Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/212/2026

Η Πράξη 256/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «Έργα βελτίωσης οδικής ασφάλειας σε διαπεριφερειακούς άξονες της Περιφέρειας Θεσσαλίας». Η συμπληρωματική σύμβαση, ύψους 3.277.750,24 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ και αναθεώρηση), κρίθηκε αναγκαία λόγω των εκτεταμένων ζημιών που προκλήθηκαν από τη θεομηνία DANIEL τον Σεπτέμβριο του 2023, ιδιαίτερα στην Επαρχιακή Οδό Λάρισας - Καρδίτσας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις του ν.4412/2016 (η αξία της συμπληρωματικής σύμβασης ανέρχεται σε 49,69% της αρχικής και δεν υπερβαίνει το 50%) και είναι απολύτως αναγκαίες για την ολοκλήρωση και την ασφαλή λειτουργία του έργου, χωρίς να μεταβάλλουν τη συνολική του φύση. Ως εκ τούτου, η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης δεν κωλύεται.

Η πράξη αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποπεράτωση Δημοτικού Θεάτρου Λευκάδας», το οποίο επανεισάγεται μετά την 9/2026 μη οριστική Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες (κατασκευή θεατρικής σκηνής, εξασφάλιση προσβασιμότητας ΑΜΕΑ, αποκατάσταση φθορών κ.λπ.) πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση, είναι αδιαχώριστες από το αρχικό έργο και η ανάθεσή τους σε νέο ανάδοχο θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της σύμβασης, υπό τον όρο της εξασφάλισης χρηματοδότησης και της έγκρισης παράτασης της προθεσμίας εκτέλεσης του έργου.

Πρόκειται για την 116/2026 Πράξη του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε κατόπιν συνεδρίασης της 9ης Μαρτίου 2026. Αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποκατάσταση και συντήρηση των κτιριακών εγκαταστάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας στο Αρσάκειο Μέγαρο». Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 590/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου, ενώ η 1η συμπληρωματική σύμβαση με την 470/2024 Πράξη. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες (αποκατάσταση δαπέδων και τοποθέτηση νέων ερμαρίων λόγω φθορών) πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης, δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά ή οικονομικά από αυτήν και δεν μεταβάλλουν τη συνολική φύση του έργου. Κατέληξε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο εξασφάλισης χρηματοδότησης πριν από την υπογραφή του.

Πρόκειται για την Πράξη 57/2026 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε κατόπιν συνεδρίασης της 2ας Φεβρουαρίου 2026. Αντικείμενο του ελέγχου είναι το σχέδιο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου Ξηρομέρου για την αποχέτευση ακαθάρτων και την ΕΕΛ οικισμών, συμβατικής δαπάνης 3.044.895,51 ευρώ. Η σύμβαση αυτή αποτελεί παρακολούθημα της αρχικής σύμβασης, η οποία είχε ελεγχθεί με την 694/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες (εναλλακτική κατασκευή φωτοβολταϊκού σταθμού και υποδομές για μελλοντική αρδευτική αξιοποίηση της εκροής) πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση του έργου, δεν μεταβάλλουν τη φύση του και δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά ή οικονομικά από την αρχική σύμβαση. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο της διασφάλισης της χρηματοδότησης του συνόλου της δαπάνης πριν την υπογραφή.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο πλαίσιο προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας που ασκεί ως παρακολούθημα της αρχικής σύμβασης που εγκρίθηκε με την 141/2023 Πράξη του, εξέτασε το σχέδιο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου ανάπλασης στο Δήμο Ωραιοκάστρου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι για τις ήδη εκτελεσθείσες εργασίες, συνολικής αξίας 123.046,97 ευρώ, δεν πληρούνταν οι σωρευτικές προϋποθέσεις του άρθρου 155 του ν. 4412/2016 περί κατεπειγουσών και απρόβλεπτων πρόσθετων εργασιών, καθώς η σχετική εντολή της Διευθύνουσας Υπηρεσίας δεν αιτιολογούσε ειδικά τον κατεπείγοντα χαρακτήρα τους και η δαπάνη τους υπερέβαινε το 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης. Συνεπώς, η εισαγωγή του σχεδίου για το μέρος αυτό κρίθηκε απαράδεκτη λόγω έλλειψης χρονικής αρμοδιότητας. Αντιθέτως, για τις λοιπές μη εκτελεσθείσες εργασίες, το Κλιμάκιο έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς είναι αναγκαίες για την τελειοποίηση του έργου, δεν μεταβάλλουν τη φύση του και η σωρευτική αύξηση δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής αξίας. Ως εκ τούτου, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου για τις λοιπές εργασίες, υπό τον όρο εξασφάλισης χρηματοδότησης.

Η Πράξη 288/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο αντικατάστασης στεγών αμιάντου σε κτήρια του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης. Οι πρόσθετες εργασίες, συνολικής δαπάνης 1.029.166,02 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ και αναθεώρηση), κρίθηκαν απολύτως αναγκαίες για την αρτιότητα και ασφάλεια του έργου, κυρίως λόγω απρόβλεπτης εκτεταμένης διάβρωσης του μεταλλικού σκελετού και σοβαρών φθορών σε ξύλινα ζευκτά. Διαπιστώθηκε ότι η αξία της συμπληρωματικής σύμβασης ανέρχεται στο 47,81% της αρχικής σύμβασης, τηρώντας έτσι το νόμιμο όριο του 50%.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε το σχέδιο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποκατάσταση φθορών Εθνικού Οδικού Δικτύου Νο 53 Τμήμα ΑΙΣΥΜΗΣ – ΜΕΓΑΛΟ ΔΕΡΕΙΟ – ΜΙΚΡΟ ΔΕΡΕΙΟ» της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης. Διαπίστωσε ότι η αρχική σύμβαση είχε προϋπολογισμό κάτω του ορίου του 1.700.000 ευρώ και είχε ελεγχθεί από την Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Π.Ε. Έβρου (Πράξη 21/2024). Κατά συνέπεια, έκρινε ότι ο έλεγχος της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα του Κλιμακίου αλλά στην αρμόδια Επίτροπο, στην οποία και παρέπεμψε τον φάκελο και το σχέδιο σύμβασης.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:Και τούτο, καθόσον οι αποτελούσες το αντικείμενο της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης εργασίες δεν περιλαμβάνονται στο αντικείμενο της αρχικής σύμβασης, αλλά συνέχονται, ως πρόσθετες, με το τεχνικό αντικείμενο αυτής, χωρίς να αλλάζουν τη φύση της. Περαιτέρω, λόγω του αντικειμένου του έργου ... και της φύσης των ως άνω συμπληρωματικών εργασιών, υφίστανται τεχνικοί λόγοι που δεν επιτρέπουν την αλλαγή αναδόχου χωρίς να δημιουργηθούν μείζονα προβλήματα στην άρτια και έγκαιρη εκτέλεση του έργου, δεδομένου ότι η ανάθεσή τους σε ανάδοχο διαφορετικό από εκείνον της αρχικής σύμβασης θα προκαλούσε σημαντικές τεχνικές δυσχέρειες, αφού θα απαιτούσε τον συντονισμό και την επίβλεψη, από την αναθέτουσα αρχή, διαφορετικών συνεργείων στον τόπο εκτέλεσης του έργου. Επιπλέον, συντρέχουν απρόβλεπτες περιστάσεις ως προς τη δεύτερη εργασία της Σ.Σ.Ε.(...)Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποκαταστάσεις – Ανακατασκευές – Αναπλάσεις Κοινοχρήστων Χώρων του Δήμου Αθηναίων».

Με την Πράξη 44/2026, το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Επέκταση και λειτουργική αναβάθμιση ΕΕΛ Βόνιτσας», ως παρακολούθημα της αρχικής σύμβασης που είχε ελεγχθεί με την 770/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Οι συμπληρωματικές εργασίες, συνολικής δαπάνης 1.599.113,67 ευρώ, κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση του έργου λόγω απρόβλεπτων συνθηκών, όπως η υπερφόρτωση του υφιστάμενου αντλιοστασίου, η πλήρης απαξίωση ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού και η σοβαρή υποβάθμιση δομικών στοιχείων της εγκατάστασης. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016, καθώς είναι απαραίτητες για την άρτια ολοκλήρωση του έργου, δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά ή οικονομικά από την αρχική σύμβαση και η αξία τους δεν υπερβαίνει το 50% αυτής. Κατέληξε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο της ολοκλήρωσης της εκκρεμούς διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης που αφορά την τροποποίηση της μελέτης του έργου.

Η απόφαση (Πράξη 01/2025) του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Βασικά έργα αποχέτευσης υποζωνών Α3.α και Α3.β» της Δ.Ε.Υ.Α. Πατρών, συνολικής συμβατικής δαπάνης 1.643.093,52 ευρώ (εκτός Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες, οι οποίες προέκυψαν λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων κατά την εκτέλεση του έργου (όπως δυσχέρειες εκσκαφών, ανάγκη αντιστήριξης πρανών, αναντιστοιχίες αντλητικών συγκροτημάτων) πληρούν σωρευτικά τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016. Συγκεκριμένα, κρίθηκε ότι είναι απόλυτα αναγκαίες για την άρτια ολοκλήρωση του έργου, δεν μεταβάλλουν τη συνολική του φύση και η αξία τους δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής σύμβασης (παρουσιάζοντας υπέρβαση 32,50%). Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο δέσμευσης πίστωσης και παράτασης της διάρκειας της αρχικής σύμβασης.