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου