Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/196/2026

Η Πράξη 243/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Αναβάθμιση Οδικού Συνοριακού Σταθμού Κήπων Έβρου», συνολικής συμβατικής δαπάνης 9.758.966,27 ευρώ, πλέον Φ.Π.Α.. Ο διαγωνισμός, που διενεργήθηκε από τη Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας της Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε., ανατέθηκε στον μοναδικό προσφέροντα, «ΤΕΚ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ Α.Ε.». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώνονται νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης. Ωστόσο, τέθηκαν επισημάνσεις, όπως ο αποκλεισμός της ρήτρας πρόσθετης καταβολής (πριμ) από το συμβατικό τίμημα και η υποχρέωση τήρησης του ν.4412/2016 για τυχόν τροποποιήσεις του έργου.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 183/2026, άσκησε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΝΕΑΣ ΜΟΝΗΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΝΕΑ ΚΑΡΒΑΛΗ - ΤΟΞΟΤΕΣ». Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, αλλά για προληπτικό έλεγχο. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι το έργο δεν ήταν ώριμο κατά τη δημοπράτησή του, διότι δεν είχαν ληφθεί υπόψη κρίσιμα ζητήματα ασφάλειας λόγω της γειτνίασης με εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στην οδηγία SEVESO και με αγωγό φυσικού αερίου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την ουσιώδη τροποποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου μετά την κατακύρωση, καθιστώντας τις προσφορές μη ανταποκρινόμενες στην πραγματικότητα. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης.

Πρόκειται για την Πράξη 30/2026 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο συνήλθε στις 13 Ιανουαρίου 2026 για τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης του έργου «ΟΔΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ ΚΑΛΛΟΝΗΣ-ΠΕΤΡΑΣ (Α′ ΦΑΣΗ)» της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, προϋπολογισμού 19.487.179,49 ευρώ. Το Κλιμάκιο εξέτασε τη διαγωνιστική διαδικασία, κατά την οποία αναδείχθηκε προσωρινή ανάδοχος η εταιρεία «….Α.Ε.» με μέση έκπτωση 19,00%. Αφού αξιολόγησε ζητήματα που ανέκυψαν, όπως η δήλωση δυνητικών λόγων αποκλεισμού από άλλους διαγωνιζόμενους (περιβαλλοντικά παραπτώματα, απόφαση Επιτροπής Ανταγωνισμού, καταγγελία σύμβασης) και η πληρότητα των δικαιολογητικών της δανείζουσας εμπειρία εταιρείας, έκρινε ότι οι διαπιστωθείσες πλημμέλειες δεν είναι ουσιώδεις. Το διατακτικό της Πράξης αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης, συμβατικού τιμήματος 15.800.717,07 ευρώ, μεταξύ της Περιφέρειας και της προσωρινής αναδόχου.

Πρόκειται για την Πράξη 27/2026 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο συνήλθε στις 9 Ιανουαρίου 2026 για τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης του έργου «Αποκατάσταση Α΄ Κλειστής Αίθουσας Αθλητισμού Κέντρου Ερμούπολης» του Δήμου Σύρου - Ερμούπολης. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, συνεπώς δεν υφίσταται πρωτοβάθμια απόφαση. Το Κλιμάκιο, αφού εξέτασε τα στοιχεία της διαγωνιστικής διαδικασίας (ανοικτός διαγωνισμός, υποβολή δύο προσφορών, απόρριψη της μίας, αποδοχή της προσφοράς του οικονομικού φορέα «ΑΒΡΑΝΑΣ ΑΤΕ» με μέση έκπτωση 3,04%), έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που να κωλύουν την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, με την επισήμανση ότι το ποσό της ρήτρας πρόσθετης καταβολής πρέπει να υπολογισθεί ορθά σε ποσοστό 3% επί της συμβατικής αξίας χωρίς Φ.Π.Α.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνήλθε στις 11 Μαΐου 2026 για τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης του έργου «Δράσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας σε Δημοτικά Κτήρια του Δήμου Παγγαίου», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 6.048.387,10 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.). Το έργο χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα «Ανατολική Μακεδονία, Θράκη 2021-2027» και αφορά εργασίες θερμομονώσεων, αντικατάστασης κουφωμάτων και αναβάθμισης Η/Μ δικτύων σε σχολικά κτίρια του Δήμου. Η διαγωνιστική διαδικασία διεξήχθη με ανοικτό διαγωνισμό και κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά μόνο βάσει τιμής. Μετά τον έλεγχο των προσφορών και των δικαιολογητικών, προσωρινός ανάδοχος αναδείχθηκε ο οικονομικός φορέας «... ΑΕ» με μέση έκπτωση 28,06% και συμβατικό τίμημα 4.297.274,38 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες και αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης.

Πρόκειται για την Πράξη 45/2026 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο συνήλθε στις 13 Ιανουαρίου 2026 για τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής, του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας και του Αναπτυξιακού Οργανισμού «ΝΕΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ Α.Ε.». Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την υλοποίηση του έργου «Διαμόρφωση κοινοχρήστων χώρων επί της λεωφόρου Δεκελείας», προϋπολογισμού 9.104.476,80 ευρώ. Το Κλιμάκιο, αφού εξέτασε τα στοιχεία του φακέλου, έκρινε ότι η σύμβαση πληροί τις προϋποθέσεις των άρθρων 100 του ν. 3852/2010 και 12 του ν. 4412/2016, καθώς οι συμβαλλόμενοι είναι δημόσιοι φορείς που συνεργάζονται για την εκτέλεση δημόσιας αποστολής, το οικονομικό αντάλλαγμα περιορίζεται στο κόστος και περιλαμβάνονται όλα τα απαιτούμενα τυπικά στοιχεία. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, αλλά για πρωτοβάθμιο έλεγχο νομιμότητας. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου προγραμματικής σύμβασης, με την επισήμανση ότι οποιαδήποτε τροποποίησή της υπόκειται εκ νέου σε προσυμβατικό έλεγχο.

Η Πράξη 310/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για το έργο της ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΝΕΑΣ ΜΟΝΗΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΝΕΑ ΚΑΡΒΑΛΗ - ΤΟΞΟΤΕΣ». Το Κλιμάκιο αποφάσισε την εκ νέου αναβολή της έκδοσης οριστικής Πράξης, καθώς ο φάκελος κρίθηκε ελλιπής. Παρόλο που υποβλήθηκε η ειδική μελέτη που είχε ζητηθεί με την προηγούμενη αναβλητική Πράξη 191/2025, δεν προσκομίστηκε η απόφαση επί της από 29.7.2025 αίτησης ανάκλησης της 38/2025 απόφασης της Επιτροπής Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Διατάσσεται η συμπλήρωση του φακέλου με την εν λόγω απόφαση, τυχόν νεότερες αποφάσεις του ΣτΕ επί των εκκρεμών αιτήσεων ακύρωσης, καθώς και στοιχεία για την παράταση του χρόνου ισχύος της προσφοράς και της εγγυητικής επιστολής συμμετοχής του αναδόχου.

Η Πράξη 65/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας για το έργο «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ ΟΙΚΙΣΜΟΥ Ν. ΑΓΧΙΑΛΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ». Το έργο, αρχικού προϋπολογισμού 1.899.193,55 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), υλοποιείται από την Ε.Υ.Α.Θ. Παγίων κατόπιν προγραμματικής σύμβασης με τη Δ.Ε.Υ.Α.Χ. και χρηματοδοτείται κυρίως από το πρόγραμμα «ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ». Ο διαγωνισμός, με κριτήριο ανάθεσης τη χαμηλότερη τιμή, κατέληξε στην ανάδειξη της εταιρείας «... ΑΤΕ» ως αναδόχου με συμβατικό τίμημα 1.354.311,82 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), αφού προηγουμένως έγινε αποδεκτή η αιτιολόγηση της ασυνήθιστα χαμηλής προσφοράς της. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου και, ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

ΕΡΓΑ.Έλεγχος νομιμότητας. (..)  κατά την ημερομηνία διενέργειας της δημοπρασίας (11.7.2017) κατέθεσαν προσφορά είκοσι (20) εργοληπτικές επιχειρήσεις, εκ των οποίων αποκλείσθηκαν η «….» (με μέση προσφερόμενη έκπτωση 56,221%), η «….» (με μέση προσφερόμενη έκπτωση 55,897%), η «….» (με μέση προσφερόμενη έκπτωση 53,264%), και η «...» (με μέση προσφερόμενη έκπτωση 39,00%), λόγω ελλείψεων στα δικαιολογητικά συμμετοχής τους (Τ.Ε.Υ.Δ.), ο αποκλεισμός των οποίων όμως, λόγω της σειράς κατάταξης των οικονομικών τους προσφορών (6η, 7η, 13η και 20η, αντιστοίχως), δεν επηρεάζει στην προκειμένη περίπτωση το αποτέλεσμα της διαδικασίας ανάθεσης και, ως εκ τούτου, δεν ελέγχεται επί του παρόντος από το Κλιμάκιο (βλ. Πράξη Ε΄ Κλιμ. 109/2017 κ.ά.). ..... Με την 2344/20.9.2017 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας, η οποία κοινοποιήθηκε με τηλεομοιοτυπία στους διαγωνιζομένους, εγκρίθηκε το ανωτέρω από 5.9.2017 Πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού. Με το 207883/4974/ 11.10.2017 έγγραφο του Αναπληρωτή Διευθυντή των Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφέρειας κλήθηκε η προσωρινή ανάδοχος να υποβάλει, εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών, τα δικαιολογητικά που ορίζονται στο άρθρο 23 της διακήρυξης ως αποδεικτικά στοιχεία για τη μη συνδρομή στο πρόσωπό της των λόγων αποκλεισμού του άρθρου 22Α της διακηρύξεως, καθώς και για την πλήρωση των κριτηρίων ποιοτικής επιλογής του άρθρου 23 αυτής. Η Επιτροπή Διαγωνισμού ήλεγξε τα προσκομισθέντα σύμφωνα με τα ανωτέρω άρθρα της διακηρύξεως και του ν. 4412/2016 δικαιολογητικά και έκρινε αυτά πλήρη, με το σχετικώς συνταχθέν από 17.11.2017 Πρακτικό της. Το ανωτέρω Πρακτικό εγκρίθηκε με την 3202/29.11.2017 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας ..., με την οποία κατακυρώθηκε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού στην ανωτέρω αναδειχθείσα πρώτη μειοδότρια εργοληπτική επιχείρηση, με μέση έκπτωση 61,63%. Η ανωτέρω απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής κοινοποιήθηκε με τηλεομοιοτυπία σε όλες τις συμμετέχουσες στο διαγωνισμό εργοληπτικές επιχειρήσεις, πλην της μειοδότριας. Εξ άλλου, όπως βεβαιώνεται με το 263935/6308/ 20.12.2017 έγγραφο του Αναπληρωτή Διευθυντή των Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφέρειας ..., δεν έχουν ασκηθεί ενδικοφανή ή ένδικα βοηθήματα κατά των πράξεων της διαδικασίας του διαγωνισμού.... Με τα δεδομένα αυτά, πρέπει να γίνει δεκτό ότι από τον έλεγχο των υποβληθέντων στο Κλιμάκιο στοιχείων δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου του ελεγχόμενου έργου και, ως εκ τούτου, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας οικείου σχεδίου σύμβασης, που επισυνάπτεται στην παρούσα πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής.

ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΥΔΡΕΥΣΗΣ.(....)Ενόψει των ανωτέρω και σύμφωνα με τα γενόμενα δεκτά στις σκέψεις 4 και 5 της παρούσας, το Δικαστήριο αποφαίνεται ότι το Κλιμάκιο ορθώς έκρινε με την προσβαλλόμενη πράξη του ότι απαραδέκτως υποβλήθηκε ενώπιόν του το επίμαχο σχέδιο σύμβασης, επί του οποίου είχε ήδη προηγηθεί η με την 4/2024 Πράξη του Αναπληρωτή Επιτρόπου στην Π.Ε. Καρδίτσας κρίση. Και τούτο διότι δεν καταλείπεται αρμοδιότητα του Κλιμακίου επί του ελέγχου του εν λόγω σχεδίου σύμβασης, δεδομένου ότι αφενός έχει ήδη διατυπωθεί επ΄ αυτού κρίση με την ανωτέρω Πράξη, οποία κατέστη οριστική, καθόσον δεν ανετράπη δια του προβλεπόμενου εκ του νόμου ενδίκου βοηθήματος, ήτοι δια της ασκήσεως προσφυγής ανάκλησης, αφετέρου το εκ νέου υποβληθέν ενώπιον του σχηματισμού του Κλιμακίου σχέδιο σύμβασης, δεν αποτελεί νέο σχέδιο σύμβασης, αφού αυτό είναι ταυτόσημο κατά περιεχόμενο με εκείνο το οποίο υποβλήθηκε στον αρμόδιο Επίτροπο επί του οποίου εκδόθηκε η ως άνω 4/2024 οριστική Πράξη. 	Και τούτο, διότι ο Επίτροπος, κατά τον διενεργηθέντα καθολικό έλεγχο νομιμότητας της προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας και του σχεδίου της ερειδόμενης επί της εν λόγω προγραμματικής σύμβασης εκτελεστικής σύμβασης μεταξύ του ..και του οικονομικού φορέα «Ο.Ε.», έχει διαπιστώσει αρμοδίως ότι συντρέχει, πέραν της αναρμοδιότητάς του να προβεί σε παρεμπίπτοντα έλεγχο της νομιμότητας της προγραμματικής αυτής σύμβασης, και έτερη πλημμέλεια περί μη μεσολάβησης των αρμοδίων οργάνων της ..για την έγκριση της μελέτης, τον ορισμό του τρόπου ανάθεσης και την κατακύρωση της σύμβασης, στην οποία θεμελιώνει τη διακωλυτική της υπογραφής της σύμβασης οριστική και μη ανακληθείσα πράξη του. Για τους λόγους αυτούς
Απορρίπτει ως αβάσιμη την προσφυγή ανάκλησης της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας «…» και τον δ.τ. «…».Δεν ανακαλεί την 211/2024 πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.