ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/157/2025

Η Πράξη 85/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης σύμβασης παραχώρησης για τη Μαρίνα Αργοστολίου από το ΤΑΙΠΕΔ. Το Κλιμάκιο εξέτασε αν η σύμβαση συνιστά παραχώρηση υπηρεσιών ή δημόσιου έργου. Παρά τον ισχυρισμό του ΤΑΙΠΕΔ ότι πρόκειται κυρίως για σύμβαση υπηρεσιών (λόγω υψηλότερης αξίας των υπηρεσιών σε σχέση με τις υπολειπόμενες κατασκευαστικές εργασίες), το Κλιμάκιο έκρινε ότι η Μαρίνα δεν είναι ολοκληρωμένη και λειτουργική. Εφόσον απαιτείται η εκτέλεση ουσιωδών χερσαίων έργων για την αδειοδότηση και λειτουργία της, η σύμβαση χαρακτηρίστηκε ως σύμβαση παραχώρησης δημόσιου έργου. Συνεπώς, το Ζ' Κλιμάκιο κρίθηκε αναρμόδιο και η υπόθεση παραπέμφθηκε στο Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο είναι αρμόδιο για τον έλεγχο συμβάσεων έργων.

Η Πράξη 100/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης παραχώρησης μεταξύ του Δήμου Αχαρνών και της εταιρείας «... Ι.Κ.Ε.». Αντικείμενο της σύμβασης είναι η ανάπτυξη, διαχείριση και λειτουργία δημοσίως προσβάσιμων υποδομών επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, με εκτιμώμενη αξία €20.535.086,88 (άνευ ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι, καθώς η αξία των προς παραχώρηση υπηρεσιών υπερβαίνει την αξία των παρεπόμενων προς προμήθεια αγαθών (€1.537.124), ο προέχων χαρακτήρας της σύμβασης είναι αυτός της παραχώρησης υπηρεσιών. Συνεπώς, κρίθηκε αναρμόδιο και παρέπεμψε το σχέδιο σύμβασης και τον φάκελο της διαγωνιστικής διαδικασίας στο αρμόδιο Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η πράξη 138/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την παροχή υπηρεσιών συμβούλου, προκειμένου να υποβοηθηθεί η ΕΥΔΕ/ΚΣΣΥ στον έλεγχο μελετών και την παρακολούθηση κατεπειγόντων έργων αποκατάστασης των σιδηροδρομικών υποδομών που υπέστησαν βλάβες από τα καιρικά φαινόμενα «Daniel» και «Elias». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, λόγω του κατεπείγοντος χαρακτήρα της ανάγκης που οφείλεται σε απρόβλεπτα γεγονότα και του παρεπόμενου χαρακτήρα των υπηρεσιών του συμβούλου σε σχέση με τα κύρια έργα αποκατάστασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, καθώς δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία.

Το Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αργοστολίου και της εταιρείας «Εταιρεία Διαχείρισης Αποβλήτων Κεφαλονιάς και Ιθάκης Α.Ε. Ο.Τ.Α.» με αντικείμενο την αποκομιδή και μεταφορά στερεών αποβλήτων, ανακυκλώσιμων υλικών και ογκωδών αντικειμένων, προϋπολογισμού 2.385.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση συνάπτεται νόμιμα ως ενδοϋπηρεσιακή (in-house) σύμβαση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 παρ. 3 του ν. 4412/2016 και του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, καθώς διαπιστώθηκε ο ιδιαίτερος εσωτερικός σύνδεσμος μεταξύ του Δήμου και της εταιρείας, η οποία αποτελεί διαδημοτική επιχείρηση υπό τον έλεγχο των μετόχων της, χωρίς συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της εν λόγω προγραμματικής σύμβασης.

Το Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την Πράξη 142/2025 έκρινε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την παροχή υπηρεσιών συμβούλου, οι οποίες αφορούν την υποβοήθηση της Ειδικής Υπηρεσίας Δημοσίων Έργων Κατασκευής και Συντήρησης Συγκοινωνιακών Υποδομών (ΕΥΔΕ/ΚΣΣΥ) στον έλεγχο μελετών και την παρακολούθηση έργων αποκατάστασης ζημιών από τις κακοκαιρίες «Daniel» και «Elias». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, λόγω της κατεπείγουσας ανάγκης αποκατάστασης των υποδομών συνεπεία απρόβλεπτων γεγονότων. Εξαιτίας του παρεπόμενου χαρακτήρα των υπηρεσιών συμβούλου σε σχέση με τη νόμιμη ανάθεση των κύριων εργολαβιών, το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, καθώς δεν εντοπίστηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία.

Αρση  αμφισβήτησης που ανέκυψε δυνάμει των αντίθετων κρίσεων της 85/2025 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου και της 157/2025 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου ως προς την έννοια των διατάξεων των άρθρων 2 και 19 του ν. 4413/2016, η οποία παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου με την τελευταία Πράξη (Α.Β.Δ. 733/2025).(...)Μετά την κατά τα ως άνω άρση της αμφισβήτησης υπέρ της εκδοχής ότι, κατ’ ορθή ερμηνεία των διατάξεων των άρθρων 2 και 19 του ν. 4413/2016, στην ελεγχόμενη σύμβαση προσήκει ο νομικός χαρακτηρισμός της μεικτής σύμβασης παραχώρησης έργου και υπηρεσιών με κύριο αντικείμενο την παραχώρηση των υπηρεσιών λειτουργίας και διαχείρισης της Μαρίνας Αργοστολίου, η υπόθεση πρέπει να αναπεμφθεί, προς περαιτέρω εξέταση, στο Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ως αρμόδιο, κατά τα οριζόμενα στην ΦΓ8/16805/1999 κανονιστική απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Β΄ 1970), σε συνδυασμό με την ΦΓ8/40621/2020 νεότερη (Β΄ 3374), για τον έλεγχο της σύμβασης αυτής.

Η Πράξη 188/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχων για την προμήθεια ανταλλακτικών και την παροχή υπηρεσιών συντήρησης και επισκευής οχημάτων του Δήμου Αχαρνών για τρία (3) έτη. Η συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη ανέρχεται σε 2.958.580,65 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Ο διαγωνισμός, ο οποίος είχε μικτό χαρακτήρα με προέχοντα τον χαρακτήρα της προμήθειας, υποδιαιρέθηκε σε πέντε (5) ομάδες. Κατατέθηκαν προσφορές για τέσσερις ομάδες, με κριτήριο κατακύρωσης τη χαμηλότερη τιμή. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι δεν υπάρχουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, οπότε και αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων σχεδίων συμβάσεων.

Η Πράξη 49/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο «Κατασκευή Ολοκληρωμένης Εγκατάστασης Διαχείρισης Αστικών Αποβλήτων Νήσου Ύδρας» του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (Ε.Δ.Σ.Ν.Α.). Το έργο, μικτής φύσης (έργων, προμηθειών και υπηρεσιών) με προέχοντα χαρακτήρα δημοσίου έργου, έχει συνολική συμβατική δαπάνη 12.353.033,54 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α.). Η Επιτροπή Διαγωνισμού απέρριψε τις τεχνικές προσφορές δύο οικονομικών φορέων επειδή προέβλεπαν ανάπτυξη εγκαταστάσεων πέραν του ορίου των 10 στρεμμάτων. Η προσφορά του τρίτου οικονομικού φορέα, «… Α.Ε.», έγινε δεκτή ως η πλέον συμφέρουσα. Το Κλιμάκιο έκρινε νόμιμη την απόρριψη των τεχνικών προσφορών και τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, με την επισήμανση ότι η αξία της σύμβασης πρέπει να καθοριστεί χωρίς να συμπεριληφθεί το δικαίωμα προαίρεσης.

Η απόφαση αυτή του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την εξέταση προσφυγών της Ε.ΥΔ.Α.Π. Α.Ε. κατά της 456/2025 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών. Το Κλιμάκιο είχε εντοπίσει πλημμέλεια λόγω ανεπαρκών διατυπώσεων δημοσιότητας και μη τήρησης προθεσμιών μετά από τροποποίηση όρων της διακήρυξης. Το Ελεγκτικό Συνέδριο, εξετάζοντας τα στοιχεία, έκρινε ότι παρά τη διαπιστωθείσα απόκλιση στη δημοσιότητα και την προθεσμία, αυτή δεν ήταν ουσιώδης, καθότι δεν έπληξε τη διαφάνεια ούτε τον ανταγωνισμό, δεδομένου του τοπικού χαρακτήρα της σύμβασης και της φύσης των τροποποιήσεων. Συνεπώς, έκανε δεκτές τις προσφυγές, ανακάλεσε την αρχική Πράξη και έκρινε ότι η σύμβαση μπορεί να υπογραφεί.

Σύμβαση παραχώρησης δημόσιου έργου...ζητείται η ανάκληση της 564/2019 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Ενόψει των ανωτέρω, υποχρεωτικών για το Τμήμα τούτο, κρίσεων, γενομένων δεκτών των σχετικών ισχυρισμών, η αίτηση ανάκλησης πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η 564/2019 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία το Κλιμάκιο απείχε του ελέγχου του «Συμφωνητικού Τροποποίησης της Σύμβασης Παραχώρησης για τη χορήγηση αποκλειστικού δικαιώματος διοργάνωσης και διεξαγωγής αμοιβαίου ιπποδρομιακού στοιχήματος στην Ελλάδα για περίοδο είκοσι ετών» και να αναπεμφθεί ο φάκελος της υπόθεσης στο ίδιο Κλιμάκιο για την άσκηση ελέγχου νομιμότητας επί του ως άνω σχεδίου σύμβασης.Ανακαλεί την 564/2019 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου