Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/152/2026

Πρόκειται για την 168/2026 Πράξη του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε κατόπιν της 152/2026 μη οριστικής πράξης του ίδιου Κλιμακίου. Αντικείμενο του ελέγχου είναι η νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Αντικατάσταση εσωτερικού δικτύου ύδρευσης Τ.Κ. Χάλκης Δήμου Κιλελέρ». Το Κλιμάκιο, αφού εξέτασε τα στοιχεία του φακέλου, συμπεριλαμβανομένων των διευκρινίσεων που προσκομίστηκαν σε εκτέλεση της προηγούμενης μη οριστικής πράξης σχετικά με λόγους αποκλεισμού του μοναδικού υποψηφίου αναδόχου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες. Ως εκ τούτου, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον οικονομικό φορέα «… Α.Τ.Ε.» έναντι συμβατικού τιμήματος 1.712.500,52 ευρώ.

Η Πράξη 277/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Κιλελέρ (Δ.Ε.Υ.Α. Κιλελέρ) και του Αναπτυξιακού Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης Νομού Λάρισας («Α.Ε.ΝΟ.Λ. Α.Ε.»). Αντικείμενο της σύμβασης είναι η υλοποίηση του έργου «Αντικατάσταση εσωτερικού δικτύου ύδρευσης Τ.Κ. Χάλκης Δήμου Κιλελέρ», συνολικού προϋπολογισμού 2.235.000,00 ευρώ (με Φ.Π.Α.). Η σύμβαση κρίθηκε αναγκαία λόγω αντικειμενικής αδυναμίας (έλλειψη διαχειριστικής επάρκειας και τεχνικής υπηρεσίας) της Δ.Ε.Υ.Α. Κιλελέρ να υλοποιήσει το έργο με ίδια μέσα. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση συνάγεται νομίμως, καθώς και τα δύο μέρη είναι δημόσιοι φορείς που συνεργάζονται για την υλοποίηση δημοσίου σκοπού, η «Α.Ε.ΝΟ.Λ. Α.Ε.» αποτελεί οργανισμό δημοσίου δικαίου, και το οικονομικό αντάλλαγμα περιορίζεται στην κάλυψη του αναγκαίου κόστους (36.435,17 ευρώ) χωρίς πλεόνασμα κέρδους. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:«ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ ΝΙΚΟΠΟΛΗΣ – ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΕΡΓΑ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ»(...)Ακολούθως, διαπίστωσε, ότι η εταιρεία με την επωνυμία «…» και δ.τ. «… Α.Τ.Ε.» (2η κατά σειρά μειοδοσίας) έχει απαντήσει καταφατικά στο υποβληθέν Ε.Ε.Ε.Σ. στο ερώτημα «Έχει συνάψει ο οικονομικός φορέας συμφωνίες με άλλους οικονομικούς φορείς με σκοπό τη στρέβλωση του ανταγωνισμού;» και δήλωσε τα μέτρα αυτοκάθαρσης που έχει λάβει προσκομίζοντας τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία.(...)Η Επιτροπή Διαγωνισμού, αφού έλεγξε τα προσκομισθέντα δικαιολογητικά, τα οποία έκρινε πλήρη, ... εισηγήθηκε την ανάθεση του έργου στον προαναφερθέντα οικονομικό φορέα. Το τελευταίο αυτό Πρακτικό εγκρίθηκε με τη ... απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας Ηπείρου(...)Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Ηπείρου και του οικονομικού φορέα «ΑΦΟΙ …»

Η Πράξη 224/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΤΩΝ ΟΚΤΩ (8) ΣΕΙΣΜΟΠΛΗΚΤΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ» στο Ληξούρι Κεφαλονιάς. Το Κλιμάκιο αναβάλλει την έκδοση οριστικής Πράξης, διατάσσοντας τη συμπλήρωση του φακέλου. Κυρίως, ζητείται αιτιολογημένη κρίση της Επιτροπής Διαγωνισμού και της αναθέτουσας αρχής σχετικά με τυχόν λόγο αποκλεισμού του προσωρινού αναδόχου, δεδομένης της δήλωσής του στο ΕΕΕΣ για επιβολή αποφάσεων έκπτωσης από προηγούμενες δημόσιες συμβάσεις. Η κρίση πρέπει να επιβεβαιώσει την επάρκεια των ήδη ληφθέντων επανορθωτικών μέτρων ή να απαιτήσει νέα γνωμοδότηση. Ζητούνται επίσης επικαιροποιημένο σχέδιο σύμβασης και στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την ένταξη του έργου στο ευρύτερο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης του έργου «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΔΟΠΟΙΙΑΣ ΣΤΙΣ Τ.Κ. …, … ΚΑΙ … ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ …», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 700.000,00 ευρώ, πλέον Φ.Π.Α. 168.000,00 ευρώ (συμβατικού τιμήματος 293.205,89 ευρώ, πλέον Φ.Π.Α. 70.369,41 ευρώ).(....)Ενόψει των ανωτέρω ουσιωδών ελλείψεων, το Κλιμάκιο κρίνει ότι πρέπει να αναβάλει την οριστική του κρίση, έως ότου ο Δήμος … προσκομίσει τα ως άνω ελλείποντα στοιχεία.

Προμήθεια αδειών λογισμικού...Ενόψει των όσων εκτέθηκαν στις σκέψεις 8 και 9, το Κλιμάκιο κρίνει ότι πρέπει να αναβάλει την οριστική κρίση του (πρβλ. Ζ΄ Κλ. 768/2019, 214/2020, Ε΄ Κλ. 870, 315/2019, ΣΤ΄ Κλ. 264/2020), προκειμένου α) τα αρμόδια όργανα της αναθέτουσας αρχής να εξετάσουν, με αιτιολογημένη κρίση αν συντρέχει ο προαναφερθείς λόγος αποκλεισμού της προσωρινής αναδόχου …., και να εκδοθεί ακολούθως νέα κατακυρωτική απόφαση, η οποία να κοινοποιηθεί και στους λοιπούς συμμετέχοντες στο διαγωνισμό και β) να υποβληθούν τα ανωτέρω στοιχεία της διαγωνιστικής διαδικασίας καθώς και αυτά που αναφέρονται στη σκέψη 8 ενώπιον του παρόντος Κλιμακίου, μαζί με βεβαίωση του αρμοδίου οργάνου της αναθέτουσας αρχής ότι δεν εκκρεμούν προδικαστικές προσφυγές ή ένδικα βοηθήματα κατά της τελευταίας.

Κατασκευή Επαρχιακής Οδού.(...)Με τα δεδομένα αυτά το Κλιμάκιο κρίνει ότι πρέπει να αναβάλλει την κρίση του προκειμένου: α) να προσκομιστούν από την Αναθέτουσα Αρχή αποδεικτικά στοιχεία αξιολόγησης της επάρκειας των επανορθωτικών μέτρων που φέρεται να έλαβαν οι συμμετέχοντες στο διαγωνισμό βάσει της δήλωσης στο ΕΕΕΣ. Συγκεκριμένα, να προσκομιστεί τυχόν απόφαση της Αναθέτουσας Αρχής με την οποία εγκρίνεται η αποστολή σχεδίου απόφασης στην Επιτροπή του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 για τη διατύπωση τυχόν γνωμοδότησης επί της επάρκειας των επανορθωτικών μέτρων των συμμετεχόντων και στη συνέχεια τη διαπίστωση απόφασης σχετικά από την αναθέτουσα αρχή (Ε΄ Κλιμ. 203, 152, 97/2022, 459/2021 κ.ά.). Σε περίπτωση δε που τυχόν παρήλθε άπρακτη η προθεσμία της παρ. 8 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 για να αποφανθεί η επιτροπή της παρ. 9 του άρθρου 73 να προσκομιστεί τυχόν απόφαση της αναθέτουσας αρχής για τη διαπίστωση της επάρκειας ή μη των επανορθωτικών μέτρων κατά την παρ. 7 και χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της ως άνω επιτροπής, β) να προσκομιστεί τυχόν εγκριτική απόφαση του αρμοδίου οργάνου επί της 3/30.11.2021 θετικής γνωμοδότησης του Τμήματος Κατασκευών του Συμβουλίου Δημοσίων έργων της Γενικής Γραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την προσθήκη επιπλέον όρων τεχνικής επάρκειας στην οικεία διακήρυξη, σύμφωνα με το άρθρο 53 παρ. 7 παρ. β΄ του ν. 4412/2016, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο έκδοσης της γνωμοδότησης (βλ. ανωτέρω σκ. 4.6.). Για τους λόγους αυτούς Αναβάλλει την οριστική κρίση του επί του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της «…ΑΕ» και της «…» για την εκτέλεση του έργου Κατασκευή Επαρχιακής Οδού 

Κατασκευή ηλεκτροκίνησης σιδηροδρομικής γραμμής...Επειδή, υπό τα ανωτέρω δεδομένα, όπως βασίμως προβάλλει η αιτούσα κοινοπραξία, ο αναθέτων φορέας ήταν υποχρεωμένος να απαντήσει στην από 1.7.2019 προδικαστική προσφυγή της και, εφόσον διαπίστωνε τη συνδρομή του μνημονευθέντος λόγου αποκλεισμού κατά τα προεκτεθέντα, να προχωρήσει στον αποκλεισμό των παρεμβαινουσών από τον διαγωνισμό, χωρίς να έχει τη δυνατότητα να ζητήσει από αυτές εκ των υστέρων την προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων περί της λήψεως ή μη μέτρων αποκαταστάσεως της αξιοπιστίας τους, τα δε περί του αντιθέτου προβαλλόμενα είναι απορριπτέα ως αβάσιμα.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:«ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ - ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΑ, ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΑΓΩΓΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΛΥΜΑΤΩΝ, ΑΓΩΓΟΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΦΡΕΑΤΙΟ ΦΟΡΤΙΣΗΣ ΤΟΥ»(...)διαπίστωσε ότι η εταιρεία με την επωνυμία «…», η οποία αποτελεί μέλος της διαγωνιζόμενης ένωσης οικονομικών φορέων «ΕΝΩΣΗ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ … Α.Ε. – … Α.Ε.»,  η εταιρεία με την επωνυμία «… Α.Ε.», η οποία προσφέρει δάνεια εμπειρία στην διαγωνιζόμενη Κοινοπραξία με την επωνυμία «Κ/ΞΙΑ … ΑΤΕ – … S.A», και η εταιρεία με την επωνυμία «…» και δ.τ. «…», στο υποβληθέν Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης (Ε.Ε.Ε.Σ.) έχουν απαντήσει καταφατικά στο ερώτημα «Έχει συνάψει ο οικονομικός φορέας συμφωνίες με άλλους οικονομικούς φορείς με σκοπό τη στρέβλωση του ανταγωνισμού;» και δήλωσαν τα μέτρα αυτοκάθαρσης που έχουν λάβει. Για τον λόγο αυτό κλήθηκαν ... να προσκομίσουν εντός προθεσμίας επτά ημερών τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία, μετά την υποβολή των οποίων η Επιτροπή Διαγωνισμού γνωμοδότησε υπέρ της επάρκειας των επανορθωτικών μέτρων για κάθε μία από τις ανωτέρω εταιρείες. Ακολούθως, με τη ... απόφαση της Οικονομικής Επιτροπή της Περιφέρειας Κρήτης εγκρίθηκε η αποστολή σχεδίου απόφασης στην Επιτροπή του άρθρου 73 του ν.4412/2016, μετά τη θετική γνωμοδότηση της οποίας..., διαπιστώθηκε με την ... απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής η επάρκεια των επανορθωτικών μέτρων των ως άνω οικονομικών φορέων.(...)Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Κρήτης και του οικονομικού φορέα  «Κ/ΞΙΑ … ΑΤΕ – … S.A.» 

Προμήθεια εξοπλισμού επεξεργασίας απορριμμάτων.(..) ζητείται η ανάκληση της 220/2016 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων σύμβασης μεταξύ αφενός του Δήμου ... αφετέρου: α) της ένωσης εταιρειών «....»και «... » και β) της εταιρείας «.», με αντικείμενο την προμήθεια εξοπλισμού για την επεξεργασία των απορριμμάτων,(..)Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται, μεταξύ άλλων, ότι, εφόσον κατά το στάδιο της τεχνικής αξιολόγησης ασκηθούν ενστάσεις και προβληθούν συγκεκριμένοι ουσιώδεις λόγοι, υπέρ ή κατά, του αποκλεισμού των μετεχόντων στο διαγωνισμό, αυτοί χρήζουν ειδικής απαντήσεως από την αναθέτουσα αρχή. Σε διαφορετική περίπτωση, ενόψει και του τεχνικού χαρακτήρα των σχετικών κρίσεων, η οικεία διαδικασία αξιολόγησης καταλείπεται αναιτιολόγητη και πάσχει ως προς τη νομιμότητά της (Ε.Σ. VI Τμ. 2228, 1645/2011).(..)Η σιωπηρή απόρριψη των ενστάσεων της ένωσης εταιρειών «... Ε.Π.Ε.» και «... Ε.Π.Ε» σχετικά με τις αποκλίσεις της τεχνικής προσφοράς της εταιρείας «.» για τα είδη της Ομάδας Ε από τις τεχνικές προδιαγραφές της διακήρυξης, δεν είναι νόμιμη, καθόσον σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά σε προηγούμενη σκέψη (V), η Επιτροπή του διαγωνισμού όφειλε να απαντήσει αιτιολογημένα ως προς το ουσιώδες ή μη των ενδεχόμενων αποκλίσεων. Εντούτοις, το Τμήμα με δεδομένη την έκτακτη ανάγκη στην οποία βρίσκεται ο Δήμος ... ενόψει της μη αποκομιδής των απορριμμάτων από τα τέλη Οκτωβρίου του έτους 2016, με αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία όλων των κατοίκων του νησιού, αναβάλει την οριστική του κρίση επί της δεύτερης διαπιστωθείσας πλημμέλειας, προκειμένου να προσκομιστεί, μέσα σε 7 εργάσιμες ημέρες από την κοινοποίηση της παρούσας, Πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού, στο οποίο να απαντώνται αιτιολογημένα οι προβαλλόμενες με τα υπομνήματα της ένωσης εταιρειών «....» και «... » αιτιάσεις σχετικά με τις αποκλίσεις της τεχνικής προσφοράς της εταιρείας «...» για τα είδη της ομάδας Ε’.(..)IX. Κατά συνέπεια, το Τμήμα αυτό αποφαίνεται ότι η υπό κρίση αίτηση πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή, να ανακληθεί η 220/2016 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου, κατά το μέρος που έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου ... και της ένωσης εταιρειών «... .» και «... » Κρίνει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου ... και της ένωσης εταιρειών «....» και «... ». Αντίγραφο δε αυτού φυλάσσεται στη Γραμματεία του Δικαστηρίου τούτου.Αναβάλει την οριστική του κρίση σχετικά με τη νομιμότητα ή μη του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου ... και της εταιρείας «ΑΦΟΙ ...» προκειμένου να προσκομιστεί, μέσα σε επτά (7) εργάσιμες ημέρες από την κοινοποίηση της παρούσας, έγγραφο της Επιτροπής Διαγωνισμού, στο οποίο να απαντώνται αιτιολογημένα οι προβαλλόμενες με τα υπομνήματα της ένωσης εταιρειών «....» και «... » αιτιάσεις σχετικά με τις αποκλίσεις της τεχνικής προσφοράς της εταιρείας «...» για τα είδη της ομάδας Ε’.